• Pic Mgmt

    ĐỊA DANH LẠC VIỆT TRÊN ĐẤT LĨNH NAM

    Có đến hàng chục chữ, làm tên đầu địa danh ở vùng Lĩnh Nam xưa, đều là tên Lạc Việt, mà phải chú vào cái phát âm mới nhận được ra. (Những chữ ấy là do thư lại người Hán đời sau mượn chữ Nho để ghi âm lại tên địa danh Lạc Việt, chứ theo biểu ý của chữ thì nhiều chữ chẳng khớp gì với nghĩa của âm tiếng Choang và tiếng Việt cả), nếu cứ đọc và hiểu chữ theo Hán ngữ hiện đại thì không thấy được và ý nghĩa của nhiều địa danh theo Hán ngữ lại thành ra vô lý...

  • Pic Mgmt

    GIỚI THIỆU SÁCH CỔ SỬ "BÁCH VIỆT TIÊN HIỀN CHÍ - LĨNH NAM DI THƯ"

    Bộ sử cổ "Bách Việt Tiên Hiền Chí - Lĩnh Nam Di Thư" là bộ sử liên quan đến Việt tộc, do sử gia Âu Ðại Nhậm viết xong vào năm Gia Tĩnh thứ 33 (1554), được sử quán nhà Minh và nhà Thanh coi là tài liệu lịch sử xác đáng dùng làm tài liệu để các sử gia Trung Hoa nghiên cứu và trích dẫn khi viết sử...

  • Pic Mgmt

    TRỐNG ĐỒNG NGỌC LŨ

    Theo sự phân loại của Hê-gơ, và bản tổng kê của các nhà khảo cổ tại miền Bắc, trong sách Thời Đại Đồng Thau, những trống đồng loại 1 phát hiện ở Việt Nam khoảng trên 70 chiếc. Số lượng tìm thấy đã hơn bất cứ một miền nào khác. Mặc dầu tướng Mã Viện đời Đông Hán khi qua đánh Giao Chỉ, đã tịch thu không biết bao nhiêu trống nữa, để đúc con ngựa kiểu mà chơi, và đúc cái cột đồng khắc chữ “Đồng Trụ chiết Giao Chỉ diệt“...

  • Pic Mgmt

    CHÙA SỦI TRƯỚC NGUY CƠ ĐỔ NÁT

    Theo như trụ trì – Đại đức Thích Thanh Phương cho biết, chùa Sủi là một quần thể hết sức linh thiêng, gắn liền với lịch sử của dân tộc: “Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý – Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thánh thần...

  • Pic Mgmt

    GIAI THOẠI VỀ NGÔI MỘ PHÁT TÍCH CỦA NHÀ TRẦN

    Vùng đất phát tích nhà Trần thuộc lưu vực sông Phổ Đà (tức sông Luộc) và nằm trên địa phận thôn Lưu Gia (thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình ngày nay). Tương truyền lúc bấy giờ, hai dòng họ nổi tiếng nhất sinh sống ở đây là họ Lý và họ Tô. Họ Trần mãi sau này mơi đến định cư và kết giao được với họ Tô thông qua đám cưới giữa Trần Lý với người con gái họ Tô...

  • Pic Mgmt

    TIẾT LỘ GÂY SỐC VỀ HOA ĐÀ...

    Hoa Đà qua đời cách nay gần 1.800 năm, mọi người đều ngưỡng mộ danh tiếng ông, cũng như không ai nghi ngờ ông không phải là người Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ THẬT VIỆT TỘC

    Trong vòng 5000 năm lịch sử con cháu Việt tộc đã và đang được đọc những dòng cổ sử do các sử gia ngoại bang viết lại, và tiếc thay vài sử gia Việt vô tình truyền lại một số sai lạc vì thiếu nghiên cứu, phân tách khách quan và phán xét một cách có phương pháp khoa học...

  • Pic Mgmt

    Ngọc Lũ - trống đồng Lạc Việt điển hình

    “Trong các trống đồng Lạc Việt, trống đồng Ngọc Lũ là to nhất, có hoa văn phong phú và điển hình nhất”, học giả Đào Duy Anh viết trong cuốn Lịch sử cổ đại Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN QUÁN THÁNH

    Đền Quán Thánh xưa kia được xem là một trong Thăng Long tứ trấn và Thăng Long tứ quán. Tương truyền ngôi đền có từ đời Lý Thái Tổ thờ thánh Trấn Vũ - vị thần trấn giữ phương Bắc. Vì vậy mà đền có tên là Đền Trấn Võ, Quán Thánh Trấn Võ hay Quán Thánh...

  • Pic Mgmt

    TÌM THẤY CÔNG CỤ ĐỒ ĐÁ CÓ NIÊN ĐẠI TỪ 10.000-30.000 NĂM

    Nhiều công cụ đồ đá cũ thuộc văn hóa Sơn Vi, có niên đại cách đây từ 10.000 - 30.000 năm, đã được tìm thấy trong đợt khảo sát cổ học trên địa bàn các huyện Quản Bạ, Yên Minh thuộc cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang). Đây là bằng chứng cho thấy, người tiền sử có mặt rất sớm trên mảnh đất cao nguyên đá Đồng Văn...

  • Pic Mgmt

    HOÀNG ĐẾ QUANG TRUNG, TẦM NHÌN THỜI ĐẠI

    Xuất thân anh hùng áo vải cờ đào, Hoàng đế Quang Trung đã làm được điều mà rất ít những hào kiệt trong sử sách nước ta làm được. Đánh bại chúa Nguyễn, đập tan chúa Trịnh, đại phá quân Thanh. Nhưng, quan trọng hơn cả chính là tầm nhìn mang tính thời đại của Hoàng đế Quang Trung trong chính sách đối phó với lân bang, cụ thể là nhà Thanh của Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    GIỮA MỘT THẾ GIỚI VẠN BIẾN

    Tình hình quốc tế trong hai năm qua có những chuyển biến rõ rệt. Một kỷ nguyên mới cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đã xuất hiện và có thể đang tiến vào trạng thái “chiến tranh lạnh mới”. Việt Nam cần nhận biết bản chất của những biến đổi, đẩy mạnh cải cách, nâng cao chất lượng hợp tác với các nước lớn và cộng đồng ASEAN...

  • Pic Mgmt

    GIẢI MÃ ĐẤT PHÁT VƯƠNG CỦA NHÀ TRẦN

    Đất phát vương của nhà Trần nằm ở phía đông của thượng nguồn sống Phổ Đà. Nếu cơ nghiệp nhà Lý mở đầu bởi vị hoàng đế xuất thân từ vùng địa linh Cổ Pháp (Lý Công Uẩn) thì đất phát vương của nhà Trần lại nằm cách đó khá xa, về phía đông của thượng nguồn sông Phổ Đà...

  • Pic Mgmt

    HOANG TÀN THÁNH ĐỊA ĐỒNG THẾCH

    Những cột đá ủ dột đứng như trời trồng, dãi nắng dầm mưa qua bao sương gió tại Đống Thếch - "thánh địa" của người Mường cổ, thế giới bên kia của những quan lang, cậu cả… một thời...

  • Pic Mgmt

    KỂ CHUYỆN NGÀY XƯA

    Cao Bá Nghiệp: Nhân kỷ niệm 20 năm ngày mất của cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (Cao Bá Thao: 1909-1994) - Tôi xin kể cho bà con cô bác nội ngoại dòng họ Cao cùng quý vị & các bạn gần xa nghe tôi kể về những kỷ niệm xưa, về một thời không thể nào quên...

Chi tiết

BÍ ẨN PHO TƯỢNG LẠ Ở CHÙA BỘC

Đăng lúc: 2014-06-29 17:37:53 - Đã xem: 2962

Không cao lớn kỳ vĩ, cũng không độc đáo về mặt kiến trúc, cũng không được tạc từ những chất liệu quý báu nhưng hàng trăm năm nay, bức tượng Đức Ông ở chùa Bộc vẫn được người ta nói đến là bức tượng lạ, hay bức tượng thiêng. Nguồn gốc của pho tượng này luôn là đề tài khám phá tìm hiểu của không chỉ nhà nghiên cứ lịch sử mà còn của quan quản lý nhà chùa.

>Chùa Am (Vĩnh Phúc) - Điểm du lich tâm linh / Pho tượng Chăm cổ có đủ 32 diệu tướng của Phật / Kỳ2: Bí ẩn trong chùa cổ Võng La

Pho tượng lạ

Chùa Bộc thuộc làng Khương Thượng, là một trong những ngôi chùa sớm được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia. Nguyên trại Khương Thượng xưa thuộc huyện Quảng Đức, phủ Phụng Thiên. Từ sau ngày giải phóng thủ đô, làng Khương Thượng sát nhập về quận Đống Đa, nơi diễn ra trận chiến thắng oanh liệt của Quang Trung- Nguyễn Hệ đánh ran 29 vạn quân Thanh. Ngày nay, ngôi chùa cổ kính nằm trầm mặc trên đường Chùa Bộc, ngay cạnh Học viện Ngân Hàng.

Ngôi chùa sở hữu pho tượng lạ này trước đây có tên là Sùng Phúc Tự. Cho đến bây giờ cũng không ai biết được chùa được xây dựng từ thời nào. Theo thời gian, dấu hỏi lớn về thời gian xây chùa cùng những bí ẩn của "pho tượng lạ" vẫn là những nghi vẫn mà chưa ai làm sáng tỏ được.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 1
Đường vào chùa từ cổng tam quan

Trong tòa tam bảo ngôi chùa ngoài thờ phật, bên hữu đường có một ban thờ Đức Ông ở phía bên phải. Nhưng khác với thông thường, tượng Đức Ông ở đây không chỉ có một mà có đến 3 pho. Trong đó, tượng Đức Ông to hơn, ngồi cao hơn một bậc, ở bậc dưới có hai người ngồi. Trông toàn cảnh thấy như 3 người đang ngồi bàn việc. Đặc biệt, pho tượng Đức Ông ngồi trên lại đội mũ Xung thiên, một chân để trong hài một chân để ở ngoài dáng vẻ rất thoải mái. Ngài mặc áo ngoài có thêu rồng ẩn trong mây, lưng thắt đai trông rất oai nghiêm. Những chi tiết này là một sự bất thường so với tượng Đức Ông phổ biến ở các chùa thường chỉ có một pho và không mặc áo thêu rồng.

Sự bất thường ấy tưởng chừng chỉ là một sự sáng tạo trong cách bài trí thờ tự của chùa Bộc nhưng sự thực thì không phải vậy.

Người làng Khương Thượng vẫn truyền rằng cách đây trên 100 năm, có cụ Vũ Viết Ca trước khi qua đời, trong những điều truyền lại cho con cháu có nhắc đến chuyện "pho tượng lạ" với đôi câu đối cũng khác thường, phải có mắt tinh đời và lòng nhớ tới người xưa mới thấy được ý nghĩa sâu xa và bao điều bí ẩn. Từ câu chuyện tưởng như giản đơn của người xưa, chúng tôi quan sát phía trên pho tượng có bức hoành phi sơn son thiếp vàng, khắc bốn chữ đại tự " Uy phong lẫm liệt" treo trước bàn thờ, hai bên tả hữu pho tượng lạ có đôi câu đối "Động lý vô trần, đại địa sơn hà lưu đống vũ", "Quang Trung hoá phật, tiểu thiên thế giới chuyển phong vân". Nhiều ý kiến cho rằng pho tượng Đức Ông này chính là vua Quang Trung.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 2
Pho tượng lạ nằm trong ngôi Thanh Miếu trầm mặc

Có ý kiến cho rằng không thể căn cứ vào đôi câu đối trên mà kết luận rằng pho tượng lạ này là tượng Quang Trung bởi trong sách Phật, Quang Trung là tên của một vị bồ tát hoá Phật. Tuy nhiên trong cuốn tài liệu giới thiệu về chùa Bộc được in năm 1991 lại khẳng định: "không thể căn cứ vào đó, để cho rằng pho tượng Đức Ông ở chùa Bộc, không phải là tượng vua Quang Trung; bởi vì sự trả thù dã man của nhà Nguyễn là không thể tưởng tượng được. Những người ngưỡng mộ Tây Sơn đã tìm cách che dấu sự chú ý của vua quan nhà Nguyễn, nên đã mượn vị Bồ tát Quang Trung để biểu lộ lòng thành kính của họ đối với vị anh hùng của dân tộc".

Trò chuyện với chúng tôi, sư thầy Thích Đàm Minh cho biết: "Tượng Đức Ông ở các chùa khác có tên là Long Thần sống dưới thời Hùng Vương thứ 18, từng cầm quân vào Hoan Châu(Nghệ An, Hà Tĩnh) dẹp loạn Hồ Ly. Nhưng ở chùa Bộc thì đó là tượng vua Quang Trung". Điều bí ẩn xưa dù chưa được giải đáp trọn vẹn nhưng ngày nay nhà chùa đã đề tên vua Quang Trung phía dưới pho tượng.

Ai đã tạc pho tượng lạ?

Cho tới bây giờ, mặc dầu đã có nhiều nhà khoa học dày công nghiên cứu về pho tượng lạ, nhưng vẫn chưa thuyết phục về người đã tạc nên pho tượng này.

Cách đây 49 năm, năm 1962, nhà nghiên cứu Trần Huy Bá đã phát hiện dòng chữ ở bệ gỗ phía sau pho tượng Quang Trung. Từ đó, những bí mật dần dần được hé lộ khi các nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu.

Căn cứ vào dòng chữ mới phát hiện phía sau bệ tượng cùng với những chi tiết khác, các nhà nghiên cứu phán đoán, pho tượng được tạc vào năm Bính Ngọ 1846. Tháng 5/1962, nhà sử học Trần Huy Liệu đã góp phần làm sáng tỏ về lai lịch của pho tượng đức Ông ở chùa Bộc. Ông cũng khẳng định, pho tượng này chính là tạc vua Quang Trung cho nên mới có hai người hầu ngồi dưới.

Về thời điểm tạc tượng, đã sau 54 năm kể từ ngày vua Quang Trung mất, nông dân bất bình với nhà Nguyên nên đã liên tiếp nỗi dậy. Pho tượng Quang Trung có thể hiểu là biểu thị lòng thành kính với người anh hùng áo vải đã giải phóng vùng đấy Bắc Hà cũng như gián tiếp phê phán sự mục nát của nhà Nguyễn.

Tìm lại tài liệu cũ tại chùa, không còn là bao. Có một căn cứ nhỏ để lại trên báo Cứu Quốc, tháng 2/1972, tác giả Đạm Duy kể ra một câu chuyện rằng, chính ông Nguyễn Kiên, một võ tướng cai quản đội tượng binh Tây Sơn, sau trở thành nhà sư, tu ở chùa Bộc đã cho tạc tượng vua Quang Trung. "Chính ông Nguyễn Kiên, một võ tướng cai quản đội tượng binh Tây Sơn, sau trở thành nhà sư, tu ở chùa Bộc đã cho tạc tượng vua Quang Trung. Ông Nguyễn Kiên đã từng kết bạn thân với nhà thơ, nhà lãnh tụ cuộc khởi nghĩa nông dân Cao Bá Quát. Câu đối ca ngợi vua Quang Trung dẫn ở trên tương truyền là của nhà thơ họ Cao.", bài báo viết.

Bí ẩn pho tượng lạ ở chùa Bộc 3
Tượng Đức Ông với một chân trần độc đáo từ lâu vẫn luôn là điều bí mật

Ở nước ta, đây không phải là trường hợp duy nhất một ngôi chùa thờ một vị vua nước Việt. Thời nhà Trần (1226 - 1400), chúng ta có Điều ngự Giác hoàng (Phật Hoàng) Trần Nhân Tông (1258 - 1308), người đã hai lần chỉ huy đánh tan quân xâm lược Nguyên-Mông, đạo quân xâm lược hung hãn nhất thế giới lúc bấy giờ. Có điều, Phật hoàng Trần Nhân Tông được triều đình phong tặng và được những vị vua kế tiếp bảo hộ nên tôn miếu cũng như Thánh tượng của ngài còn được nguyên vẹn là điều đương nhiên.

Pho tượng thờ Đức Ông ở chùa Bộc từ xa xưa vốn đã mang trong mình nhiều bí mật. Bây giờ, tuy không có tài liệu chính xác nào minh chứng người đã tạc tượng, pho tượng là ai nhưng từ rất xưa rồi, lớp lớp người dân Khương Thượng và khách thập phương vẫn tin rằng pho tượng thiêng thờ Đức Ông chính là người anh hùng áo vải Quang Trung chứ không phải một ai khác.

Hà Phương

Pháp Thiện Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

(Video tham khảo)

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp