• Pic Mgmt

    VIẾT LẠI LỊCH SỬ TRUNG HOA

    Bạn thân mến, bạn đang đọc những dòng dầu tiên của cuốn sách sẽ gây chấn động niềm tin và thức tỉnh lương tri bạn. Cho đến nay, không chỉ bạn mà cả thế giới tin rằng, người phương Tây đem văn minh đến Trung Hoa. Tới lượt mình, người Trung Hoa mang văn minh xuống khai hóa dân An Nam mông muội. Ngôn ngữ Việt mượn 60% tiếng Hán. Văn hóa Việt là sự vay mượn văn hóa Trung Hoa, nhưng chưa đến nơi đến chốn… Đó là sự dối trá vĩ đại được áp đặt thành tín điều suốt nhiều thế kỷ qua!

  • Pic Mgmt

    NGHỆ NHÂN CUỐI CÙNG CỦA DÒNG HỌ LÀM GIẤY TIẾN VUA

    Dòng họ Lê Thế ở phường Bưởi (Tây Hồ, Hà Nội, xưa là phường Yên Thái) từng có hơn 100 năm làm giấy tiến vua. Hiện dòng họ chỉ còn một nghệ nhân giữ nghề và đang canh cánh nỗi lo thất truyền. Dưới cơn mưa tầm tã sau bão Jebi, bên ấm nước chè nóng trong ngôi nhà ở ngõ 444 Thụy Khuê (Tây Hồ), ông Nguyễn Thế Đoán thong thả kể về nghề làm giấy của dòng họ. Theo nghệ nhân sinh năm 1935 này, tổ tiên của ông bắt đầu làm giấy tiến vua từ thời Hậu Lê đầu thế kỷ 15...

  • Pic Mgmt

    ĐỪNG NÊN BỎ QUA "THẦN DƯỢC" MĂNG CỤT

    Có nguồn gốc từ Malaysia, ngày nay măng cụt đã là loại quả phổ biến toàn Đông Nam A và một số vùng châu Phi. Loại trái cây màu tím không chỉ có vị chua mát dễ chịu mà còn mang tới nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe...

  • Pic Mgmt

    BẾ MẠC LIÊN HOAN CA TRÙ TOÀN QUỐC 2014

    Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2014 có sự góp mặt của 26 Câu lạc bộ thuộc 12 tỉnh, thành phố, tham gia biểu diễn hơn 100 tiết mục được đầu tư bài bản, thể hiện 3 xu hướng chính: sự trao truyền biểu diễn cho lớp trẻ; khôi phục vốn cổ; phóng tác nhằm mục đích làm phong phú hơn nghệ thuật hát Ca trù...

  • Pic Mgmt

    NGUỒN GỐC VIỆT NAM CỦA TÊN 12 CON GIÁP...

    Ngọ hay Ngũ 午 là chi thứ 7 trong thập nhị chi hay 12 con giáp. Biểu tượng của Ngọ là con ngựa dùng chỉ thời gian như giờ Ngọ từ 11 giờ sáng đến 1 giờ chiều (chính ngọ là đúng trưa, giữa trưa hay 12 giờ trưa), tháng 5 …

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN DẤU TÍCH 2 NGÔI CHÙA CỔ Ở HÀ GIANG

    Cán bộ Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Hà Giang vừa tìm ra dấu tích ngôi chùa Nậm Dầu cổ, có niên đại 600 năm, tại khu vực thôn Nậm Thanh, xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.

  • Pic Mgmt

    LỄ KHÁNH THÀNH TỪ ĐƯỜNG CHI HỌ BÙI KHẮC Ở TP. HẢI DƯƠNG

    Ngày 13/9/2014 (nhằm ngày 20/8 Giáp Ngọ) , chi họ Bùi Khắc ở TP Hải Dương đã làm lễ khánh thành Từ đường. Sáng ngày 13/9/2014 (20/8 Giáp Ngọ), anh Bùi Huy Ngọc, con trưởng của ông Bùi Gia Khánh đưa xe đón 2 chúng tôi: ông Bùi Xuân Ngật, Trưởng ban phát triển Cộng đồng họ Bùi Việt Nam và tôi Bùi Khắc Dự với tư cách là hậu duệ đời thứ 12 của Thượng thư Quận Công Bùi Khắc Nhất, quê quán: Xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa...

  • Pic Mgmt

    VĂN CHỈ HOẰNG HÓA: CẦN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ TÔN TẠO

    Nằm trong cụm Di tích lịch sử Bảng Môn Đình, Văn chỉ Hoằng Hóa gắn liền với truyền thống trọng đạo học của miền quê xứ Thanh hiện đang bị xâm phạm...

  • Pic Mgmt

    Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ

    Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ là sự biến đổi không gian sinh tồn của người Việt, thể hiện bởi các triều đại chính thống được công nhận. Nó mang tính chất phức tạp, lúc bị mất lãnh thổ về các nhà nước khác, lúc xâm chiếm chinh phục được lãnh thổ mới...

  • Pic Mgmt

    LÀNG SỦI

    Theo các nhà nghiên cứu thì “Sủi” có gốc từ âm Việt cổ “S lủi”, qua phiên âm tiếng Hán là Thổ Lỗi, sau đó đổi thành Siêu Loại. Thế kỷ XVI- XVII, văn bia trong chùa ghi tên làng là Phú Thị, từ đó tên gọi này được dùng cho đến nay. Làng Sủi là một làng cổ trong địa bàn cư trú của người Việt cổ xưa thời Hùng Vương...

  • Pic Mgmt

    MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ NGUỒN GỐC BÁCH VIỆT

    TS. Nguyễn Văn Vịnh (tổng hợp) Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ cho phép các nghiên cứu xác định tính hiện thực của cộng đồng Bách Việt (Người Việt hiện nay là sự kết hợp của tộc Âu Việt và Lạc Việt)...

  • Pic Mgmt

    NGÔI ĐỀN LƯU GIỮ NHIỀU BÍ ẨN

    Đền Cao thuộc thôn Đại, xã An Lạc, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương toạ lạc trên một ngọn đồi cùng vành đai với 99 quả đồi nổi danh từ câu ca huyền thoại về đàn chim nhạn của người dân nơi đây: “Chín mươi chín con theo mẹ dòng dòng/Một cô con gái phải lòng bên kia”...

  • Pic Mgmt

    Quan hệ Trung Quốc – Việt Nam

    uan hệ Việt Nam – Trung Quốc (Quan hệ Việt Trung) là chủ đề nóng bỏng trong hơn 4.000 năm lịch sử của Việt Nam, cho dù thời đại nào đều mang tính thời sự. Là hai nước láng giềng, chung biên giới trên bộ và trên biển, lại có quá trình gắn bó tương tác về văn hóa lịch sử...

  • Pic Mgmt

    LỄ VU LAN: AI CÒN CHA MẸ...XIN ĐỪNG THỜ Ơ !

    Những ngày tháng Bẩy âm lịch lại về, mang theo chút mưa nắng thất thường đan xen vào dòng đời tấp nập. Cũng chính lúc này, nhà nhà đều thành kính bước vào mùa Vu Lan - mùa báo hiếu…Bản chất cuộc đời như con thuyền ngoài biển khơi, có lúc sóng yên gió lặng, thuyền đi êm ả và đích đến dễ dàng đạt được. Nhưng phần lớn trên hành trình ấy, con truyền thường phải đương đầu với muôn vàn sóng gió để cập bờ...

  • Pic Mgmt

    LỜI HỊCH KHỞI NGHĨA MỸ LƯƠNG CỦA CAO BÁ QUÁT

    Ngày 10/12/2010, tôi có dịp cùng đi với bạn Ngô Thế Long đến thăm ông Phan Văn Dốp - Giám đốc Thư Viện Khoa Học Xã Hội Thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, tôi đã tìm thấy toàn văn bản dịch HỊCH KHỞI NGHĨA MỸ LƯƠNG của Cao Bá Quát được đăng trong KỶ YẾU THÔNG TIN UNESCO VIETNAM, số 7 tháng 12 năm 1964 (Chủ nhiệm kiêm chủ bút: NGUYỄN ĐÌNH HÒA. Thư ký kiêm quản lý: NGUYỄN QUỲNH)...

Chi tiết

NỮ TƯỚNG BÙI THỊ XUÂN

Đăng lúc: 2014-11-06 20:11:46 - Đã xem: 3521

Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra rất nhiều nữ tướng anh hùng hào kiệt, bất khuất và không ít người trong số đó đã trở nên bất tử với cái chết trung liệt của mình được đời đời kính ngưỡng.

Cái chết của nữ tướng Tây Sơn, Đô Đốc Bùi Thị Xuân là một trong những nữ tướng anh hùng của Tây Sơn và cái chết lẫm liệt, bất tử của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Lúc sinh thời người đời khâm phục Bùi Thị Xuân vì bà vừa có nhan sắc tuyệt trần, giỏi võ nghệ và tài cầm quân của một nữ tướng kiệt xuất cùng chồng là Thái phó Trần Quang Diệu phò vua Quang Trung- Nguyễn Huệ chinh Nam, tảo Bắc oai phong bách chiến, bách thắng.

Khi triều Tây Sơn suy yếu, tan rã bà vẫn một lòng thờ vua Cảnh Thịnh chiến đấu đến sức tàn lực kiệt và bị Nguyễn Ánh bắt. Vì căm hận và hoảng sợ, vua Gia Long đã trả thù hèn hạ và dã man nhất với cực hình cho voi giày. Bà cùng với con gái Bùi Bích Xuân đã chết được một nhà truyền giáo phương Tây De La Bissachère viết năm 1807 đã chứng kiến và kể lại, nhưng oai danh và khí tiết khiến cho trời đất quỷ thần còn kính sợ, người đời thì truyền tụng sự bất tử của nữ tướng trung liệt Đô đốc Bùi Thị Xuân.

Từ xa xưa, người dân đất Bình Định đã có câu ca dao :

Ai vào Bình Đình mà coi
Con gái cũng biết múa roi, đánh quyền…

Câu ca dao không chỉ đề cao tinh thần thượng võ mà còn là sự ngợi ca tài năng võ nghệ lỗi lạc của những nữ tướng dưới cờ nghĩa Tây Sơn, dưới trướng của Nguyễn Huệ - Quang Trung. Trong số đó, người nữ tướng kiệt xuất nhất chính là Đô đốc Bùi Thị Xuân - vợ của Thái Phó Trần Quang Diệu.

Bùi Thị Xuân (chưa rõ năm sinh) là người làng Xuân Hòa, phía Nam sông Côn, tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định), là con của ông Bùi Đắc Chí, cháu của Thái sư Bùi Đắc Tuyên và là cháu gọi bà Bùi Thị Nhạn (vợ kế Quang Trung) bằng cô ruột.

Lúc nhỏ, Bùi Thị Xuân không chuyên tâm vào chuyện nhi nữ thường tình, rất chăm chỉ luyện tập võ nghệ, múa côn, đánh quyền. Theo các nguồn tư liệu đều mô tả nữ tướng Bùi Thị Xuân thời trẻ là một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp, dũng mãnh và giỏi văn thơ, binh pháp, chữ nghĩa. Qua bức vẽ chân dung của bà đang thờ tự ở nhà Bùi tộc thời gian qua dường như không chính xác. Tả về Nữ tướng Bùi Thị Xuân, danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1853-1922) có đoạn viết rằng:

Xuân hàn lãnh khí như tiễn đao
Xuân phong, xuân huyết nhiễm chinh bào
Hoàng hôn thành dốc bi già động
Hữu nhân diện tỷ phù dung kiều…

Tạm dịch nghĩa:

Khí xuân lạnh như khí lạnh của lưỡi dao bén thoát ra
Gió xuân thổi máu bay thấm đẫm tấm chinh bào
Nơi góc thành tiếng tù và lay động bóng hoàng hôn
Có người dung nhan kiều diễm như đóa phù dung…

Bài thơ cho thấy, Bùi Thị Xuân phải là người phụ nữ xinh đẹp kiều diễm, rất giỏi võ nghệ, có tài cầm binh, thông thạo binh pháp, có ý chí kiên cường và lòng dũng cảm vô song. Nhờ vào tài nghệ về chiến thuật, binh bị cộng với lòng dũng cảm bà đã lập được nhiều chiến công, trở thành nữ tướng kiệt xuất của nghĩa quân Tây Sơn với tư cách là người chỉ huy đội tượng binh - một binh chủng đặc biệt và dũng mãnh này khiến quân Trịnh, Nguyễn và Mãn Thanh khiếp sợ.

Tranh vẽ hình phạt voi giày nữ tướng Bùi Thị Xuân

Mỗi khi ngọn cờ thêu bốn chữ "Tây Sơn nữ tướng" giương cao ở bất kì nơi nào thì quân giặc ở đó khiếp đảm bỏ chạy giẫm đạp lên nhau mà chết. Sau này, Nguyễn Huệ cũng thừa nhận bà rất xứng đáng với danh xưng đó và còn ban tặng thêm bốn chữ "Cân quắc anh hùng".

Có điều người đời ngạc nhiên không thể hiểu được vì sao một nữ nhi thời phong kiến loạn lạc, giặc giã khắp nơi, ngoài tài thao lược, võ nghệ siêu phàm bà còn có thuật thuần dưỡng voi rừng và huấn luyện chúng thành những đội tượng binh hùng mạnh đã bao phen làm kẻ thù khiếp sợ.

Hiện còn di tích bãi luyện voi, lò luyện võ của bà ở Tây Sơn dọc theo Gò Dinh, sông Côn. Nghe đâu trước khi được chủ tướng Nguyễn Huệ mời về dưới cờ Tây Sơn, bà đã tự phong “Tây Sơn nữ tướng”, có trong tay cả một đoàn nữ binh đông đúc cùng với đàn voi chiến.

Tương truyền Bùi Thị Xuân thường sử dụng song kiếm rất tuyệt nghệ. Trong một lần vào rừng đi săn, bà gặp một con trăn rất lớn đang xiết một con voi trắng rất lớn gần chết. Bà dùng song kiếm giết chết con trăn khổng lồ cứu voi trắng chúa thoát chết. Vì cảm phục ân nhân nên sau này tất cả voi rừng do voi trắng gọi đến giúp bà thuần phục chiến đấu rất nhanh và tuyệt đối trung thành với chủ.

Như vậy có thể suy đoán, Bùi tộc ngày xưa ở làng Xuân Hòa có lẽ là dòng họ lớn rất có thanh thế. Có thể là con cái một danh tướng bất mãn triều đình lui về vùng Tây Sơn, An Khê sinh sống ẩn dật chờ cơ hội giúp nước, cứu dân. Trong “Cân quắc anh hùng truyện” của Nguyễn Bá Huân thì võ sư Ngô Mãnh - thầy dạy võ của Bùi Thị Xuân là Đô thống của chúa Nguyễn đã bị quyền thần Trương Phúc Loan hãm hại nên dắt cháu là Ngô Văn Sở trốn đi.

Giữa bước giang hồ lưu lạc, cơ hàn thì chú cháu họ Ngô lại gặp cha Bùi Thị Xuân đưa về Bùi gia trang cưu mang, giúp đỡ. Khi Ngô Mãnh dạy võ cho Bùi Thị Xuân thành tài thì ông tạ thế. Và sau này Ngô Văn Sở vẫn ở lại cùng Bùi gia, rồi cùng vợ chồng Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu về phò tá nhà Tây Sơn.

Còn trong “Nhạn thần cô” của Trần Thị Huyền Trang có đề cập đến chi tiết ngoài chính sử, rất kỳ lạ : đó là vào năm 1777, trong đoàn quân của Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ tiến vào đánh thành Gia Định có vợ chồng danh tướng Trần Quang Diệu - Bùi Thị Xuân.

Trong một trận đụng độ với quân chúa Nguyễn, nghĩa quân Tây Sơn đã chiến thắng và bắt giết chết nhiều vương tử, vương tôn thân tộc của chúa Nguyễn, trong đó có Hoàng tôn Phúc Đổng (anh Nguyễn Ánh). Riêng Nguyễn Ánh (lúc này mới 15 tuổi) bỏ chạy cùng nhóm người và bất ngờ đụng đầu với cánh quân của nữ tướng Bùi Thị Xuân. Có người trong nghĩa binh nhận ra Nguyễn Ánh báo cho Bùi Thị Xuân biết. Bà bắt được Ánh nhưng thấy còn quá nhỏ thì động lòng thương hại không nỡ giết một đứa bé vô tôi nên đã tha cho.

Nếu chi tiết này có thật trong lịch sử thì đó là đại nghiệp báo cho nhà Tây Sơn và gia đình nữ tướng sau này. Đâu ai có thể ngờ rằng 25 năm sau đó, quân Tây Sơn bị thất bại rơi vào tay kẻ thù, chính kẻ mình tha mạng đã ra tay hành hình một cách dã man cả vợ chồng và đứa con gái duy nhất Trần Bích Xuân cũng chỉ vừa tuổi trăng tròn.

Tuy nhiên, cũng có quan niệm cho rằng, do Nguyễn Ánh có chân mạng Đế Vương nên không chỉ một lần, mà nhiều lần trong suốt mấy mươi năm bôn tẩu tránh sự truy lùng của nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh đều thoát hiểm an toàn. Mệnh trời như thế, con người dù muốn cũng không thể nào làm khác đi được.

Trần Quang Diệu đã kết duyên cùng nữ tướng Bùi Thị Xuân theo sách sử và dân gian lưu truyền đó là lần một mình hổ tướng Trần Quang Diệu đánh nhau với một con hổ dữ rất to lớn trong rừng bất phân thắng bại. Tình cờ Bùi Thị Xuân gặp đã ra tay ứng cứu giết chết con hổ dữ hung tợn cứu Trần Quang Diệu.

Cảm kích trước mối tình thượng võ và cao đẹp ấy, hai bên đã mến tài nhau và nên chồng vợ sau thời gian tá túc trị thương tại nhà Bùi Thị Xuân rồi cả hai cùng phò Nguyễn Huệ - Quang Trung dựng nghiệp tại Phủ Lạc. Với tài nghệ cộng với lòng dũng cảm, vợ chồng Thiếu Phó được Bộ chỉ huy Tây Sơn tin cậy và giao cho những chức vụ ngày càng lớn, nhanh chóng trở thành những tướng lĩnh trụ cột, tham gia nhiều trận quyết chiến chiến lược và lập được nhiều chiến công hiển hách.

Trong trận Ngọc Hồi -Đống Đa (Mùng 5 Tết Kỉ Dậu 1789), trận thủy chiến đập tan tác hai vạn quân Xiêm do Nguyễn Ánh cầu viện trên khúc sông Rạch Gầm - Xoái Mút (Tiền Giang) năm 1785, vợ chồng Thiếu Phó là hai trong những vị tướng đã lập công xuất sắc.

Sau chiến thắng này, Trần Quang Diệu được Nguyễn Huệ cử làm Đốc Trấn Nghệ An, ông nhanh chóng ổn định xã hội tạo điều kiện cho nhân yên tâm làm ăn sinh sống, ngoài ra ông còn chứng tỏ được biệt tài của mình khi tổ chức xây dựng thành Phượng Hoàng Trung Đô.

Những năm 1790 -1791, vợ chồng Thiếu Phó chỉ huy các cuộc đánh dẹp lực lượng chống đối do Lê Duy Chỉ cầm đầu kết bè đảng với tù trưởng Bảo Lạc ở châu mục Hà Tuyên. Trong cuộc đối đầu quyết liệt với Nguyễn Ánh, vợ chồng Thiếu Phó lập được nhiều công lao, nhiều phen đánh cho Nguyễn Ánh thất điên bát đảo. Lớn nhất là trận Quy Nhơn năm 1801.

Cũng trong trận này Trần Quang Diệu làm được việc mà sử sách Việt Nam gọi là tín nghĩa, nhân đức. Đó là khi chiếm được thành Quy Nhơn, ông đã đối xử rất tử tế với các tướng và binh sĩ của nhà Nguyễn chỉ để giữ lời hứa với tướng địch là Võ Tánh trong giờ phút cuối cùng: “Phận sự ta làm chủ tướng, thì đành liều chết ở dưới cờ. Còn các tướng sĩ không có tội gì, không nên giết hại”.

Giữa lúc Tây Sơn đang rất thành công với các hoạt động chính trị, quân sự, ngoại giao và phát triển kinh tế thì vua Quang Trung đột ngột qua đời năm 1792, để lại nhiều công việc danh dở và sự thương tiếc của muôn dân.

Lúc này, Trần Quang Diệu được phong đến chức Thiếu phó, vợ chồng Thiếu Phó được người đương thời liệt vào hàng Tứ kiệt (2 người còn lại là Ngô Văn Sở và Võ Văn Dũng). Nhưng do vua Cảnh Thịnh (Quang Toản) còn nhỏ không giữ được việc triều chính nên triều đại Tây Sơn bắt đầu suy yếu, đã không còn thực lực vững vàng như ngày trước.

Mặc dù vậy nhưng vợ chồng Thiếu Phó vẫn tận tình hết lòng hết sức giúp nghĩa quân Tây Sơn vượt qua những khó khăn, chiến đấu cực kỳ dũng cảm trong cuộc so tranh quyết liệt với quân Nguyễn Ánh hơn 10 năm trời.Năm 1802, trong một trận ác chiến với quân Nguyễn Ánh ở Nghệ An, vợ chồng Thiếu Phó cùng con gái đều bị bắt dọc đường rút quân ra Bắc. Kỳ 2: Tây Sơn ngũ phượng thư - 5 nữ dũng tướng tài ba.

Theo SBĐ

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp