• Pic Mgmt

    KHẲNG ĐỊNH NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC TỪ THÔNG ĐIỆP VĂN HÓA CỔ

    Ngày 14/7, buổi tọa đàm về triết gia Kim Định, nhà nghiên cứu cổ sử văn hóa Việt Nam, một gương mặt văn hóa lớn của đất nước, đã diễn ra tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội, nhân 15 năm ngày mất của ông. Gần 30 nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử đã có tham luận: GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, TS Trần Ngọc Linh, nhà nghiên cứu Hà Văn Thùy, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, GS sử học Trương Thâu..vv…

  • Pic Mgmt

    KINH DƯƠNG VƯƠNG-ÔNG LÀ AI?

    Lời dẫn của Lâm Khang chủ nhân: Vừa qua, được biết tỉnh Bắc Ninh đã triển khai một dự án khôi phục và tăng quy mô xây dựng khu di tích thờ "Thủy tổ Kinh Dương Vương - ông nội của Vua Hùng", với vốn đầu tư 500 tỷ đồng. Thật là hãi hùng về con số chi phí khổng lồ này, trong khi tình hình kinh tế đang hồi bấn loạn, ngân khố cạn kiệt, nhân tâm đang xáo động...

  • Pic Mgmt

    KINH ĐÔ CỦA VIỆT NAM QUA CÁC TRIỀU ĐẠI

    Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của Việt Nam mở đầu cho thời kỳ thống nhất và tự chủ qua việc đánh Tống bình Chiêm của nhà Đinh. Kinh thành Hoa Lư tồn tại 42 năm (968 – 1010). Năm 1010 vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về thành Thăng Long (Hà Nội), an định Kinh Đô cho các triều vua Lý, Trần, Hậu Lê sau đó, kéo dài 779 năm.

  • Pic Mgmt

    GIA PHỔ TỰ

    Tháng 4 năm 2010, khi về thăm nhà thờ tổ họ Cao ở Diễn Châu, Nghệ An chúng tôi đã được một vị trong Ban đại diện Hội Đồng Gia Tộc Cao Đại Tôn cho mượn để photocopy lại. Bản chép tay GIA PHỔ TỰ này gồm 199 trang, tổng hợp từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau nên không tránh khỏi một số mặt hạn chế và sai sót do thiếu thông tin chính xác... Tuy nhiên, đây là công sức rất đáng trân trọng của Ban điều hành gia tộc Cao Đại Tôn...

  • Pic Mgmt

    NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ VIỆT NAM TẠI MỸ

    Theo Giáo sư Peter Zinoman, Đại học California, ngành nghiên cứu lịch sử Việt Nam tại Mỹ đang mạnh, bởi có nhiều học giả trẻ với khả năng ngôn ngữ tốt, đề tài nghiên cứu đa dạng; tuy vậy, có sự mất cân bằng giữa nghiên cứu các đề tài thời kỳ hiện đại và tiền hiện đại...

  • Pic Mgmt

    CỤ NỘI CAO HUY LỤC (1845-1876)

    Lúc sinh thời, cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (Cao Bá Thao: 1909-1994) vẫn ngờ rằng, có thể cụ cố nội Cao Huy Lục là một trong 2 người con trai của Cao Bá Quát. Khi cuộc khởi nghĩa của Cao Bá Quát thất bại (1854-1855), do sợ triều đình truy nã nên mọi người trong họ CAO đều thay tên đổi họ, chạy tứ tán khắp nơi. Lúc đó, con trai lớn của cụ Quát là Cao Bá Phùng và con trai của cụ Cao Bá Đạt tên là Cao Bá Nhạ, trốn tránh lên vùng giáp biên giới phủ Vạn Ninh (Quảng Yên, giáp biên giới Trung Quốc), triều đình truy nã mãi đến năm 1858 vẫn không bắt được Bá Phùng và Bá Nhạ. Còn người con trai thứ hai của cụ Quát tên là Cao Bá Thông lúc đó còn nhỏ tuổi...

  • Pic Mgmt

    XỨ QUẢNG VÀ THƠ CAO BÁ QUÁT

    Những năm 40 của thế kỉ XIX, nhiều lần Cao Bá Quát đã đặt chân đến xứ Quảng. Ông đến đây trong tình cảnh của một “trục khách” (người bị đuổi đi), một “trục thần” (bề tôi bị đày đi xa kinh đô). Có thể nói, những năm tháng đầy dập vùi, cay đắng này đã để lại trong ông bao dư vị mặn chát về tình đời, về thái độ phải lựa chọn giữa nhân dân và vương triều đương thời...

  • Pic Mgmt

    BƯỚC ĐẦU “GIẢI MÔ GIA PHẢ KHẮC ĐÁ Ở VIỆT NAM

    Theo điều tra nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy bia khắc gia phả được đặt tại nhà thờ Họ ở các tỉnh sau đây (xếp theo ABC): Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nội, Hà Tây, Hà Tĩnh, Hải Dương, Hưng Yên, Nghệ An, Ninh Bình, Phú Thọ, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thanh Hoá, Vĩnh Phú...

  • Pic Mgmt

    HỘI AN - THƯƠNG CẢNG CỔ XƯA

    Là một trong những di sản văn hóa thế giới nổi tiếng của Việt Nam, Hội An là thành phố nhỏ nằm bên bờ sông Thu Bồn thơ mộng, thuộc địa bàn tỉnh Quảng Nam - cách trung tâm TP.Đà nẵng 30km về phía nam. Nơi đây xưa kia đã từng là một thương cảng thịnh vượng, một trung tâm buôn bán lớn của vùng Đông Nam Á trong các thế kỷ 16,17,18 với sự tham gia của các thương nhân đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hà Lan...

  • Pic Mgmt

    CHUYỆN TÂM LINH LY KỲ Ở TỔ MIẾU HÙNG VƯƠNG

    ...“Tổ miếu Hùng Vương là nơi thờ bài vị các Vua Hùng, đây cũng là chốn linh thiêng bậc nhất nước Nam. Nhiều câu chuyện có thực đã xảy ra khiến nhiều người khiếp sợ. Cũng nhờ thế, mà miếu Tổ giữ được đến giờ mà không mất mát, suy suyển một vật báu giá trị nào...

  • Pic Mgmt

    KÊNH NHÀ LÊ - KỲ TÍCH NGHÌN NĂM: KHỞI NGUỒN CHO SỰ NGHIỆP NAM TIẾN

    Theo sử sách, trong thời gian chưa đầy 3 năm sau khi lên ngôi hoàng đế, Lê Hoàn đã dẹp xong cuộc nổi loạn trong nước, đồng thời thực hiện sự nghiệp vĩ đại phá Tống (năm 981), bình Chiêm (năm 982). Trong công cuộc Nam tiến đánh Chiêm Thành để bảo vệ và mở mang cương thổ, ông đã cho khơi mở tuyến đường thủy nội địa đầu tiên mà dân gian vẫn quen gọi là kênh nhà Lê. Cho đến nay, sau hơn 1.000 năm tồn tại, nhiều đoạn kênh nhà Lê vẫn còn vô cùng hữu dụng...

  • Pic Mgmt

    ĐỘI QUÂN DUY NHẤT THẾ GIỚI TỪ VUA ĐẾN TƯỚNG ĐỀU LÀ PHỤ NỮ

    Trong thời kỳ nghìn năm Bắc thuộc, người Bách Việt chỉ giành được độc lập ngắn khi có các cuộc khởi nghĩa nổ ra. Điều kỳ lạ là cuộc khởi nghĩa đầu tiên nhằm thoát khỏi ách đô hộ của nhà Hán lại được lãnh đạo bởi toàn bậc nhi nữ. Đây là điều mà người Hán có nằm mơ cũng không thể tưởng tượng ra được...

  • Pic Mgmt

    LÀNG CA TRÙ LỖ KHÊ

    ...Người ta vẫn nhắc đến ngôi làng ca trù Lỗ khê là đất tổ ca trù của vùng châu thổ sông Hồng tính đến nay đã được 600 năm tuổi. Cũng như bao làng quê Việt nam khác, Lỗ Khê là một ngôi làng nhỏ ngoại thành Hà Nội, cuộc sống của người dân ở đây kiếm sống bằng nghề nông và có vài ba nghề phụ. Nhưng có một nghề ở đây mà dân trong làng từ đời tổ tiên đã kiếm sống bằng nghề này đó là nghề hát ả đào...

  • Pic Mgmt

    HÀNH TRÌNH ĐI TÌM TỔ TIÊN VIỆT

    Hành trình Đi Tìm Tổ Tiên Việt của con cháu Việt ngày nay đã trở nên hùng hậu, đa ngành, đa phương cách, nhiều hy sinh, dâng hiến lặng thầm, tụ hội bốn bể năm châu, rạng ngời hào quang Tổ Tiên Bách Việt...

  • Pic Mgmt

    VỊ THẾ ĐỊA - VĂN HÓA NGHÌN XƯA

    Hà Nội là gì? Có thể đưa ra nhiều câu trả lời, nhiều cách trả lời với dạng vẻ khác nhau của tiếp cận liên ngành. Có thể có câu trả lời theo kiểu dân gian truyền thống, rằng Hà Nội là mảnh đất: Nhị Hà quanh Bắc sang Đông Kim Ngưu, Tô Lịch là sông bên này

Chi tiết

CAO DƯƠNG THẾ HỆ KÝ [1]

Đăng lúc: 2014-01-22 14:31:59 - Đã xem: 1236


Hình minh họa  (h.1)


CAO DƯƠNG THẾ HỆ KÝ [1]


Họ Cao ta không biết nguồn gốc tự đâu ? Hoặc từ Bắc triều dời xuống (tới nay truyền thuyết còn nhiều người nói lại), hoặc từ Hoan Châu đi ra, đều chưa rõ ràng, chưa dám vội tin.


Trước có một thầy địa lý, người đời khen là bậc cao sĩ, ông khảo (CBN: bố) ta cùng đi chơi. Người đó nói với bố ta là: y trước cũng là (CBN: người) họ Cao, một dòng họ có tiếng ở Nghệ An, sau vì có việc bất trắc, đổi thành họ khác. Đối với phả cũ của họ ta, cũng thấy ghi là khoảng hơn mười đời trở lại đây, trong họ có một ông có sức khỏe đi đầu quân, lưu lại ở Kinh Đô, lấy vợ người Kinh Bắc, sinh con cháu rồi ở đó không về nữa, (CBN: đến) nay đã nhiều đời rồi, không có ai tìm nhận. Thấy vậy, ông bố ta bèn hỏi quê quán người đó, thì người đó không nói thật, nên cũng chỉ biết đến đấy thôi.

 

Nay cứ theo phả cũ để lại thì: hiện ở xã Phú Thị, mới chép từ ông tổ chín đời, tức ông Hoành Hải Công trở về sau, còn ngược lại về trước không thấy chép.


Dật tôi khi lớn lên, đến ở giúp việc nhà ông chú ruột là Cao đại khoa tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc), nhân xem gia phả, bèn hỏi (CBN: tiên sinh về) dòng họ ta gốc tự ở đâu ? Tiên sinh nói :” Họ ta, phả cũ chép thiếu, các cụ tổ xa xưa như thế nào không thể tra cứu được, chỉ mới (CBN: biết) từ ông Hoành Hải Công trở về sau, các đời có lược ghi được, nên trong chi họ ta, (CBN: các) đời gần đây (ông tổ ta, hai anh em đều là huấn đạo), nhân biết được một vài tích cũ và xem tập thế, biên (CBN: tức là ghi chép) mỗi đời có người tạ thế, thì (CBN: đươc biết) con cháu (CBN: đều có) ghi rõ tuổi thọ, chức tước, tên hiệu, ngày giỗ, nơi phần mộ, (CBN: để) lược khảo làm phả. Vì vậy mới chép từ ông Hoành Hải Công trở về sau. Còn ngược lại về trước, không biết rõ, nên không chép.


Việc viết phả của tiền nhân, cũng chỉ để giúp cho con cháu biết mà cúng giỗ. Ta còn được nghe ông tổ ta và các bậc tiền bối nói lại thì: dòng dõi họ Cao ta, nguồn gốc từ xứ Thanh Hóa, Phủ Tĩnh Gia, Huyện Ngọc Sơn, Xã Đồng Đôi, là một dòng văn học có truyền thống khoa mục ở đây, không biết đã bao đời.


Về sau, trong họ có một ông không rõ tên, học giỏi, thi nhiều lần không đỗ, bèn dời nhà ra Kinh Bắc, huyện Văn Giang, xã Hoa Cầu. Ông (CBN: này) sinh được hai con, chia làm hai chi, con cháu của hai chi này đều nghèo, chỉ chuyên dậy học, đỗ đạt cũng ít. Được vài đời, chi trưởng có một ông (không ghi rõ tên), từ xã Hoa Cầu dời sang xã Dương Nguyễn, huyện Siêu Loại, rồi sinh con cháu, nhiều ít không rõ, chỉ biết người cháu ông ấy ở Dương Nguyễn, tức là ông Hoành Hải Công, là ông tổ chín đời họ Cao ta ở xã Phú Thị, huyện Gia Lâm. Thấy Phú Thị có thế đất lớn, khí thiêng, ông Hoành Hải Công bèn dựng nhà ở, làm quê quán lâu dài cho con cháu. Từ đó, con cháu ngày càng nhiều, văn học càng thịnh, trở thành một dòng họ có danh vọng, mở đầu dòng văn học của họ Cao ở xã Phú Thị.


Nghe Tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc) dẫn (CBN: nói) lại, Dật tôi thấy sự việc ở Đồng Đôi là có, nhưng gia phả bị mất, cần phải tra cứu mới xác nhận được. Đến năm Ất Mùi (CBN: 1739), niên hiệu Vĩnh Hựu thứ năm, tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc), lĩnh chỉ vào giữ chức Đốc đồng tỉnh Thanh Hóa, mới thân đến xã Đồng Đôi đòi họ Cao ở xã ấy đến hỏi nguyên ủy (CBN: nghĩa là nguồn gốc), họ nói:”Nhà họ ở thường bị úng thủy, gia phả chính không biết mất từ đời nào, chỉ thấy truyền lại rằng họ Cao là một dòng văn học, gốc ở xã này và thường có người dời đi ngụ cư ở nơi khác, ở lâu rồi thành quê, hoặc ở huyện Đông Sơn xã Ngọc Đôi, hoặc ở huyện Hoằng Hóa xã Bút Sơn, đều là nguồn gốc họ Cao xã này cả. Tất cả lời họ nói đều không thấy có Hoa Cầu, Dương Nguyễn, Phú Thị. Tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc) rất ngạc nhiên, lại đòi ông gìa, trưởng họ ấy đến hỏi. Có ông Hiệu Sinh Công, 70 tuổi, dẫn lời tiền nhân truyền lại: họ ông từ đời xa xưa, có một chi dời ra ở Kinh Đô, rồi đến xã Cổ Dương, huyện Gia Lâm, ông tổ thời đó đã tìm đến nhận được. Xét lời nói của ông già, thấy phù hợp với tên Dương Nguyễn, có một đoạn Hoa Cầu chưa thấy nói tới, còn có chỗ ngờ, nên tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc) vẫn chưa dám nhận, chỉ về nói lại với (CBN: người) trong họ.


Ông Tằng thúc tổ (ông chú họ), chi Bính, hiệu Sinh Công, lại mới dẫn (CBN: dẫn nghĩa là nói):”Ông tằng tổ ta (tổ ba đời) là Trung Thức Công, khi ở Kinh Đô, (CBN: ông ấy) ở phủ Hòa Nhai dậy học, thấy (CBN: nghĩa là gặp) một ông gìa họ Cao xã Đồng Đôi, xứ Thanh Hóa, do một người trong họ ở xã Hoa Cầu đưa đến, (CBN: nhân) nói chuyện về lai lịch, (CBN: mới) nhận là cùng họ. Ông Tổ (CBN: Tổ ba đời), lấy các tích cũ ra hỏi, thì (CBN: ông ấy) đều biết cả. Ông (CBN Tằng) tổ ta thấy vậy rất mừng và rất quý trọng. Tiên sinh (CBN: Cao Dương Trạc) được ông chú họ dẫn lại như thế, mới thấy lời nói của ông gìa kia là phải, nên trong lòng hối (CBN: hối tiếc) mãi. 


Một ngày khác, tìm hỏi chi họ ở Hoa Cầu, vốn đã không có gia phả, nên việc đó cũng chẳng thấy truyền lại, chỉ có di ngôn là Hoa Cầu, Dương Nguyễn, Phú Thị, xưa (CBN: kia) cùng là một chi, nguồn gốc cũng ở Thanh Hóa ra, còn chính quê ở xã nào không rõ ?


Tiên sinh lấy lời nói đó, nghiệm thấy sự tích ở xã Đồng Đôi như trên, thí họ Cao ở xã Đồng Đôi, chính là nguồn gốc họ Cao ta, không còn nghi nghờ gì nữa.


Dật tôi nay soạn lại phả, đại để phỏng theo gốc cũ. Tuy sự việc ở xã Đồng Đôi, xứ Thanh Hóa đã được xác nhận, cũng không dám chép vào, vì bản gốc cũ không có, nhưng sợ lâu ngày thất truyền, con cháu đời sau thấy trong phả không nói đến xã Đồng Đôi, hoặc chẳng biết xã Đồng Đôi là nguồn gốc của họ (CBN: Cao) mà nhìn nhận khác đi. Vả lại sự việc như thế, không thể không chép vào phả, như thế về sau không thể nhận ra, để biết rõ nguồn gốc, đi đến chỗ ngờ vực. Vậy viết thành ký


CAO HUY DẬT 

Ghi chú: Xem tiếp CAO DƯƠNG THẾ HỆ KÝ [2]


Bài & ảnh minh họa: Cao Bá Nghiệp

 

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp