• Pic Mgmt

    LÀNG QUỲNH ĐÔI, NGHỆ AN

    Từ Thủ đô Hà Nội quốc lộ 1A xuôi về Nam khoảng 240 km đến gần một nơi gọi là Cầu Bèo (thuộc làng Bào Hậu, nay là xã Quỳnh Hậu) cách thị trấn Cầu Giát gần 3 km, khách sẽ thấy bên đường có một tấm biển có mũi tên chỉ ghi: ”Nhà bia tưởng niệm nữ sĩ Hồ Xuân Hương 3 km”...

  • Pic Mgmt

    TRẠNG TRÌNH NGUYỄN BỈNH KHIÊM

    Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm 阮 秉 谦 (1491-1585) sinh năm Tân Hợi đời vua Lê Thánh Tông, Hồng Ðức thứ 22 tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, phủ Hạ Hồng, trấn Hải Dương (nay thuộc xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng). Thân phụ của ông là giám sinh Nguyễn Văn Định, nổi tiếng hay chữ nhưng chưa hiển đạt trong đường khoa cử. Thân mẫu là bà Nhữ Thị Thục, con gái út của Thượng thư Bộ hộ Nhữ Văn Lan triều Lê Thánh Tông...

  • Pic Mgmt

    BIA CHI HỌ CAO VĂN (LÀNG YÊN SỞ, HÀ NỘI)

    Lâu nay, có nhiều bà con trong họ hỏi tôi về nguồn gốc chi họ Cao Văn. Vừa qua, TS Cao Đắc Hiển có gửi cho tôi một số thông tin tóm tắt về nguồn gốc chi họ Cao Văn của ông ở Yên Sở, Hà Nội. Nhận thấy những nội dung này có thể là những đầu mối kết nối thông tin đối với các chi họ Cao Văn ở các tỉnh, thành khác, như: Hưng Yên, Nam Định, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên-Huế v.v...

  • Pic Mgmt

    ĐẠI GIA VIỆT: "SỞ HỮU 10 MÁY BAY KHÔNG PHẢI CÁI GÌ GHÊ GỚM LẮM"

    ...Một lần, tôi cùng một số anh em thân thiết đi du lịch bên Thái Lan. Lần đầu tiên, họ được đi chơi bằng máy bay cá nhân, sau đó có người nói với tôi rằng đã được đi ăn uống, mua sắm đủ kiểu nhưng chưa lần nào được đi máy bay hay được ngồi trên ghế lái, cảm giác rất hứng thú. Từ câu nói này, tôi đã nảy sinh ý tưởng để thành lập Công ty Hành Tinh Xanh...

  • Pic Mgmt

    CỘI NGUỒN CỦA VĂN MINH ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM

    Một số trống đồng vào loại Héger I và II, có di chỉ cách đây từ 2.200 – 2.700 năm do nông dân ở Bình Ðịnh và ở đảo Sơn Rái (Kiên Giang) tình cờ đào được, cho ta thấy, văn minh Lạc Việt qua văn minh Ðông Sơn (Thanh Hóa) bao trùm cả miền Ðông Dương...

  • Pic Mgmt

    HỘI AN - THƯƠNG CẢNG CỔ XƯA

    Là một trong những di sản văn hóa thế giới nổi tiếng của Việt Nam, Hội An là thành phố nhỏ nằm bên bờ sông Thu Bồn thơ mộng, thuộc địa bàn tỉnh Quảng Nam - cách trung tâm TP.Đà nẵng 30km về phía nam. Nơi đây xưa kia đã từng là một thương cảng thịnh vượng, một trung tâm buôn bán lớn của vùng Đông Nam Á trong các thế kỷ 16,17,18 với sự tham gia của các thương nhân đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hà Lan...

  • Pic Mgmt

    THƯ VIỆN HỌC VIỆN VIỄN ĐÔNG BÁC CỔ

    ...Xin được giới thiệu bài viết của tôi về Thư viện của Học viện Viễn đông Bác cổ (EFEO), một trong những thiết chế cấu thành của EFEO và đến năm 1957 đã được bàn giao cho Chính phủ Việt Nam và hiện nay do Viện Thông tin Khoa học xã hội quản lý. Bài đã đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội, số 403, tháng 7/2016. Tr. 10-17...

  • Pic Mgmt

    NẠN ĐÓI LỊCH SỬ NĂM ẤT DẬU

    Trong ký ức người Việt Nam, "nạn đói năm Ất Dậu" vẫn là một cơn ác mộng, nỗi nhức nhối khó quên. Thảm họa ấy bắt đầu từ tháng 10/1944 kéo dài đến giữa năm 1945. Công trình nghiên cứu về nạn đói năm 1945 của GS Văn Tạo, nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam và GS Furuta Moto (người Nhật) chỉ rõ: chính sách vơ vét thóc gạo của phát xít Nhật và thực dân Pháp lúc bấy giờ cùng với thiên tai, mất mùa ở nhiều tỉnh đồng bằng Bắc Bộ là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thảm cảnh trên...

  • Pic Mgmt

    HÙNG VƯƠNG TỔ MIẾU - NGÔI MIẾU CỔ ĐỘC ĐÁO & DUY NHẤT

    Trong sách của Bộ Lễ Nhà Lê do người thôn Lương Yên sao lại, vào năm Cảnh Hưng thứ 24 Triều Lê (1763) có tên là “Nam Việt thần kỳ hội lục” chép về 2.824 vị thần được thờ trong cả nước. Trong đó có 73 xã, thôn thờ Hùng Vương và tướng của Hùng Vương, nhưng chỉ có đình thôn Việt Trì thờ Thánh Tổ Hùng Vương và làng An Thái tổng Phượng Lâu huyện Phù Khang, phủ Tam Đới, trấn Sơn Tây là có Hùng Vương Tổ Miếu...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ LƯU VIỆT NAM

    Giới thiệu sơ bộ các dòng họ Lưu Việt Nam hiện đang sinh sống trên mọi miền Đất Nước. Ban Liên lạc Lưu Tộc VN chúng tôi rất ước mong các Trưởng Tộc, Trưởng Chi, Phái, Ngành, Nhánh và thành viên của những dòng họ Lưu ở các địa phương gửi thêm thông tin giới thiệu về lịch sử dòng họ của mình để chúng tôi thống kê cập nhập bổ sung đầy đủ hơn, ngõ hầu tạo thêm nhiều thông tin dữ liệu cho bà con Họ Lưu chúng ta tìm hiểu về Cội nguồn và kết nối thêm mối thâm tình huyết thống dòng họ Tổ tiên Lưu Tộc Việt Nam của chúng ta...

  • Pic Mgmt

    ĐẶC ĐIỂM CỦA DÒNG HỌ NGƯỜI MẠ Ở LÂM ĐỒNG

    Người Mạ là dân tộc thiếu số bản địa ở tỉnh Lâm Đồng. Địa bàn cư trú của người Mạ nằm trong vùng Trung và Thượng sông Đồng Nai (Đạ Đơng), trong đó tập trung đông nhất là ở thị xã Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Ngoài ra người Mạ còn cư trú ở một số huyện phía Nam Lâm Đồng như Đạ Huoai, Đạ Teh, Cát Tiên...

  • Pic Mgmt

    THÔNG TIN VỀ CUỐN SÁCH “NGƯỜI LÀNG SỦI KỂ CHUYỆN CAO BÁ QUÁT”

    Đã có những cuộc hội thảo và các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước nói về thơ văn Cao Bá Quát. Mỗi người, từ các góc nhìn trí tuệ và tâm hồn khác nhau, đều cố khám phá, cảm nhận cho được cái tầm vóc, cái khí phách, cái thế giới sáng tạo siêu việt, cái linh cảm thơ của một tài năng trác tuyệt qua thơ văn của ông. Đó quả là một nhật ký thơ trong đêm dài thế kỷ, một thế kỷ ẩn hiện trong hồn thơ. Cho nên, khám phá về một tài thơ như thế chưa biết thế nào là cùng...

  • Pic Mgmt

    TÍN NGƯỠNG THỜ THẦN, THÀNH HOÀNG

    Tín ngưỡng thờ thần, thành hoàng là tín ngưỡng dân gian của người Việt rất phổ biến ở Nam Định. Trừ những làng, những giáp theo đạo Thiên Chúa, theo thống kê đầu tiên vào năm 1937, tại 807 làng xã trên địa bàn Nam Định thờ 2140 vị thần với đủ các loại danh hiệu, tên gọi (tính bình quân mỗi làng xã thờ 2,65 vị thần, cao hơn một chút so với con số bình quân của cả vùng châu thổ: 2,57)...

  • Pic Mgmt

    THUỐC DÂN GIAN TRỊ ĐAU LƯNG

    Thuốc dân gian trị đau lưng chủ yếu được sử dụng là những bài thuốc từ thảo dược thiên nhiên. Đây tuy là những cách điều trị đơn giản, truyền thống, được tích lũy từ kinh nghiệm lâu năm, nhưng lại vô cùng hiệu quả và an toàn...nếu trước kia nó chỉ được xem là bệnh của người già, thì với cuộc sống bận rộn và hiện đại như ngày nay thì đau lưng ngày càng "lan rộng" và gặp nhiều ở những người trẻ tuổi...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIỆT CỔ ĐÃ ĐƯỢC GIẢI MÃ

    Năm 2011, Báo điện tử VTC News đã có loạt phóng sự về hành trình gian nan nửa thế kỷ nghiên cứ chữ Việt cổ của ông Đỗ Văn Xuyền...

Chi tiết

LÀNG NINH HIỆP XƯA...

Đăng lúc: 2014-10-10 16:10:30 - Đã xem: 1942

Làng Nành xưa, Ninh Hiệp nay
 
Biểu diễn văn nghệ trong ngày hội ở xã Ninh Hiệp.

Cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 20 km, xã Ninh Hiệp (Gia Lâm), xưa có tên gọi là làng Nành, thuộc huyện Ðông Ngàn, xứ Kinh Bắc. Ninh Hiệp được nhiều người biết đến bởi đây là chợ đầu mối nổi tiếng về vải vóc. Cùng với sự náo nhiệt, sôi động của việc kinh doanh, mua bán, Ninh Hiệp vẫn còn là một làng quê in đậm dấu ấn một làng cổ Bắc Bộ, với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc...

Ði trên con đường lát gạch nghiêng của đất làng Nành hôm nay, ngắm những nếp nhà cổ lọt thỏm giữa các ngôi nhà cao tầng mới mọc lên san sát, lại nhớ tới chuyện kể về sự tích sông Thiên Ðức, về chùa Pháp Vân - tương truyền được xây dựng từ thời Lý, còn được gọi là chùa Nành, hoặc theo cách gọi dân gian là chùa Cả,... lòng bồi hồi hướng về quá khứ. 

Trước khi về thăm làng Nành, tôi đã đọc một số tài liệu về vùng đất này, được  biết: Ninh Hiệp có tên cũ là làng Nành, tổng Nành - nằm bên bờ sông Ðuống, xưa thuộc xứ Ðông Ngàn, Kinh Bắc. Ngày nay người ta chỉ biết đến Nành gắn bó với nghề buôn bán nhưng mấy ai biết Nành đã có Trường Hán học do Hoàng hậu Nguyễn Thị Huyền, vợ Vua Lê Hiển Tông, người Nành khởi lập. Bà đã cung tiến căn nhà khách làm lớp học, hiến 10 mẫu ruộng cho làng làm học điền để tạo vốn cho trường hoạt động. Từ thời Lê Trung Hưng đến nay, Nành đã có năm tiến sĩ, sáu quận công, hai hoàng hậu và nhiều văn quan, võ tướng. Thời Nguyễn đã có người làng Nành làm đến chức Chánh Ngự Y và Phó Ngự Y trong triều. 

Ninh Hiệp còn được biết đến vì có đền thờ Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền. Theo sử sách còn lưu lại thì khi nhà Nguyễn trả thù nhà Tây Sơn, Hoàng hậu Ngọc Hân (là con gái Chiêu nghi Nguyễn Thị Huyền và hai con bị sát hại ở Huế. Năm 1804, bà Nguyễn Thị Huyền khi ấy đang sống ở Phù Ninh thuê người vào Huế, đem hài cốt của ba mẹ con Ngọc Hân về làng. Sau được an táng di hài ba mẹ con tại bãi cây Ðại hay bãi Ðầu voi ở làng Nành (Ninh Hiệp). Bà Nguyễn Thị Huyền không có con trai nên chuyển Dinh Thiết Lâm làm đền thờ (thờ cả bà và Ngọc Hân). Khoảng từ thời Minh Mạng sang đời Thiệu Trị (1841) có người trong làng tố giác việc thờ cúng này. Vua Thiệu Trị ban sắc, bắt phá hủy đền thờ ở Dinh Thiết Lâm. Mộ ba mẹ con bị quật đào, đổ hài cốt xuống sông, nơi này sau lập đền Ghềnh thờ Ngọc Hân cùng các con. Một thời gian sau, nhân dân trong làng bí mật đắp lại một nấm mộ chính nơi Ngọc Hân cùng hai con nhỏ từng được an táng.

Có một bề dày lịch sử văn hóa, nên dù ở Ninh Hiệp hiện giờ đường làng, ngõ xóm đã khang trang hơn, nhưng vẫn không mất đi vẻ cổ kính đã có từ ngàn xưa. Vốn được coi là trung tâm mua bán vải vóc, nhưng Ninh Hiệp còn được biết đến là một trong những điểm trung chuyển thuốc đông y lớn nhất, nhì miền bắc với nghề làm thuốc hình thành từ lâu đời ở thôn 8. 

Thôn 8 chuyên làm thuốc. Công việc, cuộc sống ở thôn này dường như không bị cái không khí náo nhiệt của các thôn buôn bán vải trong xã "cuốn đi". Người dân trong thôn trồng, chế biến, thái thuốc khéo, đẹp và nhanh, lại có bí quyết sấy riêng để thuốc không bị mốc. Với thôn 8, hầu như nhà nào cũng là một xưởng dược liệu. Trong nhà, ngoài ngõ đâu đâu cũng thấy hương vị đặc trưng của đông dược, sân nhà, lối đi đều được tận dụng phơi thuốc. Hương thơm của thuốc bắc, hạt sen khiến du khách đến đây thấy sảng khoái, nhẹ nhõm lạ thường. Theo bác Lâm Ðình Chất, 70 tuổi, nguyên Chủ tịch MTTQ xã Ninh Hiệp, thì có một thời người dân nơi đây không chỉ chế biến đông dược mà còn tự tay trồng và nhân rộng nhiều loại cây thuốc, bài thuốc tại địa phương. Qua học hỏi, cùng kinh nghiệm từ thực tế, họ đã điều chế ra các bài thuốc hay, chuyển ra bán ở phố Lãn Ông (Hà Nội), TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác. Giờ đất chật người đông, bà con không có điều kiện trồng nhiều cây thuốc nữa, nguyên liệu chủ yếu được thu mua từ các tỉnh phía bắc. Theo nghề thuốc đã nhiều năm, từ đời ông cha để lại, chị Nguyễn Thị Thi ở thôn 8 cho biết, thuốc là một nghề hướng thiện, lấy công làm lãi, nên dù thời nào thì vẫn sống được, cái tâm cùng lòng yêu nghề, và sự tần tảo đã giúp kinh tế gia đình ổn định hơn.

Kinh doanh vải hay chế biến thuốc trong thời buổi kinh tế thị trường, người và đất Ninh Hiệp vẫn giữ được nét văn hóa độc đáo riêng của mình. Ở đây có lớp học Hán - Nôm do một số "ông đồ" trong xã gây dựng để giúp các thế hệ sau biết cách đọc, dịch văn bản trong các thư tịch cổ. Một lớp học đặc biệt mà thầy giáo là những người đã ở cái tuổi xưa nay hiếm. Cứ thứ bảy, chủ nhật hàng tuần, cụ Hoàng Ðình Ðá (85 tuổi) lại đến Nhà văn hóa thôn 7 dạy chữ cho học trò. Không thu học phí, chẳng màng danh lợi, ngày ngày cụ cần mẫn truyền dạy cho những người yêu thích học chữ Hán - Nôm bằng niềm đam mê. Cụ Ðá cho biết: "Kiến thức ở lĩnh vực này vừa khó, vừa rộng, mặc dù sức khỏe đã giảm sút, nhưng tôi luôn cố gắng truyền vốn hiểu biết của mình cho con cháu. Tôi tiếp nối công việc của cụ Quýnh, cụ Hải, cụ Thực, cụ Kim, những người đầu tiên mở lớp, khơi dậy và phát triển truyền thống hiếu học ở Ninh Hiệp". Nhấp ngụm nước chè, cụ Ðá nói tiếp: "Ban đầu, mở lớp học để phục vụ người làm thuốc. Rồi "tiếng lành đồn xa", số người theo học ngày một đông. Họ từ Hà Nội, Thanh Hóa, Ninh Bình, Hải Dương tựu về với nhiều lứa tuổi, ngành nghề khác nhau: từ sinh viên năm thứ nhất, thứ hai các trường đại học đến những học trò đặc biệt như cụ Minh, nhà ở Hà Nội năm nay ngoài 80 tuổi, theo học đã hơn mười năm nay". Ðến với lớp học là những người muốn trau dồi, tìm hiểu văn hóa đời xưa để lại, và cần tới sự kiên trì. Học viên Nguyễn Khắc Nghị chia sẻ: "Mấy đời nhà tôi đều làm thuốc, nên để lại khá nhiều bài thuốc quý, ghi chép bằng chữ cổ trong sổ sách. Nhờ sự chỉ dạy tận tâm của cụ Ðá, đến nay tôi đã đọc được một số bài thuốc gia truyền"...

Ở Ninh Hiệp, một trong những điều gây ấn tượng mạnh đối với tôi, là hầu như nhà nào cũng có chậu cây cảnh đẹp bày ở góc nhà, để vườn hay đặt trên ban công. Hội Sinh vật cảnh xã Ninh Hiệp thành lập từ cuối những năm 80 của thế kỷ trước, giờ có hơn 100 hội viên, đã từng đoạt nhiều giải cao tại các cuộc triển lãm ở thành phố và địa phương. 

Trong một lần Ninh Hiệp tham gia Hội chợ sinh vật cảnh tại Triển lãm Giảng Võ, sau khi xem cây cảnh của xã, cố nghệ sĩ Tào Mạt đã ứng khẩu thành thơ: 

Thăng Long thành bắc hướng Tiên Sơn 
Ninh Hiệp chân truyền tối cổ thôn 
Vô ích thảo hoa thành bảo vật 
Nhân hiền tục mỹ Việt Nam hồn 
(đại ý là: Cây cỏ tầm thường vào tay những người biết chơi thành thứ hiếm). 

Cụ Nguyễn Ngọc Cung, 79 tuổi, một trong bảy người đầu tiên sáng lập Hội Sinh vật cảnh bộc bạch: "Cây cảnh không chỉ là thú chơi tao nhã, mà còn có giá trị là cây thuốc. Chơi cây cảnh giúp tâm hồn con người hướng tới chân - thiện - mỹ". Say mê, tâm huyết với văn hóa sinh vật cảnh, cụ Cung mong ước rồi đây cây cảnh sẽ ngày càng phát triển, giúp làm xanh tươi cuộc đời. Cùng với tôi đi tham quan một số khu sinh vật cảnh, anh Nguyễn Khắc Gia, thành viên tích cực của hội bảo rằng: "Cây cảnh với tôi như là cơm ăn, nước uống. Ðể tạo nên một tác phẩm giàu tính nghệ thuật, có sức sống, mang triết lý riêng của người chơi, cần phải say mê và dành nhiều tâm huyết". Thực tế cho thấy, cùng với sự phát triển, giao lưu rộng rãi giữa các địa phương, sinh vật cảnh đã trở thành một nghề giàu tiềm năng, đem lại thu nhập cao. Quả thật, giữa sự sôi động của cuộc sống hôm nay, chiêm ngưỡng và thưởng thức cây cảnh nghệ thuật, mỗi người như đã có được một khoảng lặng chứa đựng giá trị thẩm mỹ, giàu tính văn hóa, giúp mang lại phút thư thái, bình an cho tâm hồn.

Nói tới Ninh Hiệp, không thể không kể tới sự sầm uất, nhộn nhịp của khu chợ vải nổi tiếng ít nơi nào có được. Mới vào hè mà ngay từ buổi sáng, chợ vải Ninh Hiệp đã tấp nập người gánh kẻ thồ, kẻ bán người mua... Khung cảnh ấy còn kéo dài đến tận buổi chiều. Ðủ các mặt hàng vải vóc, quần áo, chăn màn, đa dạng về chất liệu và sắc mầu. Chị Phương, nhà ở Khương Thượng (Hà Nội), một khách hàng mua vải, vừa cười, vừa nói với tôi: "Ngày cuối tuần tôi thường sang đây mua vải vì hàng hóa, mẫu mã phong phú, đa dạng, giá cả hợp lý, thái độ người bán hàng nhã nhặn, ít khi nói thách bởi phần lớn họ là những người dân quê thuần phác, không chèo kéo, nói thách như ở nhiều nơi khác. Ðược chọn vải vừa ý, lại mua bán thuận lợi, đi xa một tý cũng được".

Sau hàng chục năm, nghề kinh doanh vải đã góp phần làm cho cuộc sống của nhiều gia đình ở Ninh Hiệp ngày càng khấm khá. Cuộc sống khấm khá ấy còn đến từ cây thuốc, từ dược liệu, từ những hàng cây cảnh như là biểu hiện của thú chơi văn hóa, giúp đem lại sự thư thái tâm hồn trước nhịp sống hối hả của thời đại.

Bài và ảnh: HOÀNG THANH

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp