• Pic Mgmt

    ĐI TÌM NHÀNH HOA THẠCH THẢO

    Sáng nay (29.7), Tạp chí Sông Hương đã tổ chức giới thiệu tác phẩm “Đi tìm nhành hoa thạch thảo” của tác giả Lê Duy Đoàn. Đến dự có đông đảo bạn đọc cùng các nhà văn nhà thơ tại Thừa Thiên Huế...

  • Pic Mgmt

    TỔNG THỐNG OBAMA HIỂU THẤU TÂM CAN & SỨC MẠNH NGƯỜI VIỆT

    Ông Obama rất nhân văn, rất khiêm cung trong ứng xử. Bởi cũng có những quốc gia khác trong lịch sử đã từng xâm lược Việt Nam, nhưng...

  • Pic Mgmt

    NÚI NÙNG - DANH SƠN CHÍNH KHÍ ĐẤT THĂNG LONG

    Núi Nùng - sông Tô, những địa danh nổi tiếng của kinh thành Thăng Long, nơi được tôn là "Nùng sơn chính khí", "Tô Lịch giang thần”. Tuy nhiên “núi Nùng” nằm ở vùng đất nào trên kinh thành là vấn đề có những cách lý giải khác nhau...

  • Pic Mgmt

    HỒ TÂY : TRUYỀN THUYẾT VÀ HUYỀN THOẠI

    Gió đưa cành trúc la đà Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương Mịt mù khói tỏa ngàn sương Nhịp chày Yên Thái mặt gương Tây Hồ.

  • Pic Mgmt

    CÔ GÁI HÁI DÂU THÀNH NGƯỜI PHỤ NỮ QUYỀN LỰC NHẤT SỬ VIỆT

    Xuất thân từ một cô gái hái dâu quê mùa, Ỷ Lan đã trở thành một trong những người phụ nữ quyền lực nhất trong lịch sử Việt Nam, khi 2 lần thay vua lo việc triều chính, giúp đất nước hưng thịnh...

  • Pic Mgmt

    CÔNG TRÌNH SƯ NGUYỄN AN, NGƯỜI VIỆT NAM VỚI VIỆC TẠO DỰNG CỐ CUNG Ở TRUNG QUỐC (Bài viết của Tân An)

    Cố Cung, vốn có tên nữa là Tử Cấm Thành, tọa lạc ở trung tâm Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là một quần thể kiến trúc cổ, quy mô lớn và hoàn chỉnh bậc nhất của Trung Quốc. Từ niên hiệu Vĩnh Lạc 15 của triều Minh (1417) vua Minh Thành Tổ bắt đầu cho xây dựng Cố Cung, đến năm Vĩnh Lạc 18 (1421), vua Minh tiến hành kế hoạch di chuyển Thủ đô từ Nam Kinh, tức Kim Lăng, lên Bắc Kinh. Và, việc xây dựng Cố Cung từ đó, được tiếp tục triển khai với quy mô vô cùng to lớn, kéo dài nhiều năm, tạo nên một quần thể các cung điện, lầu tạ cực kỳ nguy nga, đồ sộ...

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM ĐÃ HÓA GIẢI “LỜI NGUYỀN ĐỊA LÝ” NHƯ THẾ NÀO?

    Một số nhà nghiên cứu đã ví von rằng, nếu nhìn Trung Quốc và các quốc gia láng giềng giống như một con gà trống, thì TQ sẽ là thân, bán đảo Triều Tiên là mỏ và VN là chân của con gà. Hình ảnh so sánh này một mặt cho thấy tầm quan trọng chiến lược của VN đối với TQ, mặt khác ám chỉ tới một thực tế rằng VN từ hàng ngàn năm qua đã gánh trên vai mình, sức nặng của TQ...

  • Pic Mgmt

    ĐỪNG NÊN BỎ QUA "THẦN DƯỢC" MĂNG CỤT

    Có nguồn gốc từ Malaysia, ngày nay măng cụt đã là loại quả phổ biến toàn Đông Nam A và một số vùng châu Phi. Loại trái cây màu tím không chỉ có vị chua mát dễ chịu mà còn mang tới nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI VIỆT VƯỢT BIỂN THÁI BÌNH DƯƠNG BẰNG... BÈ TRE

    Ông Lương Viết Lợi - người từng tham gia chuyến hành trình vượt Thái Bình Dương bằng bè tre. Tháng 5/1993, một nhóm thủy thủ trong đó có một người Việt Nam đã thực hiện điều không tưởng: vượt Thái Bình Dương bằng bè tre...

  • Pic Mgmt

    KỲ THƯ VỀ TRANG PHỤC HOÀNG TỘC VIỆT NAM

    Tập sách Đại lễ phục Việt Nam thời Nguyễn (1802-1945) là công trình mới nhất của nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn, hiện đang gây chú ý mạnh mẽ trong giới chuyên môn và nghệ thuật nước nhà. Đó là một công trình khảo cứu chi tiết và tổng quát về phẩm phục từ hoàng thất đến quan lại và sắc lính trong thời Nguyễn...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÁO ÂN (GIA LÂM, HÀ NỘI)

    Sáng ngày 23/5/2013 (tức ngày 14 tháng 4 năm Quý Tỵ) tại chùa Báo Ân xã Dương Quang- Gia Lâm-Hà Nội đã diễn ra lễ mừng Phật đản sinh lần thứ 2637 Phật lịch 2557 và lễ hội truyền thống chùa Báo Ân...

  • Pic Mgmt

    KHAI MẠC LỄ HỘI CAO LỖ VƯƠNG

    Sáng 18/4, tức ngày mùng 9 tháng 3 âm lịch, Lễ hội Cao Lỗ Vương chính thức khai mạc. Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan; Nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương; Nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà… Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Trần Văn Tuý và hậu duệ dòng họ Cao trên mọi miền tổ quốc về trẩy hội...

  • Pic Mgmt

    HỌ BÙI VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA LỊCH SỬ

    Tập “HỌ BÙI VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA LỊCH SỬ” là một công trình sưu tầm và biên soạn của một người con họ Bùi, giám đốc Công ty TNHH in, quảng cáo và thương mại Bùi Văn An, thành viên Tiểu ban Lịch sử - văn hóa, Tiểu ban Thông tin – Ban Liên lạc Họ BÙI Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    Trống đồng Ngọc Lũ trong cuốn Lịch sử cổ đại Việt Nam.

    Niềm hãnh diện lớn nhứt của dân tộc Việt ở Châu Á là sự xuất hiện nền văn hóa trống đồng Đông Sơn rực rỡ thời Cổ Đại trên đất Lạc Việt, trải dài cách nay từ 2.700 đến 1.800 năm. Đó là nhờ sự ra đời của kim loại đồng và thành quả phát triển kỹ nghệ luyện kim trong nhiều thế kỷ trước đó...

  • Pic Mgmt

    SAU GẦN HAI THẾ KỶ, LẦN ĐẦU TIÊN "QUẢ TIM LỬA" HẠ SƠN !

    Sau gần 2 thế kỷ được vua Minh Mạng ban cho, lần đầu tiên "Quả Tim Lửa" từ chùa Tam Thai (khu danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng) hạ sơn để tham gia cuộc triển lãm "Tinh hoa cổ vật Phật giáo" do Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức nhân mùa lễ Vu Lan!...

Chi tiết

LÀNG NINH HIỆP XƯA...

Đăng lúc: 2014-10-10 16:10:30 - Đã xem: 2022

Làng Nành xưa, Ninh Hiệp nay
 
Biểu diễn văn nghệ trong ngày hội ở xã Ninh Hiệp.

Cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 20 km, xã Ninh Hiệp (Gia Lâm), xưa có tên gọi là làng Nành, thuộc huyện Ðông Ngàn, xứ Kinh Bắc. Ninh Hiệp được nhiều người biết đến bởi đây là chợ đầu mối nổi tiếng về vải vóc. Cùng với sự náo nhiệt, sôi động của việc kinh doanh, mua bán, Ninh Hiệp vẫn còn là một làng quê in đậm dấu ấn một làng cổ Bắc Bộ, với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc...

Ði trên con đường lát gạch nghiêng của đất làng Nành hôm nay, ngắm những nếp nhà cổ lọt thỏm giữa các ngôi nhà cao tầng mới mọc lên san sát, lại nhớ tới chuyện kể về sự tích sông Thiên Ðức, về chùa Pháp Vân - tương truyền được xây dựng từ thời Lý, còn được gọi là chùa Nành, hoặc theo cách gọi dân gian là chùa Cả,... lòng bồi hồi hướng về quá khứ. 

Trước khi về thăm làng Nành, tôi đã đọc một số tài liệu về vùng đất này, được  biết: Ninh Hiệp có tên cũ là làng Nành, tổng Nành - nằm bên bờ sông Ðuống, xưa thuộc xứ Ðông Ngàn, Kinh Bắc. Ngày nay người ta chỉ biết đến Nành gắn bó với nghề buôn bán nhưng mấy ai biết Nành đã có Trường Hán học do Hoàng hậu Nguyễn Thị Huyền, vợ Vua Lê Hiển Tông, người Nành khởi lập. Bà đã cung tiến căn nhà khách làm lớp học, hiến 10 mẫu ruộng cho làng làm học điền để tạo vốn cho trường hoạt động. Từ thời Lê Trung Hưng đến nay, Nành đã có năm tiến sĩ, sáu quận công, hai hoàng hậu và nhiều văn quan, võ tướng. Thời Nguyễn đã có người làng Nành làm đến chức Chánh Ngự Y và Phó Ngự Y trong triều. 

Ninh Hiệp còn được biết đến vì có đền thờ Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền. Theo sử sách còn lưu lại thì khi nhà Nguyễn trả thù nhà Tây Sơn, Hoàng hậu Ngọc Hân (là con gái Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền và hai con bị sát hại ở Huế. Năm 1804, bà Nguyễn Thị Huyền khi ấy đang sống ở Phù Ninh thuê người vào Huế, đem hài cốt của ba mẹ con Ngọc Hân về làng. Sau được an táng di hài ba mẹ con tại bãi cây Ðại hay bãi Ðầu voi ở làng Nành (Ninh Hiệp). Bà Nguyễn Thị Huyền không có con trai nên chuyển Dinh Thiết Lâm làm đền thờ (thờ cả bà và Ngọc Hân). Khoảng từ thời Minh Mạng sang đời Thiệu Trị (1841) có người trong làng tố giác việc thờ cúng này. Vua Thiệu Trị ban sắc, bắt phá hủy đền thờ ở Dinh Thiết Lâm. Mộ ba mẹ con bị quật đào, đổ hài cốt xuống sông, nơi này sau lập đền Ghềnh thờ Ngọc Hân cùng các con. Một thời gian sau, nhân dân trong làng bí mật đắp lại một nấm mộ chính nơi Ngọc Hân cùng hai con nhỏ từng được an táng.

Có một bề dày lịch sử văn hóa, nên dù ở Ninh Hiệp hiện giờ đường làng, ngõ xóm đã khang trang hơn, nhưng vẫn không mất đi vẻ cổ kính đã có từ ngàn xưa. Vốn được coi là trung tâm mua bán vải vóc, nhưng Ninh Hiệp còn được biết đến là một trong những điểm trung chuyển thuốc đông y lớn nhất, nhì miền bắc với nghề làm thuốc hình thành từ lâu đời ở thôn 8. 

Thôn 8 chuyên làm thuốc. Công việc, cuộc sống ở thôn này dường như không bị cái không khí náo nhiệt của các thôn buôn bán vải trong xã "cuốn đi". Người dân trong thôn trồng, chế biến, thái thuốc khéo, đẹp và nhanh, lại có bí quyết sấy riêng để thuốc không bị mốc. Với thôn 8, hầu như nhà nào cũng là một xưởng dược liệu. Trong nhà, ngoài ngõ đâu đâu cũng thấy hương vị đặc trưng của đông dược, sân nhà, lối đi đều được tận dụng phơi thuốc. Hương thơm của thuốc bắc, hạt sen khiến du khách đến đây thấy sảng khoái, nhẹ nhõm lạ thường. Theo bác Lâm Ðình Chất, 70 tuổi, nguyên Chủ tịch MTTQ xã Ninh Hiệp, thì có một thời người dân nơi đây không chỉ chế biến đông dược mà còn tự tay trồng và nhân rộng nhiều loại cây thuốc, bài thuốc tại địa phương. Qua học hỏi, cùng kinh nghiệm từ thực tế, họ đã điều chế ra các bài thuốc hay, chuyển ra bán ở phố Lãn Ông (Hà Nội), TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác. Giờ đất chật người đông, bà con không có điều kiện trồng nhiều cây thuốc nữa, nguyên liệu chủ yếu được thu mua từ các tỉnh phía bắc. Theo nghề thuốc đã nhiều năm, từ đời ông cha để lại, chị Nguyễn Thị Thi ở thôn 8 cho biết, thuốc là một nghề hướng thiện, lấy công làm lãi, nên dù thời nào thì vẫn sống được, cái tâm cùng lòng yêu nghề, và sự tần tảo đã giúp kinh tế gia đình ổn định hơn.

Kinh doanh vải hay chế biến thuốc trong thời buổi kinh tế thị trường, người và đất Ninh Hiệp vẫn giữ được nét văn hóa độc đáo riêng của mình. Ở đây có lớp học Hán - Nôm do một số "ông đồ" trong xã gây dựng để giúp các thế hệ sau biết cách đọc, dịch văn bản trong các thư tịch cổ. Một lớp học đặc biệt mà thầy giáo là những người đã ở cái tuổi xưa nay hiếm. Cứ thứ bảy, chủ nhật hàng tuần, cụ Hoàng Ðình Ðá (85 tuổi) lại đến Nhà văn hóa thôn 7 dạy chữ cho học trò. Không thu học phí, chẳng màng danh lợi, ngày ngày cụ cần mẫn truyền dạy cho những người yêu thích học chữ Hán - Nôm bằng niềm đam mê. Cụ Ðá cho biết: "Kiến thức ở lĩnh vực này vừa khó, vừa rộng, mặc dù sức khỏe đã giảm sút, nhưng tôi luôn cố gắng truyền vốn hiểu biết của mình cho con cháu. Tôi tiếp nối công việc của cụ Quýnh, cụ Hải, cụ Thực, cụ Kim, những người đầu tiên mở lớp, khơi dậy và phát triển truyền thống hiếu học ở Ninh Hiệp". Nhấp ngụm nước chè, cụ Ðá nói tiếp: "Ban đầu, mở lớp học để phục vụ người làm thuốc. Rồi "tiếng lành đồn xa", số người theo học ngày một đông. Họ từ Hà Nội, Thanh Hóa, Ninh Bình, Hải Dương tựu về với nhiều lứa tuổi, ngành nghề khác nhau: từ sinh viên năm thứ nhất, thứ hai các trường đại học đến những học trò đặc biệt như cụ Minh, nhà ở Hà Nội năm nay ngoài 80 tuổi, theo học đã hơn mười năm nay". Ðến với lớp học là những người muốn trau dồi, tìm hiểu văn hóa đời xưa để lại, và cần tới sự kiên trì. Học viên Nguyễn Khắc Nghị chia sẻ: "Mấy đời nhà tôi đều làm thuốc, nên để lại khá nhiều bài thuốc quý, ghi chép bằng chữ cổ trong sổ sách. Nhờ sự chỉ dạy tận tâm của cụ Ðá, đến nay tôi đã đọc được một số bài thuốc gia truyền"...

Ở Ninh Hiệp, một trong những điều gây ấn tượng mạnh đối với tôi, là hầu như nhà nào cũng có chậu cây cảnh đẹp bày ở góc nhà, để vườn hay đặt trên ban công. Hội Sinh vật cảnh xã Ninh Hiệp thành lập từ cuối những năm 80 của thế kỷ trước, giờ có hơn 100 hội viên, đã từng đoạt nhiều giải cao tại các cuộc triển lãm ở thành phố và địa phương. 

Trong một lần Ninh Hiệp tham gia Hội chợ sinh vật cảnh tại Triển lãm Giảng Võ, sau khi xem cây cảnh của xã, cố nghệ sĩ Tào Mạt đã ứng khẩu thành thơ: 

Thăng Long thành bắc hướng Tiên Sơn 
Ninh Hiệp chân truyền tối cổ thôn 
Vô ích thảo hoa thành bảo vật 
Nhân hiền tục mỹ Việt Nam hồn 
(đại ý là: Cây cỏ tầm thường vào tay những người biết chơi thành thứ hiếm). 

Cụ Nguyễn Ngọc Cung, 79 tuổi, một trong bảy người đầu tiên sáng lập Hội Sinh vật cảnh bộc bạch: "Cây cảnh không chỉ là thú chơi tao nhã, mà còn có giá trị là cây thuốc. Chơi cây cảnh giúp tâm hồn con người hướng tới chân - thiện - mỹ". Say mê, tâm huyết với văn hóa sinh vật cảnh, cụ Cung mong ước rồi đây cây cảnh sẽ ngày càng phát triển, giúp làm xanh tươi cuộc đời. Cùng với tôi đi tham quan một số khu sinh vật cảnh, anh Nguyễn Khắc Gia, thành viên tích cực của hội bảo rằng: "Cây cảnh với tôi như là cơm ăn, nước uống. Ðể tạo nên một tác phẩm giàu tính nghệ thuật, có sức sống, mang triết lý riêng của người chơi, cần phải say mê và dành nhiều tâm huyết". Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển, giao lưu rộng rãi giữa các địa phương, sinh vật cảnh đã trở thành một nghề giàu tiềm năng, đem lại thu nhập cao. Quả thật, giữa sự sôi động của cuộc sống hôm nay, chiêm ngưỡng và thưởng thức cây cảnh nghệ thuật, mỗi người như đã có được một khoảng lặng chứa đựng giá trị thẩm mỹ, giàu tính văn hóa, giúp mang lại phút thư thái, bình an cho tâm hồn.

Nói tới Ninh Hiệp, không thể không kể tới sự sầm uất, nhộn nhịp của khu chợ vải nổi tiếng ít nơi nào có được. Mới vào hè mà ngay từ buổi sáng, chợ vải Ninh Hiệp đã tấp nập người gánh kẻ thồ, kẻ bán người mua... Khung cảnh ấy còn kéo dài đến tận buổi chiều. Ðủ các mặt hàng vải vóc, quần áo, chăn màn, đa dạng về chất liệu và sắc mầu. Chị Phương, nhà ở Khương Thượng (Hà Nội), một khách hàng mua vải, vừa cười, vừa nói với tôi: "Ngày cuối tuần tôi thường sang đây mua vải vì hàng hóa, mẫu mã phong phú, đa dạng, giá cả hợp lý, thái độ người bán hàng nhã nhặn, ít khi nói thách bởi phần lớn họ là những người dân quê thuần phác, không chèo kéo, nói thách như ở nhiều nơi khác. Ðược chọn vải vừa ý, lại mua bán thuận lợi, đi xa một tý cũng được".

Sau hàng chục năm, nghề kinh doanh vải đã góp phần làm cho cuộc sống của nhiều gia đình ở Ninh Hiệp ngày càng khấm khá. Cuộc sống khấm khá ấy còn đến từ cây thuốc, từ dược liệu, từ những hàng cây cảnh như là biểu hiện của thú chơi văn hóa, giúp đem lại sự thư thái tâm hồn trước nhịp sống hối hả của thời đại.

Bài và ảnh: HOÀNG THANH

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp