• Pic Mgmt

    CON CHUỘT TRÊN BIA ĐÁ ĐỀN VUA ĐINH

    Bia Tiền triều Đinh Tiên Hoàng đế công đức tằng tu điện miếu bia ký là chiếc bia đá có kích thước lớn nhất đền vua Đinh. Trong nhà bia đền vua Đinh hiện còn ba chiếc bia khắc vào ba thời điểm Hoằng Định thứ 9 (năm 1608), Chính Hòa thứ 17 (1696) và cuối cùng là bia Thiệu Trị thứ 3 (1843)...

  • Pic Mgmt

    GIA PHẢ TRẦN CÔNG TỘC

    Lạc Long Quân là ai? Mẹ Âu Cơ là ai? Một kẻ giống rồng, một người dòng Tiên cho dân tộc có từ thời Lạc Việt. Sự mở đầu của dân tộc Việt Nam cùng ở “đồng” một “bào” 100 trứng đẻ ra trải dài theo lịch sử biết yêu thương đùm bọc lấy nhau. Dẫu chỉ là giả sử, dẫu chỉ là truyền thuyết nhưng có ai trong ta không tự hào cái cội nguồn mấy ngàn năm lắng trong dòng máu...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU LỊCH SỬ BIỂN ĐẢO VIỆT NAM...

    ...Đề cập đến lịch sử hình thành và phát triển của Việt Nam ở khu vực Đông Nam Á cũng như hành trình và khát vọng vươn ra biển lớn, bộ phim tài liệu Bọt biển và sóng ngầm sẽ chuyển tới khán giả phần nào khát vọng hòa bình, độc lập, tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    Dấu tích văn minh cổ xưa...

    Sâu thẳm dưới chân chúng ta vẫn có thể tồn tại nhiều thế giới bí ẩn mà chúng ta hoàn toàn không biết gì về chúng. Những huyền thoại và truyền thuyết cổ đại vẫn kể về những thành phố và ngôi đền huyền bí nằm sâu trong lòng đất, trong đó vẫn có những chủng loại người bí ẩn đang sinh sống...

  • Pic Mgmt

    TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG LÀ DI SẢN VĂN HÓA THẾ GIỚI

    Tối 13/4 (tức 4/3 năm Quý Tỵ), tại Trung tâm Lễ hội Khu Di tích Lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, UBND tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ - 2013...

  • Pic Mgmt

    THẦN THUỐC CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ

    ...Chuyến đi này của chúng tôi, đáng lẽ phải được bắt đầu từ hơn 3 năm trước. Khi ấy, tôi thường nghe một đồng nghiệp lớn tuổi kể về một bà mế người Dao, cũng là ân nhân của gia đình ông khi đã chữa cho vợ ông căn bệnh vô sinh. Đứa con gái nhỏ của ông giờ đã ở tuổi 17, nhưng hình ảnh của mảnh đất Yên Ninh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên ngày nào với những bà mế đầu đội khăn xếp, không nói được tiếng Kinh nhưng tha thiết ân tình vẫn là động lực thôi thúc ông trở về...

  • Pic Mgmt

    CAO CHI: NHÀ VẬT LÝ VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

    TT - Từ một nhà giáo trẻ trong chiến khu Bình Định thời kháng chiến chống Pháp, trở thành một trong những nhà vật lý thế hệ đầu tiên của đất nước, nhưng lúc nào Cao Chi cũng luôn là một nghệ sĩ bẩm sinh. Mới đấy mà hôm nay GS.TS Cao Chi đã 80 tuổi, với 60 năm cống hiến miệt mài. Cao Chi là một nhà vật lý, một nhà sư phạm, một nghệ sĩ...

  • Pic Mgmt

    MƯA LỚN KÉO DÀI SUỐT 3 TIẾNG, ĐƯỜNG PHỐ SÀI GÒN...

    Cơn mưa cực lớn trên diện rộng và kéo dài suốt 3 tiếng đồng hồ vào chiều tối 6/9 đã khiến nhiều tuyến đường tại các quận, huyện ở TPHCM chìm trong biển nước, giao thông tại nhiều khu vực bị rối loạn. Ghi nhận của PV Dân trí tại các tuyến đường như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Xí, Ung Văn Khiêm, Ngô Tất Tố (quận Bình Thạnh); Kha Vạn Cân, quốc lộ 13 (quận Thủ Đức); Kinh Dương Vương, Lò Gốm (quận 6); Thành Thái (quận 10); Hòa Bình, Lãnh Binh Thăng, Tân Hóa (quận 11); Âu Cơ (quận Tân Bình); Phạm Thế Hiển (quận 8); Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh (quận 7)… đều mênh mông nước...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIẾT NGƯỜI LẠC VIỆT Ở QUẢNG TÂY

    ...Ngày 26 tháng 12 năm 2011, Lí Nhĩ Chân cho biết Hội Nghiên cứu văn hóa Lạc Việt-tỉnh Quảng Tây phát hiện hơn một nghìn tự phì biểu ý của người Lạc Việt cổ ở Quảng Tây và cho rằng người Lạc Việt cổ đã sáng tạo chữ viết bốn nghìn năm trước (4.000-6.000 trước Công Nguyên). Sự phát hiện chữ Lạc Việt kỳ này, sẽ viết lại lịch sử chữ viết ở Trung Quốc, vì văn hóa Lạc Việt là một trong những yếu tố trọng đại ở Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    HỒ HOÀN KIẾM VÀ BÍ ẨN LỚN CHƯA THỂ LÝ GIẢI

    (Kienthuc.net.vn) - Từ khi có hồ Hoàn Kiếm đến bây giờ, chưa bao giờ hồ cạn nước. Nhiều người thắc mắc rằng, không biết hồ lấy nguồn nước nơi đâu, vì sao nước hồ có màu xanh? Điều khiến nhiều người quan tâm đến hồ Hoàn Kiếm, bởi bốn mùa nước hồ đều có màu xanh trong. "Xưa kia người ta cho rằng nước hồ xanh là do chất tiết của mỏ đồng dưới đáy hồ. Thế nhưng, các nhà khoa học đã chứng minh màu nước hồ xanh là do trong hồ có nhiều chủng tảo lục chứ không phải do có mỏ đồng", PGS.TS Hà Đình Đức cho biết...

  • Pic Mgmt

    CẦN KHẲNG ĐỊNH KINH DƯƠNG VƯƠNG LÀ THỦY TỔ NGƯỜI VIỆT NAM

    Lời người viết: Dăm năm trước, để phản bác ý tưởng “Từ những dấu vết ngữ pháp Việt trong cổ thư Trung Hoa có thể nhận ra tiếng Việt là cội nguồn của ngôn ngữ Hán” của GS. Lê Mạnh Thát, ông Trần Trọng Dương có bài “Lâu đài cất bằng hơi nước.”. Là người có sử dụng tư liệu của học giả họ Lê cho tiểu luận “Tiếng Việt chủ thể tạo nên ngôn ngữ Hán,” tôi có bài “Lâu đài trên mây hay dự cảm sáng suốt” nói lại. Ông Trần Trọng Dương đáp lại bằng bài “Một lần và lần cuối thưa chuyện với ông Hà Văn Thùy”. Khi biết tác giả là Thạc sĩ Hán Nôm rất trẻ, tôi nhận ra mình dại...

  • Pic Mgmt

    CHỮ NÔM 字喃 CỔ XƯA VÀ Ý NGHĨA CỦA *VIỆT*

    Chữ “Nôm” có trước “Hán-Viêṭ”! Nếu hôm nay tôi không phát giác thì cũng sẽ có người khác tìm ra điều nầy! Trước hết xin xác định chữ Nôm là gì? để dễ thảo luận...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN ĐA HÒA (DẠ TRẠCH)

    Thuộc địa phận huyện Khoái Châu (tỉnh Hưng Yên), cách Hà Nội hơn 20km về phía đông và cách trung tâm TP.Hưng Yên khoảng 35km về phía tây bắc, với những giá trị nhân văn, lịch sử rất đặc biệt còn được lưu giữ tới ngày nay, cụm di tích đền Đa Hòa - đền Dạ Trạch - cửa Hàm Tử - Bãi Sậy là điểm đến thu hút đông đảo dân địa phương và du khách gần xa...

  • Pic Mgmt

    GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG

    Cây có gốc. Nước có nguồn. Chim tìm tổ. Người tìm tông. Cứ đến ngày 10/3 âm lịch hàng năm, người dân cả nước cùng hướng về Đất Tổ. Lễ hội đền Hùng đã trở thành ngày hội chung của toàn dân tộc, ngày mà mọi trái tim dù ở muôn nơi vẫn đập chung một nhịp, mọi cặp mắt đều hướng về vùng đất Cội nguồn - xã Hy Cương - Lâm Thao - Phú Thọ bởi nơi đây chính là điểm hội tụ văn hóa tâm linh của dân tộc Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    BÀI THUỐC KỲ DIỆU TẬN DIỆT BỆNH THOÁI HÓA CỘT SỐNG...

    Bệnh thoái vị đĩa đệm ngày càng trở nên phổ biến và rất khó chữa trị. Tuy nhiên, với kinh nghiệm hơn 40 năm theo nghề y, lương y Nguyễn Vinh Quang (SN 1963, ngụ xã Thuỷ Bằng, thị xã Hương Thuỷ, tỉnh Thừa Thiên - Huế) cho rằng có thể chữa khỏi căn bệnh trên bằng cây thuốc nam...

Chi tiết

THẦN THUỐC CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ

Đăng lúc: 2014-09-12 16:26:57 - Đã xem: 1507

Bí mật về “Thần thuốc” của người Dao đỏ

VOV.VN - Quyết khám phá vị “thần thuốc” của người Dao đỏ, tôi lên đường hy vọng khám phá những câu chuyện thần bí.

Một đồng nghiệp ghé tai tôi bảo: Người Dao đỏ có vị “thần thuốc” linh lắm, cháu đi rồi sẽ rõ! Và tôi đi, khấp khởi trong lòng niềm hy vọng khám phá một vị thần thuốc với những câu chuyện huyền bí…

1. Chuyến đi này của chúng tôi, đáng lẽ phải được bắt đầu từ hơn 3 năm trước. Khi ấy, tôi thường nghe một đồng nghiệp lớn tuổi kể về một bà mế người Dao, cũng là ân nhân của gia đình ông khi đã chữa cho vợ ông căn bệnh vô sinh. Đứa con gái nhỏ của ông giờ đã ở tuổi 17, nhưng hình ảnh của mảnh đất Yên Ninh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên ngày nào với những bà mế đầu đội khăn xếp, không nói được tiếng Kinh nhưng tha thiết ân tình vẫn là động lực thôi thúc ông trở về.

Bà Triệu Thị Nghin hái thuốc trong vườn nhà (Ảnh: Quý Hoài)

Con đường dẫn vào xóm Suối Hang, xã Yên Ninh mờ mịt đất. Có những đoạn không còn gọi là đường. Một bên là núi, một bên là vực sâu, đường lại toàn đá lởm chởm khiến người nào người nấy nghiêng ngả theo nhịp bánh xe. Cuối cùng, xe cũng dừng lại. Ngôi nhà trước mắt chúng tôi nằm trên đồi cao, lúp xúp dưới tán cây, xung quanh bốn bề toàn núi đá.

Anh Triệu Hữu Lai (sinh năm 1978) nở nụ cười tươi và dáng vẻ bẽn lẽn dẫn chúng tôi vào nhà. Phía trong, sau tấm ri-đô cũ, bà Triệu Thị Nghin (sinh năm 1931), với mái tóc vấn khăn bạc trắng đang nằm. Đó chính là bà mế mà người đồng nghiệp của tôi vẫn thường nhắc đến. Dù đã ở tuổi 83 nhưng bà vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, nước da hồng hào. Nở nụ cười móm mém, bà lấy tay ra hiệu nhận ra người quen cũ rồi nói một tràng tiếng Dao không rõ nghĩa. Hai bên nắm tay nhau mừng mừng, tủi tủi…

Mấy năm nay, tuổi cao nên bà Nghin không còn đi lấy thuốc được. Bà truyền lại nghề cho cô con gái cả là Triệu Thị Nhất (sinh năm 1954). Chúng tôi ngồi được một lúc thì bà Nhất đi lấy thuốc về. Bà Nhất cũng không nói được tiếng Kinh nên câu chuyện của chúng tôi đều phải qua người… phiên dịch là anh Triệu Hữu Lai. Nhưng tình cảm giữa người miền núi và miền xuôi vẫn ăm ắp đầy…

2. Những năm 1980, người đồng nghiệp của tôi đóng quân ở Quân đoàn 3, sư đoàn 10, Trung đoàn 28 (Yên Ninh, Phú Lương). Những ngày quân ngũ gian khó, ông và đồng đội đã được nhiều đồng bào ở đây cưu mang, giúp đỡ, đặc biệt là một gia đình người Tày là bà Ma Thị Thơn và ông Nguyễn Văn Phụng. Vùng đất này vốn là vùng đất thuốc của người Dao đỏ nên có rất nhiều bài thuốc quý.

Sau khi rời quân ngũ, ông lấy vợ nhưng 3 năm sau vẫn chưa có con. Năm 1995, ông trở lại mảnh đất Yên Ninh và được bà Thơn dẫn tới nhà bà Triệu Thị Nghin. Cuộc nói chuyện giữa họ, khi ấy phải trải qua… 2 lần phiên dịch: Từ tiếng Kinh sang tiếng Tày, rồi lại từ tiếng Tày sang tiếng Dao. Cuối cùng, ông cũng có được một bài thuốc với những quy định rất ngặt nghèo: Vài cây thuốc được hái vào những thời khắc khác nhau trong ngày, khi đến lấy thuốc phải mang một chiếc khăn mùi xoa, trong bọc ít gạo để bà Nghin thắp hương làm lễ cúng “thần thuốc”. Khi sắc xong thì than bếp cũng không được bỏ đi mà phải thả trôi sông… Sau khi uống được vài thang, vợ ông đã có thai trong niềm vui mừng khôn xiết của cả gia đình.

3. Bà Nhất dẫn chúng tôi sang nhà bà ở sát bên cạnh. Ngôi nhà cấp 4 tuềnh toàng chất đầy những thuốc. Bà Nhất bảo, bà chỉ chữa bệnh trong các trường hợp người bệnh đã đi khám ở bệnh viện và có hồ sơ bệnh án của bác sĩ. Theo đó, tùy từng loại bệnh như thận, trĩ, viêm gan B, tiểu đường, vô sinh, hiếm muộn… mà bà có những bài thuốc khác nhau. Ví dụ như bệnh thận thì thường lấy các vị thuốc như giàng mèo cung, đồng xu, vú sữa, hoa hồng gai… Những cây thuốc bình thường bà có thể lấy ở vườn nhà, nhưng chủ yếu lấy trên núi Bà Họ cách đó chừng 5 cây số.

Tiếng lành đồn xa, người nọ mách người kia nên bệnh nhân ở nhiều tỉnh xa như Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Thái Bình, Lạng Sơn… cũng tìm đến nhờ bà. “Mỗi căn bệnh đều có gốc của nó nên khi khỏi bệnh rồi vẫn phải uống thêm một cây gọi là cây gốc. Người bệnh sau khi khỏi phải mang ít gạo đến lễ tạ thần thuốc, như vậy mới mong dứt hẳn bệnh”, bà Nhất bảo.

Rời nhà bà Nhất, chúng tôi đến thăm ông Triệu Văn Ngân (50 tuổi) ở cuối bản. Ông Ngân vừa đi chăn trâu về, gương mặt phừng phừng đỏ. Ông Ngân kể, 3 tháng trước, ông có biểu hiện da mặt vàng, ăn uống kém, đi khám ở Bệnh viện đa khoa Phú Lương thì được biết mình bị bệnh gan. Nằm điều trị ở bệnh viện một tuần tốn kém, nhà lại neo người nên ông xin về nhà uống thuốc của bà Nhất. “Uống được 3 thang thì da mặt hết vàng, khỏe lại rồi à. Giờ đã đi chăn trâu được rồi đấy…”, ông Ngân nói bằng chất giọng lơ lớ.

Căn nhà chất đầy thuốc của bà Triệu Thị Nghin (Ảnh: Quý Hoài)

4. Ở Yên Ninh, không chỉ có bà Nghin, bà Nhất mà còn nhiều bà mế, thầy lang khác có những bài thuốc quý. Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến nhà bà Triệu Thị Lá (74 tuổi). Bà Lá hiện là hội viên của Hội Đông y xã Yên Ninh. Từ năm 2005, căn nhà của bà đã là địa điểm của rất nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh trường ĐH Dược Hà Nội đến nghiên cứu, tìm hiểu về tri thức chữa bệnh của người Dao đỏ.

Theo lời bà Lá, một bài thuốc chữa vô sinh, hiếm muộn phải có ít nhất 7 vị: địa trùng lẩu, then, nhâu điều mía, đồng định mhây, chầu dập mhây, trụ phim điêng, sắc nam… Một bài thuốc tắm bồi bổ sức khỏe cho phụ nữ sau sinh để có thể lên nương ngay sau vài ngày cũng có tới 50 vị…

Bà Lá kể, bà không biết tục thờ thần thuốc của người Dao đỏ có từ bao giờ, chỉ biết đến đời bà thì được mẹ đẻ là bà Triệu Thị Nái truyền cho. Người thầy thuốc trước khi bốc thuốc phải thắp hương cúng thần thuốc, có vậy bài thuốc mới hiệu nghiệm. Người đến lấy thuốc cũng phải mang khăn mùi xoa và một bơ gạo đến thắp hương. Bà Lá còn cho biết thêm: “Sau này, bà muốn truyền nghề cho thằng con trai út là Triệu Nguyên Thanh thì phải làm lễ, chuẩn bị một mâm cơm thắp hương và anh Thanh phải mời rượu bà. Trước đây, bà cũng phải mời rượu mẹ mình như vậy”.

Lặng nghe một hồi, tôi hỏi: “Vậy thần thuốc là ai mà linh thế hả bà?”. Bà Lá cười móm mém: “Đó là những người đã truyền dạy nghề cho mình, còn gọi là ông tổ nghề. Như bà thì thường thắp hương trước bàn thờ của mẹ mình, cảm ơn bà đã truyền nghề cho và cầu mong bà phù hộ cho mình bốc mát tay, cháu ạ”.

Ra vậy, “thần thuốc” trong tâm thức người Dao đỏ, không phải vị thần linh thiêng, huyền bí như tôi vẫn tưởng. Nó chính là biểu hiện của lòng thành kính, biết ơn của họ với ông bà, tổ tiên và những người đã truyền nghề thuốc cho mình.

Thầy Trần Văn Long, giảng viên Trường ĐH Dược Hà Nội, người đã từng có nhiều năm nghiên cứu về các bài thuốc của người Dao đỏ ở Yên Ninh cho biết: “Tri thức về các bài thuốc của người Dao đỏ ở vùng đất này là rất lớn. Qua nghiên cứu, chúng tôi đã chắt lọc được nhiều vị thuốc quý và bào chế ra thành thuốc. Tuy nhiên, những kinh nghiệm dân gian này chủ yếu là truyền miệng nên rất dễ mất đi. Bởi vậy, cần có những phương án bảo tồn để lưu giữ những phương thuốc này trong cộng đồng”.

Rời Yên Ninh, những ngọn núi cứ khuất xa tầm mắt chúng tôi trong ánh nắng lấp lóa mặt trời chiếu rọi qua những lùm cây trên đỉnh núi. Bất giác, tôi nhớ tới lời thơ của Tố Hữu: “Mình về mình có nhớ ta/Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng/Mình về mình có nhớ không?/Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn”..../.

Thu Hồng/Báo VOV


CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp