• Pic Mgmt

    CAO BIẾN LÀ TƯỚNG...LẠC DIÊU

    ...Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng chầu hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Cao Vương ở đây được cho là Cao Biền, viên quan đô hộ dưới thời nhà Đường, người đã đuổi quân Nam Chiếu ra khỏi An Nam đô hộ phủ và xây thành Đại La...

  • Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT TRÙNG CỬU DẪN LUẬN

    Lịch sử của quốc gia, của dân tộc không thuộc về riêng ai. Các sử gia chép sử, các nhà văn hóa mô tả sử…, còn nhân dân mới là những người làm nên lịch sử. Trong khi các sử gia thận trọng biên chép các sự kiện lịch sử theo quan niệm chính thống mỗi thời đại thì còn một dòng sử khác tồn tại song song, với sức lan tỏa rộng hơn, sinh động hơn...

  • Pic Mgmt

    VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO ?

    Thượng tọa Thích Viên Như là sư trụ trì chùa Linh Sơn, Đà Lạt. Tình cờ tôi đọc được bài viết của Thầy nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long với tiêu đề VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO? Nhận thấy nội dung bài viết này của Thầy Viên Như có ý nghĩa nhân văn rất cụ thể. Tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết này để quý vị & bạn đọc gần xa tham khảo, nếu có duyên. Mọi ý kiến phản hồi, xin liên lạc trực tiếp với Thầy theo số điện thoại: 0919 389 379

  • Pic Mgmt

    TOÀN CẦU HÓA VÀ VẤN ĐỀ BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC

    Nói bản sắc dân tộc của văn hóa Việt Nam tức là nói những giá trị gốc, căn bản, cốt lõi, những giá trị hạt nhân của dân tộc Việt Nam. Nói những hạt nhân giá trị hạt nhân tức là không phải nói tất cả mọi giá trị, mà chỉ là nói những giá trị tiêu biểu nhất, bản chất nhất, chúng mang tính dân tộc sâu sắc đến nỗi chúng biểu hiện trong mọi lĩnh vực của nền Việt Nam, trong các lĩnh vực văn học nghệ thuật, sân khấu, hội họa, điêu khắc, kiến trúc, trong sinh hoạt, giao tiếp, ứng xử hằng ngày của người Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    VẺ ĐẸP THANH BÌNH Ở LÀNG QUÊ CỔ CHẤT

    Nằm nép mình bên dòng sông Ninh hiền hòa, trên trục đường đi từ trung tâm thành phố Nam Định ra biển Quất Lâm, làng Cổ Chất nổi tiếng với nghề nuôi tằm, ươm tơ là điểm dừng chân thú vị...

  • Pic Mgmt

    DU HÀNH XUYÊN QUÁ KHỨ

    Nhà khoa học S. Hawking tác giả cuốn Lược sử thời gian nổi tiếng đã từng nghĩ đến một cuộc du hành xuyên thời gian qua những vết nứt thời gian giống như lỗ sâu, lần về tận thời tiền sử của trái đất và đứng trước những con khủng long. Chúng tôi đọc lý thuyết đó với thái độ “kính trọng từ xa”. Có ai ngờ rằng, trong khi kể chuyện về nhà thơ Cao Bá Quát, người quê Sủi chúng tôi, thì chính chúng tôi cũng trải qua một cuộc du hành gần suốt thế kỷ 19 cùng với nhà thơ, chỉ khác là du hành bằng chữ nghĩa và thơ ca...

  • Pic Mgmt

    MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC BÁCH VIỆT

    TS. Nguyễn Văn Vịnh (tổng hợp) Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ cho phép các nghiên cứu xác định tính hiện thực của cộng đồng Bách Việt (Người Việt hiện nay là sự kết hợp của tộc Âu Việt và Lạc Việt)...

  • Pic Mgmt

    LỢI DỤNG BÀI THUỐC XÁO TAM PHÂN

    Sau khi lõm bõm học được vài bí quyết từ người đã chữa lành bệnh cho mình, ông Lê Hăng huy động người thân ráo riết đi đào cây xáo tam phân rồi kiếm tiền trên người bệnh nhờ bài thuốc học lóm chưa đến nơi đến chốn

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ CA TRÙ VIỆT NAM

    Ca trù là một sản phẩm dân gian đã có lịch sử gần 1000 năm theo suốt chiều dài của Thăng Long – Hà Nội. Tương truyền vào thời vua Lý Thái Tổ (1010 – 1028) đã từng có một ca nhi hát hay múa giỏi tên là Đào Thị biểu diễn xuất sắc dòng nhạc này và rất được vua khen ngợi. Người thời đó mộ danh tiếng của Đào Thị nên cứ phàm là con hát thì đều gọi là Ả đào vì vậy nên từ những ngày đầu ca trù được biết đến với cái tên hát ả đào...

  • Pic Mgmt

    AN NAM ĐẠI QUỐC HỌA ĐỒ DƯỚI MẮT HỌC GIẢ MỸ

    An Nam đại quốc họa đồ là tờ bản đồ có kích thước 84x45cm, phụ bản của cuốn Dictionarium latino-anamiticum (Từ điển Latin-An Nam), do Oriental Lith. Press xuất bản ở Calcutta (Ấn Độ) vào năm 1838...

  • Pic Mgmt

    CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP II)

    Xin trân trọng báo tin vui: Năm 2004, Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Học đã hoàn thành công trình nghiên cứu CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP I). Đến nay (2012), sau hơn 8 năm Trung Tâm đã hết sức cố gắng nỗ lực để hoàn thành bộ CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP II), cụ thể như sau:...

  • Pic Mgmt

    CHÂU BẢN TRIỀU NGUYỄN (Tự Đức năm thứ 12, tháng 5 ngày mồng 8)

    Trong chuyến đi lần thứ năm (tháng 3 năm 2010) ra Bắc, nhằm sưu tầm tư liệu về danh nhân văn hóa Cao Bá Quát - tôi đã đến Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia I, theo lời giới thiệu của TS Nguyễn Xuân Hoài (Giám đốc Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia II). Tại đây, tôi đã tìm được một số tài liệu liên quan đến Cao Bá Quát như sau:

  • Pic Mgmt

    TIẾN SỸ HÁN - NÔM TRƯƠNG SỸ HÙNG, NGƯỜI NẶNG DUYÊN VỚI SÁCH

    ...Lần theo địa chỉ, tôi tìm đến nhà ông Trương Sĩ Hùng trong một ngõ hẻm tại xã Biên Giang, Hà Đông, Hà Nội. Ngôi nhà ba tầng với diện tích sàn chỉ khoảng 20m2 nhưng chỗ nào cũng thấy sách. Những chồng sách vuông vắn, ngăn nắp xếp đầy ắp từ cầu thang tầng 1 lên đến tận tầng 3. Ông Hùng cho biết, ban đầu ông bày sách cả dưới tầng 1, nhưng thấy bất tiện cho sinh hoạt. Hai tầng còn lại của ngôi nhà, sách chiếm gần như toàn bộ diện tích, có nơi sách kê lên sát trần nhà cao hơn 3m...

  • Pic Mgmt

    CÂU KIỀU TẶNG TỔNG THỐNG OBAMA

    Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Hoa Kỳ Obama và bài phát biểu của ông tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong dư luận truyền thông quốc tế cũng như trong lòng người dân Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    KẾT QUẢ KHẢO CỔ MỚI NHẤT Ở HÀ TĨNH

    Trong số các hiện vật có niên đại trên 4000 năm vừa được các nhà khảo cổ học khai quật tại di chỉ Thạch Lạc (huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) có nhiều hiện vật lần đầu được phát hiện, đem lại sự ngạc nhiên đối với các nhà khảo cổ...

Chi tiết

TÌM HIỂU THẦN PHẢ ĐỀN THỜ CAO LỖ VƯƠNG

Đăng lúc: 2014-03-13 17:12:02 - Đã xem: 3408

Hà Văn Thùy sinh năm 1944 tại Thái Bình.

  • Năm 1967 tốt nghiệp khoa Sinh, Đại học Tổng hợp Hà Nội.
  • Năm 1973 làm việc tại Hội Văn nghệ Thái Bình.
  • Năm 1979 làm việc tại Hội Văn nghệ Kiên Giang.
  • Từ 1996-2000 ông là phóng viên báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam.
  • Hiện ông sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Những sách đã xuất bản

  • Bên bờ vịnh Rạch Giá (tập truyện)
  • Thời gian gom nhặt (thơ)
  • Trấn Hà Tiên và Tao Đàn Chiêu Anh Các (biên khảo)
  • Nguyễn Thị Lộ (tiểu thuyết, 8 chương) 07/2008
  • Tìm lại cội nguồn người Việt (biên khảo, 7 chương)
  • Hành trình tìm lại cội nguồn (nghiên cứu và đối thoại), NXB Văn học - 2007
  • Tìm cội nguồn qua di truyền học (2011) và nhiều chuyên khảo khác.


Nhà nghiên cứu Hà Văn Thùy

Trên trang tin về dòng họ Cao Bá Quát (www.caobaquat.com.vn), nhà nghiên cứu Cao Bá Nghiệp vừa công bố bản sao “Thần phả đền thờ tướng quân Cao Lỗ tại thôn Đại Trung xã Cao Đức huyên Gia Bình tỉnh Bắc Ninh.”

Đây là bản thần phả được sao ngày 12 tháng 3 năm Tự Đức thứ 32 (Kỷ Mão 1879 - thừa sao chính bản Tự Đức tam thập nhị niên tam nguyệt nhị thập nhật hữu bảng thông chi hướng thượng cai ngũ danh)  từ bản chính do ĐẠI HỌC SĨ HÀN LÂM VIỆN NGUYỄN BÍNH VÂNG SOẠN VÀO NGÀY 10 THÁNG GIÊNG NĂM HỒNG PHÚC THỨ NHẤT (1470). 

Nếu chúng tôi không lầm thì đây là lần đầu tiên, một tài liệu được coi là bí mật, thiêng liêng về thần Cao Lỗ được công bố. Trong khung cảnh Cao Lỗ được tôn xưng là danh tướng thời dựng nước, đồng thời là thủy tổ họ Cao Việt Nam, chúng tôi thấy cần khảo sát tài liệu này hầu mong tìm ra đôi điều sự thật. 

I.  Tóm tắt nội dung thần phả. 

Theo tác giả Cao Bá Nghiệp, đây là bản sao Thần phả được ông Lê Như Duy, cán bộ Viện Nghiên cứu Hán Nôm dịch ngày 12 tháng 1 năm 2005. Bản dịch gồm 04 trang (số 5,6,7,8) và phần phiên âm có 03 trang, từ số 1, 3, 4, như vậy thiếu trang 02 (xem chi tiết toàn bộ bản sao dịch thần phả trên website caobaquat.com.vn). Có thể tóm tắt nội dung Thần phả đền Cao Lỗ thôn Đại Trung như sau: 

Vào thời Hùng Duệ Vương, có gia đình ông Cao Trọng tại xã Phú Đường, huyện Hoa Khê, phủ Mai Châu di cư tới trang Đại Than dạy học. Do muộn con, hai ông bà tới chùa trong động Hoa Khê cầu Phật. Sinh bé trai, trên mình có chữ Cao Lỗ Thiên. Đến 8 tuổi, Cao Lỗ Thiên đã tinh thông cả văn lẫn võ. Năm 9 tuổi cha mẹ đột ngột qua đời. Cao Lỗ Thiên chịu tang 3 năm sau đó tới vùng Ba Thục gặp Thục Phán là hậu duệ của Hùng Duệ Vương. Thục Phán phong cho Cao Lỗ Thiên làm Hùng lược đại tướng quân. Cao Lỗ về Đại Than tập hợp được 1000 gia binh, chia làm nhiều đạo, đánh từ Bố Chánh, châu Hoan, châu Ái, Tam Điệp đánh ra, dựng cờ lớn ở Mộc Châu. Nhờ Tản Viên sơn thánh, Duệ Vương đánh bại Thục Phán. Nhưng rồi thần Tản Viên bàn với Duệ Vương trao nước cho Thục Phán và hai người lên tiên giới. Thục vương lên ngôi ban cho Cao Lỗ cai quản Ái châu. Vua Thục sai dựng đền thờ ông ở Đại Than từ khi Cao Lỗ còn sống và giao cho dân Đại Than thờ phụng. Sau khi chu du sơn hà, ông trở về Đại Than xây ngôi đền và xin vua cho dân Đại Than được miễn thuế. Khi quân Triệu Đà tràn sang, Cao Lỗ mang quân cản đường giặc để vua chạy thoát, còn ông hy sinh. Vua sai quân an táng ông tại Đại Than rồi cho tu sửa đền miếu thờ ông, lại ban sắc phong thần cho ông. 

II. Thử bàn về nội dung thần phả

Điểm nổi bật có thể nhận ra là bản thần phả mang nhiều yếu tố thần bí và hoang đường. Như nhiều thần phả khác, bản này mô tả Cao Lỗ được sinh do ân huệ của Phật: vợ chồng Cao Trọng lên chùa cầu Phật rồi mang thai. Khi ra đời, trên mình Cao Lỗ có 3 chữ Cao Lỗ Thiên. Ngay ở đây, ta thấy sự bất hợp lý: Cao Lỗ mất năm 179 TCN nếu cộng với thời gian sống khoảng 75 năm thì ông sinh khoảng năm 254 TCN (254 + 2013 = 2267). Thời gian đó người Việt đã có chữ chưa? Người nói có, kẻ bảo không. Nhưng điều chắc chắn là nếu có chữ thì là chữ Khoa đẩu chứ không phải chữ Nho, vì chữ Nho chỉ xuất hiện ở Việt Nam vào thời Triệu Đà. Hơn nữa lúc đó chưa có âm Hán Việt, vì lẽ âm Hán Việt chỉ ra đời ở Trung Nguyên vào thời Đường sau này. Cũng phải thấy rằng: chữ Lỗ nếu là tên Nôm thì có nghĩa là lỗ lã, thua thiệt. Người Việt không ai đặt tên con như vậy. Còn nếu là tên chữ, thì Lỗ có nghĩa là giặc. Không bố mẹ nào đặt tên như vậy cho đứa con vừa ra đời. Và trời Phật càng không thể đặt tên như vậy cho một thần nhân!

Điều này càng cho thấy, giả định của chúng tôi: từ nghệ danh Cao Nỗ dân phong cho người giỏi chế nỏ, khi vào truyền thuyết đã trở thành nhân danh Cao Lỗ, do tiếng Việt biến âm N thành L. 

Những yếu tố thần bí còn có: mới 8 tuổi cậu bé đã tinh thông văn võ, rồi 9 tuổi cha mẹ cùng mất. Sau khi cư tang cha mẹ 3 năm, vào năm 12 tuổi đã một mình từ Gia Bình tới đất Thục gặp Thục Phán?!. Làm sao tin được cậu bé 12 tuổi một mình vào đất Thục? Bởi đường vào Thục vô cùng gian nan. Càng vô lý hơn, cậu bé lại được vua Thục phong làm đại tướng! Không những vậy, khi trở về Đại Than, cậu lấy đâu ra 1000 gia binh, vì mẹ cha cậu chỉ là nhà giáo từ xa tới ngụ cư và đã mất từ lâu? Không hiểu nổi bằng cách nào cậu đưa quân từ Gia Bình vào tận Quảng Bình, rồi từ đó đánh ra châu Hoan, châu Ái? Ngay việc, sau khi thắng quân Thục thì Tản Viên sơn thánh bàn với Hùng Duệ vương nhường nước cho Thục Phán cũng khó thuyết phục.

Trước đây, vẫn nghe đồn Thục Phán là dòng dõi vua Hùng mà không có chứng cứ xác thực. Nay nhờ kết hợp di truyền học và cổ nhân chủng học, ta biết rằng, thoạt kỳ thủy, tại Việt Nam phát sinh 4 chủng người Việt cổ: Indonesian, Melanesian, Vedoid và Negritoid. Trong đó chủng Lạc Việt Indonesian là đa số, giữ vai trò lãnh đạo về xã hội và ngôn ngữ, sống tập trung ở Việt Nam, Lưỡng Quảng, là chủ thể dân cư Văn Lang. Chủng Melanesian gồm sắc dân Thái, Khmer sống ở phía tây Trung Quốc, làm nên dân cư Ba, Thục. Sau này, dù tất cả 4 chủng Việt chuyển hóa thành chủng duy nhất Mongoloid phương Nam (khoảng 2000 năm TCN) thì nhóm Tây Âu của Ba Thục vẫn xuất phát từ một dòng Việt khác với Lạc Việt của các vua Hùng. Vì vậy, Thục Phán không thể là hậu duệ của Hùng Duệ vương. 

Bản Thần phả cho thấy một sự kiện đáng chú ý khác, đó là việc Cao Lỗ từ quê Gia Bình tìm tới xứ Ba Thục đầu quân vua Thục, được phong tướng rồi trở về đánh lại Hùng Duệ vương. Xét về mọi ý nghĩa, đây là hành vi phản quốc, một tội lớn nhất trong các tội của người Việt. Vậy vì sao kẻ phản quốc lại được phong thần và hôm nay được tôn vinh là danh tướng thời dựng nước? Xin sử gia và công luận trả lời giúp! 

Một điều mâu thuẫn nữa là, nếu vua Thục đã cho xây đền thờ Cao Lỗ thì sau đó, khi chu du thiên hạ trở về, tại sao ông lại phải xây đền cho mình? Một chi tiết khác càng vô lý hơn: trong cuộc tấn công của Triệu Đà, cả vua Thục và Cao Lỗ đều chết trận thì làm sao còn chuyện vua Thục phong thần cho Cao Lỗ?! Một mâu thuẫn nữa khiến ta không hiểu nổi là Thần phả không hề nói về việc Cao Lỗ xây thành Cổ Loa và chế nỏ liên châu, hai công tích kiệt xuất của tướng quân Cao Lỗ?

Nếu bản sao thần phả nói trên dịch đúng nguyên văn bản thần phả gốc do Hàn Lâm Đại Học Sĩ Nguyễn Bính vâng soạn năm 1470, thì thật không thể hiểu nổi?! Bởi một chuỗi các sự kiện nêu ra trong thần phả không có sức thuyết phục và chứa đầy mâu thuẫn nên hầu như không có giá trị sử liệu! 

Từ phân tích trên, chúng tôi thử lý giải sự hình thành thần phả này như sau. Cao Nỗ vốn người nước Thục, từ xa tới Loa Thành, không hiểu vì lý do nào đó có quan hệ riêng với vùng Đại Than – có thể đó là nơi đóng quân, thậm chí là trang trại của ông về an dưỡng sau khi rời Loa Thành. Rồi trong trận chống quân Triệu, ông bị thương, chạy về tới Đại Than thì mất. Dân chôn cất ông rồi lập miếu thờ. Sau đó câu chuyện xây thành, chế nỏ của ông trở nên huyền thoại lưu truyền trong dân gian. 

Đến khi cần lập thần phả, các bô lão địa phương đã cóp nhặt những lời đồn trong dân gian, ghép thêm vào đó những chi tiết thần bí viết thành thần phả. Năm 1470, nghĩa là trên 1500 năm sau, khi phụng mệnh vua chép thần phả Cao Lỗ, Hàn lâm Đại học sĩ Nguyễn Bính đã tham khảo ý kiến hương chức sở tại để viết. Do thần phả được cóp nhặt từ huyền thoại qua nhiều thế hệ nên thiếu thống nhất, những sự kiện chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu thuyết phục và kém giá trị về mặt sử liệu?! 

III. Kết luận 

Do vẫn nghĩ Đại Than là quê hương Cao Lỗ nên chúng tôi tin rằng, tại ngôi đền gốc thờ thần phải có bản thần phả xứng đáng với quê hương của ngài. Nhưng khi đọc bản thần phả này, chúng tôi hoàn toàn thất vọng. Một bản Thần phả sơ lược, hoang đường và đầy mâu thuẫn như vậy không thể xác nhận Đại Than là quê hương Cao Lỗ. Nếu đây là quê hương họ Cao từ trên 2000 năm trước tới nay, họ Cao phải là đại tộc vùng này. Hiện nay vùng Gia Bình không hề có gia đình nào mang họ Cao ?! 

Chúng tôi cũng thực lòng lo lắng khi biết dòng họ Cao Việt Nam, tự nhận nhân vật huyền thoại người nước Thục làm thủy tổ! Càng khó hiểu hơn khi hôm nay họ Cao tổ chức tưởng niệm 2290 năm ngày sinh của vị thủy tổ dòng họ?! (Sử không ghi Cao Lỗ sinh năm nào? Căn cứ vào đâu để kỷ niệm 2290 năm, ngày sinh của Đức ngài?)!

Việc xác định thủy tổ của một dòng họ là vấn đề lớn, cần nhiều chứng cứ, trong đó quan trọng nhất là tộc phả, chứ không thể dựa vào những dòng chữ vu vơ như trong bản thần phả nói trên. 

Trong hội thảo CAO LỖ-DANH TƯỚNG THỜI DỰNG NƯỚC vừa tổ chức tại Hà Nội ngày 16 tháng 1 năm 2013, không biết đã có ai được đọc bản sao thần phả này chưa?! 

Nếu tôi không lầm thì hiện hay họ Nguyễn và họ Hoàng là hai dòng họ còn giữ được hai bản tộc phả sớm nhất, đang tranh nhau ngôi vị dòng họ lâu đời nhất ở Việt Nam. Trong khi đó phả tộc họ Cao chỉ mới xuất hiện từ thế kỷ XIV (dòng họ Cao Quýnh ở Nghệ An), tiếp đến là gia phả dòng họ Cao Bá Quát ở Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội (xem chi tiết website caobaquat.com.vn)! 

Trước đây từng có nhà văn xứ Thanh đã vì ham danh chuộng lạ, đưa nhân vật truyện cười dân gian Trạng Quỳnh vào ngồi chỗm chệ trên bệ thờ tổ của mình rồi sụt sùi khấn vái, không chỉ lăng mạ tổ tiên mà còn làm bia miệng để đời. Liệu họ Cao có tự buộc mình vào vấn nạn này?!


Phú Thị Nhân giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp