• Pic Mgmt

    CHỮ VIẾT NGƯỜI LẠC VIỆT Ở QUẢNG TÂY

    ...Ngày 26 tháng 12 năm 2011, Lí Nhĩ Chân cho biết Hội Nghiên cứu văn hóa Lạc Việt-tỉnh Quảng Tây phát hiện hơn một nghìn tự phì biểu ý của người Lạc Việt cổ ở Quảng Tây và cho rằng người Lạc Việt cổ đã sáng tạo chữ viết bốn nghìn năm trước (4.000-6.000 trước Công Nguyên). Sự phát hiện chữ Lạc Việt kỳ này, sẽ viết lại lịch sử chữ viết ở Trung Quốc, vì văn hóa Lạc Việt là một trong những yếu tố trọng đại ở Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    KỂ CHUYỆN NGÀY XƯA (2)

    Vâng, thưa bà con cô bác, thưa quý vị & các bạn gần xa ! Ngày xưa, gia đình tôi thường có một cái “lệ” là: cứ đến sáng mồng Một Tết, cả nhà quần áo tề chỉnh để chúc Tết Ông Bà & Ông Bà mừng tuổi con cháu. Năm nào cũng thế, nên lâu thành "nếp nhà", thành "lệ". Lệ đó là, sau khi chúc Tết & mừng tuổi xong, thì cha tôi - cố thi sĩ Thao Thao thường khai bút làm thơ; em trai tôi thì đem giá vẽ ra vẽ ký họa...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG NHÀ TIÊN TRI LỪNG DANH THẾ GIỚI

    Nhắc đến các nhà tiên tri trên thế giới, người đầu tiên nhân loại nhớ đến là Nostradamus bởi khác với những nhà tiên tri khác, ông có khả năng đoán vận mệnh thế giới trong một thời gian dài, thậm chí đến vài thế kỷ. Những lời tiên đoán của Nostradamus về những biến cố trọng đại của thế giới như tật bệnh, chiến tranh, về các thiên tai khủng khiếp,...

  • Pic Mgmt

    CHÍNH THỨC KHỞI CÔNG XÂY DỰNG NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT

    Ngày 26.3.2010, chúng tôi đã đưa tin về việc nhà nước phê duyệt DỰ ÁN XÂY DỰNG NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Ngày chủ nhật vừa qua, 06 tháng 6 năm 2010, vào lúc 9g sáng, tại khu di tích Đình-Đền Chùa Sủi ở xã Phú Thị, UBND huyện Gia Lâm đã tổ chức trọng thể lễ khởi công xây dựng NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT. Đến dự lễ có các vị đại biểu:...

  • Pic Mgmt

    Bộ Ảnh Đẹp Về Sài Gòn Xưa, Trước Năm 1975

    Những bức ảnh màu mộc mạc gợi nhớ về một đô thị hoa lệ từng đứng bậc nhất Đông Nam Á. Hình ảnh Việt Nam xin giới thiệu bộ ảnh đẹp về Sài Gòn xưa, trước năm 1975...

  • Pic Mgmt

    LỄ GẮN BIỂN ĐƯỜNG NGUYỄN HUY NHUẬN, HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

    Sáng ngày 19/01/2014, UBND Huyện Gia Lâm phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giao thông Vận tải Hà Nội và các đơn vị liên quan tổ chức Lễ gắn biển đường Nguyễn Huy Nhuận...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN MIỀN ĐẤT THÁNH: CHỦ NHÂN THÁNH ĐẠI VẪN CÒN BÍ ẨN

    Địa danh Cát Tiên thuộc tỉnh Lâm Đồng là vùng đất mang trong mình những bí mật ngàn năm. Các nhà khảo cổ gọi Cát Tiên là "thánh địa". Hàng ngàn hiện vật được tìm thấy ở vùng đất này từ 30 năm trước đang chờ được giải mã đầy đủ...

  • Pic Mgmt

    ĐỪNG NÊN BỎ QUA "THẦN DƯỢC" MĂNG CỤT

    Có nguồn gốc từ Malaysia, ngày nay măng cụt đã là loại quả phổ biến toàn Đông Nam A và một số vùng châu Phi. Loại trái cây màu tím không chỉ có vị chua mát dễ chịu mà còn mang tới nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe...

  • Pic Mgmt

    LỄ CHÙA ĐẦU NĂM & NHỮNG QUAN NIỆM SAI LẦM

    Người xưa đi lễ chùa là để thể hiện lòng kính ngưỡng đối với Phật, biết rằng điều Phật dạy con người là tu nhân tích đức, điều Phật ban cho con người không phải là tiền bạc của cải hay sức khỏe mà là trí huệ và giác ngộ tâm linh. Chùa vốn là chốn vô cùng linh thiêng, thanh tịnh, tách biệt với thế tục để những người xuất gia tĩnh tâm tu hành theo lời Phật dạy để giải thoát khỏi bể khổ luân hồi. Đây cũng là nơi những chúng sinh ngoài thế tục tới để tỏ lòng kính ngưỡng Phật, gieo mầm cơ duyên với Phật Pháp...

  • Pic Mgmt

    SUY NGHĨ TẢN MẠN VỀ VĂN HÓA

    Trong cuộc tọa đàm (22 - 01- 2014) về Văn hóa, Giáo dục và phát triển Nhân cách người Việt Nam… khi được giới thiệu bài “Mấy suy nghĩ tản mạn về giáo dục” của tôi vừa viết, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thế thao, Du lịch Hồ Anh Tuấn liền đặt viết bài này. Dẫu không chuyên, nhưng trước một gợi ý đầy cảm hứng, nên thành thật bầy tỏ mọi nghĩ suy, chỉ mong gợi ra chút gì đó để cùng tư duy….

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ MA CÓ TỪ THỜI VUA HÙNG

    (Dân Việt) - Ông Ma Ngọc Bảo - Trưởng Ma tộc đời thứ 77 ở Phú Thọ khẳng định dòng họ mình là dòng họ duy nhất còn giữ được ngọc phả chứng minh cụ tổ đã sinh ra và có công giúp Hùng Vương dựng nước...“Đến năm 2015, nếu dòng họ Nguyễn và Cao không tìm được thấy ngọc phả, dòng họ Ma sẽ được ghi nhận là dòng họ lâu đời nhất ở Việt Nam”.

  • Pic Mgmt

    HƠN 5000 BỆNH NHÂN KHỎI BỆNH ĐAU LƯNG TỪ THẢO DƯỢC

    Bệnh đau thắt lưng đã và đang là căn bệnh phổ biến trong xã hội hiện nay. Thành công trong việc chữa dứt điểm bệnh đau lưng là tin vui của nhiều người bệnh. Tuy nhiên để hiểu rõ về bài thuốc chữa bệnh đau lưng hiệu quả, chúng ta phải biết bệnh đau lưng khởi nguồn từ đâu?...

  • Pic Mgmt

    GIA PHẢ - CÁCH TIẾP CẬN MỚI

    Như chúng ta đều biết, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là nơi lưu giữ một số lượng gia phả viết bằng chữ Hán Nôm lớn nhất trong cả nước. Mới đây, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Oanh đã thống kê được 264 cuốn gia phả hiện đang có tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm; hầu hết số gia phả này đều là bản chép tay...

  • Pic Mgmt

    MINH TRIẾT VIỆT TRONG VĂN MINH ĐÔNG PHƯƠNG

    ...Nhà xuất bản Tri thức xin giới thiệu với bạn đọc cuốn sách Minh triết Việt trong văn minh Đông phương của nhà nghiên cứu Đông phương học Nguyễn Vũ Tuấn Anh. Đây là kết quả nghiên cứu của tác giả trong nhiều năm, đã được công bố từng phần trong các cuốn sách như Tìm về cội nguồn kinh Dịch, Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam, Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại, Hà đồ trong văn minh Lạc Việt...

  • Pic Mgmt

    VỀ MỘT BÀI THƠ VIẾT NĂM 1938

    ...Tôi không nhớ rõ là năm nào, nhưng ít ra cũng phải vài ba thập kỷ rồi. Và như đã thành nếp quen rồi, mỗi khi tôi kể chuyện ngày xưa, các cháu lại thích nghe. Các cháu nói: ngày xưa hay thế ông nhỉ !? Chúng không còn hỏi: bao giờ cho đến ngày xưa nữa ! Trái lại chúng chăm chú lắng nghe tôi kể...

Chi tiết

HÁT DẬM QUYỂN SƠN (HÀ NAM)

Đăng lúc: 2014-10-24 10:52:31 - Đã xem: 2430

Dặm Quyển Sơn

Hát Dậm (hay còn gọi là hát Dặm) – loại hình ca múa nhạc độc đáo chỉ có ở làng Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng (Hà Nam). Trải qua hàng trăm năm, hát Dậm có những nét độc đáo riêng. Đến nay những điệu hát Dậm được các nghệ nhân đem đi giới thiệu tại 16 quốc gia trên thế giới.

Hát dặm Quyển Sơn, một loại hình ca múa nhạc  dân gian vô cùng độc đáo ,qua hơn 1000 năm, đến nay đã sưu tập được  38 làn điệu. Mỗi làn điệu lại có một nội dung và nghệ thuật thể hiện khác nhau. Chính sự phong phú đa dạng này đã tạo nên nét độc đáo quyến rũ của hát dặm. Có vui có buồn, có bi có hùng, có dài có ngắn, có êm xuôi phẳng lặng có gập ghềnh trắc trở, có thực tế có lẵng mạn bay bổng hay nội tâm thẳm sâu hun hút, y như hiện thực cuộc sống của con người. Toàn bộ đời sống kinh tế xã hội, tôn giáo của người  dân xưa kia đã được phản ánh đầy đủ và rõ nét trong những làn điệu phiêu linh ấy .. Hát dặm như cuốn lịch sử bằng âm nhạc ghi lại những ngày tháng còn sơ khai của hồng hoang lịch sử của con người Uyển Sơn.

hatdamquyenson2

Đình Uyển Sơn và đền Trúc, nơi thờ thần thành hoàng làng và thánh của dân làng chính là vị anh hùng dân tộc lừng danh Lý Thường Kiệt, nằm ở trung tâm làng và núi Cấm thuộc xã Quyển Sơn- huyện Kim Bảng- Tỉnh Hà Nam. Nơi đây, đất cổ, làng cổ, phong cảnh hữu tình nên thơ ngoạn mục, địa hình phong phú đa màu sắc. Chính tại mảnh đất thiêng có huyệt đế vương có cây thi thảo, Lý Thường Kiệt trên đường đi đánh quân Chiêm Thành đã dừng chân lại, để từ đó, ông vừa là thần thành hoàng , vừa là thánh của dân làng vì đã có công rất lớn lớn trong cho họ thửa thuở ban đầu khai thiên lập địa, và từ ông những làn điệu dân ca hát dặm độc nhất vô nhị Việt Nam đã ra đời để từ đó cho đến nay, trải qua hơn ngàn năm đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể  của Việt Nam và thế giới, là viên ngọc quý long lanh trong kho tàng âm nhạc cổ truyển của dân tộc.

Hát dặm không cầu kỳ phức tạp về nhạc cụ và trang phục như những loại hình âm nhạc khác .Tính chất dân dã thôn quê mộc mạc của hát dặm đã biến thứ âm nhạc lễ hội dâng lên thần thánh này trở nên gần gũi dễ nghe ,dễ hiểu, dễ hát ,dễ nhớ đối với những người nông dân quanh năm với ruộng đồng. Những điệu múa trong hát Dặm cũng tương đối đơn giản, không có nhiều động tác cầu kỳ khó diễn

Hát dặm là hình thức ca múa nhạc dành cho những lễ hội đặc biệt của làng, từ ngày 10-1 đến 10-2 và chỉ có thể hát ở nội cung đình và sân đền. Đây cũng chính là sân khấu biểu diễn nghe và nhìn của hát dặm Quyển Sơn.

Điều đặc biệt nhất của hát  dặm là  không thể đơn ca hay song ca như những loại hình âm nhạc khác. Lối hát tập thể, đồng ca, tiếp sức nhau hay còn gọi là hát đối, hát kèo đan xen giữa thời gian hát nối là biểu hiện đặc trưng nhất của hát dặm, là hình thức giữ sức – giữ giọng cho người hát dặm  bởi  họ hầu như không được nghỉ trong suốt cả thời gian hát  múa hết 38 làn điệu mỗi đêm  với thời gian là trên dưới 2 tiếng đồng hồ.

Theo Bà. Trịnh Thị Phẩm (Bà trùm hát Dặm – Quyển Sơn – Thi Sơn – Kim Bảng – Hà Nam):

Các Bà trùm có chồng không được đi, ai chồng chết mới được đi dậy các cháu, các cháu có chồng cũng không được đi hát. Thường là các cháu độ tuổi 13 -14 tuổi trở lên đi hát đến lúc đi lấy chồng thì thôi

Bởi hát dặm là tiếng hát dâng lên thần thánh, là tiếng lòng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với vị tướng quân Lý Thường Kiệt  đã được thiêng liêng hóa, nên chỉ được biểu diễn nơi cửa đền đình linh thiêng và có những quy định vô cùng khắt khe nghiêm ngặt đối với những người  thể hiện.

Việc những nam thanh ko được tham gia hát dặm do tính chất nhạc lý và tôn giáo của hát dặm. Hát dặm giống như là lễ vật thành kính của người dân Quyển Sơn dâng lên với thần thánh linh thiêng,  bên cạnh những lễ vật cụ thể khác. Và cũng không giống như các loại hình âm nhạc cổ truyền khác, hát dặm bao giờ cũng đi kèm song hành cùng với đội ngũ hát xênh tiền của dân làng. Điều này xuất phát từ tín ngưỡng và nghi lễ tôn giáo dân gian của người Quyển Sơn.

nhan 26 thjong

Bóng dáng chân dung  Lý Thường Kiệt, hiện lên sau những câu hát dăm của Quyển Sơn đa dạng đa chiều và đa tài.Trên hết thẩy, không những  là vị tướng tài ba kiêu hùng, ông còn là người biết làm kinh tế giỏi có công khai thiên lập địa, chăm lo cho đời sống kinh tế vật chất cho dân làng Quyển Sơn, và ông cũng là người  có tâm hồn nghệ sỹ với những làn điệu đắm say của hát dặm. Hiếm có nơi nào, ông lại hiện lên đa chiều như ở đây. Chính vì thế, ông được tôn kính làm thần thành hoàng, làm thánh hiển linh của dân làng Quyển Sơn.

Giống như số phận đất nước con người Việt Nam, hát dặm cũng trải qua bao biến cố thăng trầm với dòng chảy của thời gian , lịch sử và sự biến thiên đổi thay của xã hội. Rất nhiều năm tháng, hát dặm đã bị chìm vào lãng quên và đứt đoạn liên miên.

Hiểu được giá trị vô cùng to lớn của hát dặm, các thế hệ sau đã quyết tâm giữ cho được  quê hương mình những làn điệu.., điều không thể mất ấy, không được mất. Bắt đầu từ nghệ nhân Trịnh Thị Rằm, báu vật nhân văn sống của hát dặm Quyển Sơn , người đã bỏ dành cả một đời đắm say, sống chết với làn điệu quê hương. Chính nghệ nhân, đã đổ không biết bao nhiêu mồ hôi trên bỏ biết bao công lao, tâm huyết trên chặng đường khôi phục ấy. Từ cụ, hát dặm đã bay xa, lan tỏa tới tận 16 nước trời Âu. Thế giới đã biết đến hát dặm Quyển Sơn và ghi nhận nó như là báu vật của nhân loại.

Còn con sông Đáy, còn núi Cấm, còn làng Quyển Sơn, còn người Quyển Sơn, còn hội làng, còn sự khắc ghi tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, tới công lao to lớn của vị hào kiệt Lý  Thường Kiệt, thì hát dặm sẽ sống mãi với thời gian và vĩnh hằng như bất cứ một giá trị nhân văn cao cả!

Trải qua hơn một ngàn năm đầy sóng gió chông gai thử thách thăng trầm của lịch sử, cho đến ngày hôm nay, những làn điệu hát dặm làm đắm say mê mẩn lòng người, lay động trái tim tâm hồn con người, vẫn ngân lên da diết ma mị tưởng như không bao giờ dứt, như những tiếng lòng của ngàn xưa trôi đến tận bây giờ và mãi về sau!


CBN sưu tầm & giới thiệu

Video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp