• Pic Mgmt

    ĐỒNG TỘC NGUYỄN DUY HÒA HỢP

    Dòng họ Nguyễn Duy ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc từ xưa nổi tiếng là phụ tử, huynh đệ kế thế đăng khoa. Tuy nhiên, trước nay, nhiều người lại phân biệt có hai dòng họ Nguyễn Duy ở Bình Xuyên...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG CHUYỆN KHÓ TIN Ở "NGHĨA ĐỊA" CÁC VUA TRẦN

    Các vị vua Trần, những người đã gây dựng nên một thời đại rực rỡ nhất của nền văn minh Đại Việt, đã từng 3 lần đánh bại quân Nguyên Mông, hiện đang bị người đời lãng quên – một sự lãng quên rất tủi...

  • Pic Mgmt

    VỀ NGUỒN GỐC NGƯỜI VIỆT

    Nguồn gốc của người Việt, luôn là chủ đề nhận được rất nhiều sự quan tâm, chính vì thế mà những tranh luận về đề tài này diễn ra gay gắt, trong bài này chúng ta không đưa ra một giả thuyết mà sẽ cùng nhau khảo sát những bằng chứng...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIẾT CỔ CỦA NGƯỜI PÀ-THẺN

    ...Trước năm 1960, Giáo sư sử học Lê Trọng Khánh, nguyên giảng viên trường Đại học Tổng hợp đã dày công điền dã, sưu tầm tại một số huyện của hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang, nơi có đông người Pà Thẻn sinh sống. Ông đã có những kết luận quan trọng về hệ thống chữ viết cổ của người Pà Thẻn...

  • Pic Mgmt

    THẦN THUỐC CỦA NGƯỜI DAO ĐỎ

    ...Chuyến đi này của chúng tôi, đáng lẽ phải được bắt đầu từ hơn 3 năm trước. Khi ấy, tôi thường nghe một đồng nghiệp lớn tuổi kể về một bà mế người Dao, cũng là ân nhân của gia đình ông khi đã chữa cho vợ ông căn bệnh vô sinh. Đứa con gái nhỏ của ông giờ đã ở tuổi 17, nhưng hình ảnh của mảnh đất Yên Ninh, huyện Phú Lương, Thái Nguyên ngày nào với những bà mế đầu đội khăn xếp, không nói được tiếng Kinh nhưng tha thiết ân tình vẫn là động lực thôi thúc ông trở về...

  • Pic Mgmt

    XỨ QUẢNG VÀ THƠ CAO BÁ QUÁT

    Những năm 40 của thế kỉ XIX, nhiều lần Cao Bá Quát đã đặt chân đến xứ Quảng. Ông đến đây trong tình cảnh của một “trục khách” (người bị đuổi đi), một “trục thần” (bề tôi bị đày đi xa kinh đô). Có thể nói, những năm tháng đầy dập vùi, cay đắng này đã để lại trong ông bao dư vị mặn chát về tình đời, về thái độ phải lựa chọn giữa nhân dân và vương triều đương thời...

  • Pic Mgmt

    NGHI ÁN THÁI SƯ HÓA HỔ & 30 ĐẠO SẮC MINH OAN

    Báo GĐ&XH đã từng có bài viết về nhân vật lịch sử Lê Văn Thịnh (sinh năm 1038, chưa rõ năm mất) – người được xem là vị tiến sĩ đầu tiên của nền khoa bảng Việt Nam, từng làm đến chức Thái sư dưới thời vua Lý Nhân Tông, là người đã bị mang “án oan” dài nhất lịch sử. Ông bị quy vào tội “hóa hổ giết vua” nhân một lần hộ giá vua Lý dong thuyền ngoạn cảnh hồ Dâm Đàm (Hồ Tây ngày nay)...

  • Pic Mgmt

    ĐẤT BÁCH VIỆT TRONG SỬ VIỆT VÀ TÀU

    Khi còn học Tiểu học, môn sử địa - người viết đã được dạy về Thừa tướng Lữ Gia và nước Nam Việt. Lúc đó chỉ hiểu đại khái Thừa tướng Lữ Gia vì không muốn nước Nam Việt bị nhà Hán chiếm, nên đã giết chết hai mẹ con Cù thị...

  • Pic Mgmt

    TỪ PHÚC GIANG THƯ VIỆN ĐẾN CÁC THƯ VIỆN TƯ NHÂN Ở XỨ NGHỆ

    Nhân dân xứ Nghệ có truyền thống quý báu là hiếu học, trọng thầy, đậu đạt khoa bảng. Trên tinh thần đó mà người dân ở đây cũng rất yêu quý sách, có nhiều người đam mê sưu tầm sách và lập các thư viện để phục vụ cho nho sinh, con cháu học tập nâng cao kiến thức trong các gia đình, dòng họ. Qua lịch sử sách và thư viện nước ta nói chung, xứ Nghệ nói riêng thì Phúc Giang Thư viện của dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu (nay là xã Trường Lộc, Can Lộc) do Thám hoa Nguyễn Huy Oánh sáng lập là tiêu biểu nhất...

  • Pic Mgmt

    ĐÓN BẰNG UNESCO GHI DANH CA TRÙ & QUAN HỌ

    Chiều 16/4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ đón Bằng của UNESCO ghi danh Dân ca quan họ Bắc Ninh - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Hát Ca trù - di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Phát biểu tại buổi lễ, bà Katherine Muller Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội hoan nghênh những hành động thiết thực của Việt Nam trong việc gìn giữ và phát triển các di sản văn hóa,...

  • Pic Mgmt

    TƯ LIỆU ĐỊA BẠ TRONG NGHIÊN CỨU LÀNG XÃ VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG (KHẢO SÁT ĐỊA BẠ LÀNG VIỆT VÙNG ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ)

    Trong lịch sử Việt Nam, lần đầu tiên Nhà nước cho lập sổ địa bạ là vào năm 1092, bấy giờ gọi là điền tịch. Thời Lê, ngay sau kháng chiến chống Minh thắng lợi, năm 1428 Lê Thái Tổ đã lệnh cho các địa phương trong cả nước điều tra, xem xét ruộng đất và lập sổ địa bạ. Quốc triều hình luật quy định cứ bốn năm làm lại sổ điền bạ một lần.

  • Pic Mgmt

    CAO CHI: NHÀ VẬT LÝ VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

    TT - Từ một nhà giáo trẻ trong chiến khu Bình Định thời kháng chiến chống Pháp, trở thành một trong những nhà vật lý thế hệ đầu tiên của đất nước, nhưng lúc nào Cao Chi cũng luôn là một nghệ sĩ bẩm sinh. Mới đấy mà hôm nay GS.TS Cao Chi đã 80 tuổi, với 60 năm cống hiến miệt mài. Cao Chi là một nhà vật lý, một nhà sư phạm, một nghệ sĩ...

  • Pic Mgmt

    SỰ THÂM THÚY ẨN CHỨA TRONG BÀI CA TRÙ "HỒNG HỒNG TUYẾT TUYẾT"

    ...Từ trước đến nay, khoảng trên dưới 100 năm, những nhà nghiên cứu văn học và yêu thích nghê thuật ca trù đã biết khá rõ những bài thơ nói của tiến sĩ Dương Khuê (1839-1902) trong toàn bộ di sản văn chương và thơ ca của cụ ở nửa thế kỉ XIX trong thiên niên kỉ trước, nhưng ít ai đánh giá đúng giá trị đích thực phẩm chất Dương Khuê trong mảng văn chương được thể hiện bằng loại ca trù, đặc biệt là bài “Hồng Hồng Tuyết Tuyết”...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN ĐA HÒA (DẠ TRẠCH)

    Thuộc địa phận huyện Khoái Châu (tỉnh Hưng Yên), cách Hà Nội hơn 20km về phía đông và cách trung tâm TP.Hưng Yên khoảng 35km về phía tây bắc, với những giá trị nhân văn, lịch sử rất đặc biệt còn được lưu giữ tới ngày nay, cụm di tích đền Đa Hòa - đền Dạ Trạch - cửa Hàm Tử - Bãi Sậy là điểm đến thu hút đông đảo dân địa phương và du khách gần xa...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÀ ĐANH (HÀ NỘI)

    Chùa và Tu Viện Châu Lâm dành cho người Chăm đã được xây dựng hơn 1000 năm, lại phải trải qua nhiều lần di chuyển, thay đổi. Vì thế, tại vị trí của chùa, những hiện vật nào chứng tỏ dấu ấn của người Chăm là rất mơ hồ...

Chi tiết

GIA PHẢ - CÁCH TIẾP CẬN MỚI

Đăng lúc: 2017-05-12 19:11:25 - Đã xem: 313

CHU TUYẾT LAN

Thạc sĩ - Viện Nghiên cứu Hán Nôm

Cập nhật lúc 23h29, ngày 22/03/2007

Như chúng ta đều biết, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là nơi lưu giữ một số lượng gia phả viết bằng chữ Hán Nôm lớn nhất trong cả nước. Mới đây, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Oanh đã thống kê được 264 cuốn gia phả hiện đang có tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm; hầu hết số gia phả này đều là bản chép tay. Mặc dù số lượng gia phả này chỉ là một con số rất khiêm tốn trong số hơn 18.000 đơn vị sách Hán Nôm đang có tại Viện, song đó lại là một trong những nguồn sử liệu quan trọng để nghiên cứu về gia đình và xã hội truyền thống trong quá khứ.

Những năm gần đây, do điều kiện kinh tế xã hội phát triển, người Việt Nam lại càng có điều kiện để quan tâm nhiều hơn đến việc tìm về cội nguồn. Nhiều câu lạc bộ dòng họ đã ra đời và có những sinh hoạt rất phong phú, bổ ích. Đã có nhiều dòng họ lớn, nhỏ từ mọi miền của đất nước tìm đến Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm mượn đọc tài liệu về gia phả và yêu cầu các cán bộ Viện Nghiên cứu Hán Nôm dịch, viết lại gia phả của dòng họ mình với mục đích giúp cho các thế hệ con cháu hiểu rõ nguồn gốc của dòng họ mình, noi theo gương sáng các thế hệ tiền bối và không ngừng phấn đấu tu dưỡng, cống hiến ngày một nhiều hơn cho xã hội.

Ngày nay, để đáp ứng được nhu cầu hiểu biết ngày càng đa dạng của con người về nguồn gốc và truyền thống từ gia phả mang lại, đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận khác trước. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, việc thông tin, khai thác, nghiên cứu và lưu hành gia phả đã có thể tiến hành theo một phương thức mới:

1. Viện Nghiên cứu Hán Nôm có thế mạnh là đang lưu trữ một nguồn gia phả gốc rất có giá trị, tuy rất khiêm tốn về số lượng nhưng lại đa dạng về nội dung và chủng loại. Đó là cơ sở để chúng ta có thể dễ dàng xây dựng cơ sở dữ liệu trên máy tính để quản lý hệ thống gia phả của mình và rồi đây sẽ mở rộng việc sưu tầm trong toàn quốc, trước mắt tập trung vào các dòng họ lớn. Khác với trước đây, hiện nay, với tiến bộ của công nghệ, việc sưu tầm có thể tiến hành dễ dàng hơn nhiều. Với sự trợ giúp của các thiết bị hiện đại như máy quét, máy ảnh kỹ thuật số, chúng ta có thể dễ dàng chuyển văn bản được ghi trên giấy thành các tệp dữ liệu điện tử và lưu giữ trong máy tính dưới dạng cơ sở dữ liệu toàn văn phục vụ cả cho giới nghiên cứu và người dùng tin. Bên cạnh cơ sở dữ liệu toàn văn, cũng cần thiết phải xây dựng cơ sở dữ liệu thư mục để người dùng tin dễ dàng khai thác vốn tư liệu này, với hệ thống từ khoá về nhân vật, về tước hiệu, về địa lý,...

Các nhà nghiên cứu và thành viên của các dòng họ (muốn biết thêm thông tin) có thể trao đổi qua điện thoại, fax, hay hệ thống thư điện tử,... mà không cần phải mất thời gian và kinh phí đi lại tốn kém, nhưng vẫn đạt được kết quản như mong muốn. Nếu ai đó muốn đặt dịch gia phả nào trong hệ thống, họ cũng chỉ cần liên hệ qua điện thoại hay thư điện tử và gửi tiền qua bưu điện để thanh toán với bộ phận nhận dịch, là đã có thể có trong tay nội dung cuốn gia phả mình cần. Hơn thế nữa, ngay cả bản dịch cũng có thể là một tệp máy tính được gửi đi qua hệ thống thư điện tử hay dịch vụ mạng.

2. Với công nghệ scan và microfilm như hiện nay, các cá nhân và dòng họ có nhu cầu đọc tài liệu gốc, họ cũng chỉ cần liên hệ và thanh toán sòng phẳng mọi chi phí qua bưu điện, thì mọi yêu cầu cũng sẽ được đáp ứng, chúng có thể là bản chụp trên giấy, đĩa CD-ROM, microfilm hay thậm chí là một tệp máy tính được gửi đi qua các phương tiện của Internet.

3. Hơn nữa, những kết quả nghiên cứu về gia phả có thể được làm thành các chương trình dữ liệu với các cấp độ khác nhau như: khảo cứu, dịch thuật, giới thiệu chi tiết về dòng họ sẽ được tập trung xây dựng để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người dùng tin và xuất bản. Và nếu được phép thì các cơ sở dữ liệu này sẽ được cấu thành trong Website của Viện Nghiên cứu Hán Nôm cho phép người dùng trên toàn thế giới được sử dụng với các cấp độ cho phép khác nhau.

4. Về việc biên soạn gia phả, nếu như trước đây các nhà biên soạn chỉ chú trọng vào việc ghi chép về thế thứ, tên tuổi, phần mộ, ngày giỗ của tổ tiên, thì nay có thể mở rộng sang việc miêu tả về nội tâm, hình dáng, vóc người, về những chi tiết trong đời sống của các nhân vật trong gia phả. Điều đó sẽ làm phong phú và sinh động chân dung của các thế hệ tiền bối. Những thông tin đó sẽ giúp cho các thế hệ con cháu ngày nay có thể hình dung ra ông bà tổ tiên mình cũng là những con người bằng xương bằng thịt, rất gần gũi, thân thiết với chúng ta. Hơn nữa đôi lúc các cây phả hệ truyền thống cũng khó mà thực hiện được chức năng của mình trong việc miêu tả các mối quan hệ thực tế mà nó vốn có. Trong trường hợp này công nghệ hiện đại sẽ giúp chúng ta khắc phục được các hạn chế của các phương thức truyền thống trước đây.

Tóm lại, với sự tiến bộ của công nghệ thông tin, bằng ngôn ngữ HTML (ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản) và XML (ngôn ngữ đánh dấu có khả năng mở rộng), các cán bộ tin học có thể hợp tác cùng chúng ta trong việc xây dựng các phần mềm gia phả, giúp cho việc nghiên cứu và khai thác gia phả theo một cách thức mới, hiệu quả và kinh tế hơn rất nhiều so với các phương pháp truyền thống trước đây.

Thông báo Hán Nôm học 2001, tr.274-277

http://www.hannom.org.vn/detail.asp?param=169&Catid=255

CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp