• Pic Mgmt

    THÂN TẶNG CỐ HỮU TAM LANG VŨ ĐÌNH CHÍ

    Trong số các bài thơ lưu bút của cha tôi, có bài ông viết năm 1981 đề tặng nhà báo Tam Lang (Vũ Đình Chí) sau 26 năm xa cách. Năm 1981, trong chuyến viễn du NGÀN DẶM VÔ NAM của thi sĩ Thao Thao vào thăm gia đình & các bạn ở miền Nam, ông đã gặp lại các bạn cũ như Nguyễn Hiến Lê, nhà thơ Linh Điểu, nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh, Chàng Ngô, Cả tếu Bẩy Hiền, nhà báo Tam Lang v.v...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN CHỮ VIẾT THỜI HÙNG VƯƠNG

    (VTC News) - Ông Vương Duy Trinh, Tổng đốc Thanh Hóa, phát hiện ra một văn bản là một bài thơ viết bằng thứ chữ lạ, vờn lên như ngọn lửa, gọi là hỏa tự. Văn bản chữ lạ này được phiên dịch ra chữ Hán và tựa đề bài thơ đó là “Mời trầu”, có nội dung ca ngợi tình yêu...

  • Pic Mgmt

    TIẾN SỸ HÁN - NÔM TRƯƠNG SỸ HÙNG, NGƯỜI NẶNG DUYÊN VỚI SÁCH

    ...Lần theo địa chỉ, tôi tìm đến nhà ông Trương Sĩ Hùng trong một ngõ hẻm tại xã Biên Giang, Hà Đông, Hà Nội. Ngôi nhà ba tầng với diện tích sàn chỉ khoảng 20m2 nhưng chỗ nào cũng thấy sách. Những chồng sách vuông vắn, ngăn nắp xếp đầy ắp từ cầu thang tầng 1 lên đến tận tầng 3. Ông Hùng cho biết, ban đầu ông bày sách cả dưới tầng 1, nhưng thấy bất tiện cho sinh hoạt. Hai tầng còn lại của ngôi nhà, sách chiếm gần như toàn bộ diện tích, có nơi sách kê lên sát trần nhà cao hơn 3m...

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM ĐẤT NƯỚC CON NGƯỜI

    Sau hàng loạt phim ký sự được thực hiện ở trong nước và nước ngoài thành công, được khán giả chấp nhận, vào đầu năm 2012 TFS bắt đầu nghĩ tới việc thực hiện một chương trình ký sự về các dân tộc của Việt Nam. Ý nghĩ đó được triển khai nhanh chóng khi được sự chấp thuận của Ban Tổng Giám Đốc Đài, để rồi đến tháng 05/2013 bộ phim ký sự “Việt Nam 54 dân tộc” dài 150 tập...

  • Pic Mgmt

    MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC BÁCH VIỆT

    Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ cho phép các nghiên cứu xác định tính hiện thực của cộng đồng Bách Việt...

  • Pic Mgmt

    ĐỒNG TỘC NGUYỄN DUY HÒA HỢP

    Dòng họ Nguyễn Duy ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc từ xưa nổi tiếng là phụ tử, huynh đệ kế thế đăng khoa. Tuy nhiên, trước nay, nhiều người lại phân biệt có hai dòng họ Nguyễn Duy ở Bình Xuyên...

  • Pic Mgmt

    NỘI DUNG TẤM VĂN BIA “HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO”

    Vua Hùng Vương thứ nhất (Kỷ nguyên dương lịch là năm 2879 trước công nguyên), đóng đô tại Phong Châu (tức nay là Bạch Hạc). Đặt quốc hiệu là Văn Lang, truyền 18 đời, đều xưng Hùng Vương, trải 2622 năm. Về sau bị Thục An Dương Vương chiếm đất (Kỷ nguyên dương lịch là năm 258 trước công nguyên). Còn nhớ các vị tiền vương thì dựng miếu ở núi Nghĩa Lĩnh (tức nay là núi Hùng), cấp tự điền tại thôn Cổ Tích của xã Hy Cương, là nơi đất cũ băng hà của vua Hùng đời thứ 18. Nay còn lăng ở bên cạnh miếu, con cháu là dân thôn Triệu Phú lập riêng một miếu ở lưng chừng núi để thờ (tức nay là đền Trung). Dân xã Vi Cương cũng lập riêng một miếu ở dưới chân núi để thờ (tức nay là đền Hạ), trải các triều được ghi vào điển thờ của nước. Năm Tự Đức thứ 27 (dương lịch là năm 1874), Tổng đốc Tam Tuyên (1)­­ Nguyễn Bá Chi vâng theo sắc của triều đình cho trùng tu đền Thượng. Đến năm Duy Tân thứ 6 (dương lịch là năm 1912), Diên Mậu Quận công Hoàng Cao Khải trình tờ tư(2) xin chính phủ cấp tiền 2000 đồng để tu sửa. Tuần phủ Phú Thọ Chế Quang Ân lại phụng mệnh đứng ra khuyến khích mọi người góp tiền trùng tu nội tẩm và ngoại điện như quy thức hiện nay đang có. Năm Khải Định thứ 7 (dương lịch là năm 1922), tu tạo lăng trên đỉnh núi (lăng mộ tổ)...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIỆT CỔ ĐÃ ĐƯỢC GIẢI MÃ (2)

    Chiều 29-1-2013, tại 80 Lý Thường Kiệt, Hà Nội, nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền đã có buổi mắt cuốn sách “Cuộc hành trình đi tìm chữ Việt cổ” và giao lưu với các nhà nghiên cứu, những người say mê chữ Việt cổ...

  • Pic Mgmt

    MÃN NHÃN LÀNG CỔ TRĂM TUỔI NỨC TIẾNG XỨ THANH

    Làng Đông Sơn xưa thuộc xã Đông Giang, huyện Đông Sơn (Thanh Hoá), nay thuộc phường Hàm Rồng, TP Thanh Hoá. Đây là một làng cổ nổi tiếng không chỉ ở xứ Thanh. Địa danh Đông Sơn đã được nhiều nhà khoa học phương Tây biết đến từ thế kỷ trước...

  • Pic Mgmt

    KHU MỘ CHI HỌ CAO VĂN ĐƯỜNG

    Chúng tôi xin giới thiệu một số hình ảnh khu nghĩa trang mới được tôn tạo của chi họ Cao Văn Đường ở Quảng Ngãi (xem trong mục Thư viện ảnh). Quý vị muốn biết thông tin chi tiết xin vui lòng liên lạc với ông Cao Bá Phước theo số mobile: 0903 760 609.

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÀ ĐANH (HÀ NỘI)

    Chùa và Tu Viện Châu Lâm dành cho người Chăm đã được xây dựng hơn 1000 năm, lại phải trải qua nhiều lần di chuyển, thay đổi. Vì thế, tại vị trí của chùa, những hiện vật nào chứng tỏ dấu ấn của người Chăm là rất mơ hồ...

  • Pic Mgmt

    TẬP ĐẠI THÀNH VỀ THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT

    Tin vui đến với những người yêu văn học nước nhà: năm 2012 tập 2 trong bộ Cao Bá Quát toàn tập đã ra mắt. Như vậy gần như toàn bộ thơ văn chữ Hán và chữ Nôm Cao Bá Quát đã được phiên dịch và giới thiệu với độc giả. Với 3000 trang in, tập hợp 23 tác phẩm nôm (kể cả tồn nghi), hơn 1300 tác phẩm chữ Hán, bao gồm thơ, phú, truyện, ký, tự, thuyết, câu đối...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG LÀNG CỔ CÓ TÊN LÀ “KẺ”

    Ngôn ngữ Việt cổ có từ Kẻ mà ngày nay vẫn còn gây tranh cãi trong những người cầm bút. Thậm chí, có người từng lên án gay gắt việc dùng câu tục ngữ “Ăn qua nhớ kẻ trồng cây”. Theo quan điểm của những người này, thì kẻ là một từ chỉ người với nội dung xấu, như kẻ cắp, kẻ cướp, kẻ gian, kẻ thù. Vậy thì ta không thể dùng cụm từ “kẻ trồng cây” mà phải dùng cụm từ “người trồng cây” mới đúng chăng!...

  • Pic Mgmt

    TRỐNG ĐỒNG ĐÔNG SƠN & NỀN NÔNG NGHIỆP CỔ ĐẠI

    Niềm hãnh diện lớn nhứt của dân tộc Việt ở Châu Á là sự xuất hiện nền văn hóa trống đồng Đông Sơn rực rỡ thời Cổ Đại trên đất Lạc Việt, trải dài cách nay từ 2.700 đến 1.800 năm. Đó là nhờ sự ra đời của kim loại đồng và thành quả phát triển kỹ nghệ luyện kim trong nhiều thế kỷ trước đó, qua các nền văn hóa từ Phùng Nguyên đến Đồng Đậu và Gò Mun trên lưu vực sông Hồng, sông Mã và sông Cả...

  • Pic Mgmt

    LOÀI NGƯỜI DIỆT VONG VÔ SỐ LÀN....

    Ngành khảo cổ học hiện đại đã phát hiện, người tiền sử bị hủy diệt không phải vì nền văn minh phát triển vượt bậc. Các kinh sách tôn giáo nói rằng, thời điểm người tiền sử bị diệt vong cũng chính là lúc đạo đức của con người tha hóa nhất...

Chi tiết

CUỘC TÌM LẠI CỔ VẬT SAU 68 NĂM: CHÂU VỀ HỢP PHỐ !

Đăng lúc: 2014-04-23 18:19:11 - Đã xem: 1870

Nhân ngày Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2008 chúng tôi - những người con của cụ Bùi ngọc Hoàn - nhận được một loạt thông tin rung động cả họ tộc dòng Bùi ngọc (chi Bính): Tấm bia đá do cha chúng tôi biên soạn năm Giỗ Tổ 1940, đầu đề “Hùng Vương từ khảo” (Khảo cứu về Đền Hùng) vẫn còn trên đền Hùng Phú Thọ.

Tin đăng tải trên các báo CAND, Phú Thọ online, Sài Gòn giải phóng, TvT.A webmaster tất cả đọc được qua mạng điện tử, và một một bản tin phát trên Đài Phát thanh địa phương nghe được ở San Jose (California) dồn dập được chuyển tới anh chị em con cháu chắt, chỉ trọn một ngày trong niềm hân hoan khôn tả của anh cả chúng tôi ở Wasinhgton D.C, ông Bùi Ngọc Khánh - người đọc tin đầu tiên - vội truyền phát đi mọi miền trong và ngoài nước. Năm nay ông đã 81 tuổi, còn chúng tôi – con thứ cũng 79 tuổi, ông thứ ba 76 - cái tuổi khó có hy vọng biết được điều gì thêm trong quá khứ của người cha, người mất đi mà không hề nói về mình.

Sự thật là những người lớn tuổi trong anh em chúng tôi cũng không vô tình đến mức không cố tìm hiểu quá khứ của cha. Chúng tôi có mường tượng và biết phong thanh rằng cụ vẫn để lại nhiều việc cho con cháu, đặc biệt một kỷ niệm gì đó trên đền Hùng, vì vào năm đó chúng tôi có theo cụ lên lễ Tổ giữa tuổi 12 và lên 10, nhớ cái nhà công quán và dãy nhà khách mà chúng tôi trú ngụ, nhớ cuộc ném còn và đánh trống đồng…

Nhưng trải bao biến động giữ nước, lo giữ cho tính mạng trong chiến tranh liên miên và lo toan cuộc sống, rồi Phú Thọ qua cuộc cách mạng ruộng đất …, chúng tôi không mấy hy vọng cái gì còn giữ được.

Tuy nhiên kỳ giỗ Tổ năm nào chúng tôi cũng nghe ngóng thông tin về lễ hội đền Hùng, may ra có gì mới chăng ?. Tin này trong bài “Về đất thiêng nhân ngày giỗ Tổ “ (Báo mạng CAND ngày12/4/2008) có phần trích dẫn “Vì sao có ngày giỗ Tổ 10 tháng ba ?“- ý kiến của giáo sư sử học Lê Văn Lan đã đem bài của cụ Bùi Ngọc Hoàn viết trong “Hùng Vương từ khảo“ (bia đặt trên Kính thiên lĩnh điện) ra giải thích và cụ thể hơn trong bài viết “Bia ký đền Hùng“ của Tạ Thị Kim Nhung trên Báo mạng Phú Thọ (20/4/2007) đăng lại năm 2008 cho biết rõ “Bia này được gắn trên tường nhà Quản Cư mé trái đền thượng”.

Ngay hôm sau 29/4/2008 chúng tôi cấp tốc cử con rể ra Bắc lên đền chụp bằng được hình và vị trí đặt bia.

Ngày 30/4/2008 khi tới đền Thượng, anh báo về: bia đã cất vào kho để trùng tu đền; nhưng cuối cùng anh cũng xoay xỏa vào được kho. Trong kho lúc đó có 3 tấm bia của đền Thượng.

Tất cả các ảnh bia chữ Hán rất mờ nhạt nhiều chỗ mất chữ, ảnh chụp 3 tấm bia bằng 33 hình với nhiều góc độ - hai trong số ba bia bị vỡ. Ở nhà chúng tôi nhận hình qua mạng điện tử rồi phóng to, đem cho những người không biết Hán tự đối chiếu tự điển và các bài báo, mò đoán…! Và cả thuê các thày chùa đoán, cuối cùng thì cả ba hình bia này thấy không có bia nào mang tên “Hùng Vương từ khảo’!.
 
Đi tìm từ ngọn
 
Tìm từ thực địa không được, chúng tôi nghĩ đây là di sản văn hóa quốc gia ắt phải có lưu trữ trong Viện nghiên cứu Hán Nôm. Và chúng tôi tìm tới đây. Quả vậy. Ngày 13/5/2008, Viện này đã cung cấp cho chúng tôi bản rập của không chỉ một mà là hai bản văn bia: bản chữ Hán mang mã số No - 18704 đầu đề “HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO“, bản chữ Pháp mang mã số No-18705 đầu đề “Historique du temple de Hung Vuong“. Viện còn cho chúng tôi bản phiên âm và bản dịch nghĩa “Khảo về Đền Hùng Vương“ do tiến sỹ Nguyễn Hữu Mùi dịch. (Như vậy việc lưu giữ bia đã được làm ngay trong thời Pháp thuộc - chữ trong các bia rập còn rất rõ).

Bản dập tấm văn bia "HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO" bằng chữ Hán

Trở lại đền Hùng tìm bia đá
 
Lần này “trở lại đền Hùng” chúng tôi có chứng cứ trong tay là hai bản bia rập từ Viện nghiên cứu Hán Nôm. Tôi in hai bia đó và chuyển phát nhanh qua bưu điện cho ông Giám đốc Khu di tích lịch sử văn hóa Đền Hùng, lòng tràn đầy hy vọng.

Đợi ba ngày sau để chắc chắn thư và tài kiệu đã tới tay ông Giám đốc, tôi vẫn chưa thấy hồi âm qua điện thoại. Tôi sốt ruột hỏi Báo Phú Thọ điện tử số điện thoại của ông và được biết có lẽ ông đang bận báo cáo với UBND tỉnh về tổng kết Lễ hội Đền Hùng năm 2008. Tôi lại nén lòng đợi thêm ba ngày nữa.

Sáng 23-5-2008 tôi gọi điện thoại cho ông. Tiếp tôi, ông nói ngay hôm nay ông sẽ cho người lên Đền kiểm tra việc này.

13 giờ cùng ngày một cú điện thoại của một nhân viên gọi từ Đền Hạ hỏi tôi: “cụ lấy bản rập bia này ở đâu“, và hỏi thêm vài chi tiết để đi tìm. Tôi hiểu ngay cung cách quản lý di tích như vậy là “có vấn đề”, nhưng vẫn tiếp tục hy vọng và chờ.

17 giờ 30, ông Giám đốc tin cho tôi: Bia không còn. Lâu quá, không rõ mất lúc nào. Cả người đã ở đây lâu cũng không biết. Hiện tại chỗ cũ chỉ còn vết tích của bệ bia … Nếu bác muốn phục hồi bác không cần phải ra mà cho biết chúng tôi sẽ làm. Tôi lặng người một lát rồi nói: Dù chỉ còn bệ bia xin ông đừng để phá, chúng tôi sẽ cùng ông bàn tiếp việc này, sau khi trao đổi trong họ.

Tôi nghĩ việc làm bia mới không khó vì bản râp bia là quá tốt. Nhưng giá trị cổ của tấm bia đã mất, ý nghĩa của nó chỉ còn một nửa, nhất là với hậu duệ của cụ Bùi.

Ngày giỗ cụ BÙI 10 tháng 6/âm lịch (12/7/2008) đã tới, xin tạm gác chuyện tấm bia cổ ở đây vì chưa thể kết thúc. Trước mắt chúng tôi cần phải làm điều gì đây để kính cáo hương hồn cụ và thiết thực hơn để cho các cháu chắt… biết thế nào là câu chuyện người xưa để lại cho đời sau.
 
Nghĩ về bức hoành phi chữ Hán “XƯƠNG  QUYẾT  HẬU“
 
Nhà cha tôi ở số 10 ngõ Tô Hoàng, phố Bạch Mai, Hà Nội vốn là một Từ đường của chi Bính dòng họ Bùi Ngọc. Nơi đây có một nhà thờ họ rất trang trọng. Trên cửa nhà thờ treo một bức hoành phi sơn then; hai bên cửa võng treo đôi câu đối cũng sơn then thếp vàng. Chúng tôi, lớp người không học chữ Hán không thể hiểu được nội dung của các bảng chữ Hán ấy treo la liệt trong nhà, coi như vật trang trí theo lối cổ !

Thế rồi thời thế thay đổi – chế độ phong kiến sụp đổ, rồi chiến tranh bùng nổ liên miên, người nhà ly tán, càng không mấy ai chăm chú vào nội dung của những bảng chữ ấy.

Cuối những năm 70 thế kỷ XX, nhà suy xụp về kinh tế. Mẹ tôi phải bán dần các bức hoành phi câu đối treo phía ngoài phòng khách lấy tiền trang trải sinh hoạt trong nhà. Duy các bảng chữ Hán treo trước cửa Ban thờ không dám đụng tới.

Trong khi đó thỉnh thoảng có cuộc vui sum họp đông con cháu người nhà có chụp một số ảnh như bình thường làm kỷ niệm, không ai nghĩ rằng sau này đất nước tạm yên hàn, lớp chúng tôi đã có thì giờ nghĩ về người xưa. Nhưng cảnh xưa không còn, nhà Tô Hoàng đã bán. Chúng tôi không thể giữ được Từ đường, anh em đã chuyển đi sinh sống ở nhiều nơi xa.

Một lần, khi đã ở thành phố Hồ chí Minh, giở ảnh cũ ra để nhớ, có ông bạn là nhà Hán Nôm học xem ảnh cho biết: các bảng chữ này là lời nhắc nhở của Người xưa. Rồi ông mang ảnh về soi kính và dịch hộ. Đôi câu đối viết về nơi xuất sứ của chúng tôi và cuộc di cư lên nơi ở mới Thăng Long – Hà Nội. Vế kia viết về nơi cư trú và lập Từ đường đầu tiên khi định cư ở Thăng Long. Còn bức hoành phi XƯƠNG QUYẾT HẬU có nghĩa “Để lại cho con cháu đời sau“. Đến bây giờ mỗi khi phát hiện dần ra những cái người xưa để lại chúng tôi thấm thía những lời dặn gọn mà sâu sắc của người xưa.

Hôm nay ngày giỗ Thày năm 2008, chúng ta kính cẩn thưa Thày: Nội dung tấm bia “HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO“ thày soạn năm 1940 khi làm Quốc tổ Ngài, nay con cháu vừa tìm thấy trong Viện nghiên cứu HÁN NÔM, việc lại do cháu ngoại Vũ Văn Sơn (con của chị Bùi thị Tính) có duyên cùng họ Bùi nhà, tìm ra. Còn tấm bia được để lại trên núi Nghĩa Lĩnh (đền Hùng) chúng con xin tìm ra sau. Xin thày linh thiêng chỉ dẫn. Bia này để lại ngay ở vị trí chính của ngôi đền QUỐC TỔ Hùng Vương - biểu tượng khởi thủy cho hai chữ ĐỒNG BÀO.

Bia của thày đã thành di sản quốc gia, giỗ Tổ đức Hùng Vương đã thành Quốc lễ. Vinh dự đời đời cho con cháu của Thày !
 
YÊU CẢNH, YÊU ĐẤT, YÊU VĂN HÓA VÙNG “ĐẤT THIÊNG”.
 
Trong đời làm quan thời phong kiến tôi xin phép có một nhận định chính xác: Thày có duyên và rất mực quý trọng, yêu mến mảnh đất Phú Thọ.

Anh cả cho biết thày đã làm Chánh án tỉnh Phú Thọ trước khi về Chánh án tỉnh Hà Đông. Và lần thứ hai thày lại được bổ nhiệm làm Tuần phủ Phú Thọ trước lúc về hưu năm 1943, thăng hàm Tổng đốc.

Đây phải chăng là sự tín nhiệm của Nam triều đối với thày khi cử thầy đối mặt với mảnh đất thiêng – nơi lập quốc Viêt Nam.

Điều này được thấy rõ khi thày được mời vào lễ tế Trời tại Đàn Nam Giao trong kinh thành Huế 1943, trước khi về nghỉ hưu, và nay chúng ta suy ra mối liên hệ với kỷ niệm tìm ra tấm bia này, tấm bia mà danh xưng của thầy, Tham tri phụng chí Nam triều mà soạn bia và đặt bia “Hùng Vương từ Khảo“ trong lễ giỗ Tổ Hùng Vương năm 1940.

Theo lưu bút của các quan Tổng đốc Tam Tuyên và Tuần Phủ từ khi lập tỉnh này thì nhận thấy văn bia “Hùng Vương từ khảo“ là văn bia khảo cứu tổng quát về sự tích đền Hùng hoàn chỉnh hơn cả. Bia không quên công đức của các vị Vua, quan cao cấp và các quan Tuần phủ tiền nhiệm, làm rõ lịch sử hình thành mảnh đất lập Đền cho đến ngày lập bia, lịch sử ấn định ngày giỗ Tổ 10 tháng ba và sự hình thành các công trình trên núi Nghĩa Lĩnh…

Không biết tác động của lễ hội giỗ Tổ Hùng Vương năm 1940 ra sao, song có chứng tích về sự kiện này rất nên chú ý.

Đó là vào năm 1941, ông Henri Marcel bác sĩ (nay coi là Trưởng ty Y tế) tỉnh Phú Thọ, người công giáo Nam Bộ, vào làng Tây đã cảm hứng sùng Tổ soạn ra vở kịch Động Đình Hồ - Âu Cơ và Hùng Duệ Vương, in ra và công diễn tại Phú Thọ - Việt Trì - Hiền Lương - Chí Chủ - Tây Sơn … Sách in thành 3 tập, lời tựa do cụ Bùi Ngọc Hoàn - Tuần phủ tỉnh Phú Thọ viết có đoạn “Sự tích Đức Hùng Vương, sử Việt viết rõ cả, nhưng chỉ người học thức là rõ được, còn phần đông dân thành thị và thôn quê đều mờ mịt cả, nếu không diễn ra câu ca vở kịch lưu truyền, sao cho người biết được ..”. (Trích từ bài viết của ông Trần Thái Bình đăng trên tạp chí Xưa và Nay.

Nay số ra tháng 3 năm 1997 nhan đề “Ba vở kịch xưa về Tổ Hùng Vương“. Tác giả Trần Thái Bình còn viết “Sự ra đời như thế, của ba vở kịch, phải chăng khiến cho ta có thể nghĩ rằng: những lúc nước mất chính là lúc khiến người ta, dù ở bất kỳ tầng lớp tôn giáo nào cũng càng thấy cần gắn bó với tổ quốc, với đúng cái ý nghĩa là nước Tổ không thể quên“.

Trong công việc thường ngày ở Phú Thọ, tôi còn lưu giữ một cuốn sổ tay ghi vắn tắt của thày ghi về sản vật, về các di tích và các tục lệ cổ, các lễ hôi dân gian, các hội hát soan ở các vùng miền Phú Thọ. Tôi cũng thường được theo thày đi chơi mát chiều thứ bảy ở các làng quanh thị xã thày ưa thích như làng Ngọc Kiệu…

Trong dinh Tuần phủ lúc bấy giờ thày treo rất nhiều ảnh người các dân tộc ở Thanh Sơn, Thanh Thủy ..., thậm chí thày còn mang về treo ở nhà riêng 68 phố Jacquin Hà Nội trước khi có nhà ở Tô Hoàng.

Tôi cũng được cùng thày đi thăm các vùng trồng cam, chế biến cà phê của ông Đào Đình Quang ở Phú Hộ; chè…, sở, thầu dầu, dó ở Vũ Ẻn; trồng sơn ta, trồng sắn, và cơ sở nuôi tằm ở Thanh Ba; vùng trồng bưởi ở Đoan Hùng ...Tôi cảm nhận thầy rất chú ý và thích thú trong các cuộc đi như vậy. Thầy ghi chép và có khi nhờ ghi chép lại các kỹ thuật nuôi trồng mà thầy chú ý.

Và năm 1940, Thày mở gian hàng “Sản vật và con người Phú Thọ“ tại nhà Đấu Xảo Hà Nội, có nhiều đồ sản xuất từ mây tre, giao cho anh Minh trông nom.

Chúng ta cũng hiểu thêm và không lạ khi Thầy tậu mấy mẫu đồi ở ấp Y Sơn, xã Tứ Hiệp, huyện Hạ Hòa khi về hưu, ý định mở đồn điền trồng chè…và cho anh Trần Văn Lệ quản lý (chúng tôi gọi là bác Quản) và trong kháng chiến chống Pháp một nửa gia đình nhà, có mẹ chúng ta đã kéo lên đây tản cư và sản xuất thực sự.

BÙI NGỌC SÁCH viết nhân giỗ Thầy 10/6 âl (2008).


Tin liên quan:

PHỤC CHẾ TẤM VĂN BIA "HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO" - TRẢ LẠI GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VỐN CÓ (25.01.2011 16:20)
Đất Tổ trước ngày Quốc giỗ (04.04.2009 19:29)
Nhớ Ngày Giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba: Đời đời tộc Việt (04.04.2009 00:00)
Ngày Giỗ tổ mùng 10 tháng 3 có từ bao giờ? (02.08.2008 23:01)
NỘI DUNG TẤM VĂN BIA “HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO” (02.08.2008 22:53)


Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp