• Pic Mgmt

    SOI TỎ PHẦN KHUYẾT SỬ THỜI TÂY SƠN

    Nhà nghiên cứu, TS Nguyễn Duy Chính vừa có cuộc giao lưu với bạn đọc sáng 25-10 tại phòng đọc Doanh nhân - Thư viện Khoa học tổng hợp TP.HCM về đề tài lịch sử, nổi bật là các ý kiến xung quanh triều đại Tây Sơn...

  • Pic Mgmt

    LÀNG VIỆT Ở ĐÔNG ANH

    Đông Anh - một huyện đồng bằng ở phía Bắc thành phố Hà Nội. Đây là vùng đất có bề dày về truyền thống và lịch sử văn hóa, lưu giữ những giá trị của một nền văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc. Đặc biệt là những di tích, lễ hội liên quan đến Cổ Loa thành, nơi đây còn lưu giữ được nhiều những bộ môn nghệ thuật truyền thống có giá trị như rối nước Đào Thục, ca trù Lỗ Khê, tuồng Lương Quy...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU NGUỒN GỐC TẾT TRUNG THU

    Xưa nay, chưa có công trình nghiên cứu nào chứng minh được nguồn gốc & xuất xứ của phong tục Tết Trung Thu. Nhưng hầu như các dân tộc Châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á đều có truyền thống tổ chức vui Tết Trung Thu. Tuy nhiên, mỗi dân tộc đều có những nét riêng khác nhau. Từ xa xưa, các dân tộc người Việt cổ (Bách Việt) sinh sống ở lưu vực phía nam sông Dương Tử (trải dài khắp lục địa Trung Hoa ngày nay), xuống tận lưu vực đồng bằng sông Hồng (Việt Nam ngày nay) đều có phong tục vui đón Tết Trung Thu. Trải qua các thời kỳ lịch sử, phong tục này của có những sự thay đổi khác nhau, tùy thuộc vào sự phát triển văn hóa của mỗi dân tộc...

  • Pic Mgmt

    PHÁT LỘ KIẾN TRÚC LỚN THỜI LÝ Ở HOÀNG THÀNH THĂNG LONG

    ... Ngày 11/12, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội đã báo cáo sơ bộ kết quả thăm dò khai quật Hoàng thành Thăng Long năm 2013. Sau 4 lần khai quật 2 hố rộng hơn 100 m2, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều hiện vật, dấu tích. Lần đầu tiên tìm thấy dấu tích móng trụ và sân nền lát gạch thời Lý ở trục Trung tâm...

  • Pic Mgmt

    NỮ TƯỚNG BÙI THỊ XUÂN

    Lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam đã sản sinh ra rất nhiều nữ tướng anh hùng hào kiệt, bất khuất và không ít người trong số đó đã trở nên bất tử với cái chết trung liệt của mình được đời đời kính ngưỡng. Cái chết của nữ tướng Tây Sơn, Đô Đốc Bùi Thị Xuân là một trong những nữ tướng anh hùng của Tây Sơn và cái chết lẫm liệt, bất tử của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người được truyền lại qua nhiều thế hệ...

  • Pic Mgmt

    Trống đồng Ngọc Lũ trong cuốn Lịch sử cổ đại Việt Nam.

    Niềm hãnh diện lớn nhứt của dân tộc Việt ở Châu Á là sự xuất hiện nền văn hóa trống đồng Đông Sơn rực rỡ thời Cổ Đại trên đất Lạc Việt, trải dài cách nay từ 2.700 đến 1.800 năm. Đó là nhờ sự ra đời của kim loại đồng và thành quả phát triển kỹ nghệ luyện kim trong nhiều thế kỷ trước đó...

  • Pic Mgmt

    NHIỀU BÍ ẨN TRONG BỨC THƯ HỌA TRIỆU ĐÔ VẼ PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG

    ...Ngoài những giá trị về văn hóa lịch sử, bức thư họa này từng khiến cộng đồng quốc tế bất ngờ vì bản phục chế của nó (không phải bản gốc) được mua với giá 1,8 triệu USD. Một buổi tọa đàm về bức thư họa vẽ Phật hoàng Trần Nhân Tông đã được tổ chức tại Huế với sự tham gia của rất đông các học giả trong giới nghiên cứu văn hóa, học thuật Huế, những người yêu lịch sử, sinh viên sử học...

  • Pic Mgmt

    BIA CỔ GẦN 700 TUỔI ĐỘC NHẤT XỨ THANH

    Bảo vật quốc gia Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi (Lam Kinh, Thanh Hóa) được khởi dựng hơn 500 năm trước. Nặng 13 tấn, tấm bia khắc ghi công trạng Hoàng thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, bậc mẫu nghi thiên hạ, tài đức vẹn toàn...

  • Pic Mgmt

    THƯ VIỆN HỌC VIỆN VIỄN ĐÔNG BÁC CỔ

    ...Xin được giới thiệu bài viết của tôi về Thư viện của Học viện Viễn đông Bác cổ (EFEO), một trong những thiết chế cấu thành của EFEO và đến năm 1957 đã được bàn giao cho Chính phủ Việt Nam và hiện nay do Viện Thông tin Khoa học xã hội quản lý. Bài đã đăng trên Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội, số 403, tháng 7/2016. Tr. 10-17...

  • Pic Mgmt

    LẦN ĐẦU TIÊN VIỆT NAM XÂY DỰNG THÀNH CÔNG HỆ GIEN NGƯỜI VIỆT

    TS. Lê Sỹ Vinh, giảng viên Trường ĐH Công nghệ, Chủ nhiệm chương trình nghiên cứu trọng điểm về Tin – Sinh – Dược của ĐHQG Hà Nội cho biết, nhóm đã có kết quả đầu tiên về việc nghiên cứu xây dựng và phân tích hệ gene người Việt, bắt đầu từ tiếp cận của kỹ thuật tính toán tin - sinh. Nhóm đã nhận được dữ liệu hệ gene của một cá thể người Việt vào cuối năm 2013. Dữ liệu này bao gồm hơn 108 tỉ nucleotide...

  • Pic Mgmt

    ĐÀI LOAN VÀ CỘI NGUỒN BÁCH VIỆT

    Năm 2000, một sự kiện lịch sử xảy ra ở ven bờ Thái Bình Dương. Sự kiện đó không phải là Thế vận hội 2000 ở Sydney mà thế giới chú ý đến trong vài tuần, mà là một diễn biến ít người để ý đến. Một sự kiện sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến chính trị và có thể làm thay đổi cách nhìn của thế giới bên ngoài của nhiều nước trong vùng. Sự kiện đó chính là kết quả bầu cử ở hòn đảo Đài Loan bé nhỏ...

  • Pic Mgmt

    VĂN MINH VIỆT CỔ "BỊ ĐÁNH CẮP" NHƯ THẾ NÀO?

    Những cứ liệu trong lịch sử Trung Quốc chứng tỏ người Việt có nhiều phát minh vĩ đại, trong đó, lịch rùa chứng minh Việt Nam ra đời trước Trung Quốc. GS.TSKH Hoàng Tuấn, Giám đốc Trung tâm Unesco, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa phương Đông, đã tìm ra những chứng cứ về những phát minh lý thú của người Việt trong thời kỳ dựng nước bị kẻ xâm lược cố tình xóa bỏ và đánh tráo. Đó là nền văn hóa nhân bản-là nền văn minh "Lịch toán-Nông nghiệp"...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TRẬN ĐỒ BÁT QUÁI TRẤN YỂM SÔNG TÔ LỊCH

    Có thể nói nhân loại đang sống trong thời kỳ khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, giúp nâng tầm tri thức và thay đổi chất lượng cuộc sống từng ngày. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những hiện tượng kỳ bí tồn tại xung quanh chúng ta mà khoa học chưa thể nào giải thích được, khiến con người phải bối rối khi tìm câu trả lời...

  • Pic Mgmt

    KHÔNG GIAN CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG...

    Đã có nhiều công trình nghiên cứu về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng qua khảo cổ, qua hệ thống đền thờ ở Trung Quốc… Trong bài này xin được giới thiệu một phần công trình của giáo sư Lê Trọng Khánh, qua lược đồ ngôn ngữ cổ để góp phần làm sáng tỏ thêm không gian rộng lớn cuộc khởi nghĩa của Hai Bà:...

  • Pic Mgmt

    THƯ TỊCH TRUNG HOA THỪA NHẬN HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THUỘC VIỆT NAM

    Theo chính sử Trung Hoa, trong suốt 22 thế kỷ, từ các đời Tần, Hán đến sau Thế chiến thứ II, không thấy tài liệu nào, hay nói rõ hơn, không có câu chữ nào ghi rằng Biển Đông (Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa) với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa) thuộc chủ quyền của Trung Quốc...

Chi tiết

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHÙA SỦI

Đăng lúc: 2014-01-22 10:59:58 - Đã xem: 3707

Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ, có từ trước thời Lý, tọa lạc tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý - Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thần linh. Đây vốn là nơi nguyên phi Ỷ Lan (cô Tấm của quê hương Kinh Bắc) đời vua Lý Thánh Tông về cầu tự, sinh được thái tử Càn Đức – sau lên ngôi là vua Lý Nhân Tông. Thỏa nguyện ước, Bà cho xây dựng lại chùa và hoàn thành vào năm 1115. 



1. Tên chữ là Đại Dương tự, ngôi chùa cổ của Trang Thổ Lỗi thuộc Kinh Bắc xưa, nay là làng Phú Thị, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Theo tài liệu của Viện sử học lưu truyền thì chùa Sủi được xây dựng rất sớm từ thời kỳ đầu Phật giáo du nhập vào nước ta. Bởi Phú Thị là một làng cổ nằm trong địa bàn cư trú sớm của người Việt cổ thời Hùng Vương, nằm trên trục đường lớn từ Thăng Long về Luy Lâu, cách Luy Lâu chừng 9 cây số, trung tâm đất nước thời thuộc Hán, trung tâm Phật giáo lớn của nước ta trong những thế kỷ đầu Công nguyên. Và Phú Thị là nơi sinh hoạt văn hoá đã được mở mang từ hang nghìn năm rồi, đã trở thành đất học, đất khoa bảng từ đầu thế kỷ 18.



Phú Thị có tên gốc, tên nôm là làng Sủi, tên chữ là Thổ Lỗi. Trong danh mục gồm 50 câu đối cổ của làng có 3 câu nói đến đất này là Thổ Lỗi, nơi đóng quân của Tây vị Đại Vương Tướng quân Đào Liên Hoa, một trong 4 vị tướng trụ cột của triều Đinh dẹp loạn 12 sứ quân đóng đại bản doanh ở Thổ Lỗi tức làng Sủi, nơi thờ Ngài làm Thần Hoàng.


Trong chuyện Ỷ Lan của cung tần Trương Thị Ngọc Trong viết năm 1759 nói về quê Ỷ Lan và ngôi chùa Lý Thánh Tông đi cầu tự rồi gặp được Ỷ Lan là:

“Kinh Bắc, Phủ Thuận, Huyện Gia
Lỗi Hương chốn ấy có nhà họ Lê”

“Thủa ấy trong Lỗi Hương thôn
Đại lam cổ tích danh đồn xưa nay

Thiên Nam đệ nhất thì đây”


Thông tin này rất khớp với lời văn trong văn bia cúng Phật Phật Sản bi niên hiệu Đức Long năm thứ 5 (1633) hiện còn ở khu di tích Phú Thị nói về Đại Dương Sùng Phúc tự (tức chùa Sủi) như sau: “Thực là thắng cảnh bậc nhất của nước Việt Nam vậy, khách vãng lai không ai là không yêu mến”.


Trong cuộc hội thảo đề tài Ỷ Lan ở Dương Xá do Viện Sử học tổ chức (1994) khi đọc bia, giáo sư Trần Quốc Vượng đã có lời nhận xét:“Bia này rất quan trọng vì nó ghi được tên Đại Dương Sùng Phúc tự mà Đại Việt sử lược chép năm 1115 [Chùa Sùng Phúc ở Hương Siêu Loại làm xong]”. Đó là chùa Đức bà Ỷ Lan làm ở quê mình”.


Giáo sư Lê Mạnh Thát, trong cuốn Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 3, xuất bản năm 2002 đã khẳng định:“Lỗi Hương chính là làng Sủi” (Phú Thị) và “Vua Lý Thánh Tông đã đi về một ngôi chùa tại làng Sủi để thực hiện việc cầu tự…Chính trong lần đi về Lỗi Hương để cầu tự này, nhà vua đã gặp Khiết Nương”.


Thực vậy, trước Tam Bảo chùa còn có đôi câu đối cổ, viết theo kiểu chữ Triện, ca ngợi việc bà Ỷ Lan xây chùa Đại Dương Sùng Phúc sau khi về cầu tự ở chùa Sủi, bà đã sinh được Thái tử Càn Đức. Câu đối đó như sau:


“Kiến thừa Lý Thái Hậu sung ta Phật tự địa linh chung vượng khí thập phương truyền mộ tích”

“Sóc Tích Chu Chiêu Vương khiêu kiến thiên văn thánh sinh ứng sương kỳ thiên tải viễn ca thanh”


Và trong lễ hội Đền Đức Lý Thái hậu Ỷ Lan ở Sủi có tục Bông Sòng, tức lễ chúc rượu sứ giả của Vua về Sủi tuyên bố giải oan cho Nguyễn Bông và lễ giải oan cho Nguyễn Bông bị chém đầu ở chợ Sủi vì đã có mặt trong khu vực tắm của bà Ỷ Lan khi bà về cầu tự ở chùa Sủi.


Báo cáo của Sở văn hoá Hà Nội năm 1988 lên Bộ Văn hoá đề nghị xếp hạng di tích lịch sử đã nói:


Ngay từ khi mới ra đời, chùa Đại Dương đã nổi tiếng là ngôi chùa đẹp, sau lần bà Ỷ Lan về chùa, chùa càng nức tiếng. Suốt từ đó về sau, nhiều Vương Hầu, Vương Phi thường về thăm và công đức…


2. Chùa được xây dựng theo hướng phía trước có hình chim Chu Tước, có đường thiên lý thông xuống phía Nam, phía sau có hình chim Huyền vũ, có thôn gồm muôn nhà trấn bên ngoài, bên trái có hình rồng xanh trùng trùng hướng về, bên ngoài có hình hổ cuồn cuộn chầu tới.


Chùa xây theo kiểu chữ Đinh, gồm 7 gian tiền đường, 3 gian hậu cung và hai dãy hành lang (mỗi bên 7 gian), đầu hai hành lang giáp với tiền đường là 2 lầu tám mái treo chuông đồng, khánh đá.


Tượng của chùa Đại Dương có số lượng lớn và có niên đại tạo tác từ thế kỷ 17, 18 và 19. Trong số 73 pho tượng cổ có nhiều tượng có giá trị thẩm mỹ cao, tiêu biểu cho nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam thời Lê, Nguyễn. Phong cách tạc tượng mang nhiều nét dân gian, có vẻ đẹp dung dị của nền nghệ thuật dân gian cực thịnh vào thế kỷ 17, 18.


Khánh đá lớn có từ năm Vĩnh Thịnh thứ 21 (1725), chuông đồng lớn treo trên lầu tám mái phía Tây mang niên hiệu Cảnh Thịnh (1800) thời Tây Sơn, do tri huyện Nguyễn Huy Quynh, người làng, tổ chức đúc. Đây không chỉ là một kỷ niệm quý của thời đại Tây Sơn, mà sự trang trí trên chuông khá độc đáo, chạm khắc nhiều bài ký bằng chữ Hán, miêu tả cảnh đẹp của chùa và ý nghĩa của việc đúc chuông cùng những tấm lòng công đức. Qua các hoa văn này, các nhà nghiên cứu còn có thể phần nào hiểu rõ vị trí của thời đại Tây Sơn trong dòng chảy nghệ thuật nước nhà.


3. Theo thần phả: Đền Đức Lý Thái Hậu cũng như hàng loạt bia để lại ở khu di tích ở Phú Thị thì chùa Đại Dương đã có nhiều vị cao tăng trụ trì. Thông qua sự tích về lễ hội Bông Sòng, được biết khi Nguyên phi Ỷ Lan về cầu tự, Thiền sư Đại Điên lúc đó là sư trụ trì chùa Sủi, ông đã dùng pháp thuật để Nguyễn Bông được đầu thai vào bà Ỷ Lan sinh ra Thái tử Càn Đức.


Bia “Thiền sư Tuệ Không cúng điền bi” niên hiệu Dương Hoà thứ bẩy (1641) ghi: Nhà sư Nguyễn văn Quế hiệu là Tuệ Không, giữ chức Tiến công lang Tăng Thống Ty Tăng Lực, đắc tiến Phổ Tế Thiền sư trụ trì chùa đã có công lớn trong việc tu bổ chùa, làm tượng. Chức Tăng Thống là chức cao nhất trong Phật giáo thời ấy.


Bia “Đại Dương Sùng Phúc tự ký” niên hiệu Tân Mão đầu thế kỷ 18 (1711) ghi sư trụ trì chùa là Tỳ Khưu Ly Trần Khánh Thuận, pháp hiệu Huệ Lâm cũng tu sửa lớn chùa.


Tiếp đến đầu thế kỷ 19 cho đến 1945, có các vị:Thiền sư Cẩn, Hoà thượng Thông Tiếntrụ trì chùa có lập bia; tấm bia lớn vào thời kỳ vua Bảo Đại, tóm lược lịch sử chùa. Do cảnh đẹp, linh thiêng, lại được nhiều vị cao tăng có danh tiếng trụ trì, thuyết pháp nên rất nhiều cung tần, vương phi, quan chức cao cấp về chùa công đức còn được ghi lại trên bia đá ở khu di tích này.


4. Chùa Sủi, tự bản thân đã là một danh lam chứa đựng nhiều yếu tố lịch sử, nghệ thuật lại nằm liền với ngôi Đình lớn thờ vị tướng có công giúp vua Đinh dựng nghiệp Đế Vương và sát với ngôi đền Đức Lý Thái Hậu đệ tam Hoàng Đế, người 2 lần nhiếp chính thay chồng và con (hiện trong Đền còn 2 mũ Hoàng đế, một to, một nhỏ bằng đồng là kỷ vật quý hiếm) có công lớn với nước với dân, được suy tôn là mẫu nghi thiên hạ, Phật bà quan âm, một ngôi Đền cổ kính, tạo thành một khu di tích liên hoàn đẹp, hiếm có.


Trước cách mạng tháng 8 -1945 cũng như trong 2 cuộc kháng chiến, khu di tích này là nơi tụ họp của các cán bộ cách mạng. Chính dưới gốc cây si có niên đại 6-700 năm đã diễn ra lễ ra mắt Đoàn thanh niên cứu quốc Phú Thị do 2 cán bộ lão thành cách mạng (Cao Huy Chính và Nguyễn Xuân Kiện) tổ chức sau cuộc đảo chính Nhật –Pháp 9-3-1945 chừng 2 tháng. Các lớp học bình dân học vụ trước tháng 8/1945 cũng được mở tại đây. Kháng chiến chống Mỹ, khu di tích này đã là nơi chứa nhiều đơn vị bộ đội, nơi sơ tán của Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm, Trường đào tạo cán bộ ngành kiểm sát…Đ/c Hoàng Quốc Việt, một trong những vị khai quốc công thần, với cương vị Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Tổng Công đoàn, Viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân tối cao đã đến đây nhiều lần, mà lần đầu tiên là thay mặt Đảng, Chính phủ đến thăm và uý lạo những nạn nhân trong trận Mỹ ném bom Nhà máy Xe lửa Gia Lâm được đưa về đây cứu chữa hồi Bệnh viện đa khoa sơ tán về Phú Thị.


Chính vì khu di tích Phú Thị mang giá trị lớn về lịch sử và nghệ thuật, nhất là chùa Sủi, một kỷ vật của Đức Lý Thái Hậu và với số lượng lớn tượng cổ hiện còn, có thể khẳng định đây là bộ sưu tập cổ vật cực kỳ quý hiếm, là những tư liệu quý để tìm hiểu lịch sử mỹ thuật nước nhà, về Phật giáo Việt Nam nên đã được Bộ văn hoá công nhận khá sớm là: Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia từ năm 1989. Và năm 2005, Nhà nước, Trung ương đã cho tiến hành đại trùng tu toàn bộ khu di tích với số vốn khá lớn 5 tỷ, trong đó phục chế mới toàn bộ chùa và nhà nội tự, coi đây là một trong những công trình tu bổ lớn di tích văn hoá của thủ đô, của chương trình chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.


Dân làng cùng khách thập phương hết sức vui mừng và phấn khởi góp thêm nhiều tiền của, hiện vật để việc trùng tu khu di tích Chùa, Đình, Đền Phú Thị hoàn thành đúng kế hoạch, trở thành một điểm danh thắng của vùng ngoại vi Hà Nội.


Dân làng cùng ban quản lý di tích và sư trụ trì là Đại đức Thích Thanh Phương quyết tâm gìn giữ bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá của khu di tích này. Kính mong phật tử thập phương cùng du khách ủng hộ, cổ vũ, động viên chúng tôi để đưa khu di tích này sớm trở thành một trong những điểm du lịch của Hà Nội, thủ đô tươi đẹp, giàu truyền thống văn hóa tâm linh của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa văn minh và hiện đại.

http://www.tinhvienvansontamdao.vn


CBN sưu tầm & giới thiệu

Video tham khảo



Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp