• Pic Mgmt

    TÌM HIỂU NGUỒN GỐC TẾT TRUNG THU

    Xưa nay, chưa có công trình nghiên cứu nào chứng minh được nguồn gốc & xuất xứ của phong tục Tết Trung Thu. Nhưng hầu như các dân tộc Châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á đều có truyền thống tổ chức vui Tết Trung Thu. Tuy nhiên, mỗi dân tộc đều có những nét riêng khác nhau. Từ xa xưa, các dân tộc người Việt cổ (Bách Việt) sinh sống ở lưu vực phía nam sông Dương Tử (trải dài khắp lục địa Trung Hoa ngày nay), xuống tận lưu vực đồng bằng sông Hồng (Việt Nam ngày nay) đều có phong tục vui đón Tết Trung Thu. Trải qua các thời kỳ lịch sử, phong tục này của có những sự thay đổi khác nhau, tùy thuộc vào sự phát triển văn hóa của mỗi dân tộc...

  • Pic Mgmt

    HÁT GHẸO PHÚ THỌ

    Hát Ghẹo là lối hát tục nước nghĩa (kết nghĩa) trong ngày hội của các làng Nam Cường xã Thanh Uyên, Bảo Vệ xã Hương Nộn (Tam Nông), Hùng Nhĩ (Thanh Sơn). Họ quan hệ với nhau theo quy định, năm nay làng này mời, năm sau làng kia mời, theo chu kì hai năm đến lượt một lần...

  • Pic Mgmt

    GIẢI MÃ THÀNH CÔNG BỘ GENE NGƯỜI ĐÀN ÔNG 45.000 NĂM TUỔI

    ...Các nhà nghiên cứu đã lấy mẫu xương từ một chiếc xương đùi được tìm thấy vào năm 2008 trên bờ sông Irtysh, gần khu định cư Ust'-Ishim, Siberia. Họ đã dùng collagen lấy từ xương để xác định tuổi và các mẫu DNA để xác định trình tự bộ gene của người đàn ông này. Khi có được chuỗi trình tự đầy đủ, họ đã có thể so sánh nó với bộ gene của con người hiện đại và tìm các thiếu sót đột biến trong bộ gene của người đàn ông Ust'-Ishim...

  • Pic Mgmt

    GIỚI THIỆU TOÀN VĂN BẢN DỊCH NGỌC PHẢ HÙNG VƯƠNG

    Ngọc phả Hùng Vương do Hàn lâm Trực học sĩ Nguyễn Cố phụng soạn vào năm Hồng Đức nguyên niên (1470), hiện lưu tại Bảo tàng Hùng Vương, Phú Thọ. Ngọc phả gồm 21 tờ tức 42 trang chữ Hán, tổng cộng gần 10.000 (1 vạn) chữ, xưa nay, chưa thấy ai dịch trọn vẹn. Bằng sự kiên trì và gắng sức của tuổi già, sau hơn nửa tháng, GS Ngô Đức Thọ đã hoàn thành trọn vẹn bản dịch, chỉ với một mục đích cao cả là cung cấp cho các nhà nghiên cứu và bạn đọc văn bản quý báu được gọi là Quốc bảo này. Và như GS Ngô Đức Thọ từng viết: Là người Việt Nam, dòng dõi con Lạc cháu Hồng, không thể không biết đến Ngọc phả Hùng Vương...

  • Pic Mgmt

    TS. NGUYỄN THỊ HẬU TRẢ LỜI RFA VỀ KHẢO CỔ HỌC VÀ ĐỀN HÙNG

    Trong những ngày diễn ra Giỗ tổ Hùng Vương tại Đền Hùng nơi được xem như mảnh đất của các Vua Hùng khởi nghiệp, Mặc Lâm giới thiệu với quý thính giả cuộc trao đổi với TS khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu để biết thêm những kết quả mà giới khảo cổ đã tìm thấy tại đây chứng minh thế nào về sự hiện diện của thời đại các vua Hùng chung quanh địa danh có tính lịch sử này...

  • Pic Mgmt

    LÃNG QUÊN… THÀNH CỔ LUY LÂU?

    Thành cổ Luy Lâu (thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành) nằm cách tỉnh lộ 282 về phía Bắc 200m và cách sông Đuống về phía Nam khoảng hơn 2km. Với những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn, ngày 13-1-1964, thành cổ Luy Lâu đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia...

  • Pic Mgmt

    BIỂN VIỆT - CON ĐƯỜNG TỪ HUYỀN THOẠI

    Bộ phim nhìn lại biển Việt từ những câu chuyện huyền thoại liên quan đến biển đảo VN, bắt nguồn từ việc khai thác biển của các cư dân Việt từ thời tiền sử cho đến ngày nay...

  • Pic Mgmt

    VỀ NGUỒN GỐC NGƯỜI VIỆT

    Nguồn gốc của người Việt, luôn là chủ đề nhận được rất nhiều sự quan tâm, chính vì thế mà những tranh luận về đề tài này diễn ra gay gắt, trong bài này chúng ta không đưa ra một giả thuyết mà sẽ cùng nhau khảo sát những bằng chứng...

  • Pic Mgmt

    GIỚI THIỆU SÁCH CỔ SỬ "BÁCH VIỆT TIÊN HIỀN CHÍ - LĨNH NAM DI THƯ"

    Bộ sử cổ "Bách Việt Tiên Hiền Chí - Lĩnh Nam Di Thư" là bộ sử liên quan đến Việt tộc, do sử gia Âu Ðại Nhậm viết xong vào năm Gia Tĩnh thứ 33 (1554), được sử quán nhà Minh và nhà Thanh coi là tài liệu lịch sử xác đáng dùng làm tài liệu để các sử gia Trung Hoa nghiên cứu và trích dẫn khi viết sử...

  • Pic Mgmt

    CHÍNH THỨC KHỞI CÔNG XÂY DỰNG NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT

    Ngày 26.3.2010, chúng tôi đã đưa tin về việc nhà nước phê duyệt DỰ ÁN XÂY DỰNG NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Ngày chủ nhật vừa qua, 06 tháng 6 năm 2010, vào lúc 9g sáng, tại khu di tích Đình-Đền Chùa Sủi ở xã Phú Thị, UBND huyện Gia Lâm đã tổ chức trọng thể lễ khởi công xây dựng NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT. Đến dự lễ có các vị đại biểu:...

  • Pic Mgmt

    PHONG CHÚA, RƯỚC VUA: LỄ HỘI ĐỘC ĐÁO ĐẤT HÀ THÀNH

    Tích xưa kể rằng sau nhiều lần xây thành Cổ Loa không xong, cứ ngày xây đêm lại đổ, vua Thục Phán An Dương Vương được thần Huyền Thiên Trấn Vũ giúp diệt trừ yêu tinh, từ đó thành xây lên mới vững chãi. Để tạc ghi công đức của thần, nhà vua cho xây dựng đền Sái, thờ thần Trấn Vũ và hàng năm cứ vào mùa xuân nhà vua lại đích thân xa giá về bái yết tại đền...

  • Pic Mgmt

    KỂ CHUYỆN NGÀY XƯA

    Cao Bá Nghiệp: Nhân kỷ niệm 20 năm ngày mất của cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (Cao Bá Thao: 1909-1994) - Tôi xin kể cho bà con cô bác nội ngoại dòng họ Cao cùng quý vị & các bạn gần xa nghe tôi kể về những kỷ niệm xưa, về một thời không thể nào quên...

  • Pic Mgmt

    VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO ?

    Thượng tọa Thích Viên Như là sư trụ trì chùa Linh Sơn, Đà Lạt. Tình cờ tôi đọc được bài viết của Thầy nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long với tiêu đề VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO? Nhận thấy nội dung bài viết này của Thầy Viên Như có ý nghĩa nhân văn rất cụ thể. Tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết này để quý vị & bạn đọc gần xa tham khảo, nếu có duyên. Mọi ý kiến phản hồi, xin liên lạc trực tiếp với Thầy theo số điện thoại: 0919 389 379

  • Pic Mgmt

    Con đường sang trọng bậc nhất Sài Gòn thay đổi qua 3 thế kỷ

    ...Đường Đồng Khởi (quận 1, TP HCM) dài 630 m vốn có từ thời Nguyễn, là đường dành riêng cho vua đi thẳng từ thành Gia Định ra sông Sài Gòn. Sau này, người Pháp đã quy hoạch thành một trong những con đường chính của thành phố và được đặt tên là đường số 16...

  • Pic Mgmt

    SỐ PHẬN THĂNG TRẦM CỦA NƯỚC VIỆT (TRUNG QUỐC)

    Nhà nước 越 Việt vụt hiện thành một quầng sáng trong huyền sử Trung Hoa, vào cuối thời Xuân Thu – Chiến Quốc, dưới triều đại của vị chủ tể truyền thuyết 勾踐 Câu Tiễn, mà cuộc vật lộn của ông với nhà 吳 Ngô thù địch, đã trở thành biểu tượng cho đức kiên ngoan và lòng quả cảm vô bờ bến, khiến cho một con người có thể lẫy lừng, trở lại vũ đài, sau khi đã hoàn toàn bị quật ngã...

Chi tiết

TÌM HIỂU THẦN PHẢ ĐỀN THỜ CAO LỖ VƯƠNG

Đăng lúc: 2014-03-13 17:12:02 - Đã xem: 3808

Hà Văn Thùy sinh năm 1944 tại Thái Bình.

  • Năm 1967 tốt nghiệp khoa Sinh, Đại học Tổng hợp Hà Nội.
  • Năm 1973 làm việc tại Hội Văn nghệ Thái Bình.
  • Năm 1979 làm việc tại Hội Văn nghệ Kiên Giang.
  • Từ 1996-2000 ông là phóng viên báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam.
  • Hiện ông sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Những sách đã xuất bản

  • Bên bờ vịnh Rạch Giá (tập truyện)
  • Thời gian gom nhặt (thơ)
  • Trấn Hà Tiên và Tao Đàn Chiêu Anh Các (biên khảo)
  • Nguyễn Thị Lộ (tiểu thuyết, 8 chương) 07/2008
  • Tìm lại cội nguồn người Việt (biên khảo, 7 chương)
  • Hành trình tìm lại cội nguồn (nghiên cứu và đối thoại), NXB Văn học - 2007
  • Tìm cội nguồn qua di truyền học (2011) và nhiều chuyên khảo khác.


Nhà nghiên cứu Hà Văn Thùy

Trên trang tin về dòng họ Cao Bá Quát (www.caobaquat.com.vn), nhà nghiên cứu Cao Bá Nghiệp vừa công bố bản sao “Thần phả đền thờ tướng quân Cao Lỗ tại thôn Đại Trung xã Cao Đức huyên Gia Bình tỉnh Bắc Ninh.”

Đây là bản thần phả được sao ngày 12 tháng 3 năm Tự Đức thứ 32 (Kỷ Mão 1879 - thừa sao chính bản Tự Đức tam thập nhị niên tam nguyệt nhị thập nhật hữu bảng thông chi hướng thượng cai ngũ danh)  từ bản chính do ĐẠI HỌC SĨ HÀN LÂM VIỆN NGUYỄN BÍNH VÂNG SOẠN VÀO NGÀY 10 THÁNG GIÊNG NĂM HỒNG PHÚC THỨ NHẤT (1470). 

Nếu chúng tôi không lầm thì đây là lần đầu tiên, một tài liệu được coi là bí mật, thiêng liêng về thần Cao Lỗ được công bố. Trong khung cảnh Cao Lỗ được tôn xưng là danh tướng thời dựng nước, đồng thời là thủy tổ họ Cao Việt Nam, chúng tôi thấy cần khảo sát tài liệu này hầu mong tìm ra đôi điều sự thật. 

I.  Tóm tắt nội dung thần phả. 

Theo tác giả Cao Bá Nghiệp, đây là bản sao Thần phả được ông Lê Như Duy, cán bộ Viện Nghiên cứu Hán Nôm dịch ngày 12 tháng 1 năm 2005. Bản dịch gồm 04 trang (số 5,6,7,8) và phần phiên âm có 03 trang, từ số 1, 3, 4, như vậy thiếu trang 02 (xem chi tiết toàn bộ bản sao dịch thần phả trên website caobaquat.com.vn). Có thể tóm tắt nội dung Thần phả đền Cao Lỗ thôn Đại Trung như sau: 

Vào thời Hùng Duệ Vương, có gia đình ông Cao Trọng tại xã Phú Đường, huyện Hoa Khê, phủ Mai Châu di cư tới trang Đại Than dạy học. Do muộn con, hai ông bà tới chùa trong động Hoa Khê cầu Phật. Sinh bé trai, trên mình có chữ Cao Lỗ Thiên. Đến 8 tuổi, Cao Lỗ Thiên đã tinh thông cả văn lẫn võ. Năm 9 tuổi cha mẹ đột ngột qua đời. Cao Lỗ Thiên chịu tang 3 năm sau đó tới vùng Ba Thục gặp Thục Phán là hậu duệ của Hùng Duệ Vương. Thục Phán phong cho Cao Lỗ Thiên làm Hùng lược đại tướng quân. Cao Lỗ về Đại Than tập hợp được 1000 gia binh, chia làm nhiều đạo, đánh từ Bố Chánh, châu Hoan, châu Ái, Tam Điệp đánh ra, dựng cờ lớn ở Mộc Châu. Nhờ Tản Viên sơn thánh, Duệ Vương đánh bại Thục Phán. Nhưng rồi thần Tản Viên bàn với Duệ Vương trao nước cho Thục Phán và hai người lên tiên giới. Thục vương lên ngôi ban cho Cao Lỗ cai quản Ái châu. Vua Thục sai dựng đền thờ ông ở Đại Than từ khi Cao Lỗ còn sống và giao cho dân Đại Than thờ phụng. Sau khi chu du sơn hà, ông trở về Đại Than xây ngôi đền và xin vua cho dân Đại Than được miễn thuế. Khi quân Triệu Đà tràn sang, Cao Lỗ mang quân cản đường giặc để vua chạy thoát, còn ông hy sinh. Vua sai quân an táng ông tại Đại Than rồi cho tu sửa đền miếu thờ ông, lại ban sắc phong thần cho ông. 

II. Thử bàn về nội dung thần phả

Điểm nổi bật có thể nhận ra là bản thần phả mang nhiều yếu tố thần bí và hoang đường. Như nhiều thần phả khác, bản này mô tả Cao Lỗ được sinh do ân huệ của Phật: vợ chồng Cao Trọng lên chùa cầu Phật rồi mang thai. Khi ra đời, trên mình Cao Lỗ có 3 chữ Cao Lỗ Thiên. Ngay ở đây, ta thấy sự bất hợp lý: Cao Lỗ mất năm 179 TCN nếu cộng với thời gian sống khoảng 75 năm thì ông sinh khoảng năm 254 TCN (254 + 2013 = 2267). Thời gian đó người Việt đã có chữ chưa? Người nói có, kẻ bảo không. Nhưng điều chắc chắn là nếu có chữ thì là chữ Khoa đẩu chứ không phải chữ Nho, vì chữ Nho chỉ xuất hiện ở Việt Nam vào thời Triệu Đà. Hơn nữa lúc đó chưa có âm Hán Việt, vì lẽ âm Hán Việt chỉ ra đời ở Trung Nguyên vào thời Đường sau này. Cũng phải thấy rằng: chữ Lỗ nếu là tên Nôm thì có nghĩa là lỗ lã, thua thiệt. Người Việt không ai đặt tên con như vậy. Còn nếu là tên chữ, thì Lỗ có nghĩa là giặc. Không bố mẹ nào đặt tên như vậy cho đứa con vừa ra đời. Và trời Phật càng không thể đặt tên như vậy cho một thần nhân!

Điều này càng cho thấy, giả định của chúng tôi: từ nghệ danh Cao Nỗ dân phong cho người giỏi chế nỏ, khi vào truyền thuyết đã trở thành nhân danh Cao Lỗ, do tiếng Việt biến âm N thành L. 

Những yếu tố thần bí còn có: mới 8 tuổi cậu bé đã tinh thông văn võ, rồi 9 tuổi cha mẹ cùng mất. Sau khi cư tang cha mẹ 3 năm, vào năm 12 tuổi đã một mình từ Gia Bình tới đất Thục gặp Thục Phán?!. Làm sao tin được cậu bé 12 tuổi một mình vào đất Thục? Bởi đường vào Thục vô cùng gian nan. Càng vô lý hơn, cậu bé lại được vua Thục phong làm đại tướng! Không những vậy, khi trở về Đại Than, cậu lấy đâu ra 1000 gia binh, vì mẹ cha cậu chỉ là nhà giáo từ xa tới ngụ cư và đã mất từ lâu? Không hiểu nổi bằng cách nào cậu đưa quân từ Gia Bình vào tận Quảng Bình, rồi từ đó đánh ra châu Hoan, châu Ái? Ngay việc, sau khi thắng quân Thục thì Tản Viên sơn thánh bàn với Hùng Duệ vương nhường nước cho Thục Phán cũng khó thuyết phục.

Trước đây, vẫn nghe đồn Thục Phán là dòng dõi vua Hùng mà không có chứng cứ xác thực. Nay nhờ kết hợp di truyền học và cổ nhân chủng học, ta biết rằng, thoạt kỳ thủy, tại Việt Nam phát sinh 4 chủng người Việt cổ: Indonesian, Melanesian, Vedoid và Negritoid. Trong đó chủng Lạc Việt Indonesian là đa số, giữ vai trò lãnh đạo về xã hội và ngôn ngữ, sống tập trung ở Việt Nam, Lưỡng Quảng, là chủ thể dân cư Văn Lang. Chủng Melanesian gồm sắc dân Thái, Khmer sống ở phía tây Trung Quốc, làm nên dân cư Ba, Thục. Sau này, dù tất cả 4 chủng Việt chuyển hóa thành chủng duy nhất Mongoloid phương Nam (khoảng 2000 năm TCN) thì nhóm Tây Âu của Ba Thục vẫn xuất phát từ một dòng Việt khác với Lạc Việt của các vua Hùng. Vì vậy, Thục Phán không thể là hậu duệ của Hùng Duệ vương. 

Bản Thần phả cho thấy một sự kiện đáng chú ý khác, đó là việc Cao Lỗ từ quê Gia Bình tìm tới xứ Ba Thục đầu quân vua Thục, được phong tướng rồi trở về đánh lại Hùng Duệ vương. Xét về mọi ý nghĩa, đây là hành vi phản quốc, một tội lớn nhất trong các tội của người Việt. Vậy vì sao kẻ phản quốc lại được phong thần và hôm nay được tôn vinh là danh tướng thời dựng nước? Xin sử gia và công luận trả lời giúp! 

Một điều mâu thuẫn nữa là, nếu vua Thục đã cho xây đền thờ Cao Lỗ thì sau đó, khi chu du thiên hạ trở về, tại sao ông lại phải xây đền cho mình? Một chi tiết khác càng vô lý hơn: trong cuộc tấn công của Triệu Đà, cả vua Thục và Cao Lỗ đều chết trận thì làm sao còn chuyện vua Thục phong thần cho Cao Lỗ?! Một mâu thuẫn nữa khiến ta không hiểu nổi là Thần phả không hề nói về việc Cao Lỗ xây thành Cổ Loa và chế nỏ liên châu, hai công tích kiệt xuất của tướng quân Cao Lỗ?

Nếu bản sao thần phả nói trên dịch đúng nguyên văn bản thần phả gốc do Hàn Lâm Đại Học Sĩ Nguyễn Bính vâng soạn năm 1470, thì thật không thể hiểu nổi?! Bởi một chuỗi các sự kiện nêu ra trong thần phả không có sức thuyết phục và chứa đầy mâu thuẫn nên hầu như không có giá trị sử liệu! 

Từ phân tích trên, chúng tôi thử lý giải sự hình thành thần phả này như sau. Cao Nỗ vốn người nước Thục, từ xa tới Loa Thành, không hiểu vì lý do nào đó có quan hệ riêng với vùng Đại Than – có thể đó là nơi đóng quân, thậm chí là trang trại của ông về an dưỡng sau khi rời Loa Thành. Rồi trong trận chống quân Triệu, ông bị thương, chạy về tới Đại Than thì mất. Dân chôn cất ông rồi lập miếu thờ. Sau đó câu chuyện xây thành, chế nỏ của ông trở nên huyền thoại lưu truyền trong dân gian. 

Đến khi cần lập thần phả, các bô lão địa phương đã cóp nhặt những lời đồn trong dân gian, ghép thêm vào đó những chi tiết thần bí viết thành thần phả. Năm 1470, nghĩa là trên 1500 năm sau, khi phụng mệnh vua chép thần phả Cao Lỗ, Hàn lâm Đại học sĩ Nguyễn Bính đã tham khảo ý kiến hương chức sở tại để viết. Do thần phả được cóp nhặt từ huyền thoại qua nhiều thế hệ nên thiếu thống nhất, những sự kiện chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu thuyết phục và kém giá trị về mặt sử liệu?! 

III. Kết luận 

Do vẫn nghĩ Đại Than là quê hương Cao Lỗ nên chúng tôi tin rằng, tại ngôi đền gốc thờ thần phải có bản thần phả xứng đáng với quê hương của ngài. Nhưng khi đọc bản thần phả này, chúng tôi hoàn toàn thất vọng. Một bản Thần phả sơ lược, hoang đường và đầy mâu thuẫn như vậy không thể xác nhận Đại Than là quê hương Cao Lỗ. Nếu đây là quê hương họ Cao từ trên 2000 năm trước tới nay, họ Cao phải là đại tộc vùng này. Hiện nay vùng Gia Bình không hề có gia đình nào mang họ Cao ?! 

Chúng tôi cũng thực lòng lo lắng khi biết dòng họ Cao Việt Nam, tự nhận nhân vật huyền thoại người nước Thục làm thủy tổ! Càng khó hiểu hơn khi hôm nay họ Cao tổ chức tưởng niệm 2290 năm ngày sinh của vị thủy tổ dòng họ?! (Sử không ghi Cao Lỗ sinh năm nào? Căn cứ vào đâu để kỷ niệm 2290 năm, ngày sinh của Đức ngài?)!

Việc xác định thủy tổ của một dòng họ là vấn đề lớn, cần nhiều chứng cứ, trong đó quan trọng nhất là tộc phả, chứ không thể dựa vào những dòng chữ vu vơ như trong bản thần phả nói trên. 

Trong hội thảo CAO LỖ-DANH TƯỚNG THỜI DỰNG NƯỚC vừa tổ chức tại Hà Nội ngày 16 tháng 1 năm 2013, không biết đã có ai được đọc bản sao thần phả này chưa?! 

Nếu tôi không lầm thì hiện hay họ Nguyễn và họ Hoàng là hai dòng họ còn giữ được hai bản tộc phả sớm nhất, đang tranh nhau ngôi vị dòng họ lâu đời nhất ở Việt Nam. Trong khi đó phả tộc họ Cao chỉ mới xuất hiện từ thế kỷ XIV (dòng họ Cao Quýnh ở Nghệ An), tiếp đến là gia phả dòng họ Cao Bá Quát ở Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội (xem chi tiết website caobaquat.com.vn)! 

Trước đây từng có nhà văn xứ Thanh đã vì ham danh chuộng lạ, đưa nhân vật truyện cười dân gian Trạng Quỳnh vào ngồi chỗm chệ trên bệ thờ tổ của mình rồi sụt sùi khấn vái, không chỉ lăng mạ tổ tiên mà còn làm bia miệng để đời. Liệu họ Cao có tự buộc mình vào vấn nạn này?!


Phú Thị Nhân giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp