• Pic Mgmt

    TRUY TÌM NGUỒN GỐC BÃI ĐÁ CỔ SAPA

    Những bí ẩn về bãi đá cổ nổi tiếng ở Sapa đang có cơ hội hé mở khi lần đầu tiên, toàn bộ hoa văn của hơn 200 viên đá đã được in dập lại và được nghiên cứu theo công nghệ hiện đại.Nhà khoa học người Pháp Phillipe Le Failler và các cộng sự Việt Nam đang gấp rút thực hiện công việc này, trước tình trạng bãi đá cổ Sapa có thể bị biến dạng bởi tác động của thiên nhiên và con người...

  • Pic Mgmt

    CAO XUÂN DỤC - NHÀ GIÁO DỤC NỔI TIẾNG THỜI NGUYỄN

    Là một quan chức được nhà nước bổ nhiệm sau khi thi đỗ cử nhân năm 1876; lại trải qua nhiều địa vị xã hội khác nhau, Cao Xuân Dục đã đúc kết được nhiều thức nhận về việc học hành, thi cử và bước đầu thể hiện khá rõ những quan điểm giáo dục như: trọng thực học hơn là bằng cấp, tinh giản hay mở rộng kiến thức cơ bản về quốc sử cho Nho sinh tùy theo cấp học, tiếp thu vốn cổ văn hóa gia đình nhưng có chọn lọc và đổi mới...

  • Pic Mgmt

    THƯ VIỆN HỌC VIỆN VIỄN ĐÔNG BÁC CỔ

    ...Xin được giới thiệu bài viết của tôi về Thư viện của Học viện Viễn đông Bác cổ (EFEO), một trong những thiết chế cấu thành của EFEO và đến năm 1957 đã được bàn giao cho Chính phủ Việt Nam và hiện nay do Viện Thông tin Khoa học xã hội quản lý. Bài đã đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội, số 403, tháng 7/2016. Tr. 10-17...

  • Pic Mgmt

    Ý NGHĨA NGÀY PHẬT ĐẢN TRONG ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

    ...Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất thân là một thái tử tên Tất Đạt Đa, dòng họ Cồ Đàm, Vương tộc Thích Ca. Ngài được cho là sinh vào ngày Rằm tháng tư năm 624 trước tây lịch (theo Nam tông); mùng 8/4 (theo Bắc tông) tại vườn Lâm Tỳ Ni - nơi nằm giữa Ca Tỳ La Vệ và Devadaha ở Nepal...

  • Pic Mgmt

    CHÙA AN PHÚ, QUẬN 8 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

    Chùa thường được gọi là chùa Miểng Sành, tọa lạc ở số 24 đường Chánh Hưng, phường 10, quận 8, TP. Hồ Chí Minh. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông. Đây là một trong những ngôi chùa cổ ở thành phố. Chùa do Hòa thượng Thích Thanh Đức sáng lập, đã trải qua 6 đời trụ trì. Hòa thượng Thích Từ Bạch đã tổ chức trùng tu chùa từ năm 1960 đến năm 1993...

  • Pic Mgmt

    SOI TỎ PHẦN KHUYẾT SỬ THỜI TÂY SƠN

    Nhà nghiên cứu, TS Nguyễn Duy Chính vừa có cuộc giao lưu với bạn đọc sáng 25-10 tại phòng đọc Doanh nhân - Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM về đề tài lịch sử, nổi bật là các ý kiến xung quanh triều đại Tây Sơn...

  • Pic Mgmt

    TỔNG THỐNG OBAMA HIỂU THẤU TÂM CAN & SỨC MẠNH NGƯỜI VIỆT

    Ông Obama rất nhân văn, rất khiêm cung trong ứng xử. Bởi cũng có những quốc gia khác trong lịch sử đã từng xâm lược Việt Nam, nhưng...

  • Pic Mgmt

    VĂN MINH CỔ & NGUỒN GỐC DÂN TỘC VIỆT NAM

    Có lẽ, phát biểu rằng thế kỷ 21 là thế kỷ của văn hóa chắc không quá đáng: bởi vì một khuynh hướng chung hiện nay là các quốc gia trên thế giới đang (hay sắp) qui tụ với nhau thành nhiều nhóm dựa trên văn hóa, mà không dựa trên ý thức hệ (như Chủ nghĩa Cộng sản và Chủ nghĩa Tư bản trong thời gian qua). Trong thế kỷ 21, người ta sẽ hỏi "Anh là ai", thay vì "Anh thuộc phe nào" trong thế kỷ vừa qua. Tức là một sự chuyển biến về nhận dạng từ ý thức hệ sang văn hóa...

  • Pic Mgmt

    KHU MỘ CHI HỌ CAO VĂN ĐƯỜNG

    Chúng tôi xin giới thiệu một số hình ảnh khu nghĩa trang mới được tôn tạo của chi họ Cao Văn Đường ở Quảng Ngãi (xem trong mục Thư viện ảnh). Quý vị muốn biết thông tin chi tiết xin vui lòng liên lạc với ông Cao Bá Phước theo số mobile: 0903 760 609.

  • Pic Mgmt

    GIẢI MÃ THÀNH CÔNG BỘ GENE NGƯỜI ĐÀN ÔNG 45.000 NĂM TUỔI

    ...Các nhà nghiên cứu đã lấy mẫu xương từ một chiếc xương đùi được tìm thấy vào năm 2008 trên bờ sông Irtysh, gần khu định cư Ust'-Ishim, Siberia. Họ đã dùng collagen lấy từ xương để xác định tuổi và các mẫu DNA để xác định trình tự bộ gene của người đàn ông này. Khi có được chuỗi trình tự đầy đủ, họ đã có thể so sánh nó với bộ gene của con người hiện đại và tìm các thiếu sót đột biến trong bộ gene của người đàn ông Ust'-Ishim...

  • Pic Mgmt

    TRỐNG ĐỒNG TƯỢNG VỊT 2.000 NĂM TUỔI ĐỘC NHẤT VIỆT NAM

    Với 4 khối tượng vịt trên mặt, trống đồng Cẩm Giang (Thanh Hóa) được đánh giá là độc và đẹp nhất Việt Nam, biểu tượng của nền văn hóa Đông Sơn. Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa đang trưng bày hàng trăm chiếc trống đồng cổ, trong đó độc đáo nhất là trống đồng tượng vịt Cẩm Giang được công nhận bảo vật quốc gia vào ngày 30/12/2013...

  • Pic Mgmt

    TRỐNG ĐỒNG ĐÔNG SƠN & NỀN NÔNG NGHIỆP CỔ ĐẠI

    Niềm hãnh diện lớn nhứt của dân tộc Việt ở Châu Á là sự xuất hiện nền văn hóa trống đồng Đông Sơn rực rỡ thời Cổ Đại trên đất Lạc Việt, trải dài cách nay từ 2.700 đến 1.800 năm. Đó là nhờ sự ra đời của kim loại đồng và thành quả phát triển kỹ nghệ luyện kim trong nhiều thế kỷ trước đó, qua các nền văn hóa từ Phùng Nguyên đến Đồng Đậu và Gò Mun trên lưu vực sông Hồng, sông Mã và sông Cả...

  • Pic Mgmt

    KẺ CHỢ - KITTIGARA XA XĂM THÂN YÊU

    Để mở đầu bài viết tôi xin trích Từ điển bách khoa Việt Nam giải thích địa danh Kẻ Chợ như sau: Ngoài một cụm từ khá mới: “Hạt nhân kinh tế -xã hội”, mấy thông tin chủ yếu trong mục từ nói trên đại thể cũng giống như Lịch sử Việt Nam Tập I đã viết ngót 30 năm trước: “Thăng Long bấy giờ quen gọi là kinh kỳ hay Kẻ Chợ, là một thành thị vào loại lớn ở Á Đông...

  • Pic Mgmt

    NGUỒN GỐC HỌ ĐINH LY KỲ NHƯ TRUYỀN THUYẾT

    Họ Đinh, dòng họ văn vật nhiều đời, gắn liền với những tên tuổi lớn như Đinh Bộ Lĩnh… Nguồn gốc họ Đinh được kể lại như một truyền thuyết. Họ Đinh, theo truyền thuyết là hậu duệ của Kim ngô Đại tướng quân Đinh Điền, em của Đinh Tiên Hoàng (tức Đinh Bộ Lĩnh). Ngược về nguồn gốc xa hơn nữa, họ Đinh có thể vốn bắt đầu từ con thứ của Khương Tử Nha đời nhà Chu...

  • Pic Mgmt

    NỘI DUNG TẤM VĂN BIA “HÙNG VƯƠNG TỪ KHẢO”

    Vua Hùng Vương thứ nhất (Kỷ nguyên dương lịch là năm 2879 trước công nguyên), đóng đô tại Phong Châu (tức nay là Bạch Hạc). Đặt quốc hiệu là Văn Lang, truyền 18 đời, đều xưng Hùng Vương, trải 2622 năm. Về sau bị Thục An Dương Vương chiếm đất (Kỷ nguyên dương lịch là năm 258 trước công nguyên). Còn nhớ các vị tiền vương thì dựng miếu ở núi Nghĩa Lĩnh (tức nay là núi Hùng), cấp tự điền tại thôn Cổ Tích của xã Hy Cương, là nơi đất cũ băng hà của vua Hùng đời thứ 18. Nay còn lăng ở bên cạnh miếu, con cháu là dân thôn Triệu Phú lập riêng một miếu ở lưng chừng núi để thờ (tức nay là đền Trung). Dân xã Vi Cương cũng lập riêng một miếu ở dưới chân núi để thờ (tức nay là đền Hạ), trải các triều được ghi vào điển thờ của nước. Năm Tự Đức thứ 27 (dương lịch là năm 1874), Tổng đốc Tam Tuyên (1)­­ Nguyễn Bá Chi vâng theo sắc của triều đình cho trùng tu đền Thượng. Đến năm Duy Tân thứ 6 (dương lịch là năm 1912), Diên Mậu Quận công Hoàng Cao Khải trình tờ tư(2) xin chính phủ cấp tiền 2000 đồng để tu sửa. Tuần phủ Phú Thọ Chế Quang Ân lại phụng mệnh đứng ra khuyến khích mọi người góp tiền trùng tu nội tẩm và ngoại điện như quy thức hiện nay đang có. Năm Khải Định thứ 7 (dương lịch là năm 1922), tu tạo lăng trên đỉnh núi (lăng mộ tổ)...

Chi tiết

BÍ ẤN VỀ HÀNG TRĂM BIA ĐA CỔ CÒN SÓT LẠI

Đăng lúc: 2016-02-14 12:11:27 - Đã xem: 3522

Dân trí: Những bia đá còn sót lại tại một số địa phương ở miền Tây Thanh Hóa được người dân xem là dấu tích của những ngôi mộ cổ. Có những nhận định cho rằng, đây là mộ của người Tày Thái và cũng có ý kiến khác là mộ của nghĩa quân Lam Sơn…


Bí ẩn hàng trăm bia đá cổ
Khu mộ cổ bị bới tung để tìm vàng…


Xã Kỳ Tân, huyện Bá Thước nằm ven theo quốc lộ 217, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng hơn 100km về phía Tây. Nơi đây theo người dân địa phương cho biết còn tồn tại nhiều bia đá của những ngôi mộ cổ. Theo ông Hà Văn Nguyệt - Chủ tịch UBND xã Kỳ Tân, huyện Bá Thước: “Khu mộ cổ đã bị người dân phá, lấn chiếm làm nương rẫy hết rồi, giờ không còn mấy nữa”.
 

Khu mộ cổ nằm trong vườn nhà ông Hà Văn Khâm
Ông Hà Văn Minh, cán bộ văn hóa xã Kỳ Tân thông tin thêm: “Hiện giờ khu mộ cổ không còn là mộ cổ nữa... Dấu tích thì chỉ còn bia và các vỉa than”. Cũng theo ông Minh, trên địa bàn bản Bo Thượng có khoảng 200 ngôi mộ nằm rải rác trên diện tích khoảng 3 - 4 héc ta.


Theo phản ánh thì ở những khu vực mộ cổ, có người đã từng phát hiện vàng, bạc và các đồ sành sứ... Đã có người phát hiện khuyên tai bằng bạc; còn bạc nén có mộ có, có mộ không. Ngoài ra, người dân còn phát hiện bát, chum bằng sành sứ, ấm chén cổ. Đặc biệt, vòng tay được tìm thấy nhiều, có khi phát hiện cả tạ. Ông Minh nhận định, những vật được tìm thấy ít ra cũng có niên đại vào khoảng thế kỷ 13. Từ những năm 1985 trở về trước, người dân đập rất nhiều, giờ thì không còn nữa.
 

Những bia đá còn sót lại
Những bia đá còn sót lại


Theo lời chỉ dẫn của lãnh đạo xã Kỳ Tân, chúng tôi tìm vào làng Bo Thượng - nơi được cho là đang tồn tại nhiều dấu tích của những ngôi mộ cổ. Khu vườn của gia đình ông Hà Văn Khâm (70 tuổi) hiện còn có những bia đá của những mộ cổ và cả dấu vết đào bới từ nhiều năm về trước. Khi nghe hỏi về những ngôi mộ cổ, ánh mắt ông dò xét, sau một hồi trò chuyện, ông Khâm bắt đầu cởi mở hơn. “Tôi lớn lên nghe nói có trống đồng, nhưng chưa biết nằm ở chỗ nào. Thời gian trước, có nhiều người đến dò nhưng không dò đến nơi”, ông Khâm cho biết.


Nói đoạn, ông dẫn chúng tôi ra phía sau khu vườn của gia đình mình, qua quan sát thì hiện nay, trong vườn của gia đình ông chỉ còn sót lại rất ít những bia đá nằm rải rác trong các bụi cây. Khi chúng tôi thắc mắc, ông Khâm giải thích, đây không phải là đá tự nhiên mà do con người cắm xuống để đánh dấu ngôi mộ. Sở dĩ những ngôi mộ hiện nay không còn nguyên vẹn nữa là do có thông tin có cổ vật nên nhiều người đã thi nhau vào đào bới để tìm kiếm. Theo ông Khâm thì đã có người tìm thấy vàng, bạc...
 



Dấu vết của việc đào bới mộ để tìm cổ vật hàng chục năm vẫn còn
Dấu vết của việc đào bới mộ để tìm cổ vật hàng chục năm vẫn còn


Như để chứng minh cho những gì mình nói, ông vào nhà lục lọi một lát mang ra chiếc nỏ của người xưa dùng hút thuốc phiện và một chiếc quai sanh bằng đồng do ông tìm thấy trong vườn nhà mình. Ngoài ra, gia đình ông cũng phát hiện một số đồ vật bằng sành, sứ…


Để rõ hơn về thực hư khu mộ cổ, chúng tôi tìm gặp ông Hà Nam Ninh, ở thị trấn Cành Nàng, huyện Bá Thước. Ông Ninh là người nhiều năm qua đã dày công nghiên cứu về vùng đất và văn hóa Thái nơi đây. Theo ông Ninh, dấu hiệu nhận diện của những ngôi mộ của người xưa là có bia đá chôn giấu, không cao, dẹt và sắc nhọn; trên mặt đất đổ than đen, nhà mồ thưng xung quanh; có một vò để ở phía chân, ý để đựng nước rửa chân. Ở xã Kỳ Tân và nhiều nơi khác, lớp người Thái hiện nay đang sống cũng không biết mộ có từ khi nào và chủ nhân là ai. Từ thời nhà Trần, khi người Thái di cư từ Lào Cai (Mường Khà) vào đến đây đã có mộ cổ rồi. Người Thái khai phá ruộng nương.


Tuy nhiên, từ những năm 1990 rộ lên tình trạng đào bới khu mộ để tìm cổ vật. Theo những gì ông Ninh nghiên cứu tìm hiểu, người Thái có tập quán khi khâm liệm bỏ vòng bạc vào tay, mặt nạ bằng bạc có thể làm ốp lên trán. Vò sành sứ cũng được tìm thấy, đây được xem là đồ dùng để rửa chân. Đồ dùng của người sống như thế nào khi chết người ta cho mang theo đặt lên nhà mồ. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều sách chữ Thái bị thất lạc.
 

Bia đá bị đào lên nằm trên mặt đất
Bia đá bị đào lên nằm trên mặt đất 
 

Những hiện vật ông Khâm phát hiện trong khu vườn nhà mình
Những hiện vật ông Khâm phát hiện trong khu vườn nhà mình
 

Thường trước khi khâm liệm, nhà giàu lấy bạc nén gói vào vải đặt dưới đầu. Đá làm mồ chôn lấy ở suối, đá xanh, cứng, chắc ở Kỳ Tân có và có những nơi phải lên Quan Hóa lấy xuôi bè theo sông xuống. Vấn đề quan trọng trong việc chôn bia đá là để đánh dấu, qua đó tìm hiểu được nguồn gốc. Đá chôn cả ở phía đầu, chân và xung quanh, trong đó bia ở đầu cao hơn tất cả, vò sành để ở phía chân. Con cháu hết đời này đến đời khác chỉ căn cứ vào đá chôn để tìm lại nguồn gốc tổ tiên. Có thể những ngôi mộ này xuất phát từ người Tày Thái cổ. Điều đó cũng có cơ sở là từ khi người Thái vào khai phá vùng đất này đã thấy những ngôi mộ ở đây rồi...


Mộ của nghĩa quân Lam Sơn?


Tại xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân cũng đang tồn tại khu bia đá thô sơ mà người dân địa phương gọi là khu mộ cổ. Những điều kỳ bí về khu mộ cổ này chưa có lời giải. Cũng như ở xã Kỳ Tân, những năm trước đây, nhiều ngôi mộ bị xâm hại, mất dần dấu tích. Khu mộ cổ nằm ở làng Mé, thôn Xuân Thành. Khu vực này nằm trên một triền đồi thoai thoải, càng đi sâu vào trong rừng luồng, những phiến đá nằm rải rác theo hình thức giống khu mộ tại xã Kỳ Tân được cho là của những ngôi mộ cổ dần hiện ra. Càng tiến sâu vào trong, một “rừng đá” hiện ra với những bia đá có kích thước lớn nhỏ khác nhau.
 

Những ngôi mộ cổ tại xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân
Những ngôi mộ cổ tại xã Ngọc Phụng, huyện Thường Xuân
 

Đầu và cuối mỗi ngôi mộ được chôn một phiến đá dựng đứng đã qua ghè đẽo thô sơ. Chiều dài từng ngôi mộ khoảng từ 2 đến 2,5 m. Các phiến đá có độ dày - mỏng, cao - thấp khác nhau.


Ông Lê Đức Thắng (59 tuổi, thôn Xuân Thành, xã Ngọc Phụng) cho biết, ngày còn nhỏ đi chăn trâu ở đây ông đã thấy có nhiều phiến đá cao ngang đầu người lớn, rộng cả mét. Một số phiến đá to còn khắc cả chữ Hán, nhưng nay không còn.


Cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào làm rõ đây có phải là những ngôi mộ cổ? Chủ nhân của những ngôi mộ này là ai? Niên đại thuộc thời kỳ nào? Theo tư liệu từ xã Ngọc Phụng thì làng Xuân Thành mới di cư từ huyện Ngọc Lặc về định cư ở đây vào những năm 50 của thế kỉ trước, ban đầu chỉ có 16 hộ dân. Người dân trong làng khẳng định, lớn lên đã thấy khu mộ; những người đời trước cũng nói lại khi đến lập làng đã có rừng mộ như ngày nay.


Vào cuối năm 2013, chúng tôi may mắn có dịp cùng các nhà sử học về xã Ngọc Phụng để điền dã thực tế trong dịp diễn ra “Hội thảo khoa học về địa điểm diễn ra Hội thề Lũng Nhai”. Một số nhà sử học cũng nhận định đây là khu mộ của nghĩa quân Lam Sơn thời kỳ rút về cố thủ ở miền Tây Thanh Hóa, song chủ đề chính lúc này là địa điểm diễn ra hội thề giữa chủ tướng Lê Lợi và 18 anh hùng hào kiệt nên vấn đề chủ nhân của khu mộ cổ này tạm gác lại.
 

Tại xã Ngọc Phụng cũng có hàng trăn bia đá được cho là của những ngôi mộ cổ
Tại xã Ngọc Phụng cũng có hàng trăn bia đá được cho là của những ngôi mộ cổ
 

Còn theo nhận định của người dân địa phương, đây là những ngôi mộ của nghĩa quân Lam Sơn. Điều này có cơ sở bởi cách đó hơn nửa cây số là khu đồi Bái Tranh - được xác định chính là nơi diễn ra Hội thề Lũng Nhai. Tại xã Ngọc Phụng hiện có một địa danh là làng Phụng Dưỡng, theo tương truyền đây chính là nơi điều trị, dưỡng thương cho những người lính bị thương trong khởi nghĩa Lam Sơn nên mới có tên như vậy. Cũng như những bia đá được phát hiện tại làng Bo Thượng, xã Kỳ Tân thì kích thước các bia ở đầu và cuối của từng ngôi mộ cũng khác nhau. Theo lý giải của nhiều người, có khả năng những vị tướng càng lớn thì phiến đá càng to, mộ càng rộng, còn mộ lính tráng thì ngược lại.


Chính quyền xã Ngọc Phụng mong muốn các ngành, các cấp cùng các nhà sử học, khảo cổ học sớm có nghiên cứu cụ thể, đưa ra kết luận chính xác để địa phương có cơ sở lập quy hoạch thành khu di tích, từ đó có phương án bảo vệ.
 

Duy Tuyên

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp