• Pic Mgmt

    GIỚI THIỆU TOÀN VĂN BẢN DỊCH NGỌC PHẢ HÙNG VƯƠNG

    Ngọc phả Hùng Vương do Hàn lâm Trực học sĩ Nguyễn Cố phụng soạn vào năm Hồng Đức nguyên niên (1470), hiện lưu tại Bảo tàng Hùng Vương, Phú Thọ. Ngọc phả gồm 21 tờ tức 42 trang chữ Hán, tổng cộng gần 10.000 (1 vạn) chữ, xưa nay, chưa thấy ai dịch trọn vẹn. Bằng sự kiên trì và gắng sức của tuổi già, sau hơn nửa tháng, GS Ngô Đức Thọ đã hoàn thành trọn vẹn bản dịch, chỉ với một mục đích cao cả là cung cấp cho các nhà nghiên cứu và bạn đọc văn bản quý báu được gọi là Quốc bảo này. Và như GS Ngô Đức Thọ từng viết: Là người Việt Nam, dòng dõi con Lạc cháu Hồng, không thể không biết đến Ngọc phả Hùng Vương...

  • Pic Mgmt

    GIẢI MÃ BÍ ẨN BÃI CỌC BẠCH ĐẰNG GIANG

    726 năm trước, nước Đại Việt bé nhỏ đã đánh tan tác 600 chiến thuyền và 40 vạn quân Nguyên Mông, trong trận thủy chiến Bạch Đằng. Dòng chảy thời gian hơn 700 năm, đã che phủ nhiều bí ẩn quanh trận thủy chiến oanh liệt này...

  • Pic Mgmt

    DẤU XƯA Ở NGÔI LÀNG CỔ BÊN BỜ SÔNG MÃ

    Đến với làng cổ Đông Sơn là đến với không gian văn hóa lâu đời, đến với những ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn 200 năm. Ẩn chứa trong mỗi ngôi nhà ấy, di tích lịch sử ấy không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc, văn hóa thẩm mỹ mà còn mang trong mình những câu chuyện thú vị và đầy ý nghĩa...

  • Pic Mgmt

    BÁO CÁO CHI TIẾT KẾT QUẢ TÌM MỘ THƯỢNG TƯỚNG QUÂN TRIỀU TRẦN - HÀ MẠI (1334-1410)

    Xin Hội nghị cho phép tôi được thay mặt những thành viên tham gia chương trình tìm mộ Tướng quân Hà Mại được trình bày bản báo cáo khoa học của đề tài khoa học “Tìm mộ Thượng tướng quân triều Trần Hà Mại” như sau:

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM KHAI QUỐC - CÁC LẠC HẦU...

    Những truyền thống thuở sơ khai của Việt Nam, như đã được kể lại trong cuốn "Lĩnh Nam Chích Quái, một cuốn sách sưu tầm những truyền thuyết, được viết vào thế kỷ 15, đều có nói đến các vua Hùng cai trị nước Văn Lang. Các vua Hùng được cho là thuộc dòng dõi Lạc Long Quân–một anh hùng từ quê hương của mình từ biển khơi đến đồng bằng sông Hồng–nơi ngày nay là Bắc Việt Nam–và khuất phục được tất cả những yêu quái ở vùng đất đó, rồi truyền bá văn minh cho dân chúng, bằng cách dạy họ cách trồng lúa và may quần áo để mặc...

  • Pic Mgmt

    QUẢNG BÁ 4 DI SẢN TƯ LIỆU THẾ GIỚI CỦA VIỆT NAM

    Ngày 10/11 tại Thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng), Cục Văn thư Lưu trữ nhà nước đã chủ trì tổ chức hội thảo quốc tế “Nâng cao hình ảnh quốc gia qua di sản tư liệu được UNESCO công nhận”...

  • Pic Mgmt

    ĐẶC ĐIỂM CỦA DÒNG HỌ NGƯỜI MẠ Ở LÂM ĐỒNG

    Người Mạ là dân tộc thiếu số bản địa ở tỉnh Lâm Đồng. Địa bàn cư trú của người Mạ nằm trong vùng Trung và Thượng sông Đồng Nai (Đạ Đơng), trong đó tập trung đông nhất là ở thị xã Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Ngoài ra người Mạ còn cư trú ở một số huyện phía Nam Lâm Đồng như Đạ Huoai, Đạ Teh, Cát Tiên...

  • Pic Mgmt

    CHÙA ĐỒNG Ở QUẢNG NINH

    Chùa Đồng tọa lạc trên đỉnh núi Yên Tử (Quảng Ninh) là ngôi chùa bằng đồng có một không hai trên đất nước Việt Nam và ngay cả các nước thuộc Châu Á cũng chưa có ngôi chùa bằng đồng nào lớn như vậy. Trước ngày chùa Đồng được Tổ chức Kỷ lục Châu Á công bố kỷ lục “Ngôi chùa bằng đồng (trên đỉnh núi) lớn nhất”...

  • Pic Mgmt

    "VỞ CHÈO" CAO BÁ QUÁT MỪNG ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG...

    (HNMO)- Tối nay (25/8), vở chèo "Cao Bá Quát" sẽ chính thức được công diễn tại Nhà hát lớn Hà Nội. Đây là vở diễn mới nhất sau 4 vở diễn: Oan khuất một thời, Chiếu dời đô, Ngọc Hân Công chúa, Lý Thường Kiệt của Nhà hát Chèo Hà Nội do NSND Doãn Hoàng Giang dàn dựng để chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long...

  • Pic Mgmt

    ĐỀN QUÁN THÁNH

    Đền Quán Thánh xưa kia được xem là một trong Thăng Long tứ trấn và Thăng Long tứ quán. Tương truyền ngôi đền có từ đời Lý Thái Tổ thờ thánh Trấn Vũ - vị thần trấn giữ phương Bắc. Vì vậy mà đền có tên là Đền Trấn Võ, Quán Thánh Trấn Võ hay Quán Thánh...

  • Pic Mgmt

    GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG: HỆ Ý THỨC ĐẦU TIÊN CỦA QUỐC GIA DÂN TỘC

    Các nhà nghiên cứu Việt Nam đều cho rằng thời đại các vua Hùng và kế tiếp là An Dương Vương (khoảng giữa thiên niên kỷ thứ 2 đến thiên niên kỷ thứ 1 trước CN), mà cái nền vật chất của nó là văn minh Đông Sơn, là thời kỳ hình thành tộc người Việt cổ, những nền tảng của văn hóa truyền thống và hình thành quốc gia dân tộc đầu tiên: Văn Lang - Âu Lạc...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ CAO ĐÌNH (THUẬN THÀNH, BẮC NINH)

    Nhiều năm trở lại đây, dòng họ Cao Đình thôn Đại Tự, xã Thanh Khương (Thuận Thành) được ghi nhận như một điểm sáng giáo dục, khuyến học. Gần 1/4 thành viên trong dòng họ có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học (ở nhiều gia đình tỷ lệ này là 100%). Số con em Cao Đình có thành tích học tập tốt cũng như thi đỗ vào các trường Đại học, Cao đẳng luôn nằm trong tốp đầu của địa phương. Phong trào khuyến học, khuyến tài được khơi dậy từ khá sớm với cách làm bài bản và quy mô...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN HANG ĐỘNG NÚI LỬA LỚN NHẤT ĐÔNG NAM Á Ở VIỆT NAM

    Lần đầu tiên Việt Nam với sự hỗ trợ của các nhà khoa học Nhật Bản đã phát hiện được hệ thống hang động núi lửa lớn nhất Đông Nam Á với chiều dài 25 km ở tỉnh Đăk Nông. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu di sản công viên địa chất thuộc tỉnh Đăk Nông từ năm 2007 của nhóm các nhà khoa học thuộc Bảo tàng địa chất Việt Nam (Tổng cục Địa chất và Khoáng sản) và các nhà khoa học Nhật Bản...

  • Pic Mgmt

    MẶT TRỜI ĐỎ TÌM TRI ÂM

    Hậu duệ Cao Bá Quát hát ca trù ...Trong gia phả của Cao Bá Quát được hậu duệ lập tại www.caobaquat.com.vn có tên Cao Hồ Nga ở vị trí nhánh đời thứ sáu của nhà thơ nổi tiếng với tài thơ cũng như sự phong lưu này. Trong di sản thơ ca mà thánh Quát để lại cho đời, có nhiều bài ca trù nổi tiếng. Mấy trăm năm sau, hậu duệ của ông - Hồ Nga - chia sẻ: "Chúng tôi đã mất hai năm ròng rã để tìm hiểu về chầu văn, ca trù, tìm đến những thầy giáo chuyên ngành tiếng Nôm, văn học trung đại để học hỏi, biết cái hay của ca trù, chầu văn". Và những tinh hoa di sản tinh thần ấy đã được Mặt Trời Đỏ tìm cách để đưa đến công chúng trẻ hiệu quả...

  • Pic Mgmt

    GIỚI THIỆU SÁCH CỔ SỬ "BÁCH VIỆT TIÊN HIỀN CHÍ - LĨNH NAM DI THƯ"

    Bộ sử cổ "Bách Việt Tiên Hiền Chí - Lĩnh Nam Di Thư" là bộ sử liên quan đến Việt tộc, do sử gia Âu Ðại Nhậm viết xong vào năm Gia Tĩnh thứ 33 (1554), được sử quán nhà Minh và nhà Thanh coi là tài liệu lịch sử xác đáng dùng làm tài liệu để các sử gia Trung Hoa nghiên cứu và trích dẫn khi viết sử...

Chi tiết

GIA PHẢ - CÁCH TIẾP CẬN MỚI

Đăng lúc: 2017-05-12 19:11:25 - Đã xem: 192

CHU TUYẾT LAN

Thạc sĩ - Viện Nghiên cứu Hán Nôm

Cập nhật lúc 23h29, ngày 22/03/2007

Như chúng ta đều biết, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là nơi lưu giữ một số lượng gia phả viết bằng chữ Hán Nôm lớn nhất trong cả nước. Mới đây, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Oanh đã thống kê được 264 cuốn gia phả hiện đang có tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm; hầu hết số gia phả này đều là bản chép tay. Mặc dù số lượng gia phả này chỉ là một con số rất khiêm tốn trong số hơn 18.000 đơn vị sách Hán Nôm đang có tại Viện, song đó lại là một trong những nguồn sử liệu quan trọng để nghiên cứu về gia đình và xã hội truyền thống trong quá khứ.

Những năm gần đây, do điều kiện kinh tế xã hội phát triển, người Việt Nam lại càng có điều kiện để quan tâm nhiều hơn đến việc tìm về cội nguồn. Nhiều câu lạc bộ dòng họ đã ra đời và có những sinh hoạt rất phong phú, bổ ích. Đã có nhiều dòng họ lớn, nhỏ từ mọi miền của đất nước tìm đến Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm mượn đọc tài liệu về gia phả và yêu cầu các cán bộ Viện Nghiên cứu Hán Nôm dịch, viết lại gia phả của dòng họ mình với mục đích giúp cho các thế hệ con cháu hiểu rõ nguồn gốc của dòng họ mình, noi theo gương sáng các thế hệ tiền bối và không ngừng phấn đấu tu dưỡng, cống hiến ngày một nhiều hơn cho xã hội.

Ngày nay, để đáp ứng được nhu cầu hiểu biết ngày càng đa dạng của con người về nguồn gốc và truyền thống từ gia phả mang lại, đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận khác trước. Nhờ sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, việc thông tin, khai thác, nghiên cứu và lưu hành gia phả đã có thể tiến hành theo một phương thức mới:

1. Viện Nghiên cứu Hán Nôm có thế mạnh là đang lưu trữ một nguồn gia phả gốc rất có giá trị, tuy rất khiêm tốn về số lượng nhưng lại đa dạng về nội dung và chủng loại. Đó là cơ sở để chúng ta có thể dễ dàng xây dựng cơ sở dữ liệu trên máy tính để quản lý hệ thống gia phả của mình và rồi đây sẽ mở rộng việc sưu tầm trong toàn quốc, trước mắt tập trung vào các dòng họ lớn. Khác với trước đây, hiện nay, với tiến bộ của công nghệ, việc sưu tầm có thể tiến hành dễ dàng hơn nhiều. Với sự trợ giúp của các thiết bị hiện đại như máy quét, máy ảnh kỹ thuật số, chúng ta có thể dễ dàng chuyển văn bản được ghi trên giấy thành các tệp dữ liệu điện tử và lưu giữ trong máy tính dưới dạng cơ sở dữ liệu toàn văn phục vụ cả cho giới nghiên cứu và người dùng tin. Bên cạnh cơ sở dữ liệu toàn văn, cũng cần thiết phải xây dựng cơ sở dữ liệu thư mục để người dùng tin dễ dàng khai thác vốn tư liệu này, với hệ thống từ khoá về nhân vật, về tước hiệu, về địa lý,...

Các nhà nghiên cứu và thành viên của các dòng họ (muốn biết thêm thông tin) có thể trao đổi qua điện thoại, fax, hay hệ thống thư điện tử,... mà không cần phải mất thời gian và kinh phí đi lại tốn kém, nhưng vẫn đạt được kết quản như mong muốn. Nếu ai đó muốn đặt dịch gia phả nào trong hệ thống, họ cũng chỉ cần liên hệ qua điện thoại hay thư điện tử và gửi tiền qua bưu điện để thanh toán với bộ phận nhận dịch, là đã có thể có trong tay nội dung cuốn gia phả mình cần. Hơn thế nữa, ngay cả bản dịch cũng có thể là một tệp máy tính được gửi đi qua hệ thống thư điện tử hay dịch vụ mạng.

2. Với công nghệ scan và microfilm như hiện nay, các cá nhân và dòng họ có nhu cầu đọc tài liệu gốc, họ cũng chỉ cần liên hệ và thanh toán sòng phẳng mọi chi phí qua bưu điện, thì mọi yêu cầu cũng sẽ được đáp ứng, chúng có thể là bản chụp trên giấy, đĩa CD-ROM, microfilm hay thậm chí là một tệp máy tính được gửi đi qua các phương tiện của Internet.

3. Hơn nữa, những kết quả nghiên cứu về gia phả có thể được làm thành các chương trình dữ liệu với các cấp độ khác nhau như: khảo cứu, dịch thuật, giới thiệu chi tiết về dòng họ sẽ được tập trung xây dựng để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người dùng tin và xuất bản. Và nếu được phép thì các cơ sở dữ liệu này sẽ được cấu thành trong Website của Viện Nghiên cứu Hán Nôm cho phép người dùng trên toàn thế giới được sử dụng với các cấp độ cho phép khác nhau.

4. Về việc biên soạn gia phả, nếu như trước đây các nhà biên soạn chỉ chú trọng vào việc ghi chép về thế thứ, tên tuổi, phần mộ, ngày giỗ của tổ tiên, thì nay có thể mở rộng sang việc miêu tả về nội tâm, hình dáng, vóc người, về những chi tiết trong đời sống của các nhân vật trong gia phả. Điều đó sẽ làm phong phú và sinh động chân dung của các thế hệ tiền bối. Những thông tin đó sẽ giúp cho các thế hệ con cháu ngày nay có thể hình dung ra ông bà tổ tiên mình cũng là những con người bằng xương bằng thịt, rất gần gũi, thân thiết với chúng ta. Hơn nữa đôi lúc các cây phả hệ truyền thống cũng khó mà thực hiện được chức năng của mình trong việc miêu tả các mối quan hệ thực tế mà nó vốn có. Trong trường hợp này công nghệ hiện đại sẽ giúp chúng ta khắc phục được các hạn chế của các phương thức truyền thống trước đây.

Tóm lại, với sự tiến bộ của công nghệ thông tin, bằng ngôn ngữ HTML (ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản) và XML (ngôn ngữ đánh dấu có khả năng mở rộng), các cán bộ tin học có thể hợp tác cùng chúng ta trong việc xây dựng các phần mềm gia phả, giúp cho việc nghiên cứu và khai thác gia phả theo một cách thức mới, hiệu quả và kinh tế hơn rất nhiều so với các phương pháp truyền thống trước đây.

Thông báo Hán Nôm học 2001, tr.274-277

http://www.hannom.org.vn/detail.asp?param=169&Catid=255

CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp