• Pic Mgmt

    CỔ VẬT ĐỒ ĐỒNG VÀ LỊCH SỬ ĐÔNG DƯƠNG

    “Các nhà sử học và các nhà khảo cổ học không mấy quan tâm đến nhau lúc gặp rủi ro, nhưng sự rủi ro đối với các nhà sử học lớn hơn, khi có chứng cứ cụ thể phản bác lại một lý thuyết riêng về sự phát triển của lịch sử, không thể đơn giản cho qua và cuối cùng phải xem xét lại. Trong một số lĩnh vực điều tra nghiên cứu, hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác, khoa học lịch sử và di vật khảo cổ phảo phục vụ cho nhau bởi vì chỉ riêng một cái nào đó có thể không đủ.” (Stephen O’Harow, 1978)...

  • Pic Mgmt

    TÌM THẤY CUỐN GIA PHẢ HỌ CAO Ở PHÚ THỊ

    Gần đây, chúng tôi tìm lại được cuốn gia phả của họ CAO ở Phú Thị, nay thuộc xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Cuốn gia phả này viết bằng chữ Hán, gồm 91 trang (mất 2 trang 17 và 18), trong đó lời dẫn 4 trang, còn lại là nội dung gia phả...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TRẬN ĐỒ BÁT QUÁI TRẤN YỂM SÔNG TÔ LỊCH

    Có thể nói nhân loại đang sống trong thời kỳ khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, giúp nâng tầm tri thức và thay đổi chất lượng cuộc sống từng ngày. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những hiện tượng kỳ bí tồn tại xung quanh chúng ta mà khoa học chưa thể nào giải thích được, khiến con người phải bối rối khi tìm câu trả lời...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG ĐIỀU CẦN GHI NHỚ

    Ghi chú: Có nhiều điều nên tránh trong cuộc sống và cũng có những điều rất cần ghi nhớ đối với mỗi người chúng ta. Xin chia sẻ thông tin dưới đây với quý vị & các bạn gần xa...

  • Pic Mgmt

    TỦ SÁCH CỔ 500 NĂM TUỔI

    Được lưu truyền suốt 5 đời ở dòng họ Lê Mai, tủ sách "Thư gia Vạn Ninh Đường" được đánh giá là tủ sách cổ nhất của tỉnh Thanh Hóa tính tới hiện tại. Tủ sách với số lượng lên tới gần 600 cuốn bao gồm sách Nôm, Hán văn, thuộc nhiều loại: Văn, sử, khoa học…; Trong số có nhiều cuốn có niên đại từ thế kỷ XVII. Nhưng sự tàn phá của thời gian, phương thức bảo quản thô sơ, tủ sách này đang đứng trước nguy cơ biến mất...

  • Pic Mgmt

    CHẠM TAY TỚI 5000 NĂM LỊCH SỬ

    ...Tháng 4 năm 2017, chúng tôi lớp hậu duệ Việt tộc quyết định đi tìm cho ra sự thật: Có hay không có Thiên Đài nơi khởi nguồn, nơi Tổ tiên đã tuyên ngôn lập quốc Văn Lang....

  • Pic Mgmt

    DÂN TỘC KINH Ở GIANG BÌNH (Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc)

    Trung Quốc là quốc gia đa dân tộc, trong đó người Kinh là một trong 55 dân tộc thiểu số chiếm số lượng khiêm tốn 18.700 người so với một số dân tộc khác như người Choang 15.555.800 người, người Di 6.578.500 người,... [1] Trên các trang web, bản đồ, các sách tổng quan chung về các dân tộc thiểu số ở Trung Quốc hiện nay [2] khi giới thiệu về dân tộc Kinh thường ghi ngắn gọn về địa bàn cư trú tập trung nhất của họ là ở Kinh Đảo thuộc trấn Giang Bình, thành phố Đông Hưng, tỉnh Quảng Tây...

  • Pic Mgmt

    ĐÃ CÓ SÁCH TRUNG QUỐC KHẲNG ĐỊNH… HOÀNG SA, TRƯỜNG SA LÀ CỦA VIỆT NAM !!!

    ...Trong quá trình điền dã tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Bình, tại gia đình anh Phan Văn Luyện (xã Vũ Chính, Thành phố Thái Bình) chúng tôi đã tiếp cận được cuốn sách cổ, in vào đời Vua Đức Tông (Tải Điềm) – nhà Thanh (niên hiệu Quang Tự, 1875-1909)...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN HỘP ĐỰNG XÁ LỊ ĐỨC PHẬT BẰNG VÀNG RÒNG Ở NGHỆ AN

    Từ khi phát hiện ra báu vật bằng vàng ròng có một không hai này, rất nhiều cao tăng trong và ngoài nước đã tìm đến dể chiêm bái với tấm lòng thành kính. Trong khi đó các phật tử đều rất muốn được 1 lần được nhìn thấy chiếc hộp quý này....

  • Pic Mgmt

    Trí thức và thói háo danh

    ​Trí thức là một thành phần quan trọng, đóng vai trò định hình tư tưởng, dẫn dắt xã hội. Tuy vậy, theo nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn, không phải toàn bộ nhưng ít nhất một bộ phận trong số họ có những nhược điểm cố hữu. Xin giới thiệu một số bài viết của ông về chủ đề này với mục đích tự nhìn lại mình, phản tư để thấu hiểu và thay đổi chính mình...

  • Pic Mgmt

    NGOẠI GIAO ĂN MIẾNG TRẢ MIẾNG SÒNG PHẲNG GIỮA VUA TRẦN THÁNH TÔNG & HỐT TẤT LIỆT

    Vua Trần Thánh Tông tức giận trước thái độ đó, lệnh cho quân cấm vệ tuốt gươm vây quanh sứ thần để thị uy, còn vua chẳng thèm để ý đến hắn nữa. Trương Đình Trân bị giam lỏng, quân lính lo việc ăn uống hằng ngày, lấy nước sông cho uống. Hốt Lung Hải Nha cũng bị cô lập, không cho làm việc gì ở Đại Việt...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ CAO HỮU Ở ĐIỀN HẢI, PHONG ĐIỀN, THỪA THIÊN-HUẾ

    CAO BÁ NGHIỆP: Anh Cao Hữu Điền đang nghỉ dưỡng bệnh ở Huế có gửi thư trao đổi với tôi về thông tin của chi họ Cao Hữu (xã Diện hải, huyện Phong Điền, Thừa Thiên-Huế). Tôi được biết, ở Phong Điền có một số chi họ Cao như Cao Chánh, Cao Hữu, Cao Văn, Cao Huy... nhưng đều có nguồn gốc từ Thanh Hóa....Tôi xin giới thiệu nội dung bài viết của ông Cao Hữu Nhu để bà con cô bác cùng tham khảo và kết nối thông tin VỀ NGUỒN GỐC HỌ CAO, nếu có thể...

  • Pic Mgmt

    CÁC TRIỀU ĐẠI TRUNG QUỐC XÂM LƯỢC VIỆT NAM ĐỀU BẠI

    ...Từ thời Tần Thủy Hoàng đến nay, không triều đại nào của Trung Quốc lại không đưa quân sang xâm lược nước ta. Về lý thuyết, khả năng chúng ta bị bóp nát là quá rõ nhưng về thực tiễn, sớm muộn tuy có khác nhau nhưng rốt cuộc, Trung Quốc luôn bị đại bại thảm hại...

  • Pic Mgmt

    HÀ NỘI, CẦU THÊ HÚC, ĐỀN NGỌC SƠN

    ...Nổi bật giữa Hồ Gươm trong xanh, đền Ngọc Sơn được xây dựng trên một đảo nhỏ nằm về phía Bắc của hồ mang vẻ đẹp cổ kính và sang trọng hiếm có. Với thế hệ trẻ ngày nay, ít ai biết rằng, nơi đây từng trải qua bao thăng trầm, biến thiên, để rồi đứng vững vàng, lộng lẫy giữa lòng Hà Nội như ngày nay...

  • Pic Mgmt

    BÍ MẬT VỀ THÁI GIÁM TRONG CUNG NHÀ NGUYỄN

    Cũng giống như các triều đại phong kiến trước đây trong lịch sử của dân tộc, triều đại nhà Nguyễn (chỉ tính từ khi Nguyễn Ánh lên ngôi vua vào năm 1802 đến lúc vua Bảo Đại thoái vị năm 1945) vẫn duy trì chế độ sử dụng thái giám làm việc trong cung cấm. Thái giám là những con người có số phận rất đặc biệt kể từ lúc mới chào đời (đối với giám sinh), hay kể từ khi bị thiến (đối với giám lặt) cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay rời xa cõi thế...

Chi tiết

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHÙA SỦI

Đăng lúc: 2014-01-22 10:59:58 - Đã xem: 3577

Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ, có từ trước thời Lý, tọa lạc tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý - Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thần linh. Đây vốn là nơi nguyên phi Ỷ Lan (cô Tấm của quê hương Kinh Bắc) đời vua Lý Thánh Tông về cầu tự, sinh được thái tử Càn Đức – sau lên ngôi là vua Lý Nhân Tông. Thỏa nguyện ước, Bà cho xây dựng lại chùa và hoàn thành vào năm 1115. 



1. Tên chữ là Đại Dương tự, ngôi chùa cổ của Trang Thổ Lỗi thuộc Kinh Bắc xưa, nay là làng Phú Thị, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Theo tài liệu của Viện sử học lưu truyền thì chùa Sủi được xây dựng rất sớm từ thời kỳ đầu Phật giáo du nhập vào nước ta. Bởi Phú Thị là một làng cổ nằm trong địa bàn cư trú sớm của người Việt cổ thời Hùng Vương, nằm trên trục đường lớn từ Thăng Long về Luy Lâu, cách Luy Lâu chừng 9 cây số, trung tâm đất nước thời thuộc Hán, trung tâm Phật giáo lớn của nước ta trong những thế kỷ đầu Công nguyên. Và Phú Thị là nơi sinh hoạt văn hoá đã được mở mang từ hang nghìn năm rồi, đã trở thành đất học, đất khoa bảng từ đầu thế kỷ 18.



Phú Thị có tên gốc, tên nôm là làng Sủi, tên chữ là Thổ Lỗi. Trong danh mục gồm 50 câu đối cổ của làng có 3 câu nói đến đất này là Thổ Lỗi, nơi đóng quân của Tây vị Đại Vương Tướng quân Đào Liên Hoa, một trong 4 vị tướng trụ cột của triều Đinh dẹp loạn 12 sứ quân đóng đại bản doanh ở Thổ Lỗi tức làng Sủi, nơi thờ Ngài làm Thần Hoàng.


Trong chuyện Ỷ Lan của cung tần Trương Thị Ngọc Trong viết năm 1759 nói về quê Ỷ Lan và ngôi chùa Lý Thánh Tông đi cầu tự rồi gặp được Ỷ Lan là:

“Kinh Bắc, Phủ Thuận, Huyện Gia
Lỗi Hương chốn ấy có nhà họ Lê”

“Thủa ấy trong Lỗi Hương thôn
Đại lam cổ tích danh đồn xưa nay

Thiên Nam đệ nhất thì đây”


Thông tin này rất khớp với lời văn trong văn bia cúng Phật Phật Sản bi niên hiệu Đức Long năm thứ 5 (1633) hiện còn ở khu di tích Phú Thị nói về Đại Dương Sùng Phúc tự (tức chùa Sủi) như sau: “Thực là thắng cảnh bậc nhất của nước Việt Nam vậy, khách vãng lai không ai là không yêu mến”.


Trong cuộc hội thảo đề tài Ỷ Lan ở Dương Xá do Viện Sử học tổ chức (1994) khi đọc bia, giáo sư Trần Quốc Vượng đã có lời nhận xét:“Bia này rất quan trọng vì nó ghi được tên Đại Dương Sùng Phúc tự mà Đại Việt sử lược chép năm 1115 [Chùa Sùng Phúc ở Hương Siêu Loại làm xong]”. Đó là chùa Đức bà Ỷ Lan làm ở quê mình”.


Giáo sư Lê Mạnh Thát, trong cuốn Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 3, xuất bản năm 2002 đã khẳng định:“Lỗi Hương chính là làng Sủi” (Phú Thị) và “Vua Lý Thánh Tông đã đi về một ngôi chùa tại làng Sủi để thực hiện việc cầu tự…Chính trong lần đi về Lỗi Hương để cầu tự này, nhà vua đã gặp Khiết Nương”.


Thực vậy, trước Tam Bảo chùa còn có đôi câu đối cổ, viết theo kiểu chữ Triện, ca ngợi việc bà Ỷ Lan xây chùa Đại Dương Sùng Phúc sau khi về cầu tự ở chùa Sủi, bà đã sinh được Thái tử Càn Đức. Câu đối đó như sau:


“Kiến thừa Lý Thái Hậu sung ta Phật tự địa linh chung vượng khí thập phương truyền mộ tích”

“Sóc Tích Chu Chiêu Vương khiêu kiến thiên văn thánh sinh ứng sương kỳ thiên tải viễn ca thanh”


Và trong lễ hội Đền Đức Lý Thái hậu Ỷ Lan ở Sủi có tục Bông Sòng, tức lễ chúc rượu sứ giả của Vua về Sủi tuyên bố giải oan cho Nguyễn Bông và lễ giải oan cho Nguyễn Bông bị chém đầu ở chợ Sủi vì đã có mặt trong khu vực tắm của bà Ỷ Lan khi bà về cầu tự ở chùa Sủi.


Báo cáo của Sở văn hoá Hà Nội năm 1988 lên Bộ Văn hoá đề nghị xếp hạng di tích lịch sử đã nói:


Ngay từ khi mới ra đời, chùa Đại Dương đã nổi tiếng là ngôi chùa đẹp, sau lần bà Ỷ Lan về chùa, chùa càng nức tiếng. Suốt từ đó về sau, nhiều Vương Hầu, Vương Phi thường về thăm và công đức…


2. Chùa được xây dựng theo hướng phía trước có hình chim Chu Tước, có đường thiên lý thông xuống phía Nam, phía sau có hình chim Huyền vũ, có thôn gồm muôn nhà trấn bên ngoài, bên trái có hình rồng xanh trùng trùng hướng về, bên ngoài có hình hổ cuồn cuộn chầu tới.


Chùa xây theo kiểu chữ Đinh, gồm 7 gian tiền đường, 3 gian hậu cung và hai dãy hành lang (mỗi bên 7 gian), đầu hai hành lang giáp với tiền đường là 2 lầu tám mái treo chuông đồng, khánh đá.


Tượng của chùa Đại Dương có số lượng lớn và có niên đại tạo tác từ thế kỷ 17, 18 và 19. Trong số 73 pho tượng cổ có nhiều tượng có giá trị thẩm mỹ cao, tiêu biểu cho nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam thời Lê, Nguyễn. Phong cách tạc tượng mang nhiều nét dân gian, có vẻ đẹp dung dị của nền nghệ thuật dân gian cực thịnh vào thế kỷ 17, 18.


Khánh đá lớn có từ năm Vĩnh Thịnh thứ 21 (1725), chuông đồng lớn treo trên lầu tám mái phía Tây mang niên hiệu Cảnh Thịnh (1800) thời Tây Sơn, do tri huyện Nguyễn Huy Quynh, người làng, tổ chức đúc. Đây không chỉ là một kỷ niệm quý của thời đại Tây Sơn, mà sự trang trí trên chuông khá độc đáo, chạm khắc nhiều bài ký bằng chữ Hán, miêu tả cảnh đẹp của chùa và ý nghĩa của việc đúc chuông cùng những tấm lòng công đức. Qua các hoa văn này, các nhà nghiên cứu còn có thể phần nào hiểu rõ vị trí của thời đại Tây Sơn trong dòng chảy nghệ thuật nước nhà.


3. Theo thần phả: Đền Đức Lý Thái Hậu cũng như hàng loạt bia để lại ở khu di tích ở Phú Thị thì chùa Đại Dương đã có nhiều vị cao tăng trụ trì. Thông qua sự tích về lễ hội Bông Sòng, được biết khi Nguyên phi Ỷ Lan về cầu tự, Thiền sư Đại Điên lúc đó là sư trụ trì chùa Sủi, ông đã dùng pháp thuật để Nguyễn Bông được đầu thai vào bà Ỷ Lan sinh ra Thái tử Càn Đức.


Bia “Thiền sư Tuệ Không cúng điền bi” niên hiệu Dương Hoà thứ bẩy (1641) ghi: Nhà sư Nguyễn văn Quế hiệu là Tuệ Không, giữ chức Tiến công lang Tăng Thống Ty Tăng Lực, đắc tiến Phổ Tế Thiền sư trụ trì chùa đã có công lớn trong việc tu bổ chùa, làm tượng. Chức Tăng Thống là chức cao nhất trong Phật giáo thời ấy.


Bia “Đại Dương Sùng Phúc tự ký” niên hiệu Tân Mão đầu thế kỷ 18 (1711) ghi sư trụ trì chùa là Tỳ Khưu Ly Trần Khánh Thuận, pháp hiệu Huệ Lâm cũng tu sửa lớn chùa.


Tiếp đến đầu thế kỷ 19 cho đến 1945, có các vị:Thiền sư Cẩn, Hoà thượng Thông Tiếntrụ trì chùa có lập bia; tấm bia lớn vào thời kỳ vua Bảo Đại, tóm lược lịch sử chùa. Do cảnh đẹp, linh thiêng, lại được nhiều vị cao tăng có danh tiếng trụ trì, thuyết pháp nên rất nhiều cung tần, vương phi, quan chức cao cấp về chùa công đức còn được ghi lại trên bia đá ở khu di tích này.


4. Chùa Sủi, tự bản thân đã là một danh lam chứa đựng nhiều yếu tố lịch sử, nghệ thuật lại nằm liền với ngôi Đình lớn thờ vị tướng có công giúp vua Đinh dựng nghiệp Đế Vương và sát với ngôi đền Đức Lý Thái Hậu đệ tam Hoàng Đế, người 2 lần nhiếp chính thay chồng và con (hiện trong Đền còn 2 mũ Hoàng đế, một to, một nhỏ bằng đồng là kỷ vật quý hiếm) có công lớn với nước với dân, được suy tôn là mẫu nghi thiên hạ, Phật bà quan âm, một ngôi Đền cổ kính, tạo thành một khu di tích liên hoàn đẹp, hiếm có.


Trước cách mạng tháng 8 -1945 cũng như trong 2 cuộc kháng chiến, khu di tích này là nơi tụ họp của các cán bộ cách mạng. Chính dưới gốc cây si có niên đại 6-700 năm đã diễn ra lễ ra mắt Đoàn thanh niên cứu quốc Phú Thị do 2 cán bộ lão thành cách mạng (Cao Huy Chính và Nguyễn Xuân Kiện) tổ chức sau cuộc đảo chính Nhật –Pháp 9-3-1945 chừng 2 tháng. Các lớp học bình dân học vụ trước tháng 8/1945 cũng được mở tại đây. Kháng chiến chống Mỹ, khu di tích này đã là nơi chứa nhiều đơn vị bộ đội, nơi sơ tán của Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm, Trường đào tạo cán bộ ngành kiểm sát…Đ/c Hoàng Quốc Việt, một trong những vị khai quốc công thần, với cương vị Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Tổng Công đoàn, Viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân tối cao đã đến đây nhiều lần, mà lần đầu tiên là thay mặt Đảng, Chính phủ đến thăm và uý lạo những nạn nhân trong trận Mỹ ném bom Nhà máy Xe lửa Gia Lâm được đưa về đây cứu chữa hồi Bệnh viện đa khoa sơ tán về Phú Thị.


Chính vì khu di tích Phú Thị mang giá trị lớn về lịch sử và nghệ thuật, nhất là chùa Sủi, một kỷ vật của Đức Lý Thái Hậu và với số lượng lớn tượng cổ hiện còn, có thể khẳng định đây là bộ sưu tập cổ vật cực kỳ quý hiếm, là những tư liệu quý để tìm hiểu lịch sử mỹ thuật nước nhà, về Phật giáo Việt Nam nên đã được Bộ văn hoá công nhận khá sớm là: Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia từ năm 1989. Và năm 2005, Nhà nước, Trung ương đã cho tiến hành đại trùng tu toàn bộ khu di tích với số vốn khá lớn 5 tỷ, trong đó phục chế mới toàn bộ chùa và nhà nội tự, coi đây là một trong những công trình tu bổ lớn di tích văn hoá của thủ đô, của chương trình chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.


Dân làng cùng khách thập phương hết sức vui mừng và phấn khởi góp thêm nhiều tiền của, hiện vật để việc trùng tu khu di tích Chùa, Đình, Đền Phú Thị hoàn thành đúng kế hoạch, trở thành một điểm danh thắng của vùng ngoại vi Hà Nội.


Dân làng cùng ban quản lý di tích và sư trụ trì là Đại đức Thích Thanh Phương quyết tâm gìn giữ bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá của khu di tích này. Kính mong phật tử thập phương cùng du khách ủng hộ, cổ vũ, động viên chúng tôi để đưa khu di tích này sớm trở thành một trong những điểm du lịch của Hà Nội, thủ đô tươi đẹp, giàu truyền thống văn hóa tâm linh của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa văn minh và hiện đại.

http://www.tinhvienvansontamdao.vn


CBN sưu tầm & giới thiệu

Video tham khảo



Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp