• Pic Mgmt

    CAO TỘC PHẢ BẠ

    Dưới đây là 16 trang cuốn CAO TỘC PHẢ BẠ của chi họ Cao ở xã Thanh Hà, Hải Dương. Bản chép tay chữ Nho kèm mỗi dòng là chữ Việt. Trong chuyến đi cùng cháu Cao Ngọc Tùng về thăm gia đình ông Cao Văn Duân ở xã Thanh Hà, Hải Dương, tôi được gia đình ông Duân cung cấp cho bản ghi chép CAO TỘC PHẢ BẠ này...

  • Pic Mgmt

    DỊCH VỤ CỖ CÚNG ONLINE TÍNH BẰNG USD DỊP LỄ VU LAN

    Tại nghĩa trang có ngôi mộ 200m2 giá 5 tỉ đồng ở Hòa Bình, dịp rằm tháng bảy, dịch vụ cúng lễ online giá từ vài trăm đến trên-dưới một triệu đồng mỗi mâm trở nên đắt khách. Anh Hải - nhân viên dự án Lạc Hồng Viên ở Hòa Bình - những ngày này liên tục nhận được điện thoại của khách hàng gọi đến nhờ thắp hương cho phần mộ. “Có những người ở tận miền Nam, dịp Vu Lan không ra Hà Nội được, đã thuê trọn gói dịch vụ này nhưng vẫn không an tâm, nên gọi ra nhắc nhở”- anh Hải cho biết...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN QUÁN THÁNH

    Đền Quán Thánh xưa kia được xem là một trong Thăng Long tứ trấn và Thăng Long tứ quán. Tương truyền ngôi đền có từ đời Lý Thái Tổ thờ thánh Trấn Vũ - vị thần trấn giữ phương Bắc. Vì vậy mà đền có tên là Đền Trấn Võ, Quán Thánh Trấn Võ hay Quán Thánh...

  • Pic Mgmt

    THỜI HÙNG VƯƠNG, TỔ TIÊN TA ĂN MẶC NHƯ THẾ NÀO?

    Người Việt thời Hùng Vương đã có một nền văn minh rực rỡ, xứng đáng với danh xưng văn hiến, trải gần 5000 năm, một thời huyền vĩ bên bờ nam sông Dương Tử...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIỆT CỔ (KHOA ĐẨU TỰ)

    Tự hào về hơn 4.000 năm văn hiến. Văn minh dưới thời vua Hùng, giữa Trung Hoa và nước Việt chúng ta, không có sự khác biệt, có những lĩnh vực chúng ta hơn hẳn người phương Bắc...

  • Pic Mgmt

    Phú Thị - Làng cổ, làng khoa bảng

    "Chung lưng đất Sủi ai bì Thượng thư một ngõ, bốn vì hiển vinh" (Kinh Bắc phong thổ kí diễn quốc sự) Làng Phú Thị, tên Nôm là làng Sủi, nay thuộc xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, đầu thời Nguyễn thuộc tổng Kim Sơn, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Theo các nhà nghiên cứu thì Sủi có gốc từ âm Việt cổ "Slủi" hay "Tlủi", sau này phiên âm ra chữ Hán là Thổ Lỗi...

  • Pic Mgmt

    HỌ CAO VIỆT NAM XƯA & NAY

    CAO BÁ NGHIỆP: Trong khả năng của mình, tôi chưa thể sưu tầm được đầy đủ tư liệu của các chi họ Cao khác. Bản danh sách dưới đây chỉ là những cố gắng bước đầu của cá nhân tôi, chắc chắn còn nhiều thiếu sót, vì vậy kính mong bà con cô bác nội ngoại họ Cao trong & ngoài nước; Ban liên lạc các chi họ Cao cùng các nhà sử học, các nhà nghiên cứu hãy chung tay góp sức, sưu tầm, nghiên cứu bổ sung...

  • Pic Mgmt

    TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG LÀ DI SẢN VĂN HÓA THẾ GIỚI

    Tối 13/4 (tức 4/3 năm Quý Tỵ), tại Trung tâm Lễ hội Khu Di tích Lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, UBND tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ - 2013...

  • Pic Mgmt

    HỘI THẢO VỀ THÂN THẾ & SỰ NGHIỆP CAO BÁ QUÁT

    Sáng 7/10, Hội Nhà văn Việt Nam và Viện Văn học tổ chức hội thảo về thân thế và sự nghiệp của Cao Bá Quát nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông. Cũng nhân dịp này, Trung tâm nghiên cứu Quốc học và Hội Nhà văn đang tiến hành in lại toàn bộ tác phẩm cùng với những tư liệu, bài viết về ông...

  • Pic Mgmt

    TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG

    Trong lịch sử Việt Nam, lần đầu tiên Nhà nước cho lập sổ địa bạ là vào năm 1092, bấy giờ gọi là điền tịch. Thời Lê, ngay sau kháng chiến chống Minh thắng lợi, năm 1428 Lê Thái Tổ đã lệnh cho các địa phương trong cả nước điều tra, xem xét ruộng đất và lập sổ địa bạ. Quốc triều hình luật quy định cứ bốn năm làm lại sổ điền bạ một lần...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TỤC NGƯỜI RỤC

    Nghe chúng tôi chia sẻ thông tin, người Rục Việt Nam lọt vào top 10 bộ tộc bí ẩn nhất thế giới, ông Đinh Thanh Dự- Nhà nghiên cứu văn hóa các tộc người ở Quảng Bình gật gù: "Đúng là bí ẩn thật!". Gần hết một đời người bỏ công nghiên cứu về các tộc người thiểu số ở miền Tây Quảng Bình, đến giờ, tộc người Rục vẫn còn nhiều ẩn số mà ông Dự vẫn chưa giải mã được...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA - TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    (Chinhphu.vn) - Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ rất cần được tiếp tục bảo tồn, tôn tạo để nơi đây trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG ĐIỀU CHƯA BIẾT VỀ DÒNG HỌ TRẦN

    ...Họ Trần làng Kim Thiều, xã Hương Mạc, Từ Sơn, Bắc Ninh vốn nổi danh là dòng họ khoa bảng. Trải qua đến nay đã 21 đời, từ thời tiên tổ thứ nhất đến nay con cháu dòng họ này nổi tiếng là hay chữ, có nhiều người đỗ đạt thành danh được sử sách ghi lại. Trong đó, có những vị từng là thầy dạy học của vua...

  • Pic Mgmt

    PHẢ HỆ DÒNG HỌ NGUYỄN TRÃI

    Cùng với việc xây dựng đền thờ Nguyễn Trãi và tu bổ quần thể di tích, Ban quản lý di tích Côn Sơn (Chí Linh, Hải Dương) đã tiến hành khảo sát lập phả hệ dòng họ Nguyễn Trãi. Ông Nguyễn Khắc Minh - Trưởng ban quản lý di tích đã cho biết những kết quả bước đầu. Sau vụ án Lệ Chi Viên ngày 19/9/1442 (tức ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Tuất), dòng họ Nguyễn Trãi gần như tuyệt diệt. Một số con cháu sống sót phiêu tán lánh nạn khắp nơi. Đến nay chúng tôi tạm thống kê được 23 chi họ phân tán ở một số tỉnh từ Cao Bằng đến Nghệ An, Hà Tĩnh...

  • Pic Mgmt

    THÔNG TIN VỀ CUỐN SÁCH “NGƯỜI LÀNG SỦI KỂ CHUYỆN CAO BÁ QUÁT”

    Đã có những cuộc hội thảo và các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước nói về thơ văn Cao Bá Quát. Mỗi người, từ các góc nhìn trí tuệ và tâm hồn khác nhau, đều cố khám phá, cảm nhận cho được cái tầm vóc, cái khí phách, cái thế giới sáng tạo siêu việt, cái linh cảm thơ của một tài năng trác tuyệt qua thơ văn của ông. Đó quả là một nhật ký thơ trong đêm dài thế kỷ, một thế kỷ ẩn hiện trong hồn thơ. Cho nên, khám phá về một tài thơ như thế chưa biết thế nào là cùng...

Chi tiết

LÃNG QUÊN… THÀNH CỔ LUY LÂU?

Đăng lúc: 2014-05-21 14:25:31 - Đã xem: 4420


Thành cổ Luy Lâu (thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành) nằm cách tỉnh lộ 282 về phía Bắc 200m và cách sông Đuống về phía Nam khoảng hơn 2km. Với những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn, ngày 13-1-1964, thành cổ Luy Lâu đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. 

 
Vào các buổi chợ phiên, cổng thành Luy Lâu tấp nập cảnh người mua kẻ bán.
  
  
Tuy đã được xếp hạng cách đây gần nửa thế kỷ vậy mà xung quanh quần thể di tích thành Luy Lâu không có một biển báo hay chỉ dẫn. Lối vào nội thành Luy Lâu giờ đây cũng đang bị khuất lấp bởi người dân tổ chức họp chợ mỗi ngày, cổng thành như một bãi rác thải… Thành cổ Luy Lâu phải chăng đang bị lãng quên!?

Dấu thiêng thành cổ 

Nhiều tài liệu, di tích cùng với văn bia, địa danh, truyền thuyết, thành lũy… còn tồn tại ở Luy Lâu đã cho biết: Trị sở Luy Lâu được xây cất quy mô từ thời Thái Thú Sĩ Nhiếp. Khi còn sống, Sĩ Nhiếp đã cho xây thành, dựng lầu gác (Lầu vọng giang, nhà dạy học, dinh thất…) và lấy nơi đây để dạy học, sau dân nhớ ơn ấy mà lập đền thờ… 

Kết quả nghiên cứu các lớp đất và những hiện vật chứa trong lũy thành cũng cho thấy, thành được xây dựng từ đầu công nguyên và liên tục được sử dụng, tu bổ trong suốt những thế kỷ thời Hán - Đường. Đây là ngôi thành đắp đất, cấu trúc dạng hình chữ nhật, quy mô khá lớn với chiều dài các lũy thành đo được như sau: phía Tây dài 328m, phía Đông là 320m, phía Bắc dài 680m và phía Nam là 520m. Thành mở cửa chính ở giữa lũy Tây, nhìn ra sông Dâu, hai bên có dựng lầu gác (hay còn gọi là Vọng giang lâu). Cửa sau mở ra phía Đông, nay còn địa danh xóm cổng Hậu thuộc thôn Thanh Tương ở phía Đông thành cổ. Trên mặt 4 góc thành là đồn canh (còn gọi là Tứ trấn thành quan). 

Bao ngoài thành lũy là hệ thống hào nối thông với nhau và nhận nước từ dòng sông Dâu vừa tạo chướng ngại vật vừa là hệ thống giao thông ra vào thành. Phía ngoài hào là những lũy tre dày đặc làm cho việc phòng vệ lũy thành khá hiểm trở, vững chắc. 

Theo những tài liệu nghiên cứu của Tiến sỹ sử học Trần Đình Luyện: Trong số những lũy thành thời Bắc thuộc như: Thành Mê Linh, Thành Dền, Thành Vượn, Thành Quèn (Hà Nội) và Thành cổ Núi Thành (Hà Tĩnh) thì thành Luy Lâu là di tích có quy mô lớn và bề thế nhất so với những di tích thành lũy thời Bắc thuộc hiện còn ở miền Bắc nước ta. Không chỉ có quy mô lớn mà Thành Luy Lâu còn được xây đắp kiên cố với hệ thống lũy hào khép kín, có cửa, bến, cầu, đồn trại và những lũy tre dày đặc bao quanh. 

Từ năm 1960 đến nay, thành cổ Luy Lâu thường xuyên được tiếp đón những nhà nghiên cứu, đoàn khảo cổ trong và ngoài nước về thăm dò, tìm hiểu. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định rằng: Ngoài Luy Lâu không có nơi nào trên đất nước ta còn lại một khu di tích phản ánh tập trung lịch sử thời Bắc thuộc mà đặc biệt là vai trò của Sĩ Nhiếp. 

Thành cổ Luy Lâu không chỉ là khu di tích lịch sử văn hóa có quy mô to lớn và phong phú bậc nhất nước ta trong thiên niên kỷ thứ Nhất sau Công nguyên mà đã và đang trở thành đối tượng quan trọng hàng đầu trong việc nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử, văn hóa Việt Nam thời Bắc thuộc. 

Trải qua gần 20 thế kỷ đến nay với bao biến cố, thăng trầm, các lũy thành bị san bạt đi nhiều. Tuy nhiên, trải trên diện tích rộng lớn cả khu vực nội và ngoại thành cổ Luy Lâu vẫn còn những dấu tích cư trú, kiến trúc như: đường viền thành cao khoảng 1-3m so với mặt ruộng; dãy ao cổ nối với nhau chạy thành dải liên tiếp là vết tích của việc đào đất đắp hào cùng vô số hiện vật, di vật gạch ngói các loại, đồ dùng sinh hoạt, công cụ sản xuất… 

Ông Đỗ Như Nghiên, 72 tuổi (thôn Lũng Khê, xã Thanh Khương) từng làm thủ từ đền Lũng Khê kể rằng: Tâm điểm của thành Luy Lâu ngày nay chính là đền Lũng Khê thờ Sĩ Nhiếp với chiếc cầu đá khoảng 1.800 năm tuổi. Tương truyền, kiến trúc nghệ thuật và những đường nét hoa văn chạm trổ của chiếc cầu đá vẫn được gìn giữ nguyên vẹn suốt hàng nghìn năm qua và chưa bao giờ phải trùng tu, sửa chữa. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cầu đá từng bị bom phá vỡ một mảng, người dân địa phương vá lại bằng xi măng. 

Tuy có giá trị to lớn nhưng nhiều năm nay, thành cổ Luy Lâu dường như vẫn chỉ nằm yên với vai trò phục vụ cho quá trình nghiên cứu còn việc phát huy giá trị di tích thì gần như bị lãng quên. Cũng theo ông Nghiên thì đền Lũng Khê đã đôi lần được tôn tạo, sửa chữa nhưng chỉ là những phần nhỏ còn kế hoạch trùng tu tổng thể thì chưa biết đến bao giờ… Đã từng có người về khảo sát, đo đạc với kế hoạch cải tạo khu vực nội thành để phát triển kinh doanh du lịch nhưng sau đó lại “bặt vô âm tín”… 

Cổng di tích Quốc gia hay là bãi rác?… 

Dẫn chúng tôi vào thăm thành cổ, ông Đỗ Như Nghiên than thở: Dẫu đã được công nhận là di tích cấp Quốc gia nhưng bao năm nay, quanh khu vực này chẳng có một tấm biển báo hay biển chỉ dẫn giới thiệu nên nhiều khách du lịch về thăm chùa Dâu, chùa Bút Tháp mà không biết rằng thành cổ Luy Lâu nằm ngay cạnh. 

Thậm chí, có người biết đến thành cổ, muốn vào thăm nhưng ngay đầu cổng thành đã gặp phải cảnh họp chợ án ngữ khiến ô tô, xe máy rất khó lọt qua. Có qua được cổng cũng phải đi bộ tắt qua chùa Phi Tướng rồi men theo đường bờ ruộng nhỏ mới vào được trung tâm thành. 

 
Và ngày bình thường là nơi đổ rác...
 
Tìm hiểu vấn đề này được biết, trước đây thành có 4 cổng nhưng giờ chỉ còn một lối từ đường 282 dẫn vào. Khi trùng tu chùa Phi Tướng, người dân đã xây dựng cổng chùa này và kết hợp luôn làm cổng thành cổ Luy Lâu. Một số người dân địa phương cho rằng đó không phải là cổng thành cổ vì trong hai trụ cổng thì một bên là vế đối thành cổ Luy Lâu (Luy Lâu thành cổ bảo nhậm tâm tông vạn đại lưu), một bên là vế đối nói về chùa Phi Tướng (Phi Tướng đà la hoằng khai tổ đạo thiên niên bất tuyệt).

Về Luy Lâu vào đúng ngày chợ phiên, chúng tôi được tận mắt chứng kiến cảnh chen lấn bán mua lộn xộn, nhốn nháo ngay bên dưới cổng thành. Từ ngoài vào trong, hàng thịt, hàng rau, tôm, cua, cá bày bán la liệt, người qua kẻ lại tấp nập. Phía trên, dây điện chằng chịt làm khuất lấp những dòng chữ trên cổng thành. 

Buổi chiều, khi chợ đã tan, cổng di tích như một bãi rác, túi ni-lông, thực phẩm dư thừa, rau quả ôi thối vứt bừa bãi, bàn thịt ngổn ngang, mùi tanh, hôi bốc lên thật khó chịu. Không chỉ có vậy, nhiều người dân quanh khu vực thiếu ý thức thường xuyên xả rác sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan khu vực.

Trao đổi với chúng tôi trước thực trạng trên, ông Trần Bá Khúc, Trưởng Ban Quản lý di tích xã Thanh Khương khẳng định: Các di tích, di vật và toàn bộ phần diện tích nội thành của Khu di tích thành cổ Luy Lâu vẫn được Ban Quản lý di tích chăm lo bảo vệ tốt, hoàn toàn không có sự xáo trộn,  biến dạng. Tuy chỉ có hệ thống ao cổ trong khu vực nội thành do không được xây bó nên đã bị sạt lở, khó giữ nguyên hiện trạng. Riêng lối cổng vào thành Luy Lâu, do nằm trong khu vực chợ Dâu là chợ truyền thống nên rất khó quản lý. Ban quản lý di tích cũng đã giao cho tổ tự quản (phố Dâu) chịu trách nhiệm thu gom rác thải nhưng chưa được triệt để. Vấn đề di chuyển chợ cũng đã được tính đến song do của người dân địa phương nên để thực hiện được không dễ. 

Một số nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử từng đến Luy Lâu không khỏi xót xa khi chứng kiến cả một quần thể di tích lịch sử văn hóa vốn được coi là kinh đô thứ 2 của nước ta sau thành Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) lại đang chìm dần, bị lãng quên trong sự vô tâm của những người làm công tác quản lý và thờ ơ của một số người dân bản địa. Lẽ nào, cổng một di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia cứ ngập mãi trong rác thải và thành cổ Luy Lâu một thời phồn thịnh lại hắt hiu trong sự lãng quên như thế…?!

Phóng sự của Thuận Cẩm 
Cao bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu




Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp