• Pic Mgmt

    HOAN HÔ CHI HỌ CAO VĂN (HOẰNG HÓA, THANH HÓA)

    Ông Cao Văn Nga, đại diện một số chi họ Cao ở Hoằng Hóa, Thanh Hóa cho biết: Sau khi đọc tin trên website caobaquat.com.vn và được biết về Lễ Hội kỷ niệm 2290 năm Thánh Tổ Cao Lỗ Vương lần này sẽ được khai mạc trọng thể tại Gia Bình, Bắc Ninh từ ngày 18-19/4/2013...

  • Pic Mgmt

    TIẾT LỘ GÂY SỐC VỀ HOA ĐÀ...

    Hoa Đà qua đời cách nay gần 1.800 năm, mọi người đều ngưỡng mộ danh tiếng ông, cũng như không ai nghi ngờ ông không phải là người Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    NẠN THAM NHŨNG Ở NƯỚC VIỆT ĐƯỢC GHI CHÉP TỪ THỜI HÙNG VƯƠNG

    ​Nạn tham ô, nhũng lạm gần như hiện diện trong tất cả các triều đại, như một "nội nạn". Tuy nhiên, do vấn đề tư liệu, nên mức độ đề cập của sử sách đến vấn nạn này nhiều hay ít tuỳ vào từng triều đại...

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XX QUA ẢNH CỦA TRƯỜNG VIỄN ĐÔNG BÁC CỔ

    Nhân dịp Năm Việt Nam tại Pháp 2014, Bảo tàng Cernuschi, Paris đang tổ chức triển lãm ảnh đặc biệt mang tên Objectif Việt Nam. Ảnh của Trường Viễn Đông Bác cổ. Các bức ảnh ghi lại không chỉ hành trình khoa học và sứ mạng bảo tồn hơn nửa thế kỷ của Trường Viễn Đông Bác cổ (EFEO) tại Việt Nam, mà còn cả cuộc sống đời thường của xã hội Việt Nam cách đây cả thế kỷ...

  • Pic Mgmt

    Những khám phá bí ẩn về cột đá chùa Dạm ở Bắc Ninh

    Chùa Dạm, tên chữ là Cảnh Long Đồng Khánh tự hay Đại Lãm Tự là ngôi chùa cổ ngàn năm tuổi nằm ven sườn phía nam núi Đại Lãm (xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh). Dù trải bao biến cố thời gian, chùa vẫn giữ được những vết tích gợi nhắc về một công trình kiến trúc từng được mệnh danh là đại danh lam thắng cảnh thời nhà Lý...

  • Pic Mgmt

    ĐI TÌM DIỆN MẠO LINH VẬT VIỆT

    Làm sao phân biệt sư tử đá VN và sư tử “ngoại lai”? Linh vật gì được cho là thuần Việt? Các câu hỏi đó ngày càng cần có lời giải đáp, nhất là khi các làng nghề chuyên chế tác sư tử đá lâm vào cảnh “sống dở chết dở” (Tuổi Trẻ ngày 16 và 17-9). Tuổi Trẻ ghi nhận ý kiến của những nhà nghiên cứu, bước đầu đi tìm diện mạo của những linh vật “phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam”...

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM TRONG THẾ KỶ XIX - MỘT CÁCH NHÌN KHÁC

    Khi nhận xét về triều đình nhà Nguyễn, Lê Thành Khôi đã viết: “dửng dưng với nhịp bước của các biến cố quốc tế dù cuộc chiến á phiện đã báo động, triều đình Huế, vì khinh bỉ bọn “bạch quỷ” và nghi ngại những kỹ thuật của họ, vẫn cố giữ đất nước ở trong một trạng huống cô lập huy hoàng” (1). Đọc bài viết của Frédéric Mantienne(2) và trong quá trình thu thập tài liệu về mối quan hệ quốc tế giữa Việt Nam và các nước Đông Nam Á trong thế kỷ XIX, chúng tôi đã tình cờ phát hiện ra 1 chi tiết khá lý thú về chuyến “dương trình hiệu lực” của Cao Bá Quát vào năm 1844 đến vùng Hạ Châu thuộc Đông Nam Á...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG HANG ĐỘNG "MADE IN VIETNAM" KHÔNG KÉM HANG SƠN ĐOÒNG

    Động Hương Tích, Thạch Động... là những hang động mang trên mình vẻ đẹp kỳ vĩ, không kém hang Sơn Đoòng bao xa. Mới đây, New York Times đăng tải bài viết của tác giả David W.Lloyd ca ngợi vẻ đẹp của hang động Sơn Đoòng. Khi ghé thăm hang Sơn Đoòng, David W.Lloyd đã phải thốt lên rằng, những ngày khám phá Sơn Đoòng là chuỗi thời gian phiêu lưu thú vị nhất trong cuộc đời ông...

  • Pic Mgmt

    Ở Tây Nguyên vẫn còn có người biết “chữ của người Giao Chỉ”

    Thông tin ở Kon Tum có người biết chữ của người Giao Chỉ đã kích thích trí tò mò của tôi trong dịp vào thăm người nhà ở thành phố cao nguyên này...

  • Pic Mgmt

    BÁU VẬT CHÙA BÚT THÁP

    Nằm trên địa phận xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, từ lâu chùa Bút Tháp đã rất nổi tiếng bởi sự độc đáo về nghệ thuật kiến trúc, lịch sử lâu đời, cũng như phong cảnh hữu tình thơ mộng. Theo sách Địa chí Hà Bắc thì chùa Bút Tháp có từ đời vua Trần Thánh Tông (1258-1278) với tên chữ là “Ninh Phúc Thiền Tự”...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN

    Nhận thấy các điểm khác biệt quan trọng giữa các nhóm tộc Việt, các học giả Trung Quốc đã cố gắng phân loại các nhóm Việt khác nhau, thường dựa trên phép gọi tên của các học giả Hán cổ hơn. Ở phía Nam vùng Quảng Đông, Quảng Tây, vùng đất mà từ thời nhà Tần đã được gọi là Lĩnh Nam, người Hán đã xác định các nhóm với tên: Dương Việt, Nam Việt, Tây Âu, Lạc Việt, Ư Việt, Điền Việt, Dạ Lang .v.v..

  • Pic Mgmt

    LỄ HỘI NHẨY LỬA CỦA DÂN TỘC PÀ-THẺN

    Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn (sống ở huyện Bắc Quang và Quang Bình - tỉnh Hà Giang và Chiêm Hóa - tỉnh Tuyên Quang). thường được tổ chức hàng năm lúc giao thời năm cũ và năm mới, vào dịp thu hoạch vụ mùa khoảng tháng 10 tháng 11 âm lịch đến ngày rằm tháng giêng. Theo quan niệm của họ, tổ chức lễ nhảy lửa lúc này nhằm tạ ơn trời đất, thần linh đã cho một mùa vụ tươi tốt và...

  • Pic Mgmt

    VĂN TẾ CAO BÁ QUÁT

    Bài viết của nhà văn Xuân Cang (đọc tại lễ kỷ niệm 150 năm Danh nhân Cao Bá Quát qua đời, tại quê hương làng Sủi -Phú Thị- Gia Lâm- Hà Nội, ngày 2-3 âm lịch, năm Ất Dậu 2005)...

  • Pic Mgmt

    HƠN 5000 BỆNH NHÂN KHỎI BỆNH ĐAU LƯNG TỪ THẢO DƯỢC

    Bệnh đau thắt lưng đã và đang là căn bệnh phổ biến trong xã hội hiện nay. Thành công trong việc chữa dứt điểm bệnh đau lưng là tin vui của nhiều người bệnh. Tuy nhiên để hiểu rõ về bài thuốc chữa bệnh đau lưng hiệu quả, chúng ta phải biết bệnh đau lưng khởi nguồn từ đâu?...

  • Pic Mgmt

    GIA PHẢ - CÁCH TIẾP CẬN MỚI

    Như chúng ta đều biết, Viện Nghiên cứu Hán Nôm là nơi lưu giữ một số lượng gia phả viết bằng chữ Hán Nôm lớn nhất trong cả nước. Mới đây, Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Oanh đã thống kê được 264 cuốn gia phả hiện đang có tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm; hầu hết số gia phả này đều là bản chép tay...

Chi tiết

NIÊN BIỂU GIA THẾ CAO BÁ QUÁT

Đăng lúc: 2014-05-07 16:14:04 - Đã xem: 3385


Cao Bá Nghiệp:

Tôi lập bảng thống kê niên biểu gia thế Cao Bá Quát dưới đây căn cứ vào bản Cao Dương hậu phả tập


NămSự kiệnTư liệu dùng làm căn cứ xác định sự kiện

Ghi chú

A

Cao Huy Thiềm

 

Ông nội CBQ

1761-1821

Cao Huy Thiềm: sau đổi là Cao Danh Thự, hiệu là Mẫn trực phủ quân. Ông sinh ngày 17 tháng 5 năm Tân Tỵ 1761. Sinh thời, ông nổi tiếng là một Danh y. Ông có viết 3 quyển Y GIA TOÁT YẾU và một quyển BÓI SƠ.

 

Vợ cả sinh ra Cao Huy Tham (1784).

Vợ hai tên là Trịnh Thị Hiên (1769-1810), cháu gái quan Hình bộ Thượng thư Trịnh Bá Tương鄭伯相(người cùng làng) và sinh được 6 con: Năm Bính Ngọ 1786, sinh Huy Hoan. Năm Nhâm Tý 1792 sinh Huy Yến. Năm Giáp Dần 1794 sinh Huy Nghị. Năm Mậu Ngọ 1798 sinh Huy Hiệu. Năm Giáp Tý 1804 sinh Thị Quản. Năm Kỷ Tỵ 1809 sinh Thị Cai.

Vợ ba sinh được 01 gái và 2 trai: Năm Nhâm Thân 1812 sinh Thị Tấm. Năm Giáp Tuất 1814 sinh Văn Chín. Năm Bính Tý 1816 sinh Văn Mười.

 

Cao Huy Thiềm là thân sinh của Cao Huy Tham

 

Đính chính: Trịnh Bá Tương (鄭伯相)một số tài liệu ghi sai tên ông là Trịnh Bá Tướng hay Tường hoặc Tưởng.

B

Cao Huy Tham

 

Thân sinh CBQ

Giáp Thìn 1784-1850

Cao Huy Tham: tự là Mẫn Trực, hiệu là Bộ Hiên, còn gọi là Điều dưỡng phủ. Làm nghề thuốc gia truyền. Năm 1803, ông lấy vợ, sinh 4 con là Thị Hàn (1804), Bá Đạt & Bá Quát (sinh đôi năm 1809) và Thị Ốc (1812).

Cao Huy Tham: Lúc nhỏ theo học người chú họ là TS Hoa Đường Phạm Quý Thích (1759-1825) và được ông đổi tên Huy Tham thành Huy Sâm (tránh tên húy của chúa Trịnh Sâm).

Huy Tham kỵ (mất) ngày 15 tháng 10, mộ táng tại cồn Thọ Chương

 

1850, Cao Bá Quát có đơn xin về quê chịu tang cha = Theo Châu bản Triều Nguyễn của TTLTQG I, HN – tháng 4.2010).

C

Cao Bá Quát (CBQ)

 

 

9 tháng 9 năm Kỷ Tỵ

1809

Vợ là người Thăng Long,

 

2 tuổi bị sài uốn ván tưởng chết.

10 tuổi cùng gia đình dời quê nhà  từ Phú Thị ra sinh sống ở Thăng Long (Nay là phố Đình Ngang, Cửa Nam, Hà Nội).

Bài "Thiên cư thuyết" của CBQ viết năm 1832

 

Tân Tỵ

1821

CBQ thi Hương lần đầu, nhưng không đỗ

Trong bài thơ "Bình sinh ngũ thập vận" của CBQ có câu:" Tân Tỵ phát Hương tuyển, Thùy điều ngận trưởng giả" nghĩa là: năm Tân Tỵ bắt đầu thi Hương, tóc để trái đào đi theo người lớn.

 

Tân Mão

1831

Tháng 9 Tân Mão, Minh Mạng thứ 12, CBQ thi Hương đỗ cử nhân (trường Băc Thành), cùng khoa với Nguyễn Hàm Ninh (trường Thừa Thiên); Phan Nhạ (trường Nghệ An); Vũ Phạm Khải (trường Thanh Hoa); Vũ Hữu Ái (trường Hoài Phủ); Lưu Quỹ (trường Nam Định)

Sách Đại Nam thực lục chính biên-bản dịch của Viện sử học, NXBKH HN, năm 1964, tập 10 trang 311, 328 ghi: Năm Tân mão, Minh Mạng thứ 12…tháng 9 mở khoa thi Hương ở Thanh Hoa, Bắc Thành và Nam Định…lấy 61 người đỗ Cử nhân. Trường Bắc Thành có 20 người: Đào Huy Phác, Cao Bá Quát…theo tài liệu này thì CBQ vẫn xếp Á Nguyên sau Giải nguyên Đào Huy Phác

 

Nhâm Thìn

1832

Đầu năm, CBQ đi thi Hội ở kinh đô Huế (không đỗ)

Cuối xuân đầu hạ, vợ CBQ dời chỗ ở sang phía Bắc thành Thăng Long, gần hồ Kim Ngưu, Trúc Bạch và chùa Linh Sơn. Mùa thu CBQ viết bài "Thiên cư thuyết"

Sinh con trai là Cao Bá Phùng

Giáp Ngọ

(Minh Mạng thứ 15) 1834

CB.Đạt đỗ thi Hương (cử nhân) tại trường thi HN và được bổ đi làm Tri huyện ở Nông Cống, Thanh Hóa

 

Sinh con trai là Cao Bá Nhạ

Tân Sửu

(Đầu năm)

1841

Thiệu Trị lên ngôi. CBQ được triệu vào kinh đô Huế nhận chức "Hành tẩu Bộ Lễ", một chức quan nhỏ, lương tháng không đủ chi dùng.

·    Tháng 8 năm Tân Sửu 1841: CBQ

được cử làm "Sơ khảo" trường thi Thừa Thiên, đã cùng Phan Nhạ sửa văn của thí sinh. Việc bị lộ và cả 2 bị bắt.

·    Ngày 7/9 CBQ bị tống giam

vào ngục Thừa Phủ vì vụ "trường thi"

·    Sau ngày 15/9 bị tra khảo bằng roi

·    Ngày 17/10 CBQ bị tra tấn tàn khốc đã gắng gượng viết 4 bài thơ

Ở kinh đô Huế CBQ chơi thân với 2 nhà thơ hoàng tộc là Tùng Thiện Vương – Miên Thẩm (1819-1870) và Tuy Lý Vương – Miên Trinh (1820-1897)

Nhâm Dần

1842

Ngày 21/1 âm lịch, CBQ bị giải đến ngục Thừa Thiên và bị kết thành án.

Ngày 9/9 âm lịch (trùng cửu). Ở trong ngục, CBQ mở tiệc "sinh nhật kiếp thứ 2", đánh dấu một năm ngày bị tống giam.

Bị tra tấn suốt 3 tháng

Quý Mão 1843

Trước rằm tháng 7, CBQ đề tựa "truyện Hoa Tiên" tại Phú Thị. Cuối năm, ông bị phát phối đi Đà Nẵng làm lính thú chờ ngày đi "dương trình hiệu lực"

Tính đến lúc này, CBQ bị tù gần 2 năm, kể từ ngày 7/9/1841-1843. Ông được tạm tha.

 

1/1844

Tháng 12 năm Quý Mão 1843, CBQ bị đầy đi Giang Lưu Ba trên thuyền Phấn Bằng do Đào Trí Phú làm trưởng đoàn

Tháng 7 năm 1844, CBQ cùng đoàn trên thuyền Phấn Bằng từ Hạ Châu trở về nước. Sau đó CBQ được phục chức về làm việc ở Bộ Lễ

 

1845-1846

CBQ về Thăng Long sống với vợ con và đã dời nhà sang ở bên Hồ Tây, gần Trấn Vũ.

Có lẽ, sau thời gian "dương trình hiệu lực" về nước, CBQ được cho về nhà sống với vợ con, nên mới có thời gian nhàn rỗi chuyển nhà …

1845, sinh con trai là Cao Bá Thông

1847

Cuối thời Thiệu Trị, CBQ được triệu vào Kinh đô Huế làm "biên tập vận học" tại Viện Hàn Lâm

Ngày 27/9, Thiệu Trị mất. Ngày 03/10 Tự Đức lên ngôi Hoàng Đế ở điện Thái Hòa

 

1849

Tự Đưc thứ ba (tháng 7 âm lịch)

Năm thứ 3, đầu mùa hạ, ngày lành trong tuần đầu, Cúc đường ngoại sử Cao Bá Quát Chu thần bái thư (CBQ viết lời tựa cho tập thơ của Thương Sơn công Miên Thẩm)

 

Canh Tuất 1850

 

Tự Đưc thứ tư, CBQ bị triều đình đẩy ra làm Giáo thụ phủ Quốc Oai. (Xin về chịu tang cha rồi xin tiếp được ở lại quê nhà phụng dưỡng mẹ già lúc đó đã 68 tuổi)

Tự Đức năm thứ 4 tháng 10 ngày 16 (1850).

Bộ Lại tâu: Ngày 13 tháng này nhận được bản sớ của Hộ đốc thần Ninh - Thái Phạm Thế Trung trình rằng: Nguyên Giáo thụ phủ Quốc Oai Cao Bá Quát bẩm: viên ấy trước có tang cha đã được về quê chịu tang, nay đã hết hạn theo lệ phải đến Bộ đợi bổ. Nhưng mẹ viên ấy hiện nay đã 68 tuổi mà anh em chỉ có 2 người, anh trai viên ấy là Cao Bá Đạt hiện đang làm Tri huyện ở Nông Cống. Việc nuôi dưỡng mẹ già ở nhà đang cần người, xin cho viên ấy được lưu lại quê quán để phụng dưỡng mẹ già đến cuối đời. Tỉnh này đã sức cho quê quán viên ấy xem xét thấy là đúng sự thực, nghĩ nên cho viên này được lưu lại quê quán để phụng dưỡng mẹ già, ngày nào việc xong sẽ đến Bộ đợi bổ…

(Theo Châu Bản Triều Nguyễn – bản lưu ở Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia I Hà Nội)

Giáp Dần 1854

Tự Đức thứ 7, tháng 8 âm lịch, CBQ bị tố cáo là đang mưu khởi nghĩa đánh thành HN. Triều đình treo thưởng: ai bắt được CBQ thưởng 500 lạng bạc; ai giết được CBQ thưởng 300 lạng bạc…

Tháng 11 âm lịch, Lê Duy Cự được tôn làm minh chủ, CBQ làm quốc sư, dựng cờ khởi nghĩa tại huyện lỵ Mỹ Lương nhằm lật đổ triều đình nhà Nguyễn lúc bấy giờ. Tháng 12 âm lịch, cuộc khởi nghĩa đã nổ ra và bị triều đình đàn áp dẫn đến thất bại.

 

Ất Mão 1855

Tháng giêng, CBQ bị bắn chết tại trận đánh ở huyện Yên Sơn (Sơn Tây), các đầu mục của nghĩa quân bị bắt và bị giết. Tháng 2 âm lịch, các học trò của CBQ ở Hưng Yên là Vũ Văn Đổng, Vũ Văn Úc bị bắt giết. Bạch Công Trân ra đầu thú.

Tháng tư âm lịch (1855), Lê Duy Cự (tức Cả Đồng) bị Lý trưởng xã Trung Lập là Nguyễn Huy Chung dụ bắt và được thưởng Chánh cửu phẩm bách hộ. Con Cao Bá Đạt là Cao Bá Nhạ trốn đến vùng Hương Sơn, thuộc huyện Mỹ Đức

Có thuyết nói ông bị thương, bị bắt giải về Hà Nội. Có người thương đã đánh tráo người tù có diện mạo giống ông rồi đưa CBQ trốn lên Lạng Sơn, từ đó biệt tích.

 

 

 

Tự Đức năm thứ 12 tháng 5 ngày mồng 8 [GC: 1858]

Chúng thần phụng phiến lục, ngày mồng 4 tháng này Bộ Hình phụng đem bản phúc duyệt của viên Khâm phái Bùi Quỹ đệ trình 1 bản án điều tra xét xử đảng nguỵ, xin tiến trình lên. Phụng châu phê: việc liên quan đến trọng án phản nghịch mà lời lẽ tình lý đa phần đều chưa rõ ràng, giao cho Đình thần phúc duyệt là không đúng. Chúng thần tuân phụng hội đồng đem bản án này phúc duyệt rõ thêm theo từng khoản mà liệt kê bên trái.

Kê khai:…. Còn con trai của Cao Bá Quát là tên Phùng và con trai Cao Bá Đạt là tên Nhạ theo lời khai của Lê Duy Minh thì bọn này trước đã bỏ trốn đến Vĩnh Châu (TQ) tiếp giáp với phủ Vạn Ninh (VN), xin giao cho quan tỉnh Quảng Yên thiết pháp truy nã để tuyệt mầm ác. 

Đình phần phụng phiến lục.

Bố vợ CB.Nhạ là Lang Trung Nguyễn Kim Tuyến, cũng là cháu ngoại của CBQ

 

Đính chính: Theo bản phúc trình này, thì đến năm 1858 vẫn không truy bắt được con trai Cao Bá Quát và con trai Cao Bá Đạt ?! Có thể khẳng định là họ Cao không bị chu di tam tộc ?!

1862

Cao Bá Nhạ bị tố cáo và bị bắt rồi bị đầy lên mạn ngược, biệt tích

Thời gian bị bắt trong ngục, ông đã viết Tự tình khúc Trần tình văn

Khi cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương thất bại (1855), Cao Bá Nhạ từ Thanh Hóa trốn ra Bắc, lên ẩn nấu ở vùng núi Hương Sơn (Sơn Tây)

 

(Video tham khảo)



Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp