• Pic Mgmt

    SÂM NGỌC LINH VIỆT NAM

    Đỉnh núi Ngọc Linh được xem là "thánh địa" của sâm quý, cũng vì thế rất nhiều người trở nên giàu có. Mỗi lần thu hoạch sâm, họ có trong tay tiền tỷ. Đến Trà Linh (huyện Nam Trà My, Quảng Nam) hỏi về sâm Ngọc Linh, ai cũng bảo lên nóc Măng Lùng, thôn 2, gặp ông Hồ Văn Du sẽ rõ. Ông Du nguyên là Trại phó Trại dược liệu sâm Trà Linh. Hiện ông trồng nhiều sâm, và được cho là giàu có nhất xã...

  • Pic Mgmt

    KHÔNG GIAN CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG...

    Đã có nhiều công trình nghiên cứu về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng qua khảo cổ, qua hệ thống đền thờ ở Trung Quốc… Trong bài này xin được giới thiệu một phần công trình của giáo sư Lê Trọng Khánh, qua lược đồ ngôn ngữ cổ để góp phần làm sáng tỏ thêm không gian rộng lớn cuộc khởi nghĩa của Hai Bà:...

  • Pic Mgmt

    NGÂN HÀNG DỮ LIỆU DI SẢN

    Ý tưởng thành lập Ngân hàng dữ liệu văn hoá phi vật thể các dân tộc Việt Nam đã được manh nha từ đầu những năm 90 với các tác giả như GS.TS Tô Ngọc Thanh, GS. Nhạc sĩ Nguyễn Xinh, TS. Hoàng Sơn... Các giai đoạn thử nghiệm được mở đầu vào năm 1994 với "Chương trình điều tra cơ bản về văn hoá các dân tộc Việt Nam" do Viện nghiên cứu Văn hoá Nghệ thuật nay là Viện Văn hoá Nghệ thuật Việt Nam tiến hành. Đến năm 2004 những điều kiện trong ý tưởng đó đã trở thành hiện thực đó là Trung tâm dữ liệu di sản văn hoá của Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (trước là Viện Văn hoá Thông tin - Bộ Văn hoá Thông tin)...

  • Pic Mgmt

    ĐI TÌM NHÀNH HOA THẠCH THẢO

    Sáng nay (29.7), Tạp chí Sông Hương đã tổ chức giới thiệu tác phẩm “Đi tìm nhành hoa thạch thảo” của tác giả Lê Duy Đoàn. Đến dự có đông đảo bạn đọc cùng các nhà văn nhà thơ tại Thừa Thiên Huế...

  • Pic Mgmt

    THƯ TỊCH TRUNG HOA THỪA NHẬN HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THUỘC VIỆT NAM

    Theo chính sử Trung Hoa, trong suốt 22 thế kỷ, từ các đời Tần, Hán đến sau Thế chiến thứ II, không thấy tài liệu nào, hay nói rõ hơn, không có câu chữ nào ghi rằng Biển Đông (Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa) với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa) thuộc chủ quyền của Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    XIÊM LA QUỐC LỘ TRÌNH TẬP LỤC

    ...Trong quá trình sưu tập các loại tư liệu Trung Quốc liên quan đến lịch sử biển Đông, vào đầu năm 2010 tôi tình cờ bắt gặp một tài liệu Hán Nôm Việt Nam được xuất bản ở Hồng Kông, mang tiêu đề Xiêm La quốc lộ trình tập lục 暹羅國路程集錄 do Tống Phước Ngoạn 宋福玩 và Dương Văn Châu 楊文珠 soạn tập, lời tấu dâng sách đề năm Gia Long cửu niên (1810)...

  • Pic Mgmt

    KHO BÁU GIỮA TRÙNG KHƠI

    Nằm trong khu vực vịnh Bái Tử Long và sát cạnh Di sản Thiên nhiên Thế giới vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Bái Tử Long được ví như một “kho báu” sinh quyển giữa trùng khơi ở vùng biển Ðông Bắc của Việt Nam. Vườn quốc gia Bái Tử Long có tổng diện tích 15.783ha, trong đó diện tích biển chiếm 9.658ha, diện tích các đảo nổi chiếm 6.125ha; bao gồm 1.909 loài động, thực vật, trong đó có 72 loài động vật và 30 loài thực vật được ghi trong Sách đỏ Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    MINH TRIẾT VIỆT TRONG VĂN MINH ĐÔNG PHƯƠNG

    ...Nhà xuất bản Tri thức xin giới thiệu với bạn đọc cuốn sách Minh triết Việt trong văn minh Đông phương của nhà nghiên cứu Đông phương học Nguyễn Vũ Tuấn Anh. Đây là kết quả nghiên cứu của tác giả trong nhiều năm, đã được công bố từng phần trong các cuốn sách như Tìm về cội nguồn kinh Dịch, Tính minh triết trong tranh dân gian Việt Nam, Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại, Hà đồ trong văn minh Lạc Việt...

  • Pic Mgmt

    LỄ DÂNG HƯƠNG DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT TẠI PHÚ THỊ, GIA LÂM, HÀ NỘI

    Nằm trong chuỗi hoạt động của Hội nghị quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần thứ III, Liên hoan thơ châu Á – Thái Bình Dương lần thứ II, sáng 06/03/2015, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức lễ dâng hương danh nhân Cao Bá Quát tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Ngài M. Salmawy, Tổng thư ký Hội Nhà văn Á – Phi, Chủ tịch Hội Nhà văn Ai Cập; nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; TS. Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, thuộc Bộ VHTT&DL; GS. TS Nguyễn Minh Thuyết,...

  • Pic Mgmt

    CHÙA AN PHÚ, QUẬN 8 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

    Chùa thường được gọi là chùa Miểng Sành, tọa lạc ở số 24 đường Chánh Hưng, phường 10, quận 8, TP. Hồ Chí Minh. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông. Đây là một trong những ngôi chùa cổ ở thành phố. Chùa do Hòa thượng Thích Thanh Đức sáng lập, đã trải qua 6 đời trụ trì. Hòa thượng Thích Từ Bạch đã tổ chức trùng tu chùa từ năm 1960 đến năm 1993...

  • Pic Mgmt

    TRAO ĐỔI VỀ CHỮ VIẾT CỔ CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT

    CAO BÁ NGHIỆP: Sau khi đọc các bài viết trên DIỄN ĐÀN LÝ HỌC ĐÔNG PHƯƠNG, tôi thấy có nhiều nội dung rất đáng quan tâm. Tuy nhiên, trong diễn đàn này tôi không thấy giới sử học nào tham gia (các GS-TS sử học, các nhà nghiên cứu sử học và các ngành khác có liên quan ...)? Rất tiếc! Tôi xin mạn phép quý vị, được tổng hợp & giới thiệu nội dung các bài biết đáng quan tâm nói trên, như sau:...

  • Pic Mgmt

    LIÊN HOAN CA TRÙ TOÀN QUỐC 2014...

    Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014 sẽ diễn ra từ ngày 26/8/2014 tại Hà Nội với sự tham gia của 26 đơn vị trực thuộc 11 tỉnh, thành phố. Liên hoan do Viện âm nhạc kết hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố có di sản ca trù tổ chức nhằm mục đích đánh giá kết quả bảo tồn nghệ thuật ca trù trong 5 năm (2010 – 2014) như đã cam kết với UNESCO...

  • Pic Mgmt

    AN NAM ĐẠI QUỐC HỌA ĐỒ DƯỚI MẮT HỌC GIẢ MỸ

    An Nam đại quốc họa đồ là tờ bản đồ có kích thước 84x45cm, phụ bản của cuốn Dictionarium latino-anamiticum (Từ điển Latin-An Nam), do Oriental Lith. Press xuất bản ở Calcutta (Ấn Độ) vào năm 1838...

  • Pic Mgmt

    DẤU TÍCH VƯƠNG TRIỀU CHAMPA Ở CẤM MÍT

    Các nhà khảo cổ vừa khai quật di chỉ vương triều Champa ở Cấm Mít (Hòa Vang, Đà Nẵng) và phát hiện dấu tích của một nền văn hóa Chăm rực rỡ cùng đền đài, cung điện nguy nga bị chôn vùi cả ngàn năm qua. Đoàn nghiên cứu gồm các chuyên gia khảo cổ hàng đầu Việt Nam của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Điêu khắc Chăm đã về Cấm Mít thuộc thôn Cẩm Toại Đông (xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng). Họ đi tìm dấu tích của Vương quốc Champa đã bị vùi sâu trong lòng đất Cấm Mít...

  • Pic Mgmt

    CÔ GÁI HÁI DÂU THÀNH NGƯỜI PHỤ NỮ QUYỀN LỰC NHẤT SỬ VIỆT

    Xuất thân từ một cô gái hái dâu quê mùa, Ỷ Lan đã trở thành một trong những người phụ nữ quyền lực nhất trong lịch sử Việt Nam, khi 2 lần thay vua lo việc triều chính, giúp đất nước hưng thịnh...

Chi tiết

HUYỀN BÍ XỨ MƯỜNG

Đăng lúc: 2015-03-14 16:34:57 - Đã xem: 2347

Bí ẩn pho tượng "biết đẻ" và cây đa thần xứ Mường

Chùa Kè ở xã Phú Vinh (huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) không chỉ là một trong những ngôi chùa cổ nhất của xứ Mường Hòa Bình mà còn gắn liền với lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Điều đặc biệt ngôi chùa này còn mang trong mình nhiều điều bí ẩn về mặt tâm linh cần được giải đáp.


Năm cây đa thần

Lịch sử chùa Kè

Theo lời kể của các bố, các mế (ông già, bà lão) đều đã ở cái tuổi “cổ lai hy” thì lịch sử của chùa Kè gắn liền với lịch sử phát triển của người Mường. Ban đầu ngôi chùa được xây dựng với 3 gian và làm hoàn toàn bằng gỗ. Kiến trúc bố cục của chùa được thiết kế theo dạng “tiền bụt, hậu thánh”. Có nghĩa là gian đầu tiên là thờ “bụt”, hai gian sau thờ “Bà chúa Mường Kè” và Phật Bà Quan Âm.

Ngày nay, người dân nơi đây vẫn thường truyền cho con cháu đời sau với những câu chuyện thần thoại về bà Chúa đất Mường đã giúp dân Mường Kè cải tạo thiên nhiên để có được những mùa bội thu.

Theo truyền thuyết kể lại rằng, lúc đó người Mường vẫn còn sống bằng phương thức săn bắt, hái lượm. Cuộc sống vẫn còn bấp bênh, không ổn định. Thấy con dân người Mường luôn phải sống trong cảnh nghèo đói nên bà Đinh Thị Lập, vợ một quan lang vừa nổi tiếng thương dân lại có tài phép hơn người đã quyết định tìm cách giúp nhân dân ổn định cuộc sống.

Bà đã sử dụng phép thuật của mình để dời, kè những tảng đá ngăn suối dẫn nước suối vào ruộng, bãi của người dân. Khi đồng ruộng có nguồn nước, cây cối quanh năm xanh tốt thì người dân cũng dần kéo về tụ cư ở Mường Kè để làm ăn sinh sống. Cuộc sống của bản Mường từ đó ngày một giàu có, sung túc. Để ghi nhớ công lao to lớn của bà Đinh Thị Lập, người dân Mường Kè đã phong cho bà là: “Bà chúa đất Mường Kè”. Khi bà mất mọi người đã dựng tượng và thờ tại chùa Kè với mong muốn con cháu đời sau phải luôn khắc ghi công lao của đời trước.

Khi ngôi chùa đã được xây dựng xong, mùa xuân năm Ất Dậu 1921, các quan lang giao nhiệm vụ cho ông Đinh Công Ảo và ông Đinh Công Út là người địa phương xuống chùa Bái Đính (thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình) để xin được rước tượng Phật về thờ tại chùa.

Ông Ảo và ông Út đã được nhà sư Thiền Không là trụ trì chùa Bái Đính bấy giờ ban cho một pho tượng Phật Bà Quan Âm và rước về thờ tại xứ Mường Kè. Từ bấy giờ ông Ảo làm tạo (trông nom) và ông Út làm sãi tại chùa. Hai dòng họ này có nhiệm vụ trông coi, chăm lo việc hương khói của chùa Kè. Trong những ngày lễ hội thì hai họ cũng phụ trách việc tổ chức các nghi lễ, các trò chơi dân gian cho mọi người dân tham gia.

Sự tích “Bụt đẻ”

Năm 1957, chùa Kè bị dỡ bỏ. Mãi đến năm 2005, thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 người dân xứ Mường Kè mới cùng nhau dựng lại ngôi chùa cổ. Đặc biệt, chùa Kè vẫn mang trong mình những câu chuyện, sự tích bí ẩn chưa có lời đáp.

Ông Đinh Viết Lâm (65 tuổi, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc) người có nhiều năm làm cán bộ văn hóa xã, cũng như nhều năm nghiên cứu về văn hóa tâm linh của người Mường cho biết: “Tích xưa kể rằng, năm 1938, vì biết Mường Kè có chùa thiêng là nhờ một bức tượng bụt bằng đá nên quan lang Chiềng Khến bấy giờ đã bí mật sai quân của mình đang đêm tổ chức trộm Bụt chùa Kè”.

Theo mệnh lệnh của quan lang, tám người đã bí mật đột nhập Chùa Kè trộm tượng bụt. Tuy nhiên điều lạ là, đó chỉ là một pho tượng nhỏ như đứa trẻ con mới đẻ nhưng 8 người đàn ông lực lượng lại không làm sao khiêng nổi. Không có cách nào lay chuyển được bức tượng, nhóm người này đã dùng đòn tre để khiêng, nhưng đòn tre cũng gãy. Họ tức giận dùng búa ghè gãy đầu của tượng Bụt vứt ra bờ tre gần đó rồi bỏ đi.

Sau đó, một người dân là bà Đinh Thị Huyến, trong một lần đi xúc cá ở “khoang thạch” suối đá nhưng cả buổi chỉ xúc được một hòn đá to bằng nắm tay. Dù đã rất nhiều lần bà vứt hòn đá đó lên bờ, nhưng lần sau lại vẫn xúc được. Thấy sự lạ, bà Huyến đã mang hòn đá đó về treo lên cột nhà để thờ.

Sau đó, khi nghe chồng kể lại chuyện có người muốn trộm tượng trong chùa nhưng không được đã làm mất đầu bụt, bà Huyến mới vỡ lẽ ra rằng hòn đá mà mình xúc được rất có thể chính là đầu tượng bụt. Càng lạ hơn, sau khi mang phần đầu ra gắn vào tượng thì thấy vừa khít, mọi người đã dùng vôi để gắn lại đầu bụt giống như cũ. Đó cũng là lời giải thích cho tục lễ “bôi vôi đầu Bụt” vào ngày mùng 1 tết Âm lịch hàng năm của người dân Mường Kè.

Còn về pho tượng bụt, mặc dù chỉ dùng vôi để gắn lại nhưng trải qua gần 100 năm nay vẫn không hề có hiện tượng nứt gãy. Thậm chí người ta còn cảm thấy phần đầu đã được gắn liền lại như cũ như chưa từng bị gãy rời.

Một điều đặc biệt hơn nữa khiến cho pho tượng chùa Kè càng nổi tiếng đó là sự tích “Bụt đẻ”. Theo lời kể của ông Đinh Công To, người hơn 30 năm làm sãi ở chùa thì: “Đã hai lần ông chứng kiến pho tượng đá mọc ra thêm những hình thù giống như một đứa trẻ con. Vì thấy sự lạ nên ông đã lấy vôi để đánh dấu những hình thù đó lại, vậy mà đến năm sau khi kiểm tra lại thấy mọc thêm 2 hình thù nữa. Chính vì thế mà người ta vẫn gọi là hiện tượng “Bụt đẻ”.

Theo như những người già trong bản thì đây là một hiện tượng vô cùng hiếm xuất hiện. Nhiều người giải thích nó chính là dấu hiệu cho sự phát triển thịnh vượng của con cháu sau này. Vì cha ông đời trước đã làm nhiều việc tốt, “tu nhân tích đức” nên đời sau được hưởng thành quả.

Chùa Kè dưới những tán đa cổ thụ

Tuy nhiên trao đổi về hiện tượng “Bụt đẻ”, một cán bộ Bảo tàng tỉnh Hòa Bình cho rằng: “Việc thờ đá ở chùa Kè thực chất bắt nguồn từ tín ngưỡng vạn vật hữu linh đã được Phật hóa. Do người dân sùng bái nên tưởng tượng thêm ra những câu chuyện có màu sắc ly kỳ”.

Truyền thuyết về 5 cây đa thần

Không chỉ có sự tích về tượng “Bụt đẻ”, ở chùa Kè còn lưu truyền lời đồn đại về những cây đa linh thiêng. Tương truyền sau khi chùa Kè được xây dựng, năm 1896 ông Đinh Công Út là sãi chùa lúc đó đã cất công lên tận ngôi chùa cổ ở Mường Luống, huyện Lạc Sơn, Hòa Bình để xin 8 cây đa về trồng tại chùa. Trải qua nhiều biến cố lịch sử lẫn sự tàn phá của bom mìn đến ngày nay tại chùa Kè chỉ còn lại 5 cây đa cổ thụ.

Theo dân Mường Kè thì cả huyện Tân Lạc chỉ có nơi đây là còn giữ được những cây đa hàng hàng trăm tuổi. Theo quan niệm của người dân thì, vì đây là những cây đa to nhất, cổ nhất nên tất cả thần linh khắp mọi nơi đều tụ họp về đây.

Người dân nơi đây còn thường xuyên truyền tai nhau về những câu chuyện huyền bí xung quanh ngôi chùa. Họ kể răng cứ vào những ngày cuối tháng khi ánh trăng mờ ảo lại nhìn thấy những bóng người áo trắng đi lại, nhảy múa, thậm chí là ca hát trên những cành đa cổ thụ.

Ông Lâm kể lại câu chuyện: “Năm 1983, có một người phụ nữ vì nhà có công việc nên nửa đêm đã đi qua chùa Kè. Lúc gần tới nơi bà này thấy một người phụ nữ mặc áo trắng ngồi tựa vào gốc đa. Tưởng người này bị ốm ngồi đó nên bà ấy chạy ra xem, nhưng khi tới nơi thì bóng trắng đó biến mất. “Hồn siêu phách lạc” người phụ nữ vội vàng chạy về nhà, nhưng sau đó bà ta tự nhiên ngã bệnh và luôn như người mất hồn. Khi gia đình mang lễ vật lên chùa Kè làm lễ thì lại trở lại như bình thường”.

Chuyện xảy ra gần đây hơn là vào năm 2011, chính quyền địa phương có dự định mở tuyến đường bê tông đi qua trước cổng chùa. Buổi sáng, các ban ngành chức năng đã tiến hành đo đạc, vạch chỉ giới xong xuôi chỉ còn chờ hôm sau là tiến hành khởi công.

Thế mà đêm hôm đó trời không mưa bão nhưng lại có một cành đa to gãy chắn ngang con đường. Có lẽ vì sợ phạm vào khu đất thiêng nên chính quyền đã quyết định di dời con đường theo lộ trình khác cách xa vị trí cũ mấy chục mét.

Không chỉ riêng những người dân nơi đây bị hù dọa bởi những lời đồn ma quái, mà những người nơi khác đến cũng bị nhiều phen hoảng sợ. Một người dân kể rằng nhiều thợ buôn mía vì đến quá muộn người dân đã nghỉ làm nên họ phải nghỉ lại đợi đến sáng hôm sau. Thấy cảnh chùa mát mẻ, thanh tịnh nên đã tự ý tá túc ở đó, đến đêm rất nhiều người đã phải tá hỏa bỏ chạy vì nghe thấy những âm thanh lạ, hay những bóng trắng lơ lửng trên cành đa.

Để tìm hiểu thực hư của những câu chuyện ma ở chùa Kè chúng tôi tìm về nhà ông Đinh Công Hoàng (43 tuổi, xã Phú Vinh, huyện Tân Lạc). Đến đời ông Hoàng thì đã là đời thứ 4 liên tiếp làm sãi chùa Kè. Nói về chuyện những “bóng ma” kỳ ảo, ông Hoàng giải thích:

“Nhà tôi ở gần chùa, lại thường xuyên phải tranh thủ sớm tối ra quét dọn, hương khói nhưng chưa bao giờ gặp ma. Tôi nghĩ có thể là do người dân thêu dệt lên để tránh cho kẻ gian, hay trẻ trâu không dám lại gần phá phách làm mất đi sự thanh tịnh của ngôi chùa mà thôi”.

Điều đau đáu nhất và mong mỏi nhất của ông Hoàng là phục dựng lại ngôi chùa Kè như nguyên trạng ngày xưa. “Hiện tại tôi cũng đang tìm mọi cách để khôi phục lại bảng văn bia của chùa Kè, với mong muốn đây thực sự là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh lành mạnh của người Mường Kè. Cũng rất mong các cơ quan chức năng giúp đỡ để chúng tôi có điều kiện, tu tạo, khôi phục ngôi chùa trong thời gian sớm nhất”, ông Hoàng chia sẻ.


CBN sưu tầm & giới thiệu

video tham khảo




Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp