• Pic Mgmt

    TIẾT LỘ GÂY SỐC VỀ HOA ĐÀ...

    Hoa Đà qua đời cách nay gần 1.800 năm, mọi người đều ngưỡng mộ danh tiếng ông, cũng như không ai nghi ngờ ông không phải là người Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN HỘP ĐỰNG XÁ LỊ ĐỨC PHẬT BẰNG VÀNG RÒNG Ở NGHỆ AN

    Từ khi phát hiện ra báu vật bằng vàng ròng có một không hai này, rất nhiều cao tăng trong và ngoài nước đã tìm đến dể chiêm bái với tấm lòng thành kính. Trong khi đó các phật tử đều rất muốn được 1 lần được nhìn thấy chiếc hộp quý này....

  • Pic Mgmt

    NHỮNG ĐIỂM BẤT ĐỒNG Ý KIẾN TRONG LỊCH SỬ VIỆT TỘC

    Nhiều nhà trí thức Việt Nam hiện tại có những ý kiến khác nhau về nhiều điểm trong chính lịch sử Việt tộc. Chúng tôi không hiểu là vì do các tài liệu trái ngược nhau mà họ đã đọc hay một lý do nào khác ?...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN

    Nhận thấy các điểm khác biệt quan trọng giữa các nhóm tộc Việt, các học giả Trung Quốc đã cố gắng phân loại các nhóm Việt khác nhau, thường dựa trên phép gọi tên của các học giả Hán cổ hơn. Ở phía Nam vùng Quảng Đông, Quảng Tây, vùng đất mà từ thời nhà Tần đã được gọi là Lĩnh Nam, người Hán đã xác định các nhóm với tên: Dương Việt, Nam Việt, Tây Âu, Lạc Việt, Ư Việt, Điền Việt, Dạ Lang .v.v..

  • Pic Mgmt

    TÌM LẠI NGUỒN GỐC VÙNG ĐẤT BÁCH VIỆT

    Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau...

  • Pic Mgmt

    LÝ CÔNG UẨN LÀ NGƯỜI HÀ NỘI

    Việc xác minh lý lịch Lý Công Uẩn quả là vô cùng khó khăn. Hơn một ngàn năm trôi qua, nhưng mộ của Hoàng đế này, chưa được giới khảo cổ học khai quật và xác minh...

  • Pic Mgmt

    TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG

    Trong lịch sử Việt Nam, lần đầu tiên Nhà nước cho lập sổ địa bạ là vào năm 1092, bấy giờ gọi là điền tịch. Thời Lê, ngay sau kháng chiến chống Minh thắng lợi, năm 1428 Lê Thái Tổ đã lệnh cho các địa phương trong cả nước điều tra, xem xét ruộng đất và lập sổ địa bạ. Quốc triều hình luật quy định cứ bốn năm làm lại sổ điền bạ một lần...

  • Pic Mgmt

    VÀI NÉT VỀ HÌNH ẢNH VIỆT NAM TRONG SỬ SÁCH CỔ TRUNG QUỐC

    Trung Quốc và Việt Nam là hai quốc gia láng giềng gần gũi, do vậy giữa hai nước đã tồn tại quan hệ lịch sử lâu dài. Trải qua quá trình tiếp xúc lịch sử, rất nhiều tư liệu lịch sử về hai quốc gia đã ra đời và tồn tại cho đến ngày nay. Bài viết này giới thiệu vắn tắt về các tư liệu lịch sử của Trung Quốc liên quan đến các dữ liệu lịch sử của Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ ĐẾN THĂM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

    Sáng thứ tư, ngày 10 tháng 4 năm 2013, ông Võ Ngọc An-Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu & Thực hành Gia phả (TTNC & THGP) và ông Cao Bá Nghiệp-Nhà nghiên cứu Cao tộc đã đến thăm và làm việc tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, thành phố Hồ Chí Minh...

  • Pic Mgmt

    LĂNG ÔNG TIỀN QUÂN THỐNG CHẾ ĐIỀU BÁT Ở TRÀ ÔN

    Tiền quân Thống chế Điều bát tên thật là Thạch Duồng, quê ở làng Nguyệt Lãng, xã Bình Phú, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Do có công với triều Nguyễn nên ông được ban quốc tính - họ Nguyễn và lấy tên là Nguyễn Văn Tồn. Ông được nhân dân Trà Ôn tôn kính như một bậc tiền hiền có công khai hoang mở cõi vùng đất Trà Ôn...

  • Pic Mgmt

    BÀI THUỐC CHỮA THẬN THẦN DIỆU

    Chỉ là những loại cây bụi mọc hoang dại trên triền núi, thế nhưng khi qua tay thầy thuốc Đông y, chúng trở thành bài thuốc Nam chữa bệnh thận vô cùng thần diệu, cứu nhiều người thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Hoàn toàn tuyệt vọng, nghĩ là căn bệnh thận hiểm nghèo sẽ cướp đi đứa con gái bé bỏng (Trần Thị Thanh Tuyền) khi bệnh viện đã trả cháu về nhà trong tình trạng toàn thân sưng phù, không thể đi lại được...

  • Pic Mgmt

    THƯ TỊCH TRUNG HOA THỪA NHẬN HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THUỘC VIỆT NAM

    Theo chính sử Trung Hoa, trong suốt 22 thế kỷ, từ các đời Tần, Hán đến sau Thế chiến thứ II, không thấy tài liệu nào, hay nói rõ hơn, không có câu chữ nào ghi rằng Biển Đông (Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa) với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa) thuộc chủ quyền của Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    KHẢO SÁT DÒNG HỌ LÝ TỪ KHỞI NGUỒN ĐẾN LÝ CÔNG UẨN

    Họ Lý được coi như một trong số ít dòng họ xuất hiện sớm nhất trong lịch sử Việt Nam. Bằng chứng khảo cổ đã phát hiện được từ thế kỷ 2 sau CN, họ Lý đúc gương đồng (Lý thị tác kính).

  • Pic Mgmt

    BÍ MẬT VỀ NỎ THẦN LIÊN CHÂU

    ...Sáng 16/1, Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch, UBND tỉnh Bắc Ninh và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học "Danh tướng Cao Lỗ thời dựng nước". PGS Lê Đình Sỹ, nguyên Viện phó Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam giới thiệu với hội nghị tham luận "Danh tướng Cao Lỗ với việc chế tạo, sử dụng vũ khí cung nỏ thời An Dương Vương"...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU NGUỒN GỐC DÒNG HỌ CAO VIỆT NAM

    Muốn hiểu về nguồn gốc các dòng họ Việt Nam, cần phải tìm hiểu lịch sử dân tộc Việt. Theo cổ sử Việt, các dân tộc Bách Việt gồm nhiều bộ tộc Việt cổ, họ sống trải rộng khắp vùng nam sông Dương Tử xuống hết phía nam lục địa Trung Hoa, cho đến tận miền trung Việt Nam ngày nay...

Chi tiết

VỀ NGƯỜI VIẾT GIA PHẢ LỚN NHẤT NƯỚC VIỆT

Đăng lúc: 2014-03-19 15:31:45 - Đã xem: 1197

TPCN - Sinh năm 1919, Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã được giới nghiên cứu gia phả trong và ngoài nước biết đến như nhà nghiên cứu gạo cội về lĩnh vực này.

http://caobaquat.com.vn/upload/Tac%20gia%20&%20cu%20Da%20Lan.jpg


Cho đến thời điểm này, mặc dầu ông đã khuất nhiều năm nay nhưng những công trình biên khảo nghiên cứu công phu độc đáo của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ về gia phả vẫn được coi là nhà phả trạng lớn nhất Việt Nam!


Đọc cuốn hồi ký của cụ Nguyễn Hiến Lê, số chữ cụ dành cho ông không nhiều nhưng sao cứ ám mãi vào người đọc hình ảnh một ông già râu tóc bạc cả, di chuyển trong thành phố rồi đi xa hơn nữa ra mấy tỉnh phụ cận Sài Gòn mà toàn đạp xe đạp kể cũng kỳ...


Lạ hơn, ông cụ không quản mệt nhọc vì ông đang có niềm vui trong lòng, niềm vui mà những người khác khó lòng mà có được, hơn cả cái sướng của những người, những dòng họ được ông gây và tạo cho một cuốn phả!



Cách viết của Dã Lan thật duyên dáng độc đáo, ông mô tả phong tục ở từng nơi từng con người qua các thời đại lịch sử thật khéo và hấp dẫn.


Lúc sinh thời người viết cuốn hồi ký này đã có lần để suốt cả một tuần lễ đọc đi đọc lại văn của Dã Lan và tập viết theo kiểu Dã Lan nhưng đành chịu thua lối viết giản dị trong sáng mà chững chạc mà không biền ngẫu của Dã Lan!


Nơi chôn nhau cắt rốn của ông không phải phương Nam mà là miền Bắc. Làng Thượng Cốc, huyện Gia Lộc, Hải Dương. Cha là cựu công chức thời Pháp. Mẹ họ Bùi quê ở Phương Điếm cùng huyện.


Ông là lớp hậu sinh, gần như thế hệ chót của những người đi mở đất vào Nam làm ăn đầu những năm năm mươi. Như một thứ tiềm thức lặn bám vào ông dai dẳng, thứ tiềm thức ấy bắt đầu cựa quậy trước sự thật xứ Nam này việc làm phả quả là còi cọc. Liên miên tao loạn. Trập trùng không dứt chuyện nhà tan cửa nát...


Chuyện người ta sao nhãng việc làm phả lập phả cũng là điều dễ hiểu. Ông bàng hoàng. Nhưng ông không hoảng hốt...


Ông rời cái chân thủ thư thư viện trường Đại học Kiến trúc Sài Gòn để chuyên tâm với việc làm phả lập phả. Đó là những năm đầu sáu mươi. Hàng chục rồi hàng trăm gia đình dòng họ được ông bỏ công sức lập phả...


Họ mừng nhưng nỗi mừng ấy ở ông lớn hơn. Niềm vui thường tìm thấy ở những tấm lòng tận tụy dâng hiến... Ông từng viết như thế này khuyến người và hình như cũng cổ vũ cho chính mình nữa: Nôm na gọi có mấy lời/ Nhắn ai nòi Việt ngàn đời đừng quên/ Chữ rằng “Mộc hữu bản, thủy hữu nguyên’’/ Người mà bỏ gốc sao nên thân người...


Nhưng như vậy thì chả có chi đáng nói. Bất quá là ngợi khen một con người hằng tâm mặc dầu ông không hằng sản. Ông phải chịu cực rất nhiều, gia đình trở nên túng thiếu từ cái đận bỏ việc đi lập phả cho thiên hạ.


Gia phả ở nước ta đã có từ lâu, ý nghĩa và lợi ích của việc làm phả thì thiên hạ đã rõ. Nhưng cái gì là đặc điểm của gia phả Việt Nam? Xây dựng một cuốn gia phả như thế nào cho khoa học và thiết thực?


Ông từng bộc bạch: lối chép sử ta thường dập khuôn theo lối chép biên sử của Trung Quốc cũng có khi những việc ấy chưa từng nghe ai nhắc tới. Một lẽ nữa các sử gia nói chung cũng ít quan tâm đến gia phả các dòng tộc, ngoại trừ tông phả tộc phả của các triều đại phong kiến.


Ngoài ra tìm hiểu lai lịch cội nguồn có tên tuổi qua gia phả ta mới thấy rõ sự cống hiến vô bờ bến của dòng tộc ấy.

http://caobaquat.com.vn/upload/Da%20Lan%20khao%20luan%20&%20thuc%20hanh.jpg
NXB Thời Đại, Hà Nội tái bản lần thứ tư, năm 2010, in 1000 cuốn.


Vốn tiếng Pháp, tiếng Anh và chữ Hán khá điêu luyện, đã khiến ông bừng tỉnh ra nhiều điều khi nhìn ra xa hơn... Ông dõi ra xứ Bắc, chiêm nghiệm lịch sử sâu hơn qua những thư viện Sài thành bấy giờ không thiếu những kho sách tầy tặn nghiêm chỉnh.


Ông tham khảo dõi theo việc làm phả ở xứ Trung Hoa từ cổ đến kim. Rồi ở bên Tây phương, Âu châu như Anh, Pháp, Mỹ, La Mã... Có gia phả không và người ta làm phả như thế nào. Rồi Ấn Độ và Nhật Bản cái sự làm phả ra làm sao? vv...và vv...


Qua tư liệu và việc trao đổi thư từ với những nhà làm phả nổi tiếng ở Pháp, Mỹ... (thời đó mà có sự giao lưu như vậy kể cũng đáng nể) trên cơ sở nguồn lẫn nền tư liệu sẵn có và đặc thù của gia phả Việt, ông đã làm cái việc “nối mạng’’ đặt gia phả Việt Nam vào cái nền chung của gia phả thế giới.


Ông đã cho công bố công trình “Gia phả, khảo luận và thực hành”. Mặc dù lần xuất bản đầu tiên bằng Việt ngữ năm 1972 (chưa phải những lần sau được nước ngoài tái bản).

http://caobaquat.com.vn/upload/Gia%20pha%20khao%20luan%20va%20thuc%20hanh.jpg

Và sau năm 1975 chính thể mới đã ba lần tái bản tác phẩm tày tặn công phu về tư liệu chắc rõ nghiêm cẩn về kiến giải này) nhưng công trình của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ ngay lập tức có tiếng vang xa “Lần đầu trong lịch sử gia phả Việt Nam gặp gia phả quốc tế”.


Riêng nước Mỹ đã cử ngay một phái đoàn giáo sư đại học tới Việt Nam xin gặp cụ Dã Lan sau khi tác phẩm của cụ được Viện Đại học Brigham Young nhìn nhận là một tài liệu rất hữu ích.


Cho tới nay cụ Dã Lan vẫn nhất định từ chối mọi sự tài trợ của ngoại quốc và vẫn mong sẽ được sự giúp đỡ của người Việt Nam để xuất bản tác phẩm của cụ hầu phổ biến một ngành nghiên cứu văn hóa dân tộc cổ truyền vẫn được nhiều quốc gia xem là một khoa học (Chính Luận, chủ nhật 24/7/1972).


Bao năm rồi mà giới nghiên cứu vẫn phải lật lại những chương của cuốn sách như Nguồn gốc ngành gia phả Á Châu/ Ngành gia phả học Âu Châu/ So sánh và phân tách quan niệm của Đông và Tây trong việc lập phả/ Vấn đề gia phả ở miền Nam/ Sự chuyển mình của gia phả Việt Nam/ Những nét đặc thù của vài cuốn gia phả cũ và mới/ Tình hình gia phả ở miền Bắc/Cách thức lập một cuốn phả mới vv... và vv...


Riêng công trình này của Dã Lan đã đoạt giải văn học nghệ thuật của chính quyền cũ về bộ môn gia phả. 29 cơ sở văn hóa nước ngoài có lưu trữ một số công trình nghiên cứu của Dã Lan đặc biệt là cuốn Gia phả khảo luận thực hành. Cái tên Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã được đưa vào cuốn Nhân vật Việt năm 1973 và cuốn Who’s who in Vietnam 1974.


Quả là những cuốn sách không phải đọc một lúc đọc một thời như cuốn của Dã lan Nguyễn Đức Dụ bây giờ đang trở nên thưa vắng hiếm hoi. Ta hãy cùng chia sẻ thưởng lãm với những nhận xét “Nghiên cứu cẩn trọng bút pháp có vẻ sử gia nhưng lại diễn tả với bút pháp văn chương nên những tác phẩm của Dã Lan có phong cách riêng khác với những cuốn gia phả cổ truyền.


Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã kế thừa truyền thống lâu đời về gia phả đã tồn tại ở Việt Nam hơn một ngàn năm mà còn chỉnh lý và tổng kết lại kiến thức về môn học này so sánh với những phương pháp nghiên cứu của phuơng Tây lý luận hóa và phong phú thêm phần di sản quý báu của dân tộc Việt Nam.


Là một phụ nữ, tôi thích phương pháp nghiên cứu và quan điểm của nhà khoa học này không ép buộc gò bó trong lề lối cũ mà trái lại được xây dựng thêm một quan điểm mới nghĩa là thêm ngành ngoại tức là thêm đàn bà con gái!”


Đó là nhận xét của Litana tức Lý Bảo Thạch, tác giả luận án tiến sĩ về lịch sử Đàng Trong thời chúa Nguyễn. Hiện bà giảng dạy khoa lịch sử và chính trị Trường đại học Quốc gia úc (Universite of Wollongong Australia)


“Từ xa xưa nước ta đã có gia phả nhưng nghiên cứu, gia phả Việt Nam và hướng dẫn cách viết, cách xây dựng cuốn gia phả như thế nào ở nước ta thì chưa thấy ai viết thành sách.


Sau nhiều năm say mê nghiên cứu ông Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã thực sự trở thành chuyên gia số một ở nước ta về gia phả học. Công trình gia phả khảo luận và thực hành là một tác phẩm có giá trị khoa học và thực hành cao’’ (cố giáo sư Thái Ninh)


“Gần cả đời mình để chuyên tâm miệt mài cho việc sưu tầm biên soạn gia phả các dòng họ ở Việt Nam. Công việc xứng đáng được gọi là vấn tổ tầm tông cho tiền đồ của dân tộc. Thật vậy cho đến nay có lẽ cũng mới chỉ có cụ Dã Lan Nguyễn Đức Dụ dành hàng chục năm trời cho sự nghiệp gia phả học Việt Nam” (Á Nam Trần Tuấn Khải).


... Tôi đã có nhiều buổi ngồi với GSTS Hoàng Lê, người đã có hàng chục công trình nghiên cứu về cổ văn nổi tiếng. Chính những công trình của nhà nghiên cứu Hoàng Lê đã khiến ông gần gụi với Dã Lan Nguyễn Đức Dụ trong nhiều năm mặc dầu kẻ Nam người Bắc.


Mặc dù địa hạt nghiên cứu của TS không phải là gia phả nhưng có lẽ vì liên tài. Công phu, cẩn trọng... nhà nghiên cứu nào mà lại không có phẩm chất đó nhưng TS Hoàng Lê cho hay vượt lên sự công phu, cẩn trọng ấy Dã Lan Nguyễn Đức Dụ còn có một tố chất nữa mà không phải nhà nghiên cứu nào cũng có là uyên bác là thông minh.


Khả năng phân tích tổng hợp khái quát của Dã Lan đã khiến ông không chìm lút trong bể học nói chung cũng như khối tài liệu nói riêng. Cuốn Gia phả khảo luận thực hành, Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã tham khảo trên 70 đầu sách Việt và nước ngoài.


Đó là chưa kể những lần tái bản sau này ông còn tham khảo thêm mấy chục đầu sách nữa.


Nội việc nghiên cứu kỹ càng công phu gia phả của các dòng họ nổi tiếng như Ngô Vương, Đinh Tiên Hoàng, Nguyễn Kim, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Xí, Đào Tấn, Vũ Hồn, Mạc Thị, Phạm Ngũ Lão, Phạm Sư Mạnh, Trịnh Kiểm, Nghè Tân, Vọng Sơn Niên phổ, Dương Khuê, Bùi Viện, Trần Trọng Kim, Quang Trung, Hồ Xuân Hương, Vũ Phạm Hàm, Nguyễn Thượng Hiền, Chu Mạnh Trinh, Nguyễn Sinh Huy, Nguyễn Khuyến, Lương Văn Can vv... đã là sự công phu lẫn vượt thoát rất lớn.


Cuốn Dõi tìm tông tích người xưa (tập I) số sách mà Dã Lan Nguyễn Đức Dụ tham khảo đã lên 126 cuốn! TS Hoàng Lê cũng cho biết cụ Dã Lan cũng đã định ra ngoài Bắc một thời gian hoặc thường xuyên ngõ hầu đáp ứng nhu cầu của nhiều cơ quan nghiên cứu là để cụ giúp cho việc xây dựng ngành gia phả học ở ngoài này.


Nhưng do nhiều nguyên nhân trong đó có việc cụ cuối đời vẫn dong xe đạp khắp Sài Gòn như thế một bận bị ngã gẫy chân. Thế rồi liệt không đi lại được mấy năm sau thì mất! TS Hoàng Lê cứ chép miệng than tiếc mãi không thôi rằng có lẽ vì thế nên ngành gia phả học nước mình nói chung hiện giờ vẫn cứ èo uột so với cái mốc từ khi có cụ Dã Lan đến nay hầu như vẫn dẫm chân tại chỗ! TS Hoàng Lê cũng than phiền thêm không rõ cuốn Dõi tìm tông tích người xưa ( tập II) và cuốn Lược khảo phổ trạng các nhà văn rất có giá trị mà đến nay không hiểu vì lý do gì vẫn chưa ra được?


Tôi bàng hoàng đọc lá thư viết tay của cụ Dã Lan gửi cho TS Hoàng Lê trước khi cụ mất không lâu là cái việc cụ nhờ TS hỏi giùm cụ nhà xuất bản nọ là tại sao sách ra muộn vậy!


Kèm theo là bài thơ của cụ Đào Tử Nghi, chắt đích tôn cụ Đào Tấn tặng Dã Lan Nguyễn Đức Dụ:


Ôi ngọn gió nào đưa hương thảo dã,
Ngỡ là tiên hóa ra lan.
Từ nơi sơn dã mà vương giả,
Lạc chốn lầm than chẳng thở than!


Thanh Minh năm Tuất

Xuân Ba

Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp