• Pic Mgmt

    HIỂU ĐÚNG VỀ PHONG TỤC ĐI LỄ CHÙA ĐẦU NĂM

    Đi lễ chùa đầu năm là một trong những nét văn hóa truyền thống không thể thiếu trong đời sống tâm linh của đại đa số người Việt. Tuy nhiên, nhiều người đi chùa nhưng không biết lễ Phật thế nào, dâng lễ ra sao, xin cung cấp một số thông tin nhằm giúp bạn đọc hiểu đúng việc đi lễ chùa đầu năm này...

  • Pic Mgmt

    NGÔI ĐỀN LƯU GIỮ NHIỀU BÍ ẨN

    Đền Cao thuộc thôn Đại, xã An Lạc, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương toạ lạc trên một ngọn đồi cùng vành đai với 99 quả đồi nổi danh từ câu ca huyền thoại về đàn chim nhạn của người dân nơi đây: “Chín mươi chín con theo mẹ dòng dòng/Một cô con gái phải lòng bên kia”...

  • Pic Mgmt

    VĂN CHỈ HOẰNG HÓA: CẦN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ TÔN TẠO

    Nằm trong cụm Di tích lịch sử Bảng Môn Đình, Văn chỉ Hoằng Hóa gắn liền với truyền thống trọng đạo học của miền quê xứ Thanh hiện đang bị xâm phạm...

  • Pic Mgmt

    8 BÍ ẨN LỚN NHẤT VỀ TRÁI ĐẤT

    Bạn có thể ngạc nhiên khi biết rằng, hàng chục tàu vũ trụ đã vẽ được bản đồ bề mặt sao Hỏa còn chính xác hơn độ sâu của các đại dương trên Trái đất. Thực tế này ám chỉ, bất chấp các tiến bộ và thành tựu về khoa học kỹ thuật, con người vẫn chưa hiểu rõ được hành tinh đang cư trú. Dưới đây là 8 trong số các bí ẩn về Trái đất vẫn chưa được giải mã...

  • Pic Mgmt

    Dấu tích văn minh cổ xưa...

    Sâu thẳm dưới chân chúng ta vẫn có thể tồn tại nhiều thế giới bí ẩn mà chúng ta hoàn toàn không biết gì về chúng. Những huyền thoại và truyền thuyết cổ đại vẫn kể về những thành phố và ngôi đền huyền bí nằm sâu trong lòng đất, trong đó vẫn có những chủng loại người bí ẩn đang sinh sống...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN THỜ CAO LỖ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

    ...Năm 1954, trong số những người Bắc di cư vào Nam, có một số bà con người làng Đại Than, thuộc huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh đã đến sinh sống và lập nghiệp tại khu vực chùa Giác Hạnh ngày nay. Năm 1957, do nhu cầu tâm linh nên những người con xa xứ của làng Đại Than ở đây đã cùng nhau góp công sức xây dựng một ngôi đền THỜ CAO LỖ trong khu vực chùa GIÁC HẠNH tại số nhà 51 đường Ông Ích Khiêm, quận 11, thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi nhận được tin trên, tôi đã gửi ngay E-mail báo cho Ban Liên Lạc Họ Cao Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    KẾT QUẢ KHẢO CỔ MỚI NHẤT Ở HÀ TĨNH

    Trong số các hiện vật có niên đại trên 4000 năm vừa được các nhà khảo cổ học khai quật tại di chỉ Thạch Lạc (huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) có nhiều hiện vật lần đầu được phát hiện, đem lại sự ngạc nhiên đối với các nhà khảo cổ...

  • Pic Mgmt

    CHÂU BẢN TRIỀU NGUYỄN (Tự Đức năm thứ 12, tháng 5 ngày mồng 8)

    Trong chuyến đi lần thứ năm (tháng 3 năm 2010) ra Bắc, nhằm sưu tầm tư liệu về danh nhân văn hóa Cao Bá Quát - tôi đã đến Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia I, theo lời giới thiệu của TS Nguyễn Xuân Hoài (Giám đốc Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia II). Tại đây, tôi đã tìm được một số tài liệu liên quan đến Cao Bá Quát như sau:

  • Pic Mgmt

    OBAMA, GIÁ TRỊ MỸ & CHUYỆN “GIÁ TRỊ GIẢ”

    Nước Việt sẽ hội nhập thế nào, ngay cả khi cơ hội lớn, thông qua sự kiện vị TT Mỹ Obama sang thăm VN với nhiều thông điệp lớn, được mở ra? Một sự kiện lớn nhất tuần qua, cũng có thể coi là sự kiện đối ngoại lớn nhất năm 2016 vừa diễn ra đã khiến cho trái tim của hàng triệu người dân Việt như… tan chảy, như lời bình của ai đó trên trang mạng XH...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN ĐA HÒA (DẠ TRẠCH)

    Thuộc địa phận huyện Khoái Châu (tỉnh Hưng Yên), cách Hà Nội hơn 20km về phía đông và cách trung tâm TP.Hưng Yên khoảng 35km về phía tây bắc, với những giá trị nhân văn, lịch sử rất đặc biệt còn được lưu giữ tới ngày nay, cụm di tích đền Đa Hòa - đền Dạ Trạch - cửa Hàm Tử - Bãi Sậy là điểm đến thu hút đông đảo dân địa phương và du khách gần xa...

  • Pic Mgmt

    BÍ MẬT PHONG THỦY LINH THIÊNG CỦA HỒ TÂY, NGAY CẢ CAO BIỀN CŨNG KHÔNG THỂ PHÁ GIẢI

    ...Cách đây gần 200 năm, khi vãn cảnh Tây Hồ, nhà thơ Cao Bá Quát từng rung động, trước cảnh sắc mỹ lệ của chốn “danh thắng đệ nhất kinh kỳ” ấy, mà thốt lên rằng: Tây Hồ đích thực là nàng Tây Thi!...

  • Pic Mgmt

    Khám Phá Hà Nội Xưa Và Nay

    Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong bài hát Nhớ Về Hà Nội nhạc sĩ Hoàng Hiệp đã viết: “Dù có đi bốn phương trời lòng vẫn nhớ về Hà Nội”. Bởi lẽ, mảnh đất thủ đô yêu dấu ấy đã đi vào lòng hàng triệu trái tim con người Việt Nam, trở thành nơi gửi chốn về của biết bao người con xa xứ...

  • Pic Mgmt

    HÀNH TRÌNH TÌM RA HANG ĐỘNG LỚN NHẤT THẾ GIỚI CỦA HỒ KHANH

    ...Hồ Khanh, người đàn ông được dân trong vùng họi là “Vua hang động” hiện đã 48 tuổi, dáng cao gầy, rắn rỏi, trú ở xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình). Nhớ về chuyến đi rừng năm 1990, ông Khanh kể: “Thời đó, tôi cũng như bao người địa phương, lên rừng tìm kế sinh nhai. Trong lần đi rừng một mình, tôi tình cờ nhìn thấy làn mây trắng đục, có gió lớn kèm tiếng hú thổi ra. Lại gần thì làn gió mát lạnh”...

  • Pic Mgmt

    Số phận thăng trầm của nước Việt (Trung Quốc)

    Nhà nước 越 Việt vụt hiện thành một quầng sáng trong huyền sử Trung Hoa vào cuối thời Xuân Thu – Chiến Quốc, dưới triều đại của vị chủ tể truyền thuyết 勾踐 Câu Tiễn, mà cuộc vật lộn của ông với nhà 吳 Ngô thù địch, đã trở thành biểu tượng cho đức kiên ngoan và lòng quả cảm vô bờ bến, khiến cho một con người có thể lẫy lừng trở lại vũ đài, sau khi đã hoàn toàn bị quật ngã...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA - TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    (Chinhphu.vn) - Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ rất cần được tiếp tục bảo tồn, tôn tạo để nơi đây trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn...

Chi tiết

HÁT DẬM QUYỂN SƠN (HÀ NAM)

Đăng lúc: 2014-10-24 10:52:31 - Đã xem: 2357

Dặm Quyển Sơn

Hát Dậm (hay còn gọi là hát Dặm) – loại hình ca múa nhạc độc đáo chỉ có ở làng Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng (Hà Nam). Trải qua hàng trăm năm, hát Dậm có những nét độc đáo riêng. Đến nay những điệu hát Dậm được các nghệ nhân đem đi giới thiệu tại 16 quốc gia trên thế giới.

Hát dặm Quyển Sơn, một loại hình ca múa nhạc  dân gian vô cùng độc đáo ,qua hơn 1000 năm, đến nay đã sưu tập được  38 làn điệu. Mỗi làn điệu lại có một nội dung và nghệ thuật thể hiện khác nhau. Chính sự phong phú đa dạng này đã tạo nên nét độc đáo quyến rũ của hát dặm. Có vui có buồn, có bi có hùng, có dài có ngắn, có êm xuôi phẳng lặng có gập ghềnh trắc trở, có thực tế có lẵng mạn bay bổng hay nội tâm thẳm sâu hun hút, y như hiện thực cuộc sống của con người. Toàn bộ đời sống kinh tế xã hội, tôn giáo của người  dân xưa kia đã được phản ánh đầy đủ và rõ nét trong những làn điệu phiêu linh ấy .. Hát dặm như cuốn lịch sử bằng âm nhạc ghi lại những ngày tháng còn sơ khai của hồng hoang lịch sử của con người Uyển Sơn.

hatdamquyenson2

Đình Uyển Sơn và đền Trúc, nơi thờ thần thành hoàng làng và thánh của dân làng chính là vị anh hùng dân tộc lừng danh Lý Thường Kiệt, nằm ở trung tâm làng và núi Cấm thuộc xã Quyển Sơn- huyện Kim Bảng- Tỉnh Hà Nam. Nơi đây, đất cổ, làng cổ, phong cảnh hữu tình nên thơ ngoạn mục, địa hình phong phú đa màu sắc. Chính tại mảnh đất thiêng có huyệt đế vương có cây thi thảo, Lý Thường Kiệt trên đường đi đánh quân Chiêm Thành đã dừng chân lại, để từ đó, ông vừa là thần thành hoàng , vừa là thánh của dân làng vì đã có công rất lớn lớn trong cho họ thửa thuở ban đầu khai thiên lập địa, và từ ông những làn điệu dân ca hát dặm độc nhất vô nhị Việt Nam đã ra đời để từ đó cho đến nay, trải qua hơn ngàn năm đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể  của Việt Nam và thế giới, là viên ngọc quý long lanh trong kho tàng âm nhạc cổ truyển của dân tộc.

Hát dặm không cầu kỳ phức tạp về nhạc cụ và trang phục như những loại hình âm nhạc khác .Tính chất dân dã thôn quê mộc mạc của hát dặm đã biến thứ âm nhạc lễ hội dâng lên thần thánh này trở nên gần gũi dễ nghe ,dễ hiểu, dễ hát ,dễ nhớ đối với những người nông dân quanh năm với ruộng đồng. Những điệu múa trong hát Dặm cũng tương đối đơn giản, không có nhiều động tác cầu kỳ khó diễn

Hát dặm là hình thức ca múa nhạc dành cho những lễ hội đặc biệt của làng, từ ngày 10-1 đến 10-2 và chỉ có thể hát ở nội cung đình và sân đền. Đây cũng chính là sân khấu biểu diễn nghe và nhìn của hát dặm Quyển Sơn.

Điều đặc biệt nhất của hát  dặm là  không thể đơn ca hay song ca như những loại hình âm nhạc khác. Lối hát tập thể, đồng ca, tiếp sức nhau hay còn gọi là hát đối, hát kèo đan xen giữa thời gian hát nối là biểu hiện đặc trưng nhất của hát dặm, là hình thức giữ sức – giữ giọng cho người hát dặm  bởi  họ hầu như không được nghỉ trong suốt cả thời gian hát  múa hết 38 làn điệu mỗi đêm  với thời gian là trên dưới 2 tiếng đồng hồ.

Theo Bà. Trịnh Thị Phẩm (Bà trùm hát Dặm – Quyển Sơn – Thi Sơn – Kim Bảng – Hà Nam):

Các Bà trùm có chồng không được đi, ai chồng chết mới được đi dậy các cháu, các cháu có chồng cũng không được đi hát. Thường là các cháu độ tuổi 13 -14 tuổi trở lên đi hát đến lúc đi lấy chồng thì thôi

Bởi hát dặm là tiếng hát dâng lên thần thánh, là tiếng lòng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với vị tướng quân Lý Thường Kiệt  đã được thiêng liêng hóa, nên chỉ được biểu diễn nơi cửa đền đình linh thiêng và có những quy định vô cùng khắt khe nghiêm ngặt đối với những người  thể hiện.

Việc những nam thanh ko được tham gia hát dặm do tính chất nhạc lý và tôn giáo của hát dặm. Hát dặm giống như là lễ vật thành kính của người dân Quyển Sơn dâng lên với thần thánh linh thiêng,  bên cạnh những lễ vật cụ thể khác. Và cũng không giống như các loại hình âm nhạc cổ truyền khác, hát dặm bao giờ cũng đi kèm song hành cùng với đội ngũ hát xênh tiền của dân làng. Điều này xuất phát từ tín ngưỡng và nghi lễ tôn giáo dân gian của người Quyển Sơn.

nhan 26 thjong

Bóng dáng chân dung  Lý Thường Kiệt, hiện lên sau những câu hát dăm của Quyển Sơn đa dạng đa chiều và đa tài.Trên hết thẩy, không những  là vị tướng tài ba kiêu hùng, ông còn là người biết làm kinh tế giỏi có công khai thiên lập địa, chăm lo cho đời sống kinh tế vật chất cho dân làng Quyển Sơn, và ông cũng là người  có tâm hồn nghệ sỹ với những làn điệu đắm say của hát dặm. Hiếm có nơi nào, ông lại hiện lên đa chiều như ở đây. Chính vì thế, ông được tôn kính làm thần thành hoàng, làm thánh hiển linh của dân làng Quyển Sơn.

Giống như số phận đất nước con người Việt Nam, hát dặm cũng trải qua bao biến cố thăng trầm với dòng chảy của thời gian , lịch sử và sự biến thiên đổi thay của xã hội. Rất nhiều năm tháng, hát dặm đã bị chìm vào lãng quên và đứt đoạn liên miên.

Hiểu được giá trị vô cùng to lớn của hát dặm, các thế hệ sau đã quyết tâm giữ cho được  quê hương mình những làn điệu.., điều không thể mất ấy, không được mất. Bắt đầu từ nghệ nhân Trịnh Thị Rằm, báu vật nhân văn sống của hát dặm Quyển Sơn , người đã bỏ dành cả một đời đắm say, sống chết với làn điệu quê hương. Chính nghệ nhân, đã đổ không biết bao nhiêu mồ hôi trên bỏ biết bao công lao, tâm huyết trên chặng đường khôi phục ấy. Từ cụ, hát dặm đã bay xa, lan tỏa tới tận 16 nước trời Âu. Thế giới đã biết đến hát dặm Quyển Sơn và ghi nhận nó như là báu vật của nhân loại.

Còn con sông Đáy, còn núi Cấm, còn làng Quyển Sơn, còn người Quyển Sơn, còn hội làng, còn sự khắc ghi tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, tới công lao to lớn của vị hào kiệt Lý  Thường Kiệt, thì hát dặm sẽ sống mãi với thời gian và vĩnh hằng như bất cứ một giá trị nhân văn cao cả!

Trải qua hơn một ngàn năm đầy sóng gió chông gai thử thách thăng trầm của lịch sử, cho đến ngày hôm nay, những làn điệu hát dặm làm đắm say mê mẩn lòng người, lay động trái tim tâm hồn con người, vẫn ngân lên da diết ma mị tưởng như không bao giờ dứt, như những tiếng lòng của ngàn xưa trôi đến tận bây giờ và mãi về sau!


CBN sưu tầm & giới thiệu

Video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp