• Pic Mgmt

    Tìm hiểu lịch sử biển, đảo Việt Nam trong phim tài liệu "Bọt biển và sóng ngầm"

    VTV.vn - Bộ phim tài liệu "Bọt biển và sóng ngầm" sẽ giúp khán giả hiểu thêm về lịch sử của những quần đảo và vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ VIỆT NAM TẠI MỸ

    Theo Giáo sư Peter Zinoman, Đại học California, ngành nghiên cứu lịch sử Việt Nam tại Mỹ đang mạnh, bởi có nhiều học giả trẻ với khả năng ngôn ngữ tốt, đề tài nghiên cứu đa dạng; tuy vậy, có sự mất cân bằng giữa nghiên cứu các đề tài thời kỳ hiện đại và tiền hiện đại...

  • Pic Mgmt

    TÔI ĐI TÌM DÒNG HỌ ĐỖ LỆNH CỦA MÌNH (Bản sửa lần cuối)

    Lúc sinh thời, cha tôi là ĐỖ LỆNH HÙNG (sinh năm 1927 tại Hà Nội, mất năm 2005 tại TP. Hồ Chí Minh) thường tâm sự: “Họ Đỗ có biết bao người rất giỏi, còn dòng họ Đỗ Lệnh cũng vẻ vang không kém. Con cần hiểu và tự hào. Dòng họ Đỗ Lệnh của mình chính gốc người làng Mọc – chính gốc người Hà Nội”...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI GIỮ HỒN DÂN TỘC QUA NHỮNG CHIẾC TRỐNG ĐỒNG

    Từ sâu thẳm, tôi muốn gọi anh - một nghệ nhân đã đạt đến đỉnh cao, sự tinh túy trong nghệ thuật đúc trống đồng – là người đang làm sống lại và lưu giữ hồn cốt đất Việt. Bởi lẽ, cứ mỗi lần được nghe tiếng âm vang từ dàn trống đồng, do chính tay anh chế tác, tôi lại thấy lòng mình trào dâng xúc cảm. Có điều gì đó thiêng liêng, lớn lao lắm mà khó diễn đạt hết bằng lời...

  • Pic Mgmt

    GS-TS-VS VÕ SƯ NGÔ XUÂN BÍNH

    Khởi nguồn cho sức mạnh nội lực chính là võ thuật. Ông quan niệm, học võ không phải để thắng người, mà là để chiến thắng chính mình. Bằng cách đó, ông đã chiến thắng sức ỳ nội tại, vươn lên chiếm lĩnh các đỉnh cao vinh quang trong đời một con người...

  • Pic Mgmt

    NGOẠI GIAO ĂN MIẾNG TRẢ MIẾNG SÒNG PHẲNG GIỮA VUA TRẦN THÁNH TÔNG & HỐT TẤT LIỆT

    Vua Trần Thánh Tông tức giận trước thái độ đó, lệnh cho quân cấm vệ tuốt gươm vây quanh sứ thần để thị uy, còn vua chẳng thèm để ý đến hắn nữa. Trương Đình Trân bị giam lỏng, quân lính lo việc ăn uống hằng ngày, lấy nước sông cho uống. Hốt Lung Hải Nha cũng bị cô lập, không cho làm việc gì ở Đại Việt...

  • Pic Mgmt

    HUYỀN BÍ XỨ MƯỜNG

    Chùa Kè ở xã Phú Vinh (huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) không chỉ là một trong những ngôi chùa cổ nhất của xứ Mường ở tỉnh Hòa Bình mà còn gắn liền với lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Điều đặc biệt ngôi chùa này còn mang trong mình nhiều điều bí ẩn về mặt tâm linh cần được giải đáp...

  • Pic Mgmt

    ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN ĐÃ "THOÁT TRUNG" NHƯ THẾ NÀO?

    Ta thường nói Đại Việt thời Trần ba lần đánh tan quân xâm lược Mông – Nguyên, đó là cách nói tắt; còn nói chính xác, lần thứ nhất (1258) là đánh thắng đế quốc Mông Cổ và hai lần sau (1285, 1288), đánh thắng đế quốc Nguyên. Triều Nguyên là một “mảnh vỡ” của đế quốc Mông Cổ, thiết lập ở Trung Quốc sau khi Hốt Tất Liệt (Khubilai) đánh thắng triều Tống...

  • Pic Mgmt

    TẬP ĐẠI THÀNH VỀ THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT

    Tin vui đến với những người yêu văn học nước nhà: năm 2012 tập 2 trong bộ Cao Bá Quát toàn tập đã ra mắt. Như vậy gần như toàn bộ thơ văn chữ Hán và chữ Nôm Cao Bá Quát đã được phiên dịch và giới thiệu với độc giả. Với 3000 trang in, tập hợp 23 tác phẩm nôm (kể cả tồn nghi), hơn 1300 tác phẩm chữ Hán, bao gồm thơ, phú, truyện, ký, tự, thuyết, câu đối...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIỆT CỔ ĐÃ ĐƯỢC GIẢI MÃ

    Năm 2011, Báo điện tử VTC News đã có loạt phóng sự về hành trình gian nan nửa thế kỷ nghiên cứ chữ Việt cổ của ông Đỗ Văn Xuyền...

  • Pic Mgmt

    TÓM TẮT NGUỒN GỐC CHI HỌ CỤ CAO TƯ

    TÓM TẮT NGUỒN GỐC CHI HỌ CAO TƯ Ghi chú của Cao Bá Nghiệp: ...Hiện nay, cụ Cao Thanh, trưởng chi họ Cao ở xã Thượng Lâm, huyện Mỹ Đức, tỉnh Sơn Tây xưa (nay thuộc Hà Nội) đang còn lưu giữ cuốn Cao Tộc Phả Ký bằng chữ Nho, gồm 73 trang. Chi họ Cao này có nguồn gốc từ Hoa Cầu, Văn Giang...di cư vào Thanh Hóa rồi trở ra Bắc định cư tại vùng Thượng Lâm đến nay...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TỤC NGƯỜI RỤC

    Nghe chúng tôi chia sẻ thông tin, người Rục Việt Nam lọt vào top 10 bộ tộc bí ẩn nhất thế giới, ông Đinh Thanh Dự- Nhà nghiên cứu văn hóa các tộc người ở Quảng Bình gật gù: "Đúng là bí ẩn thật!". Gần hết một đời người bỏ công nghiên cứu về các tộc người thiểu số ở miền Tây Quảng Bình, đến giờ, tộc người Rục vẫn còn nhiều ẩn số mà ông Dự vẫn chưa giải mã được...

  • Pic Mgmt

    VỀ KINH BẮC THĂM ĐỀN ĐÔ

    Được xem là mảnh đất địa linh nhân kiệt, Bắc Ninh đã từng xuất hiện nhiều anh hùng, hiền tài trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước. Đồng thời, nơi đây còn nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh gắn liền với lịch sử, như nhà thờ họ Nguyễn, đình làng Quan Đình, chùa Chiêu Ứng...

  • Pic Mgmt

    THĂM NHÀ THỜ THÁM HOA CAO QUÝNH

    ...Ngày 9 tháng 2 năm 2012, trong chuyến đi về Nghệ An dự GIỖ TỔ HỌ CAO chúng tôi đã đến thăm gia đình anh Cao Nguyên Hùng, hậu duệ của cụ tổ Thám Hoa Cao Quýnh, hiện nay gia phả cụ tổ Cao Quýnh vẫn còn lưu giữ tại nhà thờ ở Diển An, Diễn Châu, Nghệ An...

  • Pic Mgmt

    KÊNH NHÀ LÊ - KỲ TÍCH NGHÌN NĂM: KHỞI NGUỒN CHO SỰ NGHIỆP NAM TIẾN

    Theo sử sách, trong thời gian chưa đầy 3 năm sau khi lên ngôi hoàng đế, Lê Hoàn đã dẹp xong cuộc nổi loạn trong nước, đồng thời thực hiện sự nghiệp vĩ đại phá Tống (năm 981), bình Chiêm (năm 982). Trong công cuộc Nam tiến đánh Chiêm Thành để bảo vệ và mở mang cương thổ, ông đã cho khơi mở tuyến đường thủy nội địa đầu tiên mà dân gian vẫn quen gọi là kênh nhà Lê. Cho đến nay, sau hơn 1.000 năm tồn tại, nhiều đoạn kênh nhà Lê vẫn còn vô cùng hữu dụng...

Chi tiết

BÍ ẨN PHO TƯỢNG LẠ Ở CHÙA BỘC

Đăng lúc: 2014-06-29 17:37:53 - Đã xem: 2826

Không cao lớn kỳ vĩ, cũng không độc đáo về mặt kiến trúc, cũng không được tạc từ những chất liệu quý báu nhưng hàng trăm năm nay, bức tượng Đức Ông ở chùa Bộc vẫn được người ta nói đến là bức tượng lạ, hay bức tượng thiêng. Nguồn gốc của pho tượng này luôn là đề tài khám phá tìm hiểu của không chỉ nhà nghiên cứ lịch sử mà còn của quan quản lý nhà chùa.

>Chùa Am (Vĩnh Phúc) - Điểm du lich tâm linh / Pho tượng Chăm cổ có đủ 32 diệu tướng của Phật / Kỳ2: Bí ẩn trong chùa cổ Võng La

Pho tượng lạ

Chùa Bộc thuộc làng Khương Thượng, là một trong những ngôi chùa sớm được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia. Nguyên trại Khương Thượng xưa thuộc huyện Quảng Đức, phủ Phụng Thiên. Từ sau ngày giải phóng thủ đô, làng Khương Thượng sát nhập về quận Đống Đa, nơi diễn ra trận chiến thắng oanh liệt của Quang Trung- Nguyễn Hệ đánh ran 29 vạn quân Thanh. Ngày nay, ngôi chùa cổ kính nằm trầm mặc trên đường Chùa Bộc, ngay cạnh Học viện Ngân Hàng.

Ngôi chùa sở hữu pho tượng lạ này trước đây có tên là Sùng Phúc Tự. Cho đến bây giờ cũng không ai biết được chùa được xây dựng từ thời nào. Theo thời gian, dấu hỏi lớn về thời gian xây chùa cùng những bí ẩn của "pho tượng lạ" vẫn là những nghi vẫn mà chưa ai làm sáng tỏ được.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 1
Đường vào chùa từ cổng tam quan

Trong tòa tam bảo ngôi chùa ngoài thờ phật, bên hữu đường có một ban thờ Đức Ông ở phía bên phải. Nhưng khác với thông thường, tượng Đức Ông ở đây không chỉ có một mà có đến 3 pho. Trong đó, tượng Đức Ông to hơn, ngồi cao hơn một bậc, ở bậc dưới có hai người ngồi. Trông toàn cảnh thấy như 3 người đang ngồi bàn việc. Đặc biệt, pho tượng Đức Ông ngồi trên lại đội mũ Xung thiên, một chân để trong hài một chân để ở ngoài dáng vẻ rất thoải mái. Ngài mặc áo ngoài có thêu rồng ẩn trong mây, lưng thắt đai trông rất oai nghiêm. Những chi tiết này là một sự bất thường so với tượng Đức Ông phổ biến ở các chùa thường chỉ có một pho và không mặc áo thêu rồng.

Sự bất thường ấy tưởng chừng chỉ là một sự sáng tạo trong cách bài trí thờ tự của chùa Bộc nhưng sự thực thì không phải vậy.

Người làng Khương Thượng vẫn truyền rằng cách đây trên 100 năm, có cụ Vũ Viết Ca trước khi qua đời, trong những điều truyền lại cho con cháu có nhắc đến chuyện "pho tượng lạ" với đôi câu đối cũng khác thường, phải có mắt tinh đời và lòng nhớ tới người xưa mới thấy được ý nghĩa sâu xa và bao điều bí ẩn. Từ câu chuyện tưởng như giản đơn của người xưa, chúng tôi quan sát phía trên pho tượng có bức hoành phi sơn son thiếp vàng, khắc bốn chữ đại tự " Uy phong lẫm liệt" treo trước bàn thờ, hai bên tả hữu pho tượng lạ có đôi câu đối "Động lý vô trần, đại địa sơn hà lưu đống vũ", "Quang Trung hoá phật, tiểu thiên thế giới chuyển phong vân". Nhiều ý kiến cho rằng pho tượng Đức Ông này chính là vua Quang Trung.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 2
Pho tượng lạ nằm trong ngôi Thanh Miếu trầm mặc

Có ý kiến cho rằng không thể căn cứ vào đôi câu đối trên mà kết luận rằng pho tượng lạ này là tượng Quang Trung bởi trong sách Phật, Quang Trung là tên của một vị bồ tát hoá Phật. Tuy nhiên trong cuốn tài liệu giới thiệu về chùa Bộc được in năm 1991 lại khẳng định: "không thể căn cứ vào đó, để cho rằng pho tượng Đức Ông ở chùa Bộc, không phải là tượng vua Quang Trung; bởi vì sự trả thù dã man của nhà Nguyễn là không thể tưởng tượng được. Những người ngưỡng mộ Tây Sơn đã tìm cách che dấu sự chú ý của vua quan nhà Nguyễn, nên đã mượn vị Bồ tát Quang Trung để biểu lộ lòng thành kính của họ đối với vị anh hùng của dân tộc".

Trò chuyện với chúng tôi, sư thầy Thích Đàm Minh cho biết: "Tượng Đức Ông ở các chùa khác có tên là Long Thần sống dưới thời Hùng Vương thứ 18, từng cầm quân vào Hoan Châu(Nghệ An, Hà Tĩnh) dẹp loạn Hồ Ly. Nhưng ở chùa Bộc thì đó là tượng vua Quang Trung". Điều bí ẩn xưa dù chưa được giải đáp trọn vẹn nhưng ngày nay nhà chùa đã đề tên vua Quang Trung phía dưới pho tượng.

Ai đã tạc pho tượng lạ?

Cho tới bây giờ, mặc dầu đã có nhiều nhà khoa học dày công nghiên cứu về pho tượng lạ, nhưng vẫn chưa thuyết phục về người đã tạc nên pho tượng này.

Cách đây 49 năm, năm 1962, nhà nghiên cứu Trần Huy Bá đã phát hiện dòng chữ ở bệ gỗ phía sau pho tượng Quang Trung. Từ đó, những bí mật dần dần được hé lộ khi các nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu.

Căn cứ vào dòng chữ mới phát hiện phía sau bệ tượng cùng với những chi tiết khác, các nhà nghiên cứu phán đoán, pho tượng được tạc vào năm Bính Ngọ 1846. Tháng 5/1962, nhà sử học Trần Huy Liệu đã góp phần làm sáng tỏ về lai lịch của pho tượng đức Ông ở chùa Bộc. Ông cũng khẳng định, pho tượng này chính là tạc vua Quang Trung cho nên mới có hai người hầu ngồi dưới.

Về thời điểm tạc tượng, đã sau 54 năm kể từ ngày vua Quang Trung mất, nông dân bất bình với nhà Nguyên nên đã liên tiếp nỗi dậy. Pho tượng Quang Trung có thể hiểu là biểu thị lòng thành kính với người anh hùng áo vải đã giải phóng vùng đấy Bắc Hà cũng như gián tiếp phê phán sự mục nát của nhà Nguyễn.

Tìm lại tài liệu cũ tại chùa, không còn là bao. Có một căn cứ nhỏ để lại trên báo Cứu Quốc, tháng 2/1972, tác giả Đạm Duy kể ra một câu chuyện rằng, chính ông Nguyễn Kiên, một võ tướng cai quản đội tượng binh Tây Sơn, sau trở thành nhà sư, tu ở chùa Bộc đã cho tạc tượng vua Quang Trung. "Chính ông Nguyễn Kiên, một võ tướng cai quản đội tượng binh Tây Sơn, sau trở thành nhà sư, tu ở chùa Bộc đã cho tạc tượng vua Quang Trung. Ông Nguyễn Kiên đã từng kết bạn thân với nhà thơ, nhà lãnh tụ cuộc khởi nghĩa nông dân Cao Bá Quát. Câu đối ca ngợi vua Quang Trung dẫn ở trên tương truyền là của nhà thơ họ Cao.", bài báo viết.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 3
Tượng Đức Ông với một chân trần độc đáo từ lâu vẫn luôn là điều bí mật

Ở nước ta, đây không phải là trường hợp duy nhất một ngôi chùa thờ một vị vua nước Việt. Thời nhà Trần (1226 - 1400), chúng ta có Điều ngự Giác hoàng (Phật Hoàng) Trần Nhân Tông (1258 - 1308), người đã hai lần chỉ huy đánh tan quân xâm lược Nguyên-Mông, đạo quân xâm lược hung hãn nhất thế giới lúc bấy giờ. Có điều, Phật hoàng Trần Nhân Tông được triều đình phong tặng và được những vị vua kế tiếp bảo hộ nên tôn miếu cũng như Thánh tượng của ngài còn được nguyên vẹn là điều đương nhiên.

Pho tượng thờ Đức Ông ở chùa Bộc từ xa xưa vốn đã mang trong mình nhiều bí mật. Bây giờ, tuy không có tài liệu chính xác nào minh chứng người đã tạc tượng, pho tượng là ai nhưng từ rất xưa rồi, lớp lớp người dân Khương Thượng và khách thập phương vẫn tin rằng pho tượng thiêng thờ Đức Ông chính là người anh hùng áo vải Quang Trung chứ không phải một ai khác.

Hà Phương

Pháp Thiện Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

(Video tham khảo)

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp