• Pic Mgmt

    DANH HỌA NGUYỄN PHAN CHÁNH

    Tranh lụa Việt Nam ra đời từ những năm 1930 và nhanh chóng hình thành một phong cách riêng trong nền hội họa tại Việt Nam. Có nhiều họa sĩ vẽ tranh lụa nhưng người phải nhắc đến đầu tiên đó là danh họa Nguyễn Phan Chánh...

  • Pic Mgmt

    BẢN SẮC VĂN HÓA & BẢO TỒN BẢN SẮC VĂN HÓA VIỆT NAM

    Nếu như người Đức chính xác, kỉ luật, người Hoa thực dụng khôn khéo, người Nhật đoàn kết trung thành, người Tây Ban Nha cuồng nhiệt nghệ sĩ thì người Việt Nam là gì nhỉ? Người Việt Nam cần cù chịu thương chịu khó hay người Việt khôn lanh, trễ hẹn, vô tổ chức? Tìm hiểu bản sắc văn hóa người Việt Nam đang ngày càng nhận được nhiều sự chú ý hơn. Cụ thể là hàng loạt các công trình, luận án lớn nhỏ lội ngược dòng tìm về bến nước cây đa, là bộ môn cơ sở văn hóa, chuyên ngành văn hóa học, Việt Nam học...

  • Pic Mgmt

    KỲ LẠ LÀNG CỔ PHONG LƯU

    Có những ngôi làng có lối sống, văn hóa đặc trưng và kiến trúc hiếm gặp; có những ngôi làng là đất địa linh nhân kiệt, nơi chôn nhau cắt rốn của những tên tuổi lẫy lừng; có những ngôi làng là đất học lừng danh...Cự Đà - cách trung tâm Hà Nội chừng 20 km - là một ngôi làng cổ kỳ lạ. Từ lai lịch, phong cách kiến trúc độc nhất vô nhị đến nếp sống rất “làng” nhưng đầy chất phong lưu...

  • Pic Mgmt

    MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC BÁCH VIỆT

    TS. Nguyễn Văn Vịnh (tổng hợp) Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ cho phép các nghiên cứu xác định tính hiện thực của cộng đồng Bách Việt (Người Việt hiện nay là sự kết hợp của tộc Âu Việt và Lạc Việt)...

  • Pic Mgmt

    GIA PHỔ TỰ

    Tháng 4 năm 2010, khi về thăm nhà thờ tổ họ Cao ở Diễn Châu, Nghệ An chúng tôi đã được một vị trong Ban đại diện Hội Đồng Gia Tộc Cao Đại Tôn cho mượn để photocopy lại. Bản chép tay GIA PHỔ TỰ này gồm 199 trang, tổng hợp từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau nên không tránh khỏi một số mặt hạn chế và sai sót do thiếu thông tin chính xác... Tuy nhiên, đây là công sức rất đáng trân trọng của Ban điều hành gia tộc Cao Đại Tôn...

  • Pic Mgmt

    TOÀN CẢNH VÒNG SƠ TUYỂN VIETNAM

    Hành trình tìm kiếm và tuyển chọn tài năng của cuộc thi Tìm kiếm tài năng - Vietnam's Got Talent đã chính thức bước đến những trận tuyển cuối cùng ở hai thành phố lớn nhất cả nước : Hà Nội và TP.HCM, thu hút hàng ngàn thí sinh đến dự thi. Diễn ra trong hai ngày 22 và 23/8, vòng sơ tuyển tại Hà Nội chứng kiến sự xuất hiện của nhiều gương mặt tiềm năng và đầy hứa hẹn. Bên cạnh đó, vòng tuyển sinh tại Hà Nội cũng có sự góp mặt những tài năng chưa một lần xuất hiện ở sân khấu Vietnam’s Got Talent như...

  • Pic Mgmt

    CHÙA THIỀN TÔN (THUYỀN TÔN) Ở HUẾ

    Chùa tọa lạc ở thôn Ngũ Tây, xã Thủy An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, nằm bên sườn núi Thiên Thai nên còn có tên là Thiên Thai Thiền Tôn Tự hay Thiên Thai Thiền Tông Tự. Có sách ghi chùa Thuyền Tôn. Chùa do Thiền sư Liễu Quán (1667-1742) khai sáng vào đầu thế kỷ XVIII. Thiền sư là đệ tử đắc pháp của Hòa thượng Minh Hoằng - Tử Dung, được Hòa thượng trao tâm ấn năm 1712. Bấy giờ, chùa đã trở thành một đạo tràng lớn, có hàng vạn đệ tử học đạo, nghe pháp...

  • Pic Mgmt

    NSND CAO VIỆT BÁCH

    CBN giới thiệu: Cao Việt Bách sinh ngày 10.10.1940 tại thôn Nhân Dục, xã Hiến Nam, thị xã Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên. Năm 1952, ông học trường thiếu sinh quân ở Lư Sơn, Quế Lâm (Trung Quốc). Năm 1954, ông học trường Thiếu sinh quân ở Moskva Liên xô cũ). Năm 1959 ông được vào học Khoa chỉ huy hợp xướng thuộc Nhạc viện hàng đầu của Liên xô cũ…

  • Pic Mgmt

    NÚI NÙNG - DANH SƠN CHÍNH KHÍ ĐẤT THĂNG LONG

    Núi Nùng - sông Tô, những địa danh nổi tiếng của kinh thành Thăng Long, nơi được tôn là "Nùng sơn chính khí", "Tô Lịch giang thần”. Tuy nhiên “núi Nùng” nằm ở vùng đất nào trên kinh thành là vấn đề có những cách lý giải khác nhau...

  • Pic Mgmt

    HÀNH TRÌNH ĐI TÌM TỔ TIÊN VIỆT

    Hành trình Đi Tìm Tổ Tiên Việt của con cháu Việt ngày nay đã trở nên hùng hậu, đa ngành, đa phương cách, nhiều hy sinh, dâng hiến lặng thầm, tụ hội bốn bể năm châu, rạng ngời hào quang Tổ Tiên Bách Việt...

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM KHAI QUỐC - CÁC LẠC HẦU...

    Những truyền thống thuở sơ khai của Việt Nam, như đã được kể lại trong cuốn "Lĩnh Nam Chích Quái, một cuốn sách sưu tầm những truyền thuyết, được viết vào thế kỷ 15, đều có nói đến các vua Hùng cai trị nước Văn Lang. Các vua Hùng được cho là thuộc dòng dõi Lạc Long Quân–một anh hùng từ quê hương của mình từ biển khơi đến đồng bằng sông Hồng–nơi ngày nay là Bắc Việt Nam–và khuất phục được tất cả những yêu quái ở vùng đất đó, rồi truyền bá văn minh cho dân chúng, bằng cách dạy họ cách trồng lúa và may quần áo để mặc...

  • Pic Mgmt

    ĐI TÌM MỘ TỔ KINH DƯƠNG VƯƠNG

    Rất nhiều người không biết rằng ngay trên đất nước ta có ngôi mộ Kinh Dương Vương, thủy tổ nước ta. Ngôi mộ đó hiện nay nằm bên bờ sông Đuống, thuộc địa phận thôn Á Lữ, xã Đại Đồng Thành, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Mộ giản dị, đắp trên một gò đất nhìn ra bờ sông, xung quanh là những cây cổ thụ quanh năm xanh tốt. Nhân dân không xây thành lăng, mà chỉ xây cao lên bằng gạch cổ, có mái nhỏ che mưa nắng. Rêu xanh màu thời gian...

  • Pic Mgmt

    VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO ?

    Thượng tọa Thích Viên Như là sư trụ trì chùa Linh Sơn, Đà Lạt. Tình cờ tôi đọc được bài viết của Thầy nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long với tiêu đề VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO? Nhận thấy nội dung bài viết này của Thầy Viên Như có ý nghĩa nhân văn rất cụ thể. Tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết này để quý vị & bạn đọc gần xa tham khảo, nếu có duyên. Mọi ý kiến phản hồi, xin liên lạc trực tiếp với Thầy theo số điện thoại: 0919 389 379

  • Pic Mgmt

    TỔNG ĐỐC DOÃN UẨN VỚI CHÙA TÂY AN...

    ...Tướng Doãn Uẩn, nguyên là vị Tổng đốc mưu lược, dưới đời vua Thiệu Trị thứ 7 (1847) đã cho xây dựng ngôi chùa Tây An. Sách Đại Nam Nhất Thống chí ghi: “Chùa Tây An ở thôn Vĩnh Tế, huyện Tây Xuyên, năm Thiệu Trị thứ 7 do mưu lược tướng Tuy Tĩnh tử Doãn Uẩn xây dựng trong khi làm tổng đốc An Giang...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN HANG ĐỘNG NÚI LỬA LỚN NHẤT ĐÔNG NAM Á Ở VIỆT NAM

    Lần đầu tiên Việt Nam với sự hỗ trợ của các nhà khoa học Nhật Bản đã phát hiện được hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á với chiều dài 25 km ở tỉnh Đăk Nông. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu di sản công viên địa chất thuộc tỉnh Đăk Nông từ năm 2007 của nhóm các nhà khoa học thuộc Bảo tàng địa chất Việt Nam (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản) và các nhà khoa học Nhật Bản...

Chi tiết

LÃNG QUÊN… THÀNH CỔ LUY LÂU?

Đăng lúc: 2014-05-21 14:25:31 - Đã xem: 4214


Thành cổ Luy Lâu (thuộc xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành) nằm cách tỉnh lộ 282 về phía Bắc 200m và cách sông Đuống về phía Nam khoảng hơn 2km. Với những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn, ngày 13-1-1964, thành cổ Luy Lâu đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. 

 
Vào các buổi chợ phiên, cổng thành Luy Lâu tấp nập cảnh người mua kẻ bán.
  
  
Tuy đã được xếp hạng cách đây gần nửa thế kỷ vậy mà xung quanh quần thể di tích thành Luy Lâu không có một biển báo hay chỉ dẫn. Lối vào nội thành Luy Lâu giờ đây cũng đang bị khuất lấp bởi người dân tổ chức họp chợ mỗi ngày, cổng thành như một bãi rác thải… Thành cổ Luy Lâu phải chăng đang bị lãng quên!?

Dấu thiêng thành cổ 

Nhiều tài liệu, di tích cùng với văn bia, địa danh, truyền thuyết, thành lũy… còn tồn tại ở Luy Lâu đã cho biết: Trị sở Luy Lâu được xây cất quy mô từ thời Thái Thú Sĩ Nhiếp. Khi còn sống, Sĩ Nhiếp đã cho xây thành, dựng lầu gác (Lầu vọng giang, nhà dạy học, dinh thất…) và lấy nơi đây để dạy học, sau dân nhớ ơn ấy mà lập đền thờ… 

Kết quả nghiên cứu các lớp đất và những hiện vật chứa trong lũy thành cũng cho thấy, thành được xây dựng từ đầu công nguyên và liên tục được sử dụng, tu bổ trong suốt những thế kỷ thời Hán - Đường. Đây là ngôi thành đắp đất, cấu trúc dạng hình chữ nhật, quy mô khá lớn với chiều dài các lũy thành đo được như sau: phía Tây dài 328m, phía Đông là 320m, phía Bắc dài 680m và phía Nam là 520m. Thành mở cửa chính ở giữa lũy Tây, nhìn ra sông Dâu, hai bên có dựng lầu gác (hay còn gọi là Vọng giang lâu). Cửa sau mở ra phía Đông, nay còn địa danh xóm cổng Hậu thuộc thôn Thanh Tương ở phía Đông thành cổ. Trên mặt 4 góc thành là đồn canh (còn gọi là Tứ trấn thành quan). 

Bao ngoài thành lũy là hệ thống hào nối thông với nhau và nhận nước từ dòng sông Dâu vừa tạo chướng ngại vật vừa là hệ thống giao thông ra vào thành. Phía ngoài hào là những lũy tre dày đặc làm cho việc phòng vệ lũy thành khá hiểm trở, vững chắc. 

Theo những tài liệu nghiên cứu của Tiến sỹ sử học Trần Đình Luyện: Trong số những lũy thành thời Bắc thuộc như: Thành Mê Linh, Thành Dền, Thành Vượn, Thành Quèn (Hà Nội) và Thành cổ Núi Thành (Hà Tĩnh) thì thành Luy Lâu là di tích có quy mô lớn và bề thế nhất so với những di tích thành lũy thời Bắc thuộc hiện còn ở miền Bắc nước ta. Không chỉ có quy mô lớn mà Thành Luy Lâu còn được xây đắp kiên cố với hệ thống lũy hào khép kín, có cửa, bến, cầu, đồn trại và những lũy tre dày đặc bao quanh. 

Từ năm 1960 đến nay, thành cổ Luy Lâu thường xuyên được tiếp đón những nhà nghiên cứu, đoàn khảo cổ trong và ngoài nước về thăm dò, tìm hiểu. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định rằng: Ngoài Luy Lâu không có nơi nào trên đất nước ta còn lại một khu di tích phản ánh tập trung lịch sử thời Bắc thuộc mà đặc biệt là vai trò của Sĩ Nhiếp. 

Thành cổ Luy Lâu không chỉ là khu di tích lịch sử văn hóa có quy mô to lớn và phong phú bậc nhất nước ta trong thiên niên kỷ thứ Nhất sau Công nguyên mà đã và đang trở thành đối tượng quan trọng hàng đầu trong việc nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử, văn hóa Việt Nam thời Bắc thuộc. 

Trải qua gần 20 thế kỷ đến nay với bao biến cố, thăng trầm, các lũy thành bị san bạt đi nhiều. Tuy nhiên, trải trên diện tích rộng lớn cả khu vực nội và ngoại thành cổ Luy Lâu vẫn còn những dấu tích cư trú, kiến trúc như: đường viền thành cao khoảng 1-3m so với mặt ruộng; dãy ao cổ nối với nhau chạy thành dải liên tiếp là vết tích của việc đào đất đắp hào cùng vô số hiện vật, di vật gạch ngói các loại, đồ dùng sinh hoạt, công cụ sản xuất… 

Ông Đỗ Như Nghiên, 72 tuổi (thôn Lũng Khê, xã Thanh Khương) từng làm thủ từ đền Lũng Khê kể rằng: Tâm điểm của thành Luy Lâu ngày nay chính là đền Lũng Khê thờ Sĩ Nhiếp với chiếc cầu đá khoảng 1.800 năm tuổi. Tương truyền, kiến trúc nghệ thuật và những đường nét hoa văn chạm trổ của chiếc cầu đá vẫn được gìn giữ nguyên vẹn suốt hàng nghìn năm qua và chưa bao giờ phải trùng tu, sửa chữa. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cầu đá từng bị bom phá vỡ một mảng, người dân địa phương vá lại bằng xi măng. 

Tuy có giá trị to lớn nhưng nhiều năm nay, thành cổ Luy Lâu dường như vẫn chỉ nằm yên với vai trò phục vụ cho quá trình nghiên cứu còn việc phát huy giá trị di tích thì gần như bị lãng quên. Cũng theo ông Nghiên thì đền Lũng Khê đã đôi lần được tôn tạo, sửa chữa nhưng chỉ là những phần nhỏ còn kế hoạch trùng tu tổng thể thì chưa biết đến bao giờ… Đã từng có người về khảo sát, đo đạc với kế hoạch cải tạo khu vực nội thành để phát triển kinh doanh du lịch nhưng sau đó lại “bặt vô âm tín”… 

Cổng di tích Quốc gia hay là bãi rác?… 

Dẫn chúng tôi vào thăm thành cổ, ông Đỗ Như Nghiên than thở: Dẫu đã được công nhận là di tích cấp Quốc gia nhưng bao năm nay, quanh khu vực này chẳng có một tấm biển báo hay biển chỉ dẫn giới thiệu nên nhiều khách du lịch về thăm chùa Dâu, chùa Bút Tháp mà không biết rằng thành cổ Luy Lâu nằm ngay cạnh. 

Thậm chí, có người biết đến thành cổ, muốn vào thăm nhưng ngay đầu cổng thành đã gặp phải cảnh họp chợ án ngữ khiến ô tô, xe máy rất khó lọt qua. Có qua được cổng cũng phải đi bộ tắt qua chùa Phi Tướng rồi men theo đường bờ ruộng nhỏ mới vào được trung tâm thành. 

 
Và ngày bình thường là nơi đổ rác...
 
Tìm hiểu vấn đề này được biết, trước đây thành có 4 cổng nhưng giờ chỉ còn một lối từ đường 282 dẫn vào. Khi trùng tu chùa Phi Tướng, người dân đã xây dựng cổng chùa này và kết hợp luôn làm cổng thành cổ Luy Lâu. Một số người dân địa phương cho rằng đó không phải là cổng thành cổ vì trong hai trụ cổng thì một bên là vế đối thành cổ Luy Lâu (Luy Lâu thành cổ bảo nhậm tâm tông vạn đại lưu), một bên là vế đối nói về chùa Phi Tướng (Phi Tướng đà la hoằng khai tổ đạo thiên niên bất tuyệt).

Về Luy Lâu vào đúng ngày chợ phiên, chúng tôi được tận mắt chứng kiến cảnh chen lấn bán mua lộn xộn, nhốn nháo ngay bên dưới cổng thành. Từ ngoài vào trong, hàng thịt, hàng rau, tôm, cua, cá bày bán la liệt, người qua kẻ lại tấp nập. Phía trên, dây điện chằng chịt làm khuất lấp những dòng chữ trên cổng thành. 

Buổi chiều, khi chợ đã tan, cổng di tích như một bãi rác, túi ni-lông, thực phẩm dư thừa, rau quả ôi thối vứt bừa bãi, bàn thịt ngổn ngang, mùi tanh, hôi bốc lên thật khó chịu. Không chỉ có vậy, nhiều người dân quanh khu vực thiếu ý thức thường xuyên xả rác sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan khu vực.

Trao đổi với chúng tôi trước thực trạng trên, ông Trần Bá Khúc, Trưởng Ban Quản lý di tích xã Thanh Khương khẳng định: Các di tích, di vật và toàn bộ phần diện tích nội thành của Khu di tích thành cổ Luy Lâu vẫn được Ban Quản lý di tích chăm lo bảo vệ tốt, hoàn toàn không có sự xáo trộn,  biến dạng. Tuy chỉ có hệ thống ao cổ trong khu vực nội thành do không được xây bó nên đã bị sạt lở, khó giữ nguyên hiện trạng. Riêng lối cổng vào thành Luy Lâu, do nằm trong khu vực chợ Dâu là chợ truyền thống nên rất khó quản lý. Ban quản lý di tích cũng đã giao cho tổ tự quản (phố Dâu) chịu trách nhiệm thu gom rác thải nhưng chưa được triệt để. Vấn đề di chuyển chợ cũng đã được tính đến song do của người dân địa phương nên để thực hiện được không dễ. 

Một số nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử từng đến Luy Lâu không khỏi xót xa khi chứng kiến cả một quần thể di tích lịch sử văn hóa vốn được coi là kinh đô thứ 2 của nước ta sau thành Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) lại đang chìm dần, bị lãng quên trong sự vô tâm của những người làm công tác quản lý và thờ ơ của một số người dân bản địa. Lẽ nào, cổng một di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia cứ ngập mãi trong rác thải và thành cổ Luy Lâu một thời phồn thịnh lại hắt hiu trong sự lãng quên như thế…?!

Phóng sự của Thuận Cẩm 
Cao bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu




Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp