• Pic Mgmt

    THƠ CAO BÁ QUÁT

    Cao Bá Quát (Chu Thần, 1809 – 1854) quê làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Ông chỉ đỗ đến cử nhân nhưng trên thực tế, Cao Bá Quát đã trở thành một nho sĩ kiệt hiệt của thời đại...

  • Pic Mgmt

    VUI TẾT TRUNG THU 2014

    Những chiếc đèn lồng "khủng" với đủ các hình thù, màu sắc đẹp mắt, ánh sáng rực rỡ mang đậm nét truyền thống Việt Nam, được người dân kéo đi khắp các con phố của TP Tuyên Quang để chuẩn bị cho Lễ hội Trung thu lớn nhất Việt Nam. Đêm nay 7/9 (14/8 Âm lịch) mới là ngày chính diễn ra Lễ hội Trung thu Tuyên Quang, nhưng người dân đã rước đèn từ trước đó nửa tháng. Gần đến ngày chính hội, phố phường Tuyên Quang càng rực rỡ, lung linh sắc màu...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÀ ĐANH (HÀ NỘI)

    Chùa và Tu Viện Châu Lâm dành cho người Chăm đã được xây dựng hơn 1000 năm, lại phải trải qua nhiều lần di chuyển, thay đổi. Vì thế, tại vị trí của chùa, những hiện vật nào chứng tỏ dấu ấn của người Chăm là rất mơ hồ...

  • Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT TRÙNG CỬU

    ...Trong sử Việt có lẽ không có vị đế vương nào lại phải chịu tiếng oan ức như Triệu Vũ Đế. Oan không phải vì những gì Triệu Vũ Đế đã làm, mà vì các sử gia Việt mắt mờ, bị sử Tàu đánh tráo khái niệm, đánh tráo thời gian, biến một vị đế vương oai hùng đầu tiên của nước Nam người Việt, thành một người Tàu xâm lược, thâm độc...

  • Pic Mgmt

    THĂM NHÀ THỜ THÁM HOA CAO QUÝNH

    ...Ngày 9 tháng 2 năm 2012, trong chuyến đi về Nghệ An dự GIỖ TỔ HỌ CAO chúng tôi đã đến thăm gia đình anh Cao Nguyên Hùng, hậu duệ của cụ tổ Thám Hoa Cao Quýnh, hiện nay gia phả cụ tổ Cao Quýnh vẫn còn lưu giữ tại nhà thờ ở Diển An, Diễn Châu, Nghệ An...

  • Pic Mgmt

    NGHỆ NHÂN CUỐI CÙNG CỦA DÒNG HỌ LÀM GIẤY TIẾN VUA

    Dòng họ Lê Thế ở phường Bưởi (Tây Hồ, Hà Nội, xưa là phường Yên Thái) từng có hơn 100 năm làm giấy tiến vua. Hiện dòng họ chỉ còn một nghệ nhân giữ nghề và đang canh cánh nỗi lo thất truyền. Dưới cơn mưa tầm tã sau bão Jebi, bên ấm nước chè nóng trong ngôi nhà ở ngõ 444 Thụy Khuê (Tây Hồ), ông Nguyễn Thế Đoán thong thả kể về nghề làm giấy của dòng họ. Theo nghệ nhân sinh năm 1935 này, tổ tiên của ông bắt đầu làm giấy tiến vua từ thời Hậu Lê đầu thế kỷ 15...

  • Pic Mgmt

    CÔNG TRÌNH SƯ NGUYỄN AN, NGƯỜI VIỆT NAM VỚI VIỆC TẠO DỰNG CỐ CUNG Ở TRUNG QUỐC (Bài viết của Tân An)

    Cố Cung, vốn có tên nữa là Tử Cấm Thành, tọa lạc ở trung tâm Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là một quần thể kiến trúc cổ, quy mô lớn và hoàn chỉnh bậc nhất của Trung Quốc. Từ niên hiệu Vĩnh Lạc 15 của triều Minh (1417) vua Minh Thành Tổ bắt đầu cho xây dựng Cố Cung, đến năm Vĩnh Lạc 18 (1421), vua Minh tiến hành kế hoạch di chuyển Thủ đô từ Nam Kinh, tức Kim Lăng, lên Bắc Kinh. Và, việc xây dựng Cố Cung từ đó, được tiếp tục triển khai với quy mô vô cùng to lớn, kéo dài nhiều năm, tạo nên một quần thể các cung điện, lầu tạ cực kỳ nguy nga, đồ sộ...

  • Pic Mgmt

    MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC BÁCH VIỆT

    TS. Nguyễn Văn Vịnh (tổng hợp): Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ...

  • Pic Mgmt

    NẤM NGỌC CẨU, THẦN DƯỢC "TAN CỬA NÁT NHÀ"

    ...Nấm ngọc cẩu là loại thảo dược nửa dạng cây nửa dạng nấm, không có lá. Thân có màu đỏ nâu sẫm, được cấu tạo bới cán hoa lớn, mang hoa dày đặc, có bao bọc bằng mo màu tím. Thời gian gần đây, thông tin về Nấm Ngọc cẩu (Nấm của quý, nấm “tan cửa nát nhà”, nấm dái chó, nấm Xin Xao) – một loại nấm cổ quái từ cái tên đến công dụng kỳ diệu trong trị sinh lý yếu, suy nhược cơ thể và vô số căn bệnh khác khiến dư luận xôn xao. Để đọc giả có một hiểu biết chính xác và đầy đủ về loài nấm quý hiếm này, iNấm xin có một bài tổng hợp chi tiết...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA - TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    (Chinhphu.vn) - Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ rất cần được tiếp tục bảo tồn, tôn tạo để nơi đây trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn...

  • Pic Mgmt

    BÀI THUỐC KỲ DIỆU TẬN DIỆT BỆNH THOÁI HÓA CỘT SỐNG...

    Bệnh thoái vị đĩa đệm ngày càng trở nên phổ biến và rất khó chữa trị. Tuy nhiên, với kinh nghiệm hơn 40 năm theo nghề y, lương y Nguyễn Vinh Quang (SN 1963, ngụ xã Thuỷ Bằng, thị xã Hương Thuỷ, tỉnh Thừa Thiên - Huế) cho rằng có thể chữa khỏi căn bệnh trên bằng cây thuốc nam...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN HỘP ĐỰNG XÁ LỊ ĐỨC PHẬT BẰNG VÀNG RÒNG Ở NGHỆ AN

    Từ khi phát hiện ra báu vật bằng vàng ròng có một không hai này, rất nhiều cao tăng trong và ngoài nước đã tìm đến dể chiêm bái với tấm lòng thành kính. Trong khi đó các phật tử đều rất muốn được 1 lần được nhìn thấy chiếc hộp quý này....

  • Pic Mgmt

    NHỮNG BỨC TƯỢNG KỲ LẠ NHẤT VIỆT NAM

    Ở Việt Nam, có những bức tượng rất kỳ lạ như: Bức tượng có thể đứng lên ngồi xuống, tượng giống như người thật, tượng Phật ngự trên lưng vua...Các điện thờ ở chùa miền bắc có vô cùng phong phú các loại tượng Phật, la hán... nhưng không nơi đâu có được pho tượng lạ như ở chùa Hòe Nhai (Hà Nội). Pho tượng đôi, một quỳ, một tọa trên lưng người quỳ...

  • Pic Mgmt

    OBAMA, GIÁ TRỊ MỸ & CHUYỆN “GIÁ TRỊ GIẢ”

    Nước Việt sẽ hội nhập thế nào, ngay cả khi cơ hội lớn, thông qua sự kiện vị TT Mỹ Obama sang thăm VN với nhiều thông điệp lớn, được mở ra? Một sự kiện lớn nhất tuần qua, cũng có thể coi là sự kiện đối ngoại lớn nhất năm 2016 vừa diễn ra đã khiến cho trái tim của hàng triệu người dân Việt như… tan chảy, như lời bình của ai đó trên trang mạng XH...

  • Pic Mgmt

    TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG LÀ DI SẢN VĂN HÓA THẾ GIỚI

    Tối 13/4 (tức 4/3 năm Quý Tỵ), tại Trung tâm Lễ hội Khu Di tích Lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, UBND tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ - 2013...

Chi tiết

LÀNG NINH HIỆP XƯA...

Đăng lúc: 2014-10-10 16:10:30 - Đã xem: 1777

Làng Nành xưa, Ninh Hiệp nay
 
Biểu diễn văn nghệ trong ngày hội ở xã Ninh Hiệp.

Cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 20 km, xã Ninh Hiệp (Gia Lâm), xưa có tên gọi là làng Nành, thuộc huyện Ðông Ngàn, xứ Kinh Bắc. Ninh Hiệp được nhiều người biết đến bởi đây là chợ đầu mối nổi tiếng về vải vóc. Cùng với sự náo nhiệt, sôi động của việc kinh doanh, mua bán, Ninh Hiệp vẫn còn là một làng quê in đậm dấu ấn một làng cổ Bắc Bộ, với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc...

Ði trên con đường lát gạch nghiêng của đất làng Nành hôm nay, ngắm những nếp nhà cổ lọt thỏm giữa các ngôi nhà cao tầng mới mọc lên san sát, lại nhớ tới chuyện kể về sự tích sông Thiên Ðức, về chùa Pháp Vân - tương truyền được xây dựng từ thời Lý, còn được gọi là chùa Nành, hoặc theo cách gọi dân gian là chùa Cả,... lòng bồi hồi hướng về quá khứ. 

Trước khi về thăm làng Nành, tôi đã đọc một số tài liệu về vùng đất này, được  biết: Ninh Hiệp có tên cũ là làng Nành, tổng Nành - nằm bên bờ sông Ðuống, xưa thuộc xứ Ðông Ngàn, Kinh Bắc. Ngày nay người ta chỉ biết đến Nành gắn bó với nghề buôn bán nhưng mấy ai biết Nành đã có Trường Hán học do Hoàng hậu Nguyễn Thị Huyền, vợ Vua Lê Hiển Tông, người Nành khởi lập. Bà đã cung tiến căn nhà khách làm lớp học, hiến 10 mẫu ruộng cho làng làm học điền để tạo vốn cho trường hoạt động. Từ thời Lê Trung Hưng đến nay, Nành đã có năm tiến sĩ, sáu quận công, hai hoàng hậu và nhiều văn quan, võ tướng. Thời Nguyễn đã có người làng Nành làm đến chức Chánh Ngự Y và Phó Ngự Y trong triều. 

Ninh Hiệp còn được biết đến vì có đền thờ Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền. Theo sử sách còn lưu lại thì khi nhà Nguyễn trả thù nhà Tây Sơn, Hoàng hậu Ngọc Hân (là con gái Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền và hai con bị sát hại ở Huế. Năm 1804, bà Nguyễn Thị Huyền khi ấy đang sống ở Phù Ninh thuê người vào Huế, đem hài cốt của ba mẹ con Ngọc Hân về làng. Sau được an táng di hài ba mẹ con tại bãi cây Ðại hay bãi Ðầu voi ở làng Nành (Ninh Hiệp). Bà Nguyễn Thị Huyền không có con trai nên chuyển Dinh Thiết Lâm làm đền thờ (thờ cả bà và Ngọc Hân). Khoảng từ thời Minh Mạng sang đời Thiệu Trị (1841) có người trong làng tố giác việc thờ cúng này. Vua Thiệu Trị ban sắc, bắt phá hủy đền thờ ở Dinh Thiết Lâm. Mộ ba mẹ con bị quật đào, đổ hài cốt xuống sông, nơi này sau lập đền Ghềnh thờ Ngọc Hân cùng các con. Một thời gian sau, nhân dân trong làng bí mật đắp lại một nấm mộ chính nơi Ngọc Hân cùng hai con nhỏ từng được an táng.

Có một bề dày lịch sử văn hóa, nên dù ở Ninh Hiệp hiện giờ đường làng, ngõ xóm đã khang trang hơn, nhưng vẫn không mất đi vẻ cổ kính đã có từ ngàn xưa. Vốn được coi là trung tâm mua bán vải vóc, nhưng Ninh Hiệp còn được biết đến là một trong những điểm trung chuyển thuốc đông y lớn nhất, nhì miền bắc với nghề làm thuốc hình thành từ lâu đời ở thôn 8. 

Thôn 8 chuyên làm thuốc. Công việc, cuộc sống ở thôn này dường như không bị cái không khí náo nhiệt của các thôn buôn bán vải trong xã "cuốn đi". Người dân trong thôn trồng, chế biến, thái thuốc khéo, đẹp và nhanh, lại có bí quyết sấy riêng để thuốc không bị mốc. Với thôn 8, hầu như nhà nào cũng là một xưởng dược liệu. Trong nhà, ngoài ngõ đâu đâu cũng thấy hương vị đặc trưng của đông dược, sân nhà, lối đi đều được tận dụng phơi thuốc. Hương thơm của thuốc bắc, hạt sen khiến du khách đến đây thấy sảng khoái, nhẹ nhõm lạ thường. Theo bác Lâm Ðình Chất, 70 tuổi, nguyên Chủ tịch MTTQ xã Ninh Hiệp, thì có một thời người dân nơi đây không chỉ chế biến đông dược mà còn tự tay trồng và nhân rộng nhiều loại cây thuốc, bài thuốc tại địa phương. Qua học hỏi, cùng kinh nghiệm từ thực tế, họ đã điều chế ra các bài thuốc hay, chuyển ra bán ở phố Lãn Ông (Hà Nội), TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác. Giờ đất chật người đông, bà con không có điều kiện trồng nhiều cây thuốc nữa, nguyên liệu chủ yếu được thu mua từ các tỉnh phía bắc. Theo nghề thuốc đã nhiều năm, từ đời ông cha để lại, chị Nguyễn Thị Thi ở thôn 8 cho biết, thuốc là một nghề hướng thiện, lấy công làm lãi, nên dù thời nào thì vẫn sống được, cái tâm cùng lòng yêu nghề, và sự tần tảo đã giúp kinh tế gia đình ổn định hơn.

Kinh doanh vải hay chế biến thuốc trong thời buổi kinh tế thị trường, người và đất Ninh Hiệp vẫn giữ được nét văn hóa độc đáo riêng của mình. Ở đây có lớp học Hán - Nôm do một số "ông đồ" trong xã gây dựng để giúp các thế hệ sau biết cách đọc, dịch văn bản trong các thư tịch cổ. Một lớp học đặc biệt mà thầy giáo là những người đã ở cái tuổi xưa nay hiếm. Cứ thứ bảy, chủ nhật hàng tuần, cụ Hoàng Ðình Ðá (85 tuổi) lại đến Nhà văn hóa thôn 7 dạy chữ cho học trò. Không thu học phí, chẳng màng danh lợi, ngày ngày cụ cần mẫn truyền dạy cho những người yêu thích học chữ Hán - Nôm bằng niềm đam mê. Cụ Ðá cho biết: "Kiến thức ở lĩnh vực này vừa khó, vừa rộng, mặc dù sức khỏe đã giảm sút, nhưng tôi luôn cố gắng truyền vốn hiểu biết của mình cho con cháu. Tôi tiếp nối công việc của cụ Quýnh, cụ Hải, cụ Thực, cụ Kim, những người đầu tiên mở lớp, khơi dậy và phát triển truyền thống hiếu học ở Ninh Hiệp". Nhấp ngụm nước chè, cụ Ðá nói tiếp: "Ban đầu, mở lớp học để phục vụ người làm thuốc. Rồi "tiếng lành đồn xa", số người theo học ngày một đông. Họ từ Hà Nội, Thanh Hóa, Ninh Bình, Hải Dương tựu về với nhiều lứa tuổi, ngành nghề khác nhau: từ sinh viên năm thứ nhất, thứ hai các trường đại học đến những học trò đặc biệt như cụ Minh, nhà ở Hà Nội năm nay ngoài 80 tuổi, theo học đã hơn mười năm nay". Ðến với lớp học là những người muốn trau dồi, tìm hiểu văn hóa đời xưa để lại, và cần tới sự kiên trì. Học viên Nguyễn Khắc Nghị chia sẻ: "Mấy đời nhà tôi đều làm thuốc, nên để lại khá nhiều bài thuốc quý, ghi chép bằng chữ cổ trong sổ sách. Nhờ sự chỉ dạy tận tâm của cụ Ðá, đến nay tôi đã đọc được một số bài thuốc gia truyền"...

Ở Ninh Hiệp, một trong những điều gây ấn tượng mạnh đối với tôi, là hầu như nhà nào cũng có chậu cây cảnh đẹp bày ở góc nhà, để vườn hay đặt trên ban công. Hội Sinh vật cảnh xã Ninh Hiệp thành lập từ cuối những năm 80 của thế kỷ trước, giờ có hơn 100 hội viên, đã từng đoạt nhiều giải cao tại các cuộc triển lãm ở thành phố và địa phương. 

Trong một lần Ninh Hiệp tham gia Hội chợ sinh vật cảnh tại Triển lãm Giảng Võ, sau khi xem cây cảnh của xã, cố nghệ sĩ Tào Mạt đã ứng khẩu thành thơ: 

Thăng Long thành bắc hướng Tiên Sơn 
Ninh Hiệp chân truyền tối cổ thôn 
Vô ích thảo hoa thành bảo vật 
Nhân hiền tục mỹ Việt Nam hồn 
(đại ý là: Cây cỏ tầm thường vào tay những người biết chơi thành thứ hiếm). 

Cụ Nguyễn Ngọc Cung, 79 tuổi, một trong bảy người đầu tiên sáng lập Hội Sinh vật cảnh bộc bạch: "Cây cảnh không chỉ là thú chơi tao nhã, mà còn có giá trị là cây thuốc. Chơi cây cảnh giúp tâm hồn con người hướng tới chân - thiện - mỹ". Say mê, tâm huyết với văn hóa sinh vật cảnh, cụ Cung mong ước rồi đây cây cảnh sẽ ngày càng phát triển, giúp làm xanh tươi cuộc đời. Cùng với tôi đi tham quan một số khu sinh vật cảnh, anh Nguyễn Khắc Gia, thành viên tích cực của hội bảo rằng: "Cây cảnh với tôi như là cơm ăn, nước uống. Ðể tạo nên một tác phẩm giàu tính nghệ thuật, có sức sống, mang triết lý riêng của người chơi, cần phải say mê và dành nhiều tâm huyết". Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển, giao lưu rộng rãi giữa các địa phương, sinh vật cảnh đã trở thành một nghề giàu tiềm năng, đem lại thu nhập cao. Quả thật, giữa sự sôi động của cuộc sống hôm nay, chiêm ngưỡng và thưởng thức cây cảnh nghệ thuật, mỗi người như đã có được một khoảng lặng chứa đựng giá trị thẩm mỹ, giàu tính văn hóa, giúp mang lại phút thư thái, bình an cho tâm hồn.

Nói tới Ninh Hiệp, không thể không kể tới sự sầm uất, nhộn nhịp của khu chợ vải nổi tiếng ít nơi nào có được. Mới vào hè mà ngay từ buổi sáng, chợ vải Ninh Hiệp đã tấp nập người gánh kẻ thồ, kẻ bán người mua... Khung cảnh ấy còn kéo dài đến tận buổi chiều. Ðủ các mặt hàng vải vóc, quần áo, chăn màn, đa dạng về chất liệu và sắc mầu. Chị Phương, nhà ở Khương Thượng (Hà Nội), một khách hàng mua vải, vừa cười, vừa nói với tôi: "Ngày cuối tuần tôi thường sang đây mua vải vì hàng hóa, mẫu mã phong phú, đa dạng, giá cả hợp lý, thái độ người bán hàng nhã nhặn, ít khi nói thách bởi phần lớn họ là những người dân quê thuần phác, không chèo kéo, nói thách như ở nhiều nơi khác. Ðược chọn vải vừa ý, lại mua bán thuận lợi, đi xa một tý cũng được".

Sau hàng chục năm, nghề kinh doanh vải đã góp phần làm cho cuộc sống của nhiều gia đình ở Ninh Hiệp ngày càng khấm khá. Cuộc sống khấm khá ấy còn đến từ cây thuốc, từ dược liệu, từ những hàng cây cảnh như là biểu hiện của thú chơi văn hóa, giúp đem lại sự thư thái tâm hồn trước nhịp sống hối hả của thời đại.

Bài và ảnh: HOÀNG THANH

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp