• Pic Mgmt

    NGÔI ĐỀN THỜ THẦY GIÁO CỔ NHẤT VIỆT NAM

    ...Cho đến nay, qua những chứng tích còn lại, đây là ngôi đền thờ người thầy, tôn vinh sự học cổ nhất ở Việt Nam, tương truyền dạy dỗ các Vua Hùng. Thiên Cổ Miếu nằm trong một quần thể di tích: Đình Hương Lan, Lăng mộ ba đô sĩ thời Hùng Duệ Vương và Miếu Thiên Cổ, là thắng tích của Trung chi Hùng lĩnh, đền thiêng của cả trời Nam...

  • Pic Mgmt

    TS. NGUYỄN THỊ HẬU TRẢ LỜI RFA VỀ KHẢO CỔ HỌC VÀ ĐỀN HÙNG

    Trong những ngày diễn ra Giỗ tổ Hùng Vương tại Đền Hùng nơi được xem như mảnh đất của các Vua Hùng khởi nghiệp, Mặc Lâm giới thiệu với quý thính giả cuộc trao đổi với TS khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu để biết thêm những kết quả mà giới khảo cổ đã tìm thấy tại đây chứng minh thế nào về sự hiện diện của thời đại các vua Hùng chung quanh địa danh có tính lịch sử này...

  • Pic Mgmt

    TÓM TẮT NỘI DUNG BẢN GIA PHỔ TỰ

    1. Cao Lỗ (? - 179 trước Công nguyên) (còn gọi là Đô Lỗ, Thạch Thần, hay Đại Than). Ông là một tướng tài của Thục Phán An Dương Vương, nguyên quán tại xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh ngày nay (xưa gọi là trấn Kinh Bắc). Sau ông định cư tại vùng Nho Lâm, tìm ra quặng mỏ, luyện sắt và trở thành tổ nghề rèn...

  • Pic Mgmt

    VIẾNG ĐỀN CUÔNG, KHÔNG QUÊN NỖI ĐAU MẤT NƯỚC

    Dựa trên các cứ liệu lịch sử, bài viết thể hiện những quan điểm và nỗi trăn trở của Thiếu tướng, PGS - TS Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược & Khoa học Bộ Công an.

  • Pic Mgmt

    LỜI HỊCH KHỞI NGHĨA MỸ LƯƠNG CỦA CAO BÁ QUÁT

    Ngày 10/12/2010, tôi có dịp cùng đi với bạn Ngô Thế Long đến thăm ông Phan Văn Dốp - Giám đốc Thư Viện Khoa Học Xã Hội Thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, tôi đã tìm thấy toàn văn bản dịch HỊCH KHỞI NGHĨA MỸ LƯƠNG của Cao Bá Quát được đăng trong KỶ YẾU THÔNG TIN UNESCO VIETNAM, số 7 tháng 12 năm 1964 (Chủ nhiệm kiêm chủ bút: NGUYỄN ĐÌNH HÒA. Thư ký kiêm quản lý: NGUYỄN QUỲNH)...

  • Pic Mgmt

    GIA PHẢ - CÁCH TIẾP CẬN MỚI

    Như chúng ta đều biết, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là nơi lưu giữ một số lượng gia phả viết bằng chữ Hán Nôm lớn nhất trong cả nước. Mới đây, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Oanh đã thống kê được 264 cuốn gia phả hiện đang có tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm; hầu hết số gia phả này đều là bản chép tay...

  • Pic Mgmt

    TRUYỀN THUYẾT VỀ ĐỀN SÁI

    Đền Sái tọa lạc trên núi Sái ngôi đền của Đạo Giáo Thần Tiên thờ Huyền Thiên Thượng Đế Trấn Vũ (真武玄天上帝), là ngọn núi lớn nhất trong bảy ngọn núi thiêng Thất Diệu Sơn (7 ngôi thất tinh), dân gian truyền rằng phong thủy của núi Sái được gọi là "Quy Xà hợp hình"...

  • Pic Mgmt

    LƯU BANG, NGƯỜI SÁNG LẬP NÊN NHÀ HÁN, CHÍNH LÀ LÝ BÔN, TỨC LÝ NAM ĐẾ CỦA VIỆT NAM ?!

    Lữ Gia, cái tên của vị tướng nước Nam Việt tận trung vì nước, kiên quyết chống lại Hán quân xâm lăng, được người Việt qua các thời đại tôn vinh, cho dù không ít người vẫn đặt nghi ngờ về tính chính thống của nhà Triệu Nam Việt. Ngọn nguồn của thừa tướng Lữ Gia phải kể bắt đầu từ Triệu Vũ Đế, người sáng lập ra nước Nam Việt...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN MỚI VỀ DI TÍCH BẠCH ĐẰNG, VÂN ĐỒN

    Những phát hiện khảo cổ học quan trọng tại các di tích Bạch Đằng, Vân Đồn (Quảng Ninh), đã góp phần quan trọng vào việc diễn giải chiến lược, quá trình chuẩn bị, quy mô và diễn biến trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 3 của nhà Trần...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN CHỮ VIẾT THỜI HÙNG VƯƠNG

    (VTC News) - Ông Vương Duy Trinh, Tổng đốc Thanh Hóa, phát hiện ra một văn bản là một bài thơ viết bằng thứ chữ lạ, vờn lên như ngọn lửa, gọi là hỏa tự. Văn bản chữ lạ này được phiên dịch ra chữ Hán và tựa đề bài thơ đó là “Mời trầu”, có nội dung ca ngợi tình yêu...

  • Pic Mgmt

    HỒ HOÀN KIẾM VÀ BÍ ẨN LỚN CHƯA THỂ LÝ GIẢI

    (Kienthuc.net.vn) - Từ khi có hồ Hoàn Kiếm đến bây giờ, chưa bao giờ hồ cạn nước. Nhiều người thắc mắc rằng, không biết hồ lấy nguồn nước nơi đâu, vì sao nước hồ có màu xanh? Điều khiến nhiều người quan tâm đến hồ Hoàn Kiếm, bởi bốn mùa nước hồ đều có màu xanh trong. "Xưa kia người ta cho rằng nước hồ xanh là do chất tiết của mỏ đồng dưới đáy hồ. Thế nhưng, các nhà khoa học đã chứng minh màu nước hồ xanh là do trong hồ có nhiều chủng tảo lục chứ không phải do có mỏ đồng", PGS.TS Hà Đình Đức cho biết...

  • Pic Mgmt

    NHIỀU BÍ ẨN TRONG BỨC THƯ HỌA TRIỆU ĐÔ VẼ PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG

    ...Ngoài những giá trị về văn hóa lịch sử, bức thư họa này từng khiến cộng đồng quốc tế bất ngờ vì bản phục chế của nó (không phải bản gốc) được mua với giá 1,8 triệu USD. Một buổi tọa đàm về bức thư họa vẽ Phật hoàng Trần Nhân Tông đã được tổ chức tại Huế với sự tham gia của rất đông các học giả trong giới nghiên cứu văn hóa, học thuật Huế, những người yêu lịch sử, sinh viên sử học...

  • Pic Mgmt

    TIẾNG VIỆT TRONG ÂM NHẠC CỔ TRUYỀN VÀ PHƯƠNG PHÁP DIỄN TẤU ĐÀN BẦU

    Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật có âm hưởng biểu đạt cảm xúc, trong đó tác phẩm khí nhạc dân tộc được biến hóa thông qua diễn tấu của người nghệ nhân, nghệ sĩ nhằm biểu đạt hàm ý và phong thái của tác phẩm, truyền đạt nội dung, cái đẹp của nghệ thuật. Trong nghệ thuật diễn tấu, các cách thức và phương pháp biểu hiện khác nhau sẽ tạo nên những hiệu ứng nghệ thuật khác nhau. Một trong những điều quan trọng nhất chính là bất luận âm hưởng phát ra từ diễn tấu hay diễn xướng,...

  • Pic Mgmt

    ĐÀN ĐÁ CỔ 3000 NĂM TUỔI

    Chiều 29/5, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Đăk Nông Nguyễn Anh Bằng cho biết: Từ nguồn tin người dân ở xã Long Sơn, huyện Đăk Mil phát hiện hai bộ đàn đá cổ, thực hiện sự chỉ đạo của lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, Bảo tàng tỉnh đã tiến hành khảo sát thực địa, thu thập thông tin tại cơ sở...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN DẤU TÍCH 2 NGÔI CHÙA CỔ Ở HÀ GIANG

    Cán bộ Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Hà Giang vừa tìm ra dấu tích ngôi chùa Nậm Dầu cổ, có niên đại 600 năm, tại khu vực thôn Nậm Thanh, xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.

Chi tiết

THỬ VÉN MÀN HUYỀN THOẠI AN DƯƠNG VƯƠNG

Đăng lúc: 2014-03-17 15:15:11 - Đã xem: 1057

NHÌN LẠI LỊCH SỬ

Thành Cổ Loa

1. Đền An Dương Vương ; 2. Am Mị Cháu ; 3. Ngự triều di quy ; 4. Gò Ngự xạ đài; 5. cầu vực, nơi đào được Kho mũ tên đồng ; 6. Giếng Ngọc.



KS. PHAN DUY KHA


Cổ Loa thành ốc khác thường
,
Ngàn năm dấu tích chiến trường còn đây.

(Ca dao cổ)


Cũng như thời đại các vua Hùng, triều đại An Dương Vương được lịch sử ghi lại chủ yếu dựa vào truyền thuyết. Khác với thời các vua Hùng, các truyền thuyết về An Dương Vương xoay quanh một “thực thể” có thật - thành Cổ Loa. Người ta có thể thêu dệt nên huyền thoại nhưng không thể “bịa” ra cả một tòa thành. Thành Cổ Loa (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội) là chứng tích vật chất hùng hồn của triều đại An Dương Vương. Tương truyền Cổ Loa có chín vòng thành, nay còn lại dấu tích ba vòng. Thành nội hình chữ nhật, có chu vi l,6Km, cao 5m, mặt thành rộng l0m, chân thành từ 20 - 30m. Thành giữa hình đa giác, có chu vi 6,5km, cao 6 - 12m. Thành ngoại có chu vi 8km, cao trung bình 4 -5m (trải hơn 2.200 năm bị nắng mưa bào mòn và con người tàn phá mà thành còn như thế, chắc rằng khi mới xây dựng, thành rất hùng vĩ!). Nơi đây, Thục An Dương Vương và triều đình của ông trị vì quốc gia được 50 năm (257 - 208 trước Công nguyên)
(1).


An Dương vương đoạt ngôi của vua Hùng?


An Dương Vương Thục Phán là thủ lĩnh một liên minh bộ lạc hùng mạnh ở phía Tây Bắc nước Văn Lang của Hùng Vương. Về đời Hùng Duệ Vương (Hùng Vương 18), triều đình suy yếu, Hùng Duệ Vương lại không có con trai nối 
ngôi. Chính điều đó đã kích thích Thục Phán “nhòm ngó” ngôi báu của vua Hùng. Theo Ngọc phả Hùng Vương thì chính Hùng Duệ Vương đã nhường ngôi cho Thục Phán. Sau khi được nhường ngôi, An Dương Vương đã lập cột đá thề trên núi Nghĩa Lĩnh mà thề rằng: “Nguyện có trời cao lồng lộng chứng giám xét soi, xin đời đời giữ gìn non sông bền vững và miếu vũ họ Hùng. Nếu sai lời thề sẽ bị trăng vùi gió dập” Ngày nay, còn di tích cột đá thề ở đền Thượng trong cụm di tích đền Hùng (Vĩnh Phú).


Lần tìm trong truyền thuyết, chúng tôi cho rằng: không phải Hùng Vương nhường ngôi cho An Dương
 Vương, mà chính An Dương Vương đã dùng vũ lực đoạt ngôi của vua Hùng. Không phải ngẫu nhiên mà có rất nhiều truyền thuyết xoay quanh cuộc chiến tranh Hùng - Thục. Các truyền thuyết đó xuất hiện và được lưu truyền trên một diện tích rất rộng. Sự tích Bảo Công ở núi Sài (Sài Sơn, Bà Vì) kể: khi Thục Phán đem quân đánh vua Hùng, Bảo Công đã đem quân theo Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh) đánh quân Thục. Quân Thục thua to phải chạy lên tận Lạng Châu. Hai tướng Trần Giới, Trần Hà theo Tản Viên lên tận Châu Mộc, đánh quân Thục dọc sông Mã, quân Thục thua to đành phải rút về. Đại Hải tướng của vua Hùng, vào chỗ quân Thục ở núi Quỳnh Nhai, đánh trống hò reo, nhử cho quân Thục đuổi theo vào chỗ phục binh của Tản Viên. Quân Tản Viên bắn tên nỏ ra như mưa, quân Thục chết nhiều, đành phải lui binh. Phan Tây Nhạc, quê ở Nghệ An, được Hùng Duệ Vương phong làm tướng. Khi Thục Phán nổi lên cướp ngôi vua Hùng, ông đã theo Tản Viên mang quân chống lại, lập được công to. Tại Từ Liêm (Hà Nội) còn đền thờ ông. Còn đền Bảo An (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) thờ hai anh em Cương Nghị, Bảo An làm tướng dưới thời Hùng Duệ Vương. Hai ông đã cầm quân đánh Thục An Dương Vương và thắng nhiều trận lớn, được vua Hùng phong tước. Ở Bông Điền (Vũ Thư, Thái Bình) cũng có hai anh em được Hùng Duệ Vương phong là Tinh bộ tướng quân và Tạp bộ tướng quân, đã mang quân đánh Thục An Dương Vương và thắng nhiều trận lớn… Những sự tích xung quanh cuộc chiến tranh Hùng – Thục rất nhiều, trên một diện rất rộng, phản ánh một sự thực lịch sử là An Dương Vương đã đoạt ngôi của vua Hùng bằng vũ lực. Còn chuyện ông lập cột đá để ghi trong Ngọc phả Hùng Vương theo chúng tôi chỉ là hình thức, nhằm trấn an dư luận, vỗ yên dân chúng mà thôi. Đây là biện pháp tâm lý cần thiết của một triều đại mới.


Cũng ở Vĩnh Phú, còn lưu truyền một số sự tích như An Dương Vương đánh thắng vua Hùng, giết chết con gái vua Hùng ở Bồ Sao (Vĩnh Phú). Truyền thuyết còn kể rằng An Dương Vương đã đem họ hàng tông tộc vua Hùng về giết hết ở một địa điểm gần Cổ Loa.

Theo Ngọc phả An Dương Vương và Sự tích thành Cổ Loa thì khi An Dương Vương xây thành, cứ xây được bao nhiêu, hôm sau lại bị phá sạch. Thần Kim Quy hiện lên cho biết: “Các vua đời trước (tức vua Hùng) cùng bọn nhạc công bị chết đều chôn ở núi Thất Diệu, những hồn ấy từ lâu không tan, lần khuất trong khe đá, trong hang sâu. Những linh hồn ấy có thù với nhà vua, đêm thanh vắng thường họp thành từng 
đàn, từng lũ, phá thành của nhà vua”. Núi Thất Diệu gồm 7 ngọn nùi nhỏ, ở gần Cổ Loa. Phải chăng đây chính là nơi vua Thục đã đem giết họ hàng tông tộc của vua Hùng như truyền thuyết ở Vĩnh Phú kể lại (có bị giết thì những linh hồn ấy mới thù vua Thục như thế)? Xét từ những truyền thuyết trên, chúng tôi cho rằng An Dương Vương đã dùng vũ lực đoạt ngôi của vua Hùng. Đại Việt sử lược, cuốn sử xưa nhất của ta cũng chép: “Cuối đời nhà Chu, Hùng Vương bị con vua Thục là Phán đánh đuổi rồi lên thay”. Tất  nhiên, lúc này triều đình vua Hùng đã suy thoái và sự thay thế của An Dương Vương là một tất yếu lịch sử. Sau khi lên làm vua, An Dương Vương đã có công lớn tập hợp lực lượng, kháng chiến chống Tần thắng lợi. Sử sách đã ghi: “Tần Thủy Hoàng sai tướng là Đồ Thư đem quân sang đánh Bách Việt và Âu Lạc… Vào Việt, Tần đóng quân ở đất vô dụng, tiến không được, thoái không xong. Trải hơn 10 năm, đàn ông phải mặc giáp, đàn bà phải chuyên chở, (quân Tần) khổ không sống nổi. Người tự tử thắt cổ trên cây dọc đường, người chết trông nhau…” (Sử ký – Tư Mã Thiên); và: “Người Việt vào rừng ở, không chịu để cho quân Tần bắt. Họ cùng nhau đặt người tuấn kiệt lên làm tướng để ban đêm ra đánh quân Tần, đại phá quân Tần và giết được Đồ Thư. Quân Tần thây phơi máu chảy hàng mấy vạn người” (Hoài Nam Tử).


An Dương Vương và bi kịch mất nước.


Truyền thuyết kể rằng An Dương Vương nhờ có nỏ thần mà Triệu Đà mấy lần phát binh sang đánh Âu Lạc đều bị thất bại. Đà bèn giảng hòa với An Dương Vương 
đồng thời cho Trọng Thủy là con trai mình lấy Mỵ Châu là con gái An Dương Vương và xin được ở rể. Trọng Thủy nhờ đó mà đánh tráo được lẫy nỏ thần mang về cho cha. Khi viết về sự kiện này, các nhà nghiên cứu đều cho rằng Trọng Thủy đã ăn cắp bí mật sản xuất vũ khí, hoặc là ăn cắp kỹ thuật quân sự của Âu Lạc (được thần thoại hóa bằng chiếc lẫy nỏ). Chúng tôi cho rằng không hẳn như thế. Truyền thuyết Cổ Loa và Ngọc phả An Dương Vương đều kể rằng trong thời gian ở Loa Thành, Trọng Thủy đã lợi dụng để đi xem xét mọi bí mật ngõ ngách tòa thành. Chính y đã làm một công việc đơn giản hơn nhiều mà lại rất hợp với vai trò của một tên gián điệp: tìm hiểu sơ đồ bố phòng của ta và vị trí kho mũi tên đồng để đánh chiếm đầu tiên, vì đây là vũ khí lợi hại nhất của An Dương Vương (Gần cửa Nam thành, tại khu Cầu Vực, vào năm 1959, chúng ta đã đào được một kho vũ khí có hàng vạn mũi tên đồng hai, ba ngạnh. Phải chăng đây chính là kho mũi tên đồng của An Dương Vương xưa bị lấp vùi?). Trọng Thủy là một tên gián điệp lợi hại được cài vào triều đình vua Thục. Y còn dùng của đút lót cho các quan để chia rẽ nội bộ triều đình Âu Lạc. Chính An Dương Vương đã nuôi ong tay áo và bi kịch mất nước không nên đổ hết cho Mỵ Châu”. Ngày nay, một số nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà thơ của ta đã lên án Mỵ Châu:“Trái tim lầm chỗ để trên đầu. Nỏ thần vô ý trao tay giặc”. Chúng tôi cho rằng Mỵ Châu đáng thương nhiều hơn đáng trách. Người chịu trách nhiệm chính trong bi kịch mất nước phải là Thục An Dương Vương, bởi sự sơ xuất và chủ quan của ông: để con trai kẻ thù vào ở ngay cạnh mình, mặc dù triều đình rất nhiều người can ngăn. Thậm chí một số đại thần vì chuyện này mà đã mâu thuẫn với vua Thục, phải từ quan về quê, như trường hợp tướng quân Cao Lỗ – cánh tay phải của vua Thục.


Còn về chuyện Mỵ Châu rắc lông ngỗng dọc đường thì chỉ là chuyện huyền thoại mà thôi. Sự thật lịch sử là: sau khi mất Loa Thành, An Dương Vương cùng triều đình đã tháo chạy vào Nghệ An để lập căn cứ kháng chiến. Chúng ta biết, núi Mộ Dạ – nơi có đền thờ An Dương Vương (nay thuộc Diễn Châu – Nghệ An) hồi ấy rất rậm rạp, là chỗ có nhiều chim công (chim công chỉ sống trong rừng đại ngàn) vì vậy mới có tên đền Công. Ngày nay, nơi đây là đồi trọc, người ta mới trồng thông nhưng vào giữa thế kỷ XIX, vùng này rừng vẫn còn rậm rạp. Nhà thơ Cao Bá Quát (1808 -1855) khi qua đây còn thấy:


Loa cáp thê lương hà xứ mịch

Tà dương tước vũ Mộ Sơn tê

(Đến nay sò ốc thê lương biết tìm nơi nào
Chiều tà chỉ thấy chim công múa ở phía Tây núi Mộ Dạ).

(Cao Bá Quát – Qua miếu Mỵ Châu)


Chính vì vị trí lợi hại của nó mà vua Thục đã chọn nơi đây làm căn cứ kháng chiến chống Triệu Đà. Và khi quân Đà tấn công vào đây, thế cùng, An Dương Vương đành nhảy xuống biển tự vẫn (truyền thuyết đã thần thoại hóa bằng cách cho ông cầm sừng tê, rẽ nước đi xuống biển). Trước khi chết, không để con gái rơi vào tay giặc, ông đã giết Mỵ Châu. Còn Trọng Thủy sau này do ân hận mà 
chết. Về sự kiện Triệu Đà đánh chiếm Âu Lạc, Sử ký Tư Mã Thiên ghi rất sơ sài: “Đà nhân đó dùng vũ lực uy hiếp nơi biên giới, đem đồ đạc của cải đút lót Mân Việt, Tây Âu Lạc để bắt họ lệ thuộc theo mình”. Phải chăng chi tiết “đem đồ đạc của cải đút lót” trong Sử ký nhằm chỉ sự việc Trọng Thủy đã mua chuộc và chia rẽ nội bộ triều đình vua Thục?


Triệu Đà, sau khi thu phục được Âu Lạc, lên làm vua đóng đô ở Phiên Ngưng (Quảng Châu, Trung Quốc), đặt tên nước là Nam Việt. Lịch sử không ghi Đà có mấy con trai, nhưng khi Đà chết (137 T.C.N) thì truyền ngôi cho Triệu Hồ (tức Triệu Văn Vương) là cháu nội của mình. Có tài liệu chép Hồ chính là con Trọng Thủy (Tất nhiên không phải với Mỵ Châu!). Phải chăng Triệu Đà cũng chỉ có một con trai và Trọng Thủy đã có vợ con? Y lấy Mỵ Châu đơn thuần chỉ vì nhiệm vụ gián điệp mà cha mình giao cho? Và y đã đóng kịch rất giỏi, còn Mỵ Châu thì quá ngây thơ, cả tin nên đã yêu y hết lòng! Dù sao đây cũng là bi kịch lịch sử đầu tiên và lớn nhất của dân tộc ta. Chính nó đã dìm nước ta vào suốt hơn một ngàn năm Bắc thuộc.


Một người đã lãnh đạo kháng chiến chống Tần hiển hách như thế, cuối cùng chỉ vì chủ quan và sơ xuất để đến nỗi “cơ đồ đắm biển sâu”. Cái giá của bài học lịch sử quả là quá đắt!


(
1) Có tài liệu ghi 30 năm (208 - 179 TCN), ở đây theo Đại Việt sử ký toàn thư.


Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp