• Pic Mgmt

    LỊCH SỬ VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN

    Nhận thấy các điểm khác biệt quan trọng giữa các nhóm tộc Việt, các học giả Trung Quốc đã cố gắng phân loại các nhóm Việt khác nhau, thường dựa trên phép gọi tên của các học giả Hán cổ hơn. Ở phía Nam vùng Quảng Đông, Quảng Tây, vùng đất mà từ thời nhà Tần đã được gọi là Lĩnh Nam, người Hán đã xác định các nhóm với tên: Dương Việt, Nam Việt, Tây Âu, Lạc Việt, Ư Việt, Điền Việt, Dạ Lang .v.v..

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TRẬN ĐỒ BÁT QUÁI TRẤN YỂM SÔNG TÔ LỊCH

    Có thể nói nhân loại đang sống trong thời kỳ khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, giúp nâng tầm tri thức và thay đổi chất lượng cuộc sống từng ngày. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những hiện tượng kỳ bí tồn tại xung quanh chúng ta mà khoa học chưa thể nào giải thích được, khiến con người phải bối rối khi tìm câu trả lời...

  • Pic Mgmt

    Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ

    Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ là sự biến đổi không gian sinh tồn của người Việt, thể hiện bởi các triều đại chính thống được công nhận. Nó mang tính chất phức tạp, lúc bị mất lãnh thổ về các nhà nước khác, lúc xâm chiếm chinh phục được lãnh thổ mới...

  • Pic Mgmt

    DẤU XƯA Ở NGÔI LÀNG CỔ BÊN BỜ SÔNG MÃ

    Đến với làng cổ Đông Sơn là đến với không gian văn hóa lâu đời, đến với những ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn 200 năm. Ẩn chứa trong mỗi ngôi nhà ấy, di tích lịch sử ấy không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc, văn hóa thẩm mỹ mà còn mang trong mình những câu chuyện thú vị và đầy ý nghĩa...

  • Pic Mgmt

    ĐÃ CÓ SÁCH TRUNG QUỐC KHẲNG ĐỊNH… HOÀNG SA, TRƯỜNG SA LÀ CỦA VIỆT NAM !!!

    ...Trong quá trình điền dã tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Bình, tại gia đình anh Phan Văn Luyện (xã Vũ Chính, Thành phố Thái Bình) chúng tôi đã tiếp cận được cuốn sách cổ, in vào đời Vua Đức Tông (Tải Điềm) – nhà Thanh (niên hiệu Quang Tự, 1875-1909)...

  • Pic Mgmt

    HỘI THẢO VỀ THÂN THẾ & SỰ NGHIỆP CAO BÁ QUÁT

    Sáng 7/10, Hội Nhà văn Việt Nam và Viện Văn học tổ chức hội thảo về thân thế và sự nghiệp của Cao Bá Quát nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh của ông. Cũng nhân dịp này, Trung tâm nghiên cứu Quốc học và Hội Nhà văn đang tiến hành in lại toàn bộ tác phẩm cùng với những tư liệu, bài viết về ông...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA - TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    (Chinhphu.vn) - Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ rất cần được tiếp tục bảo tồn, tôn tạo để nơi đây trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn...

  • Pic Mgmt

    HÀN NHO CAO TỰ THANH VÀ VIỆT NAM BÁCH GIA THI

    TPCN - Viết và dịch là nguồn sống chủ yếu của Dũng (tên hồi học ĐH chuyên ngành Hán Nôm của Cao Tự Thanh). Có lẽ trong lĩnh vực nghiên cứu Hán Nôm, duy nhất Dũng là người nghiên cứu độc lập không thuộc biên chế Nhà nước...

  • Pic Mgmt

    KHU DI TÍCH LỊCH SỬ LAM KINH

    Cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc, nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, Thọ Xuân, Thanh Hóa. Đây là một di tích lịch sử quốc gia cấp từ năm 1962. Năm 2013, khu di tích này được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt...

  • Pic Mgmt

    GIA PHỔ TỰ

    Tháng 4 năm 2010, khi về thăm nhà thờ tổ họ Cao ở Diễn Châu, Nghệ An chúng tôi đã được một vị trong Ban đại diện Hội Đồng Gia Tộc Cao Đại Tôn cho mượn để photocopy lại. Bản chép tay GIA PHỔ TỰ này gồm 199 trang, tổng hợp từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau nên không tránh khỏi một số mặt hạn chế và sai sót do thiếu thông tin chính xác... Tuy nhiên, đây là công sức rất đáng trân trọng của Ban điều hành gia tộc Cao Đại Tôn...

  • Pic Mgmt

    HỘI THẢO KHOA HỌC: "HƯNG YÊN - LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG & PHÁT TRIỂN

    Chào mừng kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh, 70 năm thành lập Đảng bộ tỉnh và 15 năm tái lập tỉnh Hưng Yên. Ngày 22/11, tỉnh Hưng Yên phối hợp với Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức Hội thảo...

  • Pic Mgmt

    NGHIÊN CỨU, SƯU TẦM SỐ HÓA TÀI LIỆU HÁN-NÔM

    ...Đình Thủ Lễ thuộc làng Thủ Lễ huyện Quảng Điền là một ngôi đình với trên 200 năm tồn tại, mang phong cách kiến trúc, kiểu dáng, mỹ thuật triều Nguyễn. Đình Thủ Lễ là nơi lưu giữ nhiều sắc phong và các văn bản tư liệu Hán - Nôm của vua Nguyễn thể hiện rất rõ qua 57 sắc phong các đời Vua nhà Nguyễn từ Minh Mạng cho đến Khải Định,...

  • Pic Mgmt

    THẦN TÍCH LIÊN QUAN ĐẾN ĐẠI GIA ĐÌNH HÙNG VƯƠNG

    ...Dấu ấn về thời kỳ Hùng Vương đã được các nhà nghiên cứu lịch sử, khảo cổ và các ngành khoa học khác chứng minh; và cũng được phản ánh sâu đậm qua nguồn tài liệu ngọc phả, thần phả, phả lục, cổ lục… mà theo thuật ngữ chuyên môn gọi chung là thần tích. Tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm hiện còn lưu giữ được 568 tập thần tích mang ký hiệu AE ghi chép về sự tích các thần và việc thờ cúng các thần ở Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    THĂM NHÀ THỜ THÁM HOA CAO QUÝNH

    ...Ngày 9 tháng 2 năm 2012, trong chuyến đi về Nghệ An dự GIỖ TỔ HỌ CAO chúng tôi đã đến thăm gia đình anh Cao Nguyên Hùng, hậu duệ của cụ tổ Thám Hoa Cao Quýnh, hiện nay gia phả cụ tổ Cao Quýnh vẫn còn lưu giữ tại nhà thờ ở Diển An, Diễn Châu, Nghệ An...

  • Pic Mgmt

    XUÂN KHAI BÚT

    Ngày xưa, Cha tôi thường làm thơ khai bút đầu năm mới, tôi hay chụp ảnh, em tôi vẽ ký họa...điều đó như đã thành thông lệ mỗi khi xuân về. Năm 1972, Mỹ ném bom Hà Nội, nhưng chúng đã thất bại thảm hại, quân & dân ta đã chiến thắng cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 của Mỹ ngay trên bầu trời Hà Nội. Hết chiến tranh, đất nước thanh bình...

Chi tiết

NỮ TƯỚNG BÙI THỊ XUÂN

Đăng lúc: 2014-11-06 20:11:46 - Đã xem: 3439

Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra rất nhiều nữ tướng anh hùng hào kiệt, bất khuất và không ít người trong số đó đã trở nên bất tử với cái chết trung liệt của mình được đời đời kính ngưỡng.

Cái chết của nữ tướng Tây Sơn, Đô Đốc Bùi Thị Xuân là một trong những nữ tướng anh hùng của Tây Sơn và cái chết lẫm liệt, bất tử của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Lúc sinh thời người đời khâm phục Bùi Thị Xuân vì bà vừa có nhan sắc tuyệt trần, giỏi võ nghệ và tài cầm quân của một nữ tướng kiệt xuất cùng chồng là Thái phó Trần Quang Diệu phò vua Quang Trung- Nguyễn Huệ chinh Nam, tảo Bắc oai phong bách chiến, bách thắng.

Khi triều Tây Sơn suy yếu, tan rã bà vẫn một lòng thờ vua Cảnh Thịnh chiến đấu đến sức tàn lực kiệt và bị Nguyễn Ánh bắt. Vì căm hận và hoảng sợ, vua Gia Long đã trả thù hèn hạ và dã man nhất với cực hình cho voi giày. Bà cùng với con gái Bùi Bích Xuân đã chết được một nhà truyền giáo phương Tây De La Bissachère viết năm 1807 đã chứng kiến và kể lại, nhưng oai danh và khí tiết khiến cho trời đất quỷ thần còn kính sợ, người đời thì truyền tụng sự bất tử của nữ tướng trung liệt Đô đốc Bùi Thị Xuân.

Từ xa xưa, người dân đất Bình Định đã có câu ca dao :

Ai vào Bình Đình mà coi
Con gái cũng biết múa roi, đánh quyền…

Câu ca dao không chỉ đề cao tinh thần thượng võ mà còn là sự ngợi ca tài năng võ nghệ lỗi lạc của những nữ tướng dưới cờ nghĩa Tây Sơn, dưới trướng của Nguyễn Huệ - Quang Trung. Trong số đó, người nữ tướng kiệt xuất nhất chính là Đô đốc Bùi Thị Xuân - vợ của Thái Phó Trần Quang Diệu.

Bùi Thị Xuân (chưa rõ năm sinh) là người làng Xuân Hòa, phía Nam sông Côn, tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định), là con của ông Bùi Đắc Chí, cháu của Thái sư Bùi Đắc Tuyên và là cháu gọi bà Bùi Thị Nhạn (vợ kế Quang Trung) bằng cô ruột.

Lúc nhỏ, Bùi Thị Xuân không chuyên tâm vào chuyện nhi nữ thường tình, rất chăm chỉ luyện tập võ nghệ, múa côn, đánh quyền. Theo các nguồn tư liệu đều mô tả nữ tướng Bùi Thị Xuân thời trẻ là một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp, dũng mãnh và giỏi văn thơ, binh pháp, chữ nghĩa. Qua bức vẽ chân dung của bà đang thờ tự ở nhà Bùi tộc thời gian qua dường như không chính xác. Tả về Nữ tướng Bùi Thị Xuân, danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1853-1922) có đoạn viết rằng:

Xuân hàn lãnh khí như tiễn đao
Xuân phong, xuân huyết nhiễm chinh bào
Hoàng hôn thành dốc bi già động
Hữu nhân diện tỷ phù dung kiều…

Tạm dịch nghĩa:

Khí xuân lạnh như khí lạnh của lưỡi dao bén thoát ra
Gió xuân thổi máu bay thấm đẫm tấm chinh bào
Nơi góc thành tiếng tù và lay động bóng hoàng hôn
Có người dung nhan kiều diễm như đóa phù dung…

Bài thơ cho thấy, Bùi Thị Xuân phải là người phụ nữ xinh đẹp kiều diễm, rất giỏi võ nghệ, có tài cầm binh, thông thạo binh pháp, có ý chí kiên cường và lòng dũng cảm vô song. Nhờ vào tài nghệ về chiến thuật, binh bị cộng với lòng dũng cảm bà đã lập được nhiều chiến công, trở thành nữ tướng kiệt xuất của nghĩa quân Tây Sơn với tư cách là người chỉ huy đội tượng binh - một binh chủng đặc biệt và dũng mãnh này khiến quân Trịnh, Nguyễn và Mãn Thanh khiếp sợ.

Tranh vẽ hình phạt voi giày nữ tướng Bùi Thị Xuân

Mỗi khi ngọn cờ thêu bốn chữ "Tây Sơn nữ tướng" giương cao ở bất kì nơi nào thì quân giặc ở đó khiếp đảm bỏ chạy giẫm đạp lên nhau mà chết. Sau này, Nguyễn Huệ cũng thừa nhận bà rất xứng đáng với danh xưng đó và còn ban tặng thêm bốn chữ "Cân quắc anh hùng".

Có điều người đời ngạc nhiên không thể hiểu được vì sao một nữ nhi thời phong kiến loạn lạc, giặc giã khắp nơi, ngoài tài thao lược, võ nghệ siêu phàm bà còn có thuật thuần dưỡng voi rừng và huấn luyện chúng thành những đội tượng binh hùng mạnh đã bao phen làm kẻ thù khiếp sợ.

Hiện còn di tích bãi luyện voi, lò luyện võ của bà ở Tây Sơn dọc theo Gò Dinh, sông Côn. Nghe đâu trước khi được chủ tướng Nguyễn Huệ mời về dưới cờ Tây Sơn, bà đã tự phong “Tây Sơn nữ tướng”, có trong tay cả một đoàn nữ binh đông đúc cùng với đàn voi chiến.

Tương truyền Bùi Thị Xuân thường sử dụng song kiếm rất tuyệt nghệ. Trong một lần vào rừng đi săn, bà gặp một con trăn rất lớn đang xiết một con voi trắng rất lớn gần chết. Bà dùng song kiếm giết chết con trăn khổng lồ cứu voi trắng chúa thoát chết. Vì cảm phục ân nhân nên sau này tất cả voi rừng do voi trắng gọi đến giúp bà thuần phục chiến đấu rất nhanh và tuyệt đối trung thành với chủ.

Như vậy có thể suy đoán, Bùi tộc ngày xưa ở làng Xuân Hòa có lẽ là dòng họ lớn rất có thanh thế. Có thể là con cái một danh tướng bất mãn triều đình lui về vùng Tây Sơn, An Khê sinh sống ẩn dật chờ cơ hội giúp nước, cứu dân. Trong “Cân quắc anh hùng truyện” của Nguyễn Bá Huân thì võ sư Ngô Mãnh - thầy dạy võ của Bùi Thị Xuân là Đô thống của chúa Nguyễn đã bị quyền thần Trương Phúc Loan hãm hại nên dắt cháu là Ngô Văn Sở trốn đi.

Giữa bước giang hồ lưu lạc, cơ hàn thì chú cháu họ Ngô lại gặp cha Bùi Thị Xuân đưa về Bùi gia trang cưu mang, giúp đỡ. Khi Ngô Mãnh dạy võ cho Bùi Thị Xuân thành tài thì ông tạ thế. Và sau này Ngô Văn Sở vẫn ở lại cùng Bùi gia, rồi cùng vợ chồng Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu về phò tá nhà Tây Sơn.

Còn trong “Nhạn thần cô” của Trần Thị Huyền Trang có đề cập đến chi tiết ngoài chính sử, rất kỳ lạ : đó là vào năm 1777, trong đoàn quân của Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ tiến vào đánh thành Gia Định có vợ chồng danh tướng Trần Quang Diệu - Bùi Thị Xuân.

Trong một trận đụng độ với quân chúa Nguyễn, nghĩa quân Tây Sơn đã chiến thắng và bắt giết chết nhiều vương tử, vương tôn thân tộc của chúa Nguyễn, trong đó có Hoàng tôn Phúc Đổng (anh Nguyễn Ánh). Riêng Nguyễn Ánh (lúc này mới 15 tuổi) bỏ chạy cùng nhóm người và bất ngờ đụng đầu với cánh quân của nữ tướng Bùi Thị Xuân. Có người trong nghĩa binh nhận ra Nguyễn Ánh báo cho Bùi Thị Xuân biết. Bà bắt được Ánh nhưng thấy còn quá nhỏ thì động lòng thương hại không nỡ giết một đứa bé vô tôi nên đã tha cho.

Nếu chi tiết này có thật trong lịch sử thì đó là đại nghiệp báo cho nhà Tây Sơn và gia đình nữ tướng sau này. Đâu ai có thể ngờ rằng 25 năm sau đó, quân Tây Sơn bị thất bại rơi vào tay kẻ thù, chính kẻ mình tha mạng đã ra tay hành hình một cách dã man cả vợ chồng và đứa con gái duy nhất Trần Bích Xuân cũng chỉ vừa tuổi trăng tròn.

Tuy nhiên, cũng có quan niệm cho rằng, do Nguyễn Ánh có chân mạng Đế Vương nên không chỉ một lần, mà nhiều lần trong suốt mấy mươi năm bôn tẩu tránh sự truy lùng của nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh đều thoát hiểm an toàn. Mệnh trời như thế, con người dù muốn cũng không thể nào làm khác đi được.

Trần Quang Diệu đã kết duyên cùng nữ tướng Bùi Thị Xuân theo sách sử và dân gian lưu truyền đó là lần một mình hổ tướng Trần Quang Diệu đánh nhau với một con hổ dữ rất to lớn trong rừng bất phân thắng bại. Tình cờ Bùi Thị Xuân gặp đã ra tay ứng cứu giết chết con hổ dữ hung tợn cứu Trần Quang Diệu.

Cảm kích trước mối tình thượng võ và cao đẹp ấy, hai bên đã mến tài nhau và nên chồng vợ sau thời gian tá túc trị thương tại nhà Bùi Thị Xuân rồi cả hai cùng phò Nguyễn Huệ - Quang Trung dựng nghiệp tại Phủ Lạc. Với tài nghệ cộng với lòng dũng cảm, vợ chồng Thiếu Phó được Bộ chỉ huy Tây Sơn tin cậy và giao cho những chức vụ ngày càng lớn, nhanh chóng trở thành những tướng lĩnh trụ cột, tham gia nhiều trận quyết chiến chiến lược và lập được nhiều chiến công hiển hách.

Trong trận Ngọc Hồi -Đống Đa (Mùng 5 Tết Kỉ Dậu 1789), trận thủy chiến đập tan tác hai vạn quân Xiêm do Nguyễn Ánh cầu viện trên khúc sông Rạch Gầm - Xoái Mút (Tiền Giang) năm 1785, vợ chồng Thiếu Phó là hai trong những vị tướng đã lập công xuất sắc.

Sau chiến thắng này, Trần Quang Diệu được Nguyễn Huệ cử làm Đốc Trấn Nghệ An, ông nhanh chóng ổn định xã hội tạo điều kiện cho nhân yên tâm làm ăn sinh sống, ngoài ra ông còn chứng tỏ được biệt tài của mình khi tổ chức xây dựng thành Phượng Hoàng Trung Đô.

Những năm 1790 -1791, vợ chồng Thiếu Phó chỉ huy các cuộc đánh dẹp lực lượng chống đối do Lê Duy Chỉ cầm đầu kết bè đảng với tù trưởng Bảo Lạc ở châu mục Hà Tuyên. Trong cuộc đối đầu quyết liệt với Nguyễn Ánh, vợ chồng Thiếu Phó lập được nhiều công lao, nhiều phen đánh cho Nguyễn Ánh thất điên bát đảo. Lớn nhất là trận Quy Nhơn năm 1801.

Cũng trong trận này Trần Quang Diệu làm được việc mà sử sách Việt Nam gọi là tín nghĩa, nhân đức. Đó là khi chiếm được thành Quy Nhơn, ông đã đối xử rất tử tế với các tướng và binh sĩ của nhà Nguyễn chỉ để giữ lời hứa với tướng địch là Võ Tánh trong giờ phút cuối cùng: “Phận sự ta làm chủ tướng, thì đành liều chết ở dưới cờ. Còn các tướng sĩ không có tội gì, không nên giết hại”.

Giữa lúc Tây Sơn đang rất thành công với các hoạt động chính trị, quân sự, ngoại giao và phát triển kinh tế thì vua Quang Trung đột ngột qua đời năm 1792, để lại nhiều công việc danh dở và sự thương tiếc của muôn dân.

Lúc này, Trần Quang Diệu được phong đến chức Thiếu phó, vợ chồng Thiếu Phó được người đương thời liệt vào hàng Tứ kiệt (2 người còn lại là Ngô Văn Sở và Võ Văn Dũng). Nhưng do vua Cảnh Thịnh (Quang Toản) còn nhỏ không giữ được việc triều chính nên triều đại Tây Sơn bắt đầu suy yếu, đã không còn thực lực vững vàng như ngày trước.

Mặc dù vậy nhưng vợ chồng Thiếu Phó vẫn tận tình hết lòng hết sức giúp nghĩa quân Tây Sơn vượt qua những khó khăn, chiến đấu cực kỳ dũng cảm trong cuộc so tranh quyết liệt với quân Nguyễn Ánh hơn 10 năm trời.Năm 1802, trong một trận ác chiến với quân Nguyễn Ánh ở Nghệ An, vợ chồng Thiếu Phó cùng con gái đều bị bắt dọc đường rút quân ra Bắc. Kỳ 2: Tây Sơn ngũ phượng thư - 5 nữ dũng tướng tài ba.

Theo SBĐ

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp