• Pic Mgmt

    KỲ LẠ LÀNG CỔ PHONG LƯU

    Có những ngôi làng có lối sống, văn hóa đặc trưng và kiến trúc hiếm gặp; có những ngôi làng là đất địa linh nhân kiệt, nơi chôn nhau cắt rốn của những tên tuổi lẫy lừng; có những ngôi làng là đất học lừng danh...Cự Đà - cách trung tâm Hà Nội chừng 20 km - là một ngôi làng cổ kỳ lạ. Từ lai lịch, phong cách kiến trúc độc nhất vô nhị đến nếp sống rất “làng” nhưng đầy chất phong lưu...

  • Pic Mgmt

    TÌM LẠI NGUỒN GỐC VÙNG ĐẤT BÁCH VIỆT

    Trong hành trình tìm lại cội nguồn văn hóa các Việt tộc, đã có nhiều nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như trong nước, ở nhiều lĩnh vực khác nhau...

  • Pic Mgmt

    XÓT XA LĂNG MỘ VUA TRẦN ANH TÔNG....

    Con đập Trại Lốc và sự vô tình của con người đã nhấn chìm luôn những bí ẩn thú vị về cuộc đời và cái chết của một vị vua oai hùng trong lịch sử Đại Việt. Đứng trên đập Trại Lốc, ông Nguyễn Hữu Tâm chỉ tay ra bốn hướng, mô tả dãy núi trùng điệp bao quanh hồ Trại Lốc rộng mênh mông. Xưa kia, giữa dãy núi trùng điệp ấy, có một thung lũng hữu tình, với con suối uốn lượn chảy qua. Giữa thung lũng, cạnh con suối, nổi lên một quả đồi nhỏ có tên là đồi Trán Quỷ...

  • Pic Mgmt

    HỒ HOÀN KIẾM VÀ BÍ ẨN LỚN CHƯA THỂ LÝ GIẢI

    (Kienthuc.net.vn) - Từ khi có hồ Hoàn Kiếm đến bây giờ, chưa bao giờ hồ cạn nước. Nhiều người thắc mắc rằng, không biết hồ lấy nguồn nước nơi đâu, vì sao nước hồ có màu xanh? Điều khiến nhiều người quan tâm đến hồ Hoàn Kiếm, bởi bốn mùa nước hồ đều có màu xanh trong. "Xưa kia người ta cho rằng nước hồ xanh là do chất tiết của mỏ đồng dưới đáy hồ. Thế nhưng, các nhà khoa học đã chứng minh màu nước hồ xanh là do trong hồ có nhiều chủng tảo lục chứ không phải do có mỏ đồng", PGS.TS Hà Đình Đức cho biết...

  • Pic Mgmt

    ƯỚC MUỐN KHÔI PHỤC MỘT LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG

    Cuối tháng 10 năm 2012, ông Lê Đức Chắn, một chủ lán thuyền lớn ở thôn Cống Mương (phường Phong Hải, TX Quảng Yên) đến Phòng Văn hoá và Thông tin thị xã nộp đơn xin công nhận làng nghề đóng tàu thuyền truyền thống phường Phong Hải...

  • Pic Mgmt

    SUY NGHĨ TẢN MẠN VỀ VĂN HÓA

    Trong cuộc tọa đàm (22 - 01- 2014) về Văn hóa, Giáo dục và phát triển Nhân cách người Việt Nam… khi được giới thiệu bài “Mấy suy nghĩ tản mạn về giáo dục” của tôi vừa viết, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thế thao, Du lịch Hồ Anh Tuấn liền đặt viết bài này. Dẫu không chuyên, nhưng trước một gợi ý đầy cảm hứng, nên thành thật bầy tỏ mọi nghĩ suy, chỉ mong gợi ra chút gì đó để cùng tư duy….

  • Pic Mgmt

    TÔN VINH NGUYỄN VĂN VĨNH LÀ "TINH HOA VĂN HÓA VIỆT NAM HIỆN ĐẠI"

    Ở giải Văn hóa Phan Châu Trinh, ban tổ chức đã vinh danh những cá nhân có cống hiến xuất sắc trong các lĩnh vực thuộc bốn hạng mục: “Dịch thuật” (trao cho dịch giả Đào Hữu Dũng), “Vì sự nghiệp Văn hoá và Giáo dục” (trao cho giáo sư Pierre Darriulat và giáo sư Trịnh Xuân Thuận), “Nghiên cứu” (trao cho giáo sư Nguyễn Ngọc Lanh), “Việt Nam học” (trao cho giáo sư Peter Zinoman)...

  • Pic Mgmt

    Ý NGHĨA NGÀY PHẬT ĐẢN TRONG ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

    ...Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất thân là một thái tử tên Tất Đạt Đa, dòng họ Cồ Đàm, Vương tộc Thích Ca. Ngài được cho là sinh vào ngày Rằm tháng tư năm 624 trước tây lịch (theo Nam tông); mùng 8/4 (theo Bắc tông) tại vườn Lâm Tỳ Ni - nơi nằm giữa Ca Tỳ La Vệ và Devadaha ở Nepal...

  • Pic Mgmt

    CAO CHI: NHÀ VẬT LÝ VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

    TT - Từ một nhà giáo trẻ trong chiến khu Bình Định thời kháng chiến chống Pháp, trở thành một trong những nhà vật lý thế hệ đầu tiên của đất nước, nhưng lúc nào Cao Chi cũng luôn là một nghệ sĩ bẩm sinh. Mới đấy mà hôm nay GS.TS Cao Chi đã 80 tuổi, với 60 năm cống hiến miệt mài. Cao Chi là một nhà vật lý, một nhà sư phạm, một nghệ sĩ...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG CHUYỆN KHÓ TIN Ở "NGHĨA ĐỊA" CÁC VUA TRẦN

    Các vị vua Trần, những người đã gây dựng nên một thời đại rực rỡ nhất của nền văn minh Đại Việt, đã từng 3 lần đánh bại quân Nguyên Mông, hiện đang bị người đời lãng quên – một sự lãng quên rất tủi...

  • Pic Mgmt

    THAO THAO (1909-1994)

    Cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (tên thật là Cao Bá Thao), sinh ngày 11 tháng 6 năm 1909 [tức là ngày 24 tháng 4 Kỷ Dậu], tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, thuộc tỉnh Bắc Ninh xưa (nay thuộc Hà Nội). Ông mất ngày 07 tháng 02 năm 1994 [tức là ngày 27 tháng 12 năm Quý Dậu], thọ 86 tuổi...

  • Pic Mgmt

    DÂN TỘC KINH Ở GIANG BÌNH (Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc)

    Trung Quốc là quốc gia đa dân tộc, trong đó người Kinh là một trong 55 dân tộc thiểu số chiếm số lượng khiêm tốn 18.700 người so với một số dân tộc khác như người Choang 15.555.800 người, người Di 6.578.500 người,... [1] Trên các trang web, bản đồ, các sách tổng quan chung về các dân tộc thiểu số ở Trung Quốc hiện nay [2] khi giới thiệu về dân tộc Kinh thường ghi ngắn gọn về địa bàn cư trú tập trung nhất của họ là ở Kinh Đảo thuộc trấn Giang Bình, thành phố Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU LỊCH SỬ BIỂN ĐẢO VIỆT NAM...

    ...Đề cập đến lịch sử hình thành và phát triển của Việt Nam ở khu vực Đông Nam Á cũng như hành trình và khát vọng vươn ra biển lớn, bộ phim tài liệu Bọt biển và sóng ngầm sẽ chuyển tới khán giả phần nào khát vọng hòa bình, độc lập, tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    AI ĐÃ KHÁM PHÁ RA CHÂU MỸ?

    Chú thích của CBN: Tôi tình cờ đọc được bài này trên mạng. Tôi hoài nghi vì nội dung bài viết, nên đăng lại toàn văn bài viết này để các nhà sử học, các nhà nghiên cứu cổ sử cùng tham khảo & tìm hiểu xem sư thật là ai đã có công phát hiện ra Châu Mỹ? Zeng là người Bách Việt hay người nhà Minh (Trung Hoa)?...

  • Pic Mgmt

    CÔNG TRÌNH SƯ NGUYỄN AN, NGƯỜI VIỆT NAM VỚI VIỆC TẠO DỰNG CỐ CUNG Ở TRUNG QUỐC (Bài viết của Tân An)

    Cố Cung, vốn có tên nữa là Tử Cấm Thành, tọa lạc ở trung tâm Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là một quần thể kiến trúc cổ, quy mô lớn và hoàn chỉnh bậc nhất của Trung Quốc. Từ niên hiệu Vĩnh Lạc 15 của triều Minh (1417) vua Minh Thành Tổ bắt đầu cho xây dựng Cố Cung, đến năm Vĩnh Lạc 18 (1421), vua Minh tiến hành kế hoạch di chuyển Thủ đô từ Nam Kinh, tức Kim Lăng, lên Bắc Kinh. Và, việc xây dựng Cố Cung từ đó, được tiếp tục triển khai với quy mô vô cùng to lớn, kéo dài nhiều năm, tạo nên một quần thể các cung điện, lầu tạ cực kỳ nguy nga, đồ sộ...

Chi tiết

NỮ TƯỚNG BÙI THỊ XUÂN

Đăng lúc: 2014-11-06 20:11:46 - Đã xem: 3159

Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra rất nhiều nữ tướng anh hùng hào kiệt, bất khuất và không ít người trong số đó đã trở nên bất tử với cái chết trung liệt của mình được đời đời kính ngưỡng.

Cái chết của nữ tướng Tây Sơn, Đô Đốc Bùi Thị Xuân là một trong những nữ tướng anh hùng của Tây Sơn và cái chết lẫm liệt, bất tử của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Lúc sinh thời người đời khâm phục Bùi Thị Xuân vì bà vừa có nhan sắc tuyệt trần, giỏi võ nghệ và tài cầm quân của một nữ tướng kiệt xuất cùng chồng là Thái phó Trần Quang Diệu phò vua Quang Trung- Nguyễn Huệ chinh Nam, tảo Bắc oai phong bách chiến, bách thắng.

Khi triều Tây Sơn suy yếu, tan rã bà vẫn một lòng thờ vua Cảnh Thịnh chiến đấu đến sức tàn lực kiệt và bị Nguyễn Ánh bắt. Vì căm hận và hoảng sợ, vua Gia Long đã trả thù hèn hạ và dã man nhất với cực hình cho voi giày. Bà cùng với con gái Bùi Bích Xuân đã chết được một nhà truyền giáo phương Tây De La Bissachère viết năm 1807 đã chứng kiến và kể lại, nhưng oai danh và khí tiết khiến cho trời đất quỷ thần còn kính sợ, người đời thì truyền tụng sự bất tử của nữ tướng trung liệt Đô đốc Bùi Thị Xuân.

Từ xa xưa, người dân đất Bình Định đã có câu ca dao :

Ai vào Bình Đình mà coi
Con gái cũng biết múa roi, đánh quyền…

Câu ca dao không chỉ đề cao tinh thần thượng võ mà còn là sự ngợi ca tài năng võ nghệ lỗi lạc của những nữ tướng dưới cờ nghĩa Tây Sơn, dưới trướng của Nguyễn Huệ - Quang Trung. Trong số đó, người nữ tướng kiệt xuất nhất chính là Đô đốc Bùi Thị Xuân - vợ của Thái Phó Trần Quang Diệu.

Bùi Thị Xuân (chưa rõ năm sinh) là người làng Xuân Hòa, phía Nam sông Côn, tổng Phú Phong, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là thôn Phú Xuân, xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định), là con của ông Bùi Đắc Chí, cháu của Thái sư Bùi Đắc Tuyên và là cháu gọi bà Bùi Thị Nhạn (vợ kế Quang Trung) bằng cô ruột.

Lúc nhỏ, Bùi Thị Xuân không chuyên tâm vào chuyện nhi nữ thường tình, rất chăm chỉ luyện tập võ nghệ, múa côn, đánh quyền. Theo các nguồn tư liệu đều mô tả nữ tướng Bùi Thị Xuân thời trẻ là một thiếu nữ cực kỳ xinh đẹp, dũng mãnh và giỏi văn thơ, binh pháp, chữ nghĩa. Qua bức vẽ chân dung của bà đang thờ tự ở nhà Bùi tộc thời gian qua dường như không chính xác. Tả về Nữ tướng Bùi Thị Xuân, danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1853-1922) có đoạn viết rằng:

Xuân hàn lãnh khí như tiễn đao
Xuân phong, xuân huyết nhiễm chinh bào
Hoàng hôn thành dốc bi già động
Hữu nhân diện tỷ phù dung kiều…

Tạm dịch nghĩa:

Khí xuân lạnh như khí lạnh của lưỡi dao bén thoát ra
Gió xuân thổi máu bay thấm đẫm tấm chinh bào
Nơi góc thành tiếng tù và lay động bóng hoàng hôn
Có người dung nhan kiều diễm như đóa phù dung…

Bài thơ cho thấy, Bùi Thị Xuân phải là người phụ nữ xinh đẹp kiều diễm, rất giỏi võ nghệ, có tài cầm binh, thông thạo binh pháp, có ý chí kiên cường và lòng dũng cảm vô song. Nhờ vào tài nghệ về chiến thuật, binh bị cộng với lòng dũng cảm bà đã lập được nhiều chiến công, trở thành nữ tướng kiệt xuất của nghĩa quân Tây Sơn với tư cách là người chỉ huy đội tượng binh - một binh chủng đặc biệt và dũng mãnh này khiến quân Trịnh, Nguyễn và Mãn Thanh khiếp sợ.

Tranh vẽ hình phạt voi giày nữ tướng Bùi Thị Xuân

Mỗi khi ngọn cờ thêu bốn chữ "Tây Sơn nữ tướng" giương cao ở bất kì nơi nào thì quân giặc ở đó khiếp đảm bỏ chạy giẫm đạp lên nhau mà chết. Sau này, Nguyễn Huệ cũng thừa nhận bà rất xứng đáng với danh xưng đó và còn ban tặng thêm bốn chữ "Cân quắc anh hùng".

Có điều người đời ngạc nhiên không thể hiểu được vì sao một nữ nhi thời phong kiến loạn lạc, giặc giã khắp nơi, ngoài tài thao lược, võ nghệ siêu phàm bà còn có thuật thuần dưỡng voi rừng và huấn luyện chúng thành những đội tượng binh hùng mạnh đã bao phen làm kẻ thù khiếp sợ.

Hiện còn di tích bãi luyện voi, lò luyện võ của bà ở Tây Sơn dọc theo Gò Dinh, sông Côn. Nghe đâu trước khi được chủ tướng Nguyễn Huệ mời về dưới cờ Tây Sơn, bà đã tự phong “Tây Sơn nữ tướng”, có trong tay cả một đoàn nữ binh đông đúc cùng với đàn voi chiến.

Tương truyền Bùi Thị Xuân thường sử dụng song kiếm rất tuyệt nghệ. Trong một lần vào rừng đi săn, bà gặp một con trăn rất lớn đang xiết một con voi trắng rất lớn gần chết. Bà dùng song kiếm giết chết con trăn khổng lồ cứu voi trắng chúa thoát chết. Vì cảm phục ân nhân nên sau này tất cả voi rừng do voi trắng gọi đến giúp bà thuần phục chiến đấu rất nhanh và tuyệt đối trung thành với chủ.

Như vậy có thể suy đoán, Bùi tộc ngày xưa ở làng Xuân Hòa có lẽ là dòng họ lớn rất có thanh thế. Có thể là con cái một danh tướng bất mãn triều đình lui về vùng Tây Sơn, An Khê sinh sống ẩn dật chờ cơ hội giúp nước, cứu dân. Trong “Cân quắc anh hùng truyện” của Nguyễn Bá Huân thì võ sư Ngô Mãnh - thầy dạy võ của Bùi Thị Xuân là Đô thống của chúa Nguyễn đã bị quyền thần Trương Phúc Loan hãm hại nên dắt cháu là Ngô Văn Sở trốn đi.

Giữa bước giang hồ lưu lạc, cơ hàn thì chú cháu họ Ngô lại gặp cha Bùi Thị Xuân đưa về Bùi gia trang cưu mang, giúp đỡ. Khi Ngô Mãnh dạy võ cho Bùi Thị Xuân thành tài thì ông tạ thế. Và sau này Ngô Văn Sở vẫn ở lại cùng Bùi gia, rồi cùng vợ chồng Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu về phò tá nhà Tây Sơn.

Còn trong “Nhạn thần cô” của Trần Thị Huyền Trang có đề cập đến chi tiết ngoài chính sử, rất kỳ lạ : đó là vào năm 1777, trong đoàn quân của Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ tiến vào đánh thành Gia Định có vợ chồng danh tướng Trần Quang Diệu - Bùi Thị Xuân.

Trong một trận đụng độ với quân chúa Nguyễn, nghĩa quân Tây Sơn đã chiến thắng và bắt giết chết nhiều vương tử, vương tôn thân tộc của chúa Nguyễn, trong đó có Hoàng tôn Phúc Đổng (anh Nguyễn Ánh). Riêng Nguyễn Ánh (lúc này mới 15 tuổi) bỏ chạy cùng nhóm người và bất ngờ đụng đầu với cánh quân của nữ tướng Bùi Thị Xuân. Có người trong nghĩa binh nhận ra Nguyễn Ánh báo cho Bùi Thị Xuân biết. Bà bắt được Ánh nhưng thấy còn quá nhỏ thì động lòng thương hại không nỡ giết một đứa bé vô tôi nên đã tha cho.

Nếu chi tiết này có thật trong lịch sử thì đó là đại nghiệp báo cho nhà Tây Sơn và gia đình nữ tướng sau này. Đâu ai có thể ngờ rằng 25 năm sau đó, quân Tây Sơn bị thất bại rơi vào tay kẻ thù, chính kẻ mình tha mạng đã ra tay hành hình một cách dã man cả vợ chồng và đứa con gái duy nhất Trần Bích Xuân cũng chỉ vừa tuổi trăng tròn.

Tuy nhiên, cũng có quan niệm cho rằng, do Nguyễn Ánh có chân mạng Đế Vương nên không chỉ một lần, mà nhiều lần trong suốt mấy mươi năm bôn tẩu tránh sự truy lùng của nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh đều thoát hiểm an toàn. Mệnh trời như thế, con người dù muốn cũng không thể nào làm khác đi được.

Trần Quang Diệu đã kết duyên cùng nữ tướng Bùi Thị Xuân theo sách sử và dân gian lưu truyền đó là lần một mình hổ tướng Trần Quang Diệu đánh nhau với một con hổ dữ rất to lớn trong rừng bất phân thắng bại. Tình cờ Bùi Thị Xuân gặp đã ra tay ứng cứu giết chết con hổ dữ hung tợn cứu Trần Quang Diệu.

Cảm kích trước mối tình thượng võ và cao đẹp ấy, hai bên đã mến tài nhau và nên chồng vợ sau thời gian tá túc trị thương tại nhà Bùi Thị Xuân rồi cả hai cùng phò Nguyễn Huệ - Quang Trung dựng nghiệp tại Phủ Lạc. Với tài nghệ cộng với lòng dũng cảm, vợ chồng Thiếu Phó được Bộ chỉ huy Tây Sơn tin cậy và giao cho những chức vụ ngày càng lớn, nhanh chóng trở thành những tướng lĩnh trụ cột, tham gia nhiều trận quyết chiến chiến lược và lập được nhiều chiến công hiển hách.

Trong trận Ngọc Hồi -Đống Đa (Mùng 5 Tết Kỉ Dậu 1789), trận thủy chiến đập tan tác hai vạn quân Xiêm do Nguyễn Ánh cầu viện trên khúc sông Rạch Gầm - Xoái Mút (Tiền Giang) năm 1785, vợ chồng Thiếu Phó là hai trong những vị tướng đã lập công xuất sắc.

Sau chiến thắng này, Trần Quang Diệu được Nguyễn Huệ cử làm Đốc Trấn Nghệ An, ông nhanh chóng ổn định xã hội tạo điều kiện cho nhân yên tâm làm ăn sinh sống, ngoài ra ông còn chứng tỏ được biệt tài của mình khi tổ chức xây dựng thành Phượng Hoàng Trung Đô.

Những năm 1790 -1791, vợ chồng Thiếu Phó chỉ huy các cuộc đánh dẹp lực lượng chống đối do Lê Duy Chỉ cầm đầu kết bè đảng với tù trưởng Bảo Lạc ở châu mục Hà Tuyên. Trong cuộc đối đầu quyết liệt với Nguyễn Ánh, vợ chồng Thiếu Phó lập được nhiều công lao, nhiều phen đánh cho Nguyễn Ánh thất điên bát đảo. Lớn nhất là trận Quy Nhơn năm 1801.

Cũng trong trận này Trần Quang Diệu làm được việc mà sử sách Việt Nam gọi là tín nghĩa, nhân đức. Đó là khi chiếm được thành Quy Nhơn, ông đã đối xử rất tử tế với các tướng và binh sĩ của nhà Nguyễn chỉ để giữ lời hứa với tướng địch là Võ Tánh trong giờ phút cuối cùng: “Phận sự ta làm chủ tướng, thì đành liều chết ở dưới cờ. Còn các tướng sĩ không có tội gì, không nên giết hại”.

Giữa lúc Tây Sơn đang rất thành công với các hoạt động chính trị, quân sự, ngoại giao và phát triển kinh tế thì vua Quang Trung đột ngột qua đời năm 1792, để lại nhiều công việc danh dở và sự thương tiếc của muôn dân.

Lúc này, Trần Quang Diệu được phong đến chức Thiếu phó, vợ chồng Thiếu Phó được người đương thời liệt vào hàng Tứ kiệt (2 người còn lại là Ngô Văn Sở và Võ Văn Dũng). Nhưng do vua Cảnh Thịnh (Quang Toản) còn nhỏ không giữ được việc triều chính nên triều đại Tây Sơn bắt đầu suy yếu, đã không còn thực lực vững vàng như ngày trước.

Mặc dù vậy nhưng vợ chồng Thiếu Phó vẫn tận tình hết lòng hết sức giúp nghĩa quân Tây Sơn vượt qua những khó khăn, chiến đấu cực kỳ dũng cảm trong cuộc so tranh quyết liệt với quân Nguyễn Ánh hơn 10 năm trời.Năm 1802, trong một trận ác chiến với quân Nguyễn Ánh ở Nghệ An, vợ chồng Thiếu Phó cùng con gái đều bị bắt dọc đường rút quân ra Bắc. Kỳ 2: Tây Sơn ngũ phượng thư - 5 nữ dũng tướng tài ba.

Theo SBĐ

CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp