• Pic Mgmt

    THAO THAO (1909-1994)

    Cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (tên thật là Cao Bá Thao), sinh ngày 11 tháng 6 năm 1909 [tức là ngày 24 tháng 4 Kỷ Dậu], tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, thuộc tỉnh Bắc Ninh xưa (nay thuộc Hà Nội). Ông mất ngày 07 tháng 02 năm 1994 [tức là ngày 27 tháng 12 năm Quý Dậu], thọ 86 tuổi...

  • Pic Mgmt

    Bộ Ảnh Đẹp Về Sài Gòn Xưa, Trước Năm 1975

    Những bức ảnh màu mộc mạc gợi nhớ về một đô thị hoa lệ từng đứng bậc nhất Đông Nam Á. Hình ảnh Việt Nam xin giới thiệu bộ ảnh đẹp về Sài Gòn xưa, trước năm 1975...

  • Pic Mgmt

    NẠN THAM NHŨNG Ở NƯỚC VIỆT ĐƯỢC GHI CHÉP TỪ THỜI HÙNG VƯƠNG

    ​Nạn tham ô, nhũng lạm gần như hiện diện trong tất cả các triều đại, như một "nội nạn". Tuy nhiên, do vấn đề tư liệu, nên mức độ đề cập của sử sách đến vấn nạn này nhiều hay ít tuỳ vào từng triều đại...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA – TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ...Cổ Loa từng là kinh đô của nhà nước Âu Lạc thời kỳ An Dương Vương (thế kỷ III TCN) và của nước Đại Việt thời Ngô Quyền (thế kỷ X) mà thành Cổ Loa là một di tích còn lại cho đến ngày nay. Thành Cổ Loa được các nhà khảo cổ học đánh giá là "tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ"...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ HỌ NGUYỄN TIÊN ĐIỀN

    Về nguồn gốc dòng họ, Hoan Châu Nghi tiên Nguyễn gia thế phả chép một cách sơ lược ở phần tiểu truyện Nam Dương công Nguyễn Nhiệm như sau: “Các vị trưởng lão kể rằng ông là con nhà gia thế. Xưa truyền, nguyên quán của ông ở làng Canh Hoạch, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam. Thủy tổ là Nguyễn Doãn Địch. Ông nội là Nguyễn Thiến, trạng nguyên năm Nhâm Thìn, Mạc Đại Chính (1532) quy thuận Lê triều,...

  • Pic Mgmt

    THỬ TÌM HIỂU LỊCH SỬ BÁNH MỲ

    Bánh mì hay còn viết là bánh mỳ, là lương thực quan trọng trên thế giới, đặc biệt là tại phương Tây và các nước trồng lúa mì. Bánh mì, tại những nơi này, là lương thực để ăn hàng ngày. Bánh mì được làm từ bột mì, nước, thường có thêm men và muối, đôi khi có các loại hạt khác, sau đó thì đem nướng...

  • Pic Mgmt

    SAU GẦN HAI THẾ KỶ, LẦN ĐẦU TIÊN "QUẢ TIM LỬA" HẠ SƠN !

    Sau gần 2 thế kỷ được vua Minh Mạng ban cho, lần đầu tiên "Quả Tim Lửa" từ chùa Tam Thai (khu danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng) hạ sơn để tham gia cuộc triển lãm "Tinh hoa cổ vật Phật giáo" do Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức nhân mùa lễ Vu Lan!...

  • Pic Mgmt

    VỤ NHÂN VĂN GIAI PHẨM TỪ GÓC NHÌN CỦA ĐẠI TÁ CÔNG AN

    Nhà văn Lê Hoài Nguyên tên thật là Thái Kế Toại, nguyên Đại tá công an, công tác tại A25 (chuyên theo giõi văn nghệ sĩ và văn hóa) đã gửi tới NTT.ORG một chuyên luận dài về Nhân Văn Giai Phẩm, và chúng tôi đã đăng làm 5 kỳ từ đầu tháng 8/2010, được nhiều trang mạng đăng lại. Nay tác giả đã chỉnh sửa lại bài viết của mình và nhờ NTT.ORG đăng lại trọn vẹn bài viết này. Các bạn hãy đọc nó như đọc một “góc nhìn” về sự thật...

  • Pic Mgmt

    ĐI TÌM NHÀNH HOA THẠCH THẢO

    Sáng nay (29.7), Tạp chí Sông Hương đã tổ chức giới thiệu tác phẩm “Đi tìm nhành hoa thạch thảo” của tác giả Lê Duy Đoàn. Đến dự có đông đảo bạn đọc cùng các nhà văn nhà thơ tại Thừa Thiên Huế...

  • Pic Mgmt

    KHẢO THUẬT VỀ CÁC CỔ TỊCH LIÊN QUAN ĐẾN VIỆT NAM...

    Số lượng văn hiến có liên quan đến Việt Nam trong lịch sử Trung Quốc khá phong phú, nhưng nhiều tác phẩm đã thất lạc, số còn lại thì việc chỉnh lý và sử dụng cũng chưa được bao nhiêu. Bài viết này, trên cơ sở thư mục xưa nay và các điển tịch liên quan, thử tìm hiểu rõ tình trạng cơ bản của loại văn hiến này về các mặt: phân bố lịch sử, hiện trạng mất còn, quan hệ giữa chúng với nhau, đồng thời trình bày vắn tắt giá trị của chúng...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ DUY NHẤT CÓ NGHỀ LÀM GIẤY SẮC PHONG

    Cách đây 300 năm, dòng họ Lại ở Nghĩa Đô, ngoại thành Hà Nội được chúa Trịnh Tráng giao cho đặc ân làm giấy sắc. Nguyên liệu là cây dó Lâm Thao, qua nhiều công đoạn chế biến cầu kỳ trở thành loại giấy đẹp có sức bền hàng trăm năm. Ngày nay, dòng họ làm giấy sắc vinh quang một thời chỉ còn lại hai nghệ nhân là cụ Lại Thị Phượng và cụ Lại Thế Bàn đều ở tuổi xưa nay hiếm...

  • Pic Mgmt

    SỰ SỈ NHỤC QUỐC GIA QUA BẢN ĐỒ VÀ SỰ XUẤT HIỆN CỦA HÌNH THÙ ĐỊA LÝ TRUNG QUỐC

    Bản đồ là một phần quan trọng trong việc tạo dựng và sử dụng hình ảnh quốc gia. Bài viết này nghiên cứu những bản đồ hiện đại của Trung Quốc để chỉ ra cách mà những biên giới rất cụ thể giữa không gian trong và ngoài nước là kết quả tự nhiên của các công trình biểu tượng của địa lý học lịch sử và những quy ước của bản đồ học Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    SÀIGÒN-CHỢ LỚN & NAM BỘ

    Ít người biết là vùng đất Saigon-Gia Định-Đồng Nai-Bà Rịa, Cần Giờ và Mỹ Tho cách đây hơn 300 năm, chủ nhân không phải là người Việt, cũng không phải là người Khmer, mà là người Mạ và Stieng. Thuộc hệ ngôn ngữ Mon-Khmer, họ đã hiện diện trên vùng đất rừng rậm hoang dại nhiều thú dữ và sông ngòi chằng chịt này từ ngàn năm trước, cuộc sống của họ một phần bị ảnh hưởng sau đó bởi văn hóa Sa Huỳnh, văn minh Phù Nam, văn hóa Chân Lạp-Khmer và sau cùng là văn hóa Việt–Hoa...

  • Pic Mgmt

    ĐI TÌM MỘ TỔ KINH DƯƠNG VƯƠNG

    Rất nhiều người không biết rằng ngay trên đất nước ta có ngôi mộ Kinh Dương Vương, thủy tổ nước ta. Ngôi mộ đó hiện nay nằm bên bờ sông Đuống, thuộc địa phận thôn Á Lữ, xã Đại Đồng Thành, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Mộ giản dị, đắp trên một gò đất nhìn ra bờ sông, xung quanh là những cây cổ thụ quanh năm xanh tốt. Nhân dân không xây thành lăng, mà chỉ xây cao lên bằng gạch cổ, có mái nhỏ che mưa nắng. Rêu xanh màu thời gian...

  • Pic Mgmt

    ĐÌNH CHU QUYẾN

    Đình Chu Quyến, còn gọi là đình Chàng, là một ngôi đình cổ, có niên đại thuộc cuối thế kỷ 17. Là ngôi đình tiêu biểu cho kiến trúc gỗ dân gian truyền thống của Việt Nam thời Lê trung hưng (Hậu Lê). Đình Chu Quyến là ngôi đình thuộc làng Châu Chàng (tên nôm là làng Chàng) xã Chu Minh huyện Ba Vì Hà Nội ngày nay...

Chi tiết

NGƯỜI VIẾT BỘ TỰ ĐIỂN CHỮ NÔM LỚN NHẤT VIỆT NAM

Đăng lúc: 2017-05-12 19:32:57 - Đã xem: 493

GS.TSKH Nguyễn Quang Hồng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm, nguyên Chủ tịch hội Ngôn ngữ học Việt Nam, được giới khoa học xã hội Việt Nam đánh giá là một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ngôn ngữ học và nghiên cứu Hán Nôm.

Điều đó thể hiện rất rõ qua các cuốn sách chuyên luận như “Khái luận văn tự học chữ Nôm” (2008), “Âm tiết và loại hình ngôn ngữ” (2012) và gần đây nhất là bộ "Tự điển chữ Nôm dẫn giải" đồ sộ nhất từ trước tới nay với dung lượng lên tới 2.323 trang, sưu tập và dẫn giải hơn 9.450 hình chữ Nôm khác nhau, trong đó có tới gần 3.000 chữ Nôm tự tạo chưa hề có mặt trong các tự điển và các font chữ Nôm hiện đang sử dụng.

http://images.quehuongonline.vn/upload/files/15-12-29/20151229101132_nguyenquanghong1.jpgTuy đã nghỉ hưu nhưng GS Nguyễn Quang Hồng 
vẫn dành nhiều tâm huyết cho công việc nghiên cứu chữ Nôm. Ảnh: Tất Sơn


GS.TSKH Nguyễn Quang Hồng tiếp chúng tôi ngay tại tư gia, đó là một căn nhà tập thể phảng phất nét cổ kính, yên bình trên phố Kim Mã Thượng (Hà Nội). Trong không gian yên tĩnh, câu chuyện về sự ra đời của bộ tự điển chữ Nôm được coi là đồ sộ nhất từ trước đến nay đã được chính tác giả của nó kể lại với rất nhiều thông tin thú vị.

GS Nguyễn Quang Hồng cho biết, để biên soạn được bộ tự điển chữ Nôm đồ sộ này, ông đã phải mất hàng chục năm cho việc sưu tầm, phiên âm, khảo cứu, phân loại, mô hình hoá gần một vạn chữ Nôm từ hàng trăm văn bản gốc, và tiếp đó là 7 năm trời, chỉ để ngồi máy tính biên tập và gõ chữ.

Vốn tính cẩn thận, nghiêm túc trong nghiên cứu, nên GS Nguyễn Quang Hồng rất coi trọng tính chuẩn xác trong việc xử lý các cứ liệu. Vì vậy, mỗi chữ Nôm trong bộ tự điển của ông, đều có ví dụ trích dẫn cụ thể, từ các văn bản cổ, với đầy đủ thông tin về nguồn dẫn, số trang. Thậm chí, mỗi nghĩa sử dụng khác nhau, cũng có ít nhất một câu ví dụ như thế đi kèm. Vì thế mà chữ nào chưa có chứng cứ bằng văn bản cụ thể và tính chuẩn xác không cao thì ông đều không đưa vào tự điển.

Có lần, ông chia sẻ với học trò ở lớp cao học của mình, về một chữ Nôm mà ông đã dày công tìm kiếm, ở nhiều văn bản, nhưng chưa tìm ra các nghĩa cổ khác của nó, thì một cậu học trò cho biết, chữ Nôm ấy có trong gia phả của dòng họ mình. Nắm bắt được nguồn thông tin ấy, GS Nguyễn Quang Hồng đã tìm hiểu, nghiên cứu, hoàn thiện chứng cứ và tìm đủ nghĩa của chữ đó.

Nhiều người cho rằng, trong bộ tự điển chữ Nôm của ông, không chỉ có chữ Nôm, mà còn có cả một kho chứng tích về lịch sử và văn hoá Việt Nam. Ở đó, qua các ví dụ trích dẫn, để làm rõ nghĩa cho các chữ Nôm, người ta thấy có những tác phẩm danh tiếng của các đại thi hào như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Đình Chiểu… và cả những tác phẩm văn xuôi như “Truyền Kỳ mạn lục giải âm”, Các Thánh truyện (Công giáo), Cổ Châu lục (Phật giáo),… với nhiều giá trị tư tưởng lớn của cha ông xưa để lại, cho đến các tục lệ văn hoá truyền thống, ẩn hiện trong những câu thơ ca, hò vè của dân gian xưa.

http://images.quehuongonline.vn/upload/files/15-12-29/20151229101142_nguyenquanghong2.jpgGS Nguyễn Quang Hồng tìm hiểu, nghiên cứu về chữ Hán Nôm
khắc trên bia đá cổ tại đền Hai Bà Trưng,
Hà Nội. Ảnh: Tất Sơn

PGS.TS Trịnh Khắc Mạnh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm đã nhận định, đây là bộ tự điển chữ Nôm kiểu mới, với dung lượng lớn hơn và chất lượng cao hơn so với các tự điển chữ Nôm trước đây, thể hiện kiến thức uyên thâm, cùng những phương pháp mới mẻ và những quan niệm mới về cấu trúc chữ Nôm của tác giả.

Ông Lee Collins, Chủ tịch Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm Hoa Kỳ thì cho rằng, bộ tự điển này với những trích dẫn rõ ràng, là một mốc quan trọng trong tiến bộ của nghiên cứu chữ Nôm, mà nhiều năm sau các học giả vẫn cần tham khảo.

Nói về giá trị sử dụng, giới chuyên gia đánh giá bộ tự điển này không chỉ dành cho người nghiên cứu, mà hướng tới số đông độc giả. Độc giả có thể không nhất thiết phải tra cứu gì, chỉ mở ra đọc đôi ba dòng cũng có thêm kiến thức về văn hoá Việt. Còn các cụ ở nông thôn cũng có thể mang tới đình chùa để tra tìm chữ, nghĩa trên các câu đối chữ Nôm.

Mặc dù đã có trong tay nhiều công trình nghiên cứu có giá trị khoa học cao, nhưng dường như GS.TSKH Nguyễn Quang Hồng vẫn chưa bao giờ cảm thấy hài lòng với những gì mình đã làm được. Vì thế ông vẫn miệt mài nghiên cứu, bởi ông luôn tâm niệm rằng: “Không một điều gì tốt đẹp của hiện tại lại không mang trong đó những dấu ấn của quá khứ. Và muốn biết quá khứ của cha ông ta thế nào thì phải qua con đường văn tự, đó là chữ Nôm. Có như vậy chúng ta mới hiểu được tinh thần, tư tưởng và mới có thể kế thừa văn hoá truyền thống của cha ông ta”. Vì lẽ đó, chữ Nôm với Tiếng Việt và văn hoá Việt sẽ mãi là một tình yêu lớn trong cuộc đời và sự nghiệp của GS Nguyễn Quang Hồng./.

(Theo Báo ảnh VN)

CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp