• Pic Mgmt

    CHUYỆN GIỜ MỚI KỂ CỦA SƯ TRỤ TRÌ LÀM LỄ CẦU AN CHO ĐẠI TƯỚNG

    Là người có mặt từ rất sớm tại nhà riêng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (số 30 Hoàng Diệu) để cầu an cho Đại tướng, Đại đức Thích Thanh Phương – trụ trì chùa Sủi (Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội) chia sẻ: “Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một biểu tượng của dân tộc. Người ra đi là một sự mất mát lớn lao và để lại niềm tiếc thương cho toàn thể nhân dân, trong đó có cả phía Phật giáo”.

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI CẢ ĐỜI TÌM TRIẾT LÝ TRÊN TRỐNG ĐỒNG ĐÔNG SƠN

    Mới đây, bên ấm trà đậm hương Việt, các nhà nghiên cứu cổ sử Việt Nam, trầm ngâm kể về một người, mà họ tôn vinh là triết gia bị quên lãng của nước Việt. Người ấy dành cả cuộc đời nghiên cứu cổ sử Việt, viết tới 46 đầu sách, chỉ để khẳng định rằng, nền minh triết Việt đã có từ mấy ngàn năm trước, trước cả người Trung Hoa. Chuyện này thật lạ!...

  • Pic Mgmt

    LÀNG NINH HIỆP XƯA...

    Cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 20 km, xã Ninh Hiệp (Gia Lâm), xưa có tên gọi là làng Nành, thuộc huyện Ðông Ngàn, xứ Kinh Bắc. Ninh Hiệp được nhiều người biết đến bởi đây là chợ đầu mối nổi tiếng về vải vóc. Cùng với sự náo nhiệt, sôi động của việc kinh doanh, mua bán, Ninh Hiệp vẫn còn là một làng quê in đậm dấu ấn một làng cổ Bắc Bộ, với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc...

  • Pic Mgmt

    DI CHỈ VĂN HÓA LƯƠNG CHỬ LÀ KINH ĐÔ NƯỚC XÍCH QUỶ?

    Trong tất cả những nền văn hóa tiền sử được phát hiện trên đất Trung Hoa, văn hóa Lương Chử có vai trò đặc biệt quan trọng. Là nền văn hóa có diện tích bao phủ lớn nhất, với lượng hiện vật lớn và tiến bộ nhất, với ký tự vào loại sớm nhất được phát hiện và đặc biệt là tòa thành lớn, được xây dựng vững chắc nhất… Lương Chử là di tích của kinh đô nhà nước cổ đại đầu tiên ở phương Đông. Do vậy, đó là nền văn hóa góp phần quyết định soi sáng lịch sử phương Đông...

  • Pic Mgmt

    TRỐNG ĐỒNG NGỌC LŨ

    Theo sự phân loại của Hê-gơ, và bản tổng kê của các nhà khảo cổ tại miền Bắc, trong sách Thời Đại Đồng Thau, những trống đồng loại 1 phát hiện ở Việt Nam khoảng trên 70 chiếc. Số lượng tìm thấy đã hơn bất cứ một miền nào khác. Mặc dầu tướng Mã Viện đời Đông Hán khi qua đánh Giao Chỉ, đã tịch thu không biết bao nhiêu trống nữa, để đúc con ngựa kiểu mà chơi, và đúc cái cột đồng khắc chữ “Đồng Trụ chiết Giao Chỉ diệt“...

  • Pic Mgmt

    CHÍ TIÊN PHONG

    Cuối thế kỉ XX, người ta mới bắt đầu nói đến “ Nền kinh tế tri thức”, nhưng trên thực tế, cách đây hàng thế kỉ nước ta đã có một nhân vật danh tiếng cả trong đời sống kinh tế và văn hóa, ông xứng đáng được gọi là người tiên phong đi vào “nền kinh tế tri thức”, đó là Nguyễn Văn Vĩnh...

  • Pic Mgmt

    "THẦN DƯỢC" CHỮA BỆNH SỞI NGAY TRONG VƯỜN NHÀ

    Nếu thấy trán trẻ âm ấm lại có mụn lờ mờ ở dưới da, da mắt, da trán, dái tai hơi man mát thì đó là dấu hiệu sắp mọc sởi. Sởi thường xuất hiện nhiều vào cuối năm cũ, đầu năm mới. Không chỉ gây các biến chứng như kiết lỵ ra máu mũi, tiêu chảy kéo dài, viêm phổi, sởi còn có thể là nguyên nhân gây còi xương, suy dinh dưỡng, thậm chí tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi nếu không được điều trị đúng...

  • Pic Mgmt

    Ở Tây Nguyên vẫn còn có người biết “chữ của người Giao Chỉ”

    Thông tin ở Kon Tum có người biết chữ của người Giao Chỉ đã kích thích trí tò mò của tôi trong dịp vào thăm người nhà ở thành phố cao nguyên này...

  • Pic Mgmt

    Khám Phá Hà Nội Xưa Và Nay

    Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong bài hát Nhớ Về Hà Nội nhạc sĩ Hoàng Hiệp đã viết: “Dù có đi bốn phương trời lòng vẫn nhớ về Hà Nội”. Bởi lẽ, mảnh đất thủ đô yêu dấu ấy đã đi vào lòng hàng triệu trái tim con người Việt Nam, trở thành nơi gửi chốn về của biết bao người con xa xứ...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU NGUỒN GỐC DÒNG HỌ CAO VIỆT NAM

    Muốn hiểu về nguồn gốc các dòng họ Việt Nam, cần phải tìm hiểu lịch sử dân tộc Việt. Theo cổ sử Việt, các dân tộc Bách Việt gồm nhiều bộ tộc Việt cổ, họ sống trải rộng khắp vùng nam sông Dương Tử xuống hết phía nam lục địa Trung Hoa, cho đến tận miền trung Việt Nam ngày nay...

  • Pic Mgmt

    RỒNG TRONG VĂN HÓA, TÍN NGƯỠNG, TÂM LINH, ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

    Trong đời sống người Việt Nam, từ bao đời nay hình tượng rồng có vị trí đặc biệt với văn hóa, tín ngưỡng, tâm linh. Rồng, tượng trưng cho sức mạnh, mưa thuận gió hòa, là vật linh đứng đầu trong bộ tứ linh gồm: Long, Ly, Quy, Phượng. Ở bất cứ nơi đâu: đình, đền, miếu...

  • Pic Mgmt

    VỀ VIỆC "THIỀN SƯ LÊ MẠNH THÁT & NHỮNG PHÁT HIỆN LỊCH SỬ CHẤN ĐỘNG"

    ...Xung quanh những vấn đề Báo Thanh niên nêu ra trong thời gian vừa qua, cho rằng đó là những phát hiện lịch sử của Thiền sư Lê Mạnh Thát và cần viết lại lịch sử dân tộc, phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Phan Huy Lê (ảnh) – Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    THƯ MỜI CỦA BAN LIÊN LẠC HỌ CAO HẢI PHÒNG

    Ban liên lạc họ Cao Việt Nam (bà Thanh Loan) xin trân trọng chuyển nội dung thư mời về việc Ban liên lạc họ cao Hải Phòng sẽ tổ chức Lễ dâng hương thánh tổ Cao Lỗ Vương năm 2014 với nội dung cụ thể như sau:...

  • Pic Mgmt

    TOÀN CẦU HÓA VÀ VẤN ĐỀ BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC

    Nói bản sắc dân tộc của văn hóa Việt Nam tức là nói những giá trị gốc, căn bản, cốt lõi, những giá trị hạt nhân của dân tộc Việt Nam. Nói những hạt nhân giá trị hạt nhân tức là không phải nói tất cả mọi giá trị, mà chỉ là nói những giá trị tiêu biểu nhất, bản chất nhất, chúng mang tính dân tộc sâu sắc đến nỗi chúng biểu hiện trong mọi lĩnh vực của nền Việt Nam, trong các lĩnh vực văn học nghệ thuật, sân khấu, hội họa, điêu khắc, kiến trúc, trong sinh hoạt, giao tiếp, ứng xử hằng ngày của người Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TÒA THÁP KHỔNG LỒ NGÓT NGÀN NĂM TUỔI Ở VĨNH PHÚC

    (VTC News) - Thật không ngờ, ở huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc, lại có một tuyệt tác tháp uy nghi, cổ kính đến vậy. Hỏi cụ bà đang tưới rau dưới ruộng về tháp, cụ đọc hai câu thơ: “Hỡi ai qua bến đò Then/Dừng chân mà ngắm tháp tiên bên đường”...

Chi tiết

THẦN THUỐC CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ

Đăng lúc: 2014-09-12 16:26:57 - Đã xem: 1650

Bí mật về “Thần thuốc” của người Dao đỏ

VOV.VN - Quyết khám phá vị “thần thuốc” của người Dao đỏ, tôi lên đường hy vọng khám phá những câu chuyện thần bí.

Một đồng nghiệp ghé tai tôi bảo: Người Dao đỏ có vị “thần thuốc” linh lắm, cháu đi rồi sẽ rõ! Và tôi đi, khấp khởi trong lòng niềm hy vọng khám phá một vị thần thuốc với những câu chuyện huyền bí…

1. Chuyến đi này của chúng tôi, đáng lẽ phải được bắt đầu từ hơn 3 năm trước. Khi ấy, tôi thường nghe một đồng nghiệp lớn tuổi kể về một bà mế người Dao, cũng là ân nhân của gia đình ông khi đã chữa cho vợ ông căn bệnh vô sinh. Đứa con gái nhỏ của ông giờ đã ở tuổi 17, nhưng hình ảnh của mảnh đất Yên Ninh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên ngày nào với những bà mế đầu đội khăn xếp, không nói được tiếng Kinh nhưng tha thiết ân tình vẫn là động lực thôi thúc ông trở về.

Bà Triệu Thị Nghin hái thuốc trong vườn nhà (Ảnh: Quý Hoài)

Con đường dẫn vào xóm Suối Hang, xã Yên Ninh mờ mịt đất. Có những đoạn không còn gọi là đường. Một bên là núi, một bên là vực sâu, đường lại toàn đá lởm chởm khiến người nào người nấy nghiêng ngả theo nhịp bánh xe. Cuối cùng, xe cũng dừng lại. Ngôi nhà trước mắt chúng tôi nằm trên đồi cao, lúp xúp dưới tán cây, xung quanh bốn bề toàn núi đá.

Anh Triệu Hữu Lai (sinh năm 1978) nở nụ cười tươi và dáng vẻ bẽn lẽn dẫn chúng tôi vào nhà. Phía trong, sau tấm ri-đô cũ, bà Triệu Thị Nghin (sinh năm 1931), với mái tóc vấn khăn bạc trắng đang nằm. Đó chính là bà mế mà người đồng nghiệp của tôi vẫn thường nhắc đến. Dù đã ở tuổi 83 nhưng bà vẫn minh mẫn, khỏe mạnh, nước da hồng hào. Nở nụ cười móm mém, bà lấy tay ra hiệu nhận ra người quen cũ rồi nói một tràng tiếng Dao không rõ nghĩa. Hai bên nắm tay nhau mừng mừng, tủi tủi…

Mấy năm nay, tuổi cao nên bà Nghin không còn đi lấy thuốc được. Bà truyền lại nghề cho cô con gái cả là Triệu Thị Nhất (sinh năm 1954). Chúng tôi ngồi được một lúc thì bà Nhất đi lấy thuốc về. Bà Nhất cũng không nói được tiếng Kinh nên câu chuyện của chúng tôi đều phải qua người… phiên dịch là anh Triệu Hữu Lai. Nhưng tình cảm giữa người miền núi và miền xuôi vẫn ăm ắp đầy…

2. Những năm 1980, người đồng nghiệp của tôi đóng quân ở Quân đoàn 3, sư đoàn 10, Trung đoàn 28 (Yên Ninh, Phú Lương). Những ngày quân ngũ gian khó, ông và đồng đội đã được nhiều đồng bào ở đây cưu mang, giúp đỡ, đặc biệt là một gia đình người Tày là bà Ma Thị Thơn và ông Nguyễn Văn Phụng. Vùng đất này vốn là vùng đất thuốc của người Dao đỏ nên có rất nhiều bài thuốc quý.

Sau khi rời quân ngũ, ông lấy vợ nhưng 3 năm sau vẫn chưa có con. Năm 1995, ông trở lại mảnh đất Yên Ninh và được bà Thơn dẫn tới nhà bà Triệu Thị Nghin. Cuộc nói chuyện giữa họ, khi ấy phải trải qua… 2 lần phiên dịch: Từ tiếng Kinh sang tiếng Tày, rồi lại từ tiếng Tày sang tiếng Dao. Cuối cùng, ông cũng có được một bài thuốc với những quy định rất ngặt nghèo: Vài cây thuốc được hái vào những thời khắc khác nhau trong ngày, khi đến lấy thuốc phải mang một chiếc khăn mùi xoa, trong bọc ít gạo để bà Nghin thắp hương làm lễ cúng “thần thuốc”. Khi sắc xong thì than bếp cũng không được bỏ đi mà phải thả trôi sông… Sau khi uống được vài thang, vợ ông đã có thai trong niềm vui mừng khôn xiết của cả gia đình.

3. Bà Nhất dẫn chúng tôi sang nhà bà ở sát bên cạnh. Ngôi nhà cấp 4 tuềnh toàng chất đầy những thuốc. Bà Nhất bảo, bà chỉ chữa bệnh trong các trường hợp người bệnh đã đi khám ở bệnh viện và có hồ sơ bệnh án của bác sĩ. Theo đó, tùy từng loại bệnh như thận, trĩ, viêm gan B, tiểu đường, vô sinh, hiếm muộn… mà bà có những bài thuốc khác nhau. Ví dụ như bệnh thận thì thường lấy các vị thuốc như giàng mèo cung, đồng xu, vú sữa, hoa hồng gai… Những cây thuốc bình thường bà có thể lấy ở vườn nhà, nhưng chủ yếu lấy trên núi Bà Họ cách đó chừng 5 cây số.

Tiếng lành đồn xa, người nọ mách người kia nên bệnh nhân ở nhiều tỉnh xa như Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Thái Bình, Lạng Sơn… cũng tìm đến nhờ bà. “Mỗi căn bệnh đều có gốc của nó nên khi khỏi bệnh rồi vẫn phải uống thêm một cây gọi là cây gốc. Người bệnh sau khi khỏi phải mang ít gạo đến lễ tạ thần thuốc, như vậy mới mong dứt hẳn bệnh”, bà Nhất bảo.

Rời nhà bà Nhất, chúng tôi đến thăm ông Triệu Văn Ngân (50 tuổi) ở cuối bản. Ông Ngân vừa đi chăn trâu về, gương mặt phừng phừng đỏ. Ông Ngân kể, 3 tháng trước, ông có biểu hiện da mặt vàng, ăn uống kém, đi khám ở Bệnh viện đa khoa Phú Lương thì được biết mình bị bệnh gan. Nằm điều trị ở bệnh viện một tuần tốn kém, nhà lại neo người nên ông xin về nhà uống thuốc của bà Nhất. “Uống được 3 thang thì da mặt hết vàng, khỏe lại rồi à. Giờ đã đi chăn trâu được rồi đấy…”, ông Ngân nói bằng chất giọng lơ lớ.

Căn nhà chất đầy thuốc của bà Triệu Thị Nghin (Ảnh: Quý Hoài)

4. Ở Yên Ninh, không chỉ có bà Nghin, bà Nhất mà còn nhiều bà mế, thầy lang khác có những bài thuốc quý. Theo lời chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến nhà bà Triệu Thị Lá (74 tuổi). Bà Lá hiện là hội viên của Hội Đông y xã Yên Ninh. Từ năm 2005, căn nhà của bà đã là địa điểm của rất nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh trường ĐH Dược Hà Nội đến nghiên cứu, tìm hiểu về tri thức chữa bệnh của người Dao đỏ.

Theo lời bà Lá, một bài thuốc chữa vô sinh, hiếm muộn phải có ít nhất 7 vị: địa trùng lẩu, then, nhâu điều mía, đồng định mhây, chầu dập mhây, trụ phim điêng, sắc nam… Một bài thuốc tắm bồi bổ sức khỏe cho phụ nữ sau sinh để có thể lên nương ngay sau vài ngày cũng có tới 50 vị…

Bà Lá kể, bà không biết tục thờ thần thuốc của người Dao đỏ có từ bao giờ, chỉ biết đến đời bà thì được mẹ đẻ là bà Triệu Thị Nái truyền cho. Người thầy thuốc trước khi bốc thuốc phải thắp hương cúng thần thuốc, có vậy bài thuốc mới hiệu nghiệm. Người đến lấy thuốc cũng phải mang khăn mùi xoa và một bơ gạo đến thắp hương. Bà Lá còn cho biết thêm: “Sau này, bà muốn truyền nghề cho thằng con trai út là Triệu Nguyên Thanh thì phải làm lễ, chuẩn bị một mâm cơm thắp hương và anh Thanh phải mời rượu bà. Trước đây, bà cũng phải mời rượu mẹ mình như vậy”.

Lặng nghe một hồi, tôi hỏi: “Vậy thần thuốc là ai mà linh thế hả bà?”. Bà Lá cười móm mém: “Đó là những người đã truyền dạy nghề cho mình, còn gọi là ông tổ nghề. Như bà thì thường thắp hương trước bàn thờ của mẹ mình, cảm ơn bà đã truyền nghề cho và cầu mong bà phù hộ cho mình bốc mát tay, cháu ạ”.

Ra vậy, “thần thuốc” trong tâm thức người Dao đỏ, không phải vị thần linh thiêng, huyền bí như tôi vẫn tưởng. Nó chính là biểu hiện của lòng thành kính, biết ơn của họ với ông bà, tổ tiên và những người đã truyền nghề thuốc cho mình.

Thầy Trần Văn Long, giảng viên Trường ĐH Dược Hà Nội, người đã từng có nhiều năm nghiên cứu về các bài thuốc của người Dao đỏ ở Yên Ninh cho biết: “Tri thức về các bài thuốc của người Dao đỏ ở vùng đất này là rất lớn. Qua nghiên cứu, chúng tôi đã chắt lọc được nhiều vị thuốc quý và bào chế ra thành thuốc. Tuy nhiên, những kinh nghiệm dân gian này chủ yếu là truyền miệng nên rất dễ mất đi. Bởi vậy, cần có những phương án bảo tồn để lưu giữ những phương thuốc này trong cộng đồng”.

Rời Yên Ninh, những ngọn núi cứ khuất xa tầm mắt chúng tôi trong ánh nắng lấp lóa mặt trời chiếu rọi qua những lùm cây trên đỉnh núi. Bất giác, tôi nhớ tới lời thơ của Tố Hữu: “Mình về mình có nhớ ta/Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng/Mình về mình có nhớ không?/Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn”..../.

Thu Hồng/Báo VOV


CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp