• Pic Mgmt

    TRUY TÌM NGUỒN GỐC BÃI ĐÁ CỔ SAPA

    Những bí ẩn về bãi đá cổ nổi tiếng ở Sapa đang có cơ hội hé mở khi lần đầu tiên, toàn bộ hoa văn của hơn 200 viên đá đã được in dập lại và được nghiên cứu theo công nghệ hiện đại.Nhà khoa học người Pháp Phillipe Le Failler và các cộng sự Việt Nam đang gấp rút thực hiện công việc này, trước tình trạng bãi đá cổ Sapa có thể bị biến dạng bởi tác động của thiên nhiên và con người...

  • Pic Mgmt

    HỘI THẢO KHOA HỌC: DANH TƯỚNG CAO LỖ THỜI DỰNG NƯỚC

    Danh tướng Cao Lỗ là một vị anh hùng dân tộc, biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh Việt Nam trong thời đầu dựng nước, được nhân dân ta sùng kính, thờ phụng ở nhiều nơi trong suốt hàng ngàn năm lịch sử...

  • Pic Mgmt

    RỒNG TRONG VĂN HÓA, TÍN NGƯỠNG, TÂM LINH, ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

    Trong đời sống người Việt Nam, từ bao đời nay hình tượng rồng có vị trí đặc biệt với văn hóa, tín ngưỡng, tâm linh. Rồng, tượng trưng cho sức mạnh, mưa thuận gió hòa, là vật linh đứng đầu trong bộ tứ linh gồm: Long, Ly, Quy, Phượng. Ở bất cứ nơi đâu: đình, đền, miếu...

  • Pic Mgmt

    TÓM TẮT NGUỒN GỐC CHI HỌ CỤ CAO TƯ

    TÓM TẮT NGUỒN GỐC CHI HỌ CAO TƯ Ghi chú của Cao Bá Nghiệp: ...Hiện nay, cụ Cao Thanh, trưởng chi họ Cao ở xã Thượng Lâm, huyện Mỹ Đức, tỉnh Sơn Tây xưa (nay thuộc Hà Nội) đang còn lưu giữ cuốn Cao Tộc Phả Ký bằng chữ Nho, gồm 73 trang. Chi họ Cao này có nguồn gốc từ Hoa Cầu, Văn Giang...di cư vào Thanh Hóa rồi trở ra Bắc định cư tại vùng Thượng Lâm đến nay...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ CAO ĐÌNH (THUẬN THÀNH, BẮC NINH)

    Nhiều năm trở lại đây, dòng họ Cao Đình thôn Đại Tự, xã Thanh Khương (Thuận Thành) được ghi nhận như một điểm sáng giáo dục, khuyến học. Gần 1/4 thành viên trong dòng họ có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học (ở nhiều gia đình tỷ lệ này là 100%). Số con em Cao Đình có thành tích học tập tốt cũng như thi đỗ vào các trường Đại học, Cao đẳng luôn nằm trong tốp đầu của địa phương. Phong trào khuyến học, khuyến tài được khơi dậy từ khá sớm với cách làm bài bản và quy mô...

  • Pic Mgmt

    VÀI NÉT VỀ VIỆC THÀNH LẬP HỌC VIỆN VIỄN ĐÔNG BÁC CỔ

    Cuối thế kỷ XIX, việc tìm hiểu, nghiên cứu, đặc biệt là nghiên cứu trên thực địa về văn hóa phương Đông đã trở thành một nhu cầu bức thiết đối với các nhà khoa học phương Tây. Lúc đó, một số viện sĩ, nhà nghiên cứu văn khắc và ngôn ngữ thuộc Viện Hàn lâm Văn khắc và Văn chương của Pháp[2] (Académie des Inscriptions et Belles Lettres) thuộc Học viện Pháp quốc (Institut de France[3]) là Auguste Barth (1834-1916), Émile Sernat (1847-1928) và Michel Bréal (1832-1915) có ý tưởng thành lập một Học Viện nghiên cứu về phương Đông đặt tại châu Á,...

  • Pic Mgmt

    PHONG TỤC THỜ CÚNG TỔ TIÊN

    Đối với người Việt Nam, gia đình nào cũng có bàn thờ tổ tiên. Từ xa xưa, phong tục thờ cúng tổ tiên đã trở thành một nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt tín ngưỡng của người Việt Nam. Việc thờ cúng tổ tiên là thể hiện lòng tri ân của con cháu đối với công ơn của các bậc tiền nhân...

  • Pic Mgmt

    TỪ MẤY NGÀN NĂM TRƯỚC NGƯỜI VIỆT ĐÃ VIẾT CHỮ VUÔNG TRÊN TRỐNG ĐỒNG

    Đây là chữ SƠN tìm thấy trên trống đồng Ngọc Lũ. 10 chiến binh chung quanh Hà đồ với 10 chữ SƠN trên vai. Giờ đây chúng ta mới hiều rằng SƠN HÀ không chỉ là sông núi mà còn có nghĩa là đất nước và văn hóa. Toàn bộ vấn đề này sẽ được trình bày trong cuốn sách: GIẢI MÃ DỊCH LÍ & CHỮ VUÔNG TRONG TRỐNG ĐỒNG - TRANH DÂN GIAN - TRUYỆN NGỤ NGÔN ...(Sách chuẩn bị phát hành trong tháng 5.2014)

  • Pic Mgmt

    HƠN 5000 BỆNH NHÂN KHỎI BỆNH ĐAU LƯNG TỪ THẢO DƯỢC

    Bệnh đau thắt lưng đã và đang là căn bệnh phổ biến trong xã hội hiện nay. Thành công trong việc chữa dứt điểm bệnh đau lưng là tin vui của nhiều người bệnh. Tuy nhiên để hiểu rõ về bài thuốc chữa bệnh đau lưng hiệu quả, chúng ta phải biết bệnh đau lưng khởi nguồn từ đâu?...

  • Pic Mgmt

    SƯU TẦM TƯ LIỆU HÁN-NÔM

    Công tác sưu tầm tư liệu Hán Nôm luôn luôn là điều trăn trở không riêng của Viện Nghiên cứu Hán Nôm mà của toàn xã hội. ý thức sâu sắc về trách nhiệm phải đảm đương trước tổ tiên, cha ông và con cháu muôn đời mai sau, Viện đã tổ chức nhiều chuyến đi về các địa phương để mua sách và làm bản dập bia, chuông, khánh, biển gỗ, v.v...

  • Pic Mgmt

    KHẢO THUẬT VỀ CÁC CỔ TỊCH LIÊN QUAN ĐẾN VIỆT NAM...

    Số lượng văn hiến có liên quan đến Việt Nam trong lịch sử Trung Quốc khá phong phú, nhưng nhiều tác phẩm đã thất lạc, số còn lại thì việc chỉnh lý và sử dụng cũng chưa được bao nhiêu. Bài viết này, trên cơ sở thư mục xưa nay và các điển tịch liên quan, thử tìm hiểu rõ tình trạng cơ bản của loại văn hiến này về các mặt: phân bố lịch sử, hiện trạng mất còn, quan hệ giữa chúng với nhau, đồng thời trình bày vắn tắt giá trị của chúng...

  • Pic Mgmt

    VƯỢT QUÁ TẦM VỚI HẠN CHẾ CỦA LÝ LẼ & KHOA HỌC HIỆN ĐẠI

    Trong thế kỷ 17, nhà toán học và triết học vĩ đại Blaise Pascal viết trong cuốn Pensées của ông: “Bước cuối cùng của lý lẽ là nhận ra rằng tồn tại vô số thứ ở phía bên kia tầm với của nó” [1]. Ba thế kỷ sau, Định lý Bất toàn của Gödel xác nhận tư tưởng của Pascal và gián tiếp đặt ra cho chúng ta câu hỏi: Làm thế nào để đạt tới cái thế giới vượt quá tầm với của lý lẽ?...

  • Pic Mgmt

    NHO GIÁO LÀ CỦA VIỆT NAM...

    Lời giới thiệu: Giáo sư Kim Định tên đầy đủ là Lương Kim Định (15 tháng 6, 1915 – 25 tháng 3, 1997) là giáo sư, nhà triết học, linh mục Việt Nam. Ông có công lớn trong việc xây dựng nền tảng cho triết học Việt Nam (mà ông gọi là Việt Triết hay Việt Nho).

  • Pic Mgmt

    MƯA LỚN KÉO DÀI SUỐT 3 TIẾNG, ĐƯỜNG PHỐ SÀI GÒN...

    Cơn mưa cực lớn trên diện rộng và kéo dài suốt 3 tiếng đồng hồ vào chiều tối 6/9 đã khiến nhiều tuyến đường tại các quận, huyện ở TPHCM chìm trong biển nước, giao thông tại nhiều khu vực bị rối loạn. Ghi nhận của PV Dân trí tại các tuyến đường như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Xí, Ung Văn Khiêm, Ngô Tất Tố (quận Bình Thạnh); Kha Vạn Cân, quốc lộ 13 (quận Thủ Đức); Kinh Dương Vương, Lò Gốm (quận 6); Thành Thái (quận 10); Hòa Bình, Lãnh Binh Thăng, Tân Hóa (quận 11); Âu Cơ (quận Tân Bình); Phạm Thế Hiển (quận 8); Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh (quận 7)… đều mênh mông nước...

  • Pic Mgmt

    BIA CHI HỌ CAO VĂN (LÀNG YÊN SỞ, HÀ NỘI)

    Lâu nay, có nhiều bà con trong họ hỏi tôi về nguồn gốc chi họ Cao Văn. Vừa qua, TS Cao Đắc Hiển có gửi cho tôi một số thông tin tóm tắt về nguồn gốc chi họ Cao Văn của ông ở Yên Sở, Hà Nội. Nhận thấy những nội dung này có thể là những đầu mối kết nối thông tin đối với các chi họ Cao Văn ở các tỉnh, thành khác, như: Hưng Yên, Nam Định, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên-Huế v.v...

Chi tiết

NHỮNG ĐIỀU CHƯA BIẾT VỀ DÒNG HỌ TRẦN

Đăng lúc: 2015-10-08 11:54:18 - Đã xem: 1859

 

BAN LIÊN LẠC THƯỜNG TRỰC TỘC trẦn VIỆT NAM

Địa chỉ: 06 Phùng Khắc Khoan, ĐaKao, Quận 1, HCM, Việt Nam

Điện thoại: 0903 612 215 - 0989 766 007

Email: info@giapha.com


Họ Trần được kể bởi cụ Tân

 

Họ Trần làng Kim Thiều, xã Hương Mạc, Từ Sơn, Bắc Ninh vốn nổi danh là dòng họ khoa bảng. Trải qua đến nay đã 21 đời, từ thời tiên tổ thứ nhất đến nay con cháu dòng họ này nổi tiếng là hay chữ, có nhiều người đỗ đạt thành danh được sử sách ghi lại. Trong đó, có những vị từng là thầy dạy học của vua.

 

Nhà thờ họ Trần tại làng Kim Thiều

 

Huyền tích còn lại

Đến nay trong gia phả của dòng họ Trần trên đất Kim Thiều viết về cụ Tổ đời thứ nhất còn nhiều thông tin chưa được rõ ràng về xuất xứ, năm sinh và năm mất. Nhưng những hậu duệ trong thân tộc cho rằng, cụ Tổ đời thứ nhất vốn xuất thân từ dòng dõi vua Trần. Để minh chứng cho điều này, cụ Trần Văn Tuân (SN 1926), đời thứ 28 của dòng họ Trần, người cao tuổi nhất được nghe các cụ đời trước kể về tích xưa nói về vị tiên tổ đời thứ nhất tâm sự với chúng tôi.

 

Theo đó, cụ Tổ đời thứ nhất hiện nay không rõ tên tuổi, sau này con cháu đặt tên hiệu là Phổ Khánh, lưu dạt (trong gia phả và con cháu chưa biết từ đâu) đến vùng đất Hương Mạc sinh cơ lập nghiệp bằng nghề rèn (nghề làm khóa – vùng đất Từ Sơn, Bắc Ninh ngày nay), xưa dưới thời nhà Lê sơ thường làm khóa để cống nạp cho triều đình, hiện nay cái tên Làng Khóa còn được nhắc đến tại một làng cổ ở đất Hương Mạc. Cụ tuy làm thợ rèn nhưng dáng người nho nhã, thư sinh, toát lên nét thanh cao của con nhà quyền quý.

 

Theo cụ Tuân kể lại: “Một hôm có hai người đội mũ quan đi ngang, thấy cụ liền hỏi: “Quan nhân sao không về triều làm quan mà làm nghề rèn?”. Sau buổi hôm đó, cụ Phổ Khánh lại rời Làng Khóa, chuyển đến vùng đất mới cạnh làng Kim Thiều ngày nay làm nông để sống”.

 

Cuộc sống thôn dã mang đến cho cụ Phổ Khánh sự tự do, tự tại. Lối sống thanh bạch của cụ khác xa so với những người nông dân bình thường. Chính lối sống đó khiến cụ Phổ Khánh được nhiều người xem là lạ và dành tình cảm yêu mến cụ.

 

Ông Thành, một người trong dòng tộc họ Trần đất Kim Thiều ngồi cạnh cụ Tuân tiếp lời: "Tích xưa về cụ Tổ đời thứ nhất còn kể lại rằng: Một hôm cụ Tổ đang cày đồng gặp một lão ăn mày đến xin cơm ăn. Người này, bộ dạng rách rưới, bẩn thỉu nhưng cụ Phổ Khánh vẫn trân trọng đối đãi và nhường hẳn suất cơm trưa của mình cho lão. Đến ngày thứ hai, lão ăn mày này lại đến, cụ lại nhường cơm. Đến trưa hôm thứ ba vẫn thế, nhưng sau khi ăn cơm xong, lão ăn mày này thổ lộ: “Ta vốn không phải là người ăn mày, vì thấy con một người tuấn tú, khuôn mặt phúc hậu, đến để làm quen và thành ý muốn giúp đỡ”.

 

Cụ Tuân kể tiếp: “Cụ Tổ Phổ Khánh bản tính tự lập, lại không thích nương nhờ người khác đành từ chối những ân huệ của lão ăn mày đưa ra. Nhưng trước sự chân thành của lão, có phần kỳ quái nên cụ Phổ Khánh đã thuận lòng”. (Lão ăn mày mà các cụ kể trong tích xưa về vị tiên tổ của mình được cụ Tuân và mọi người nhắc đến với một cái tên đầy màu sắc huyền bí đó là nhân vật có tên Trần Thái Sử. Theo cụ Tuân và cụ Thành, Trần Thái Sử là một người nổi danh là thầy địa lý, xưa được ví tài năng ngang bằng với Tả Ao về xem phong thủy).

 

Cảm mến đức hạnh của cụ Phổ Khánh, Trần Thái Sử đã ngỏ ý muốn xem chỗ đặt mồ mả của cụ Phổ Khánh sau khi mất để con cháu đời sau được hưởng vinh hiển. Trần Thái Sử đã dẫn cụ Phổ Khánh đến một vùng đất được xem là long mạch, rất linh thiêng nếu người nào may mắn đặt được huyệt mộ nơi đây thì đời sau con cháu sẽ được làm vua. Cả hai người đi đến vùng đất này nhưng có điều không may, chỗ đất đó Tả Ao đã đến trước và lấy làm nơi xây chùa cho ngôi làng cạnh đó.

 

Sau lần đó Trần Thái Sử rất buồn vì thất hứa với cụ Phổ Khánh, đành đưa ra phương án thứ hai để "chữa cháy", giới thiệu vùng đất mới và kèm theo một lời sấm truyền: “Đời thứ nhất long đong, đời thứ hai bần hàn, đời thứ ba bắt đầu ổn định, đời thứ tư có danh, từ đời thứ năm trở đi văn chương lai láng, công danh rộng mở”. Sau này cụ tổ Phổ Khánh đã dùng tiền mua mảnh đất này, dặn con làm theo điều Trần Thái Sử từng dặn.

 

Cụ Tuân cho biết thêm: "Về sự tích trên chưa biết thực hư thế nào, nhưng khi chiếu vào lịch sử của dòng họ thì thực sự linh ứng. Mặc dù không thể kiểm chứng được về câu chuyện giữa cụ Tổ Phổ Khánh với Trần Thái Sử nhưng con cháu trong họ trân trọng và xem nó như là một huyền tích có thật. Tin rằng huyền tích về vị trí đặt mộ của cụ Tổ là có thật, đến mãi sau này con cháu khi làm việc gì cũng sẵn niềm tin rằng mình sẽ được hưởng phước may mắn từ cụ Tổ nhà mình”.

 

Cụ Tuân, người cao tuổi nhất trong họ kể về các vị tiên tổ của họ mình

 

Sự linh ứng kỳ diệu

Đất Kim Thiều, được ví là đóa hoa sen nở giữa vùng Đồng bằng Bắc bộ. Bởi vùng đất này là nơi xuất thân của tám vị tiến sĩ nổi danh trong lịch sử phong kiến. Họ Trần có hai người, nếu xét thêm về những người đậu tú tài, cử nhân trải qua nhiều đời kế tiếp nhau thì khó có một dòng họ nào ở vùng đất này sánh kịp.

 

Ngồi trước từ đường của dòng họ, cụ Tuân trân trọng lần giở những trang gia phả giới thiệu chi tiết từng vị tiên tổ của họ mình cho chúng tôi xem. Vừa lần giở, cụ Tuân vừa lý giải chi tiết từng phả hệ. Giọng nói ấm áp, khuôn mặt phúc hậu, ánh lên vẻ trí thức, thỉnh thoảng hé nụ cười đầy mãn nguyện, tự hào về truyền thống của dòng họ mình. Theo gia phả dòng họ Trần, từ vị tiên tổ thứ nhất đến hết đời thứ ba trong tộc họ, học vấn chỉ dừng ở bậc tú tài (thời phong kiến thi đậu tú tài là một niềm vinh dự lớn, nhiều nơi cả làng ra nghênh đón khi sĩ tử thi đậu trở về). Nhưng đến đời thứ 4 trở đi, con đường công danh ngày một sáng sủa, nhiều người đỗ đạt cao.

 

Cụ Tổ đời thứ tư, hiệu là Nhiễm Khê (SN 1472), tuổi trẻ đã thể hiện tài năng văn thơ uyên bác. Tham gia thi hội đậu tam trường, nổi tiếng với bài phú “Phượng thành xuân sắc phú” ca ngợi cảnh đẹp của mùa xuân trên đất Thăng Long. Do tài năng nên cụ được triều đình bổ nhiệm vào làm quan ở phủ Ứng Thiên (vùng đất Hà Tây này thuộc Hà Nội). Sau này cụ được phong chức giáo thụ ở Quốc Tử Giám. Khi mất, cụ được nhà vua phong chức “Thái bảo thiện dụ hầu” (tức hàng nhất phẩm).

 

Cụ Tổ đời thứ 5 - Ngạn Húc, nổi danh về sự thông minh, uyên bác. Mới 28 tuổi đã đỗ đầu kỳ thi hương. Đến năm 1538 đỗ đồng tiến sĩ. Con đường hoan lộ của cụ Ngạn Húc trải qua nhiều chức vụ, nhưng cao nhất là chức Thừa sứ đạo Tuyên Quang.

 

Cụ Tổ đời thứ 6 tên là Phi Nhỡn, năm 28 tuổi đỗ đầu kỳ thi hương, năm 45 tuổi đỗ tiến sĩ, theo phò vua Mạc đến tận đất Cao Bằng. Là người học rộng tài cao, cụ từng làm thượng thư Bộ Hộ, được sung vào làm thầy dạy học của vua, khi vua còn trẻ nhiếp chính trị quốc.

 

Con cháu sau này từ đời thứ 7 đến đời thứ 14 vẫn nối nghiệp khoa cử, nhiều người đỗ đạt cử nhân, nối nghiệp tổ tiên lập thân bằng đường khoa cử.

 

Cụ Trần Ôn - ông ngoại của Nguyễn Du là người con của dòng họ Trần, thuộc đời thứ 9, làm quan Câu Kê. Cụ có con gái là bà Trần Thị Tần lấy Nguyễn Nghiễm sinh hạ được bốn người con, cụ Nguyễn Du là con trai thứ 2 của bà. (Được biết, vợ của cụ Trần Ôn thuộc dòng họ Nguyễn đất Phù Khê – đây là một nhánh của dòng họ Nguyễn Trãi lưu dạt trốn về nơi đây sinh sống sau khi Nguyễn Trãi bị kết án chu di).

 

Một dòng họ nổi danh khoa cử trải qua hai triều đại Mạc và Lê Trung Hưng là một điều hiếm có. Thông thường những người phò Mạc, sau khi nhà Mạc thất thế thì con cháu phải li tán, chạy trốn để khỏi bị nhà Lê Trung Hưng tìm cách truy sát tiêu diệt. Việc dòng họ Trần không bị truy sát mà còn thi cử đỗ đạt dưới thời Lê Trung Hưng là một điều lạ, một ngoại lệ của lịch sử. Trong giai thoại và gia phả họ Trần nơi đây còn lưu giữ những bí ẩn chưa từng tiết lộ.

 

Những chuyện chưa kể về ngoại tộc của Đại thi hào Nguyễn Du: “Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh”, câu thành ngữ dường như rất đúng với trường hợp của cụ Nguyễn Du. Không chỉ kế thừa được truyền thống hiếu học, khoa bảng từ dòng họ Nguyễn đất Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh - cụ Nguyễn Du còn được thừa hưởng từ mẹ truyền thống khoa bảng, thơ phú của dòng họ Trần, làng Kim Thiều, Hương Mạc, Từ Sơn, Bắc Ninh. Chính sự kết tinh tinh hoa của hai dòng họ lớn, nên cụ Nguyễn có cái gen thông minh trác tuyệt, góp phần tạo nên tài năng thi ca lừng danh muôn thuở.

 

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp