• Pic Mgmt

    NGƯỜI GIỮ HỒN DÂN TỘC QUA NHỮNG CHIẾC TRỐNG ĐỒNG

    Từ sâu thẳm, tôi muốn gọi anh - một nghệ nhân đã đạt đến đỉnh cao, sự tinh túy trong nghệ thuật đúc trống đồng – là người đang làm sống lại và lưu giữ hồn cốt đất Việt. Bởi lẽ, cứ mỗi lần được nghe tiếng âm vang từ dàn trống đồng, do chính tay anh chế tác, tôi lại thấy lòng mình trào dâng xúc cảm. Có điều gì đó thiêng liêng, lớn lao lắm mà khó diễn đạt hết bằng lời...

  • Pic Mgmt

    THIỀN SƯ LÊ MẠNH THÁT & NHỮNG PHÁT HIỆN LỊCH SỬ CHẤN ĐỘNG (1)

    Với những khám phá của ông, chúng ta có đủ tư liệu để dựng lại lịch sử vẻ vang của dân tộc ta từ hai ngàn năm trước... Là một nhà tu hành xuất gia từ bé, nhưng Thượng tọa Thích Trí Siêu (tức giáo sư tiến sĩ Lê Mạnh Thát) vẫn để tóc. Thú thật là quá tò mò về chuyện đó, tôi mạnh dạn hỏi ông vì sao như vậy...

  • Pic Mgmt

    BẢN ĐỒ ATLAS CHÂU ÂU KHẲNG ĐỊNH CHỦ QUYỀN VIỆT NAM

    (Dân trí) - Bản đồ của nhà địa lý kiệt xuất Phillippe Vandermaelen xuất bản năm 1827 đã chứng minh chủ quyền Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông. Bộ Thông tin & Truyền thông vừa tiếp nhận bộ bản đồ này ngày hôm nay (13/5) tại Hà Nội...

  • Pic Mgmt

    TÌM LẠI NGUỒN GỐC VÙNG ĐẤT BÁCH VIỆT

    Từ truyền thuyết đến các Thần tích, Tộc phả được phối kiểm bởi ngành Khảo cổ học, Khảo Tiền sử, Nhân chủng học, Cổ nhân học, Dân tộc và Ngôn ngữ học được phối hợp kiểm chứng bởi kết quả phân tích cấu trúc phân tử di truyền DNA của các tộc người trong khu vực đủ rộng tại châu Ấ cho phép các nghiên cứu xác định tính hiện thực của cộng đồng Bách Việt...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG CHUYỆN KỲ THÚ BÊN THÀNH CỔ LOA

    Nhắc đến địa danh Cổ Loa, hẳn không ít người sẽ ngay lập tức liên tưởng đến câu chuyện về Thục Phán An Dương Vương hay tình yêu bi đát Mỵ Châu - Trọng Thủy. Tôi cũng chẳng ngoại lệ. Với một chút tò mò xen lẫn khao khát được quay trở lại với nguồn cội lịch sử đã tồn tại hàng ngàn năm, tôi tìm đến Cổ Loa vào một ngày nắng đẹp...

  • Pic Mgmt

    108 LỜI DẠY CỦA ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA

    Pháp Thiện Nghiệp: Tôi nghĩ, 108 lời dạy của Đức Đạt Lai Lạt Ma rất bổ ích cho mọi người. Đó là những điều đã được Ngài chứng nghiệm & tổng kết từ nhiều đời, nhiều kiếp. Xin chân thành cám ơn bà Quỳnh Chiêu đã cung cấp cho tôi tệp tin đáng quý này và xin trân trọng giới thiệu với quý vị & bạn đọc gần xa.

  • Pic Mgmt

    NHỮNG KHÁM PHÁ BÍ ẨN VỀ CỘT ĐÁ CHÙA DẠM Ở BẮC NINH

    Chùa Dạm, tên chữ là Cảnh Long Đồng Khánh tự hay Đại Lãm Tự là ngôi chùa cổ ngàn năm tuổi nằm ven sườn phía nam núi Đại Lãm (xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh). Dù trải bao biến cố thời gian, chùa vẫn giữ được những vết tích gợi nhắc về một công trình kiến trúc từng được mệnh danh là đại danh lam thắng cảnh thời nhà Lý...

  • Pic Mgmt

    LÀNG CA TRÙ LỖ KHÊ

    ...Người ta vẫn nhắc đến ngôi làng ca trù Lỗ khê là đất tổ ca trù của vùng châu thổ sông Hồng tính đến nay đã được 600 năm tuổi. Cũng như bao làng quê Việt nam khác, Lỗ Khê là một ngôi làng nhỏ ngoại thành Hà Nội, cuộc sống của người dân ở đây kiếm sống bằng nghề nông và có vài ba nghề phụ. Nhưng có một nghề ở đây mà dân trong làng từ đời tổ tiên đã kiếm sống bằng nghề này đó là nghề hát ả đào...

  • Pic Mgmt

    BÀI PHÁT BIỂU CỦA ÔNG CAO TIẾN PHIẾM NHÂN DỊP ĐẦU XUÂN NHÂM THÌN 2012

    Trong ngày gặp mặt bà con họ CAO Việt Nam đầu Xuân Nhâm Thìn tại trụ sở của Ban Liên Lạc Họ CAO Việt nam – Khách Sạn Suối Hoa – tỉnh Bắc Ninh (04/02/2012 tức 13 tháng Giêng năm Nhâm Thìn), ông Cao Tiến Phiếm-trưởng Ban Liên Lạc Họ CAO Việt Nam đã có bài phát biểu rất có ý nghĩa sau đây:...

  • Pic Mgmt

    VĂN MINH VIỆT CỔ "BỊ ĐÁNH CẮP" NHƯ THẾ NÀO?

    Những cứ liệu trong lịch sử Trung Quốc chứng tỏ người Việt có nhiều phát minh vĩ đại, trong đó, lịch rùa chứng minh Việt Nam ra đời trước Trung Quốc. GS.TSKH Hoàng Tuấn, Giám đốc Trung tâm Unesco, chuyên gia nghiên cứu về văn hóa phương Đông, đã tìm ra những chứng cứ về những phát minh lý thú của người Việt trong thời kỳ dựng nước bị kẻ xâm lược cố tình xóa bỏ và đánh tráo. Đó là nền văn hóa nhân bản-là nền văn minh "Lịch toán-Nông nghiệp"...

  • Pic Mgmt

    LỄ DÂNG HƯƠNG DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT TẠI PHÚ THỊ, GIA LÂM, HÀ NỘI

    Nằm trong chuỗi hoạt động của Hội nghị quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần thứ III, Liên hoan thơ châu Á – Thái Bình Dương lần thứ II, sáng 06/03/2015, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức lễ dâng hương danh nhân Cao Bá Quát tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Ngài M. Salmawy, Tổng thư ký Hội Nhà văn Á – Phi, Chủ tịch Hội Nhà văn Ai Cập; nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam; TS. Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, thuộc Bộ VHTT&DL; GS. TS Nguyễn Minh Thuyết,...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN MIẾNG VÀNG HÌNH RỒNG Ở HOÀNG THÀNH THĂNG LONG

    Mảnh vàng hình rồng và hoa sen phát hiện phát hiện lần này được cho là phụ kiện đính trên mũ hoặc trang phục của nhà vua. Thông tin và hình ảnh về miếng vàng đặc biệt được công bố trong hội thảo báo cáo sơ bộ kết quả khai quật khu vực thành cổ đường Hoàng Diệu, Hà Nội diễn ra ngày 16/12...

  • Pic Mgmt

    DÒNG HỌ DUY NHẤT CÓ NGHỀ LÀM GIẤY SẮC PHONG

    Cách đây 300 năm, dòng họ Lại ở Nghĩa Đô, ngoại thành Hà Nội được chúa Trịnh Tráng giao cho đặc ân làm giấy sắc. Nguyên liệu là cây dó Lâm Thao, qua nhiều công đoạn chế biến cầu kỳ trở thành loại giấy đẹp có sức bền hàng trăm năm. Ngày nay, dòng họ làm giấy sắc vinh quang một thời chỉ còn lại hai nghệ nhân là cụ Lại Thị Phượng và cụ Lại Thế Bàn đều ở tuổi xưa nay hiếm...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI VẼ TRANH NGỰA NHIỀU NHẤT VIỆT NAM

    Giới họa sĩ nước ta vẫn gọi Lê Trí Dũng là một ông chủ trang trại ngựa giấy. Nửa thế kỷ lại nay, nhìn đi ngoảnh lại hầu như chẳng có ai hơn ông về tài vẽ ngựa. Họa sĩ Thành Chương từng mang tranh ngựa của Lê Trí Dũng để so sánh với “vua vẽ ngựa” người Trung Quốc Từ Bi Hồng...

  • Pic Mgmt

    KẾT QUẢ KHẢO CỔ MỚI NHẤT Ở HÀ TĨNH

    Trong số các hiện vật có niên đại trên 4000 năm vừa được các nhà khảo cổ học khai quật tại di chỉ Thạch Lạc (huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) có nhiều hiện vật lần đầu được phát hiện, đem lại sự ngạc nhiên đối với các nhà khảo cổ...

Chi tiết

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHÙA SỦI

Đăng lúc: 2014-01-22 10:59:58 - Đã xem: 3818

Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ, có từ trước thời Lý, tọa lạc tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý - Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thần linh. Đây vốn là nơi nguyên phi Ỷ Lan (cô Tấm của quê hương Kinh Bắc) đời vua Lý Thánh Tông về cầu tự, sinh được thái tử Càn Đức – sau lên ngôi là vua Lý Nhân Tông. Thỏa nguyện ước, Bà cho xây dựng lại chùa và hoàn thành vào năm 1115. 



1. Tên chữ là Đại Dương tự, ngôi chùa cổ của Trang Thổ Lỗi thuộc Kinh Bắc xưa, nay là làng Phú Thị, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Theo tài liệu của Viện sử học lưu truyền thì chùa Sủi được xây dựng rất sớm từ thời kỳ đầu Phật giáo du nhập vào nước ta. Bởi Phú Thị là một làng cổ nằm trong địa bàn cư trú sớm của người Việt cổ thời Hùng Vương, nằm trên trục đường lớn từ Thăng Long về Luy Lâu, cách Luy Lâu chừng 9 cây số, trung tâm đất nước thời thuộc Hán, trung tâm Phật giáo lớn của nước ta trong những thế kỷ đầu Công nguyên. Và Phú Thị là nơi sinh hoạt văn hoá đã được mở mang từ hang nghìn năm rồi, đã trở thành đất học, đất khoa bảng từ đầu thế kỷ 18.



Phú Thị có tên gốc, tên nôm là làng Sủi, tên chữ là Thổ Lỗi. Trong danh mục gồm 50 câu đối cổ của làng có 3 câu nói đến đất này là Thổ Lỗi, nơi đóng quân của Tây vị Đại Vương Tướng quân Đào Liên Hoa, một trong 4 vị tướng trụ cột của triều Đinh dẹp loạn 12 sứ quân đóng đại bản doanh ở Thổ Lỗi tức làng Sủi, nơi thờ Ngài làm Thần Hoàng.


Trong chuyện Ỷ Lan của cung tần Trương Thị Ngọc Trong viết năm 1759 nói về quê Ỷ Lan và ngôi chùa Lý Thánh Tông đi cầu tự rồi gặp được Ỷ Lan là:

“Kinh Bắc, Phủ Thuận, Huyện Gia
Lỗi Hương chốn ấy có nhà họ Lê”

“Thủa ấy trong Lỗi Hương thôn
Đại lam cổ tích danh đồn xưa nay

Thiên Nam đệ nhất thì đây”


Thông tin này rất khớp với lời văn trong văn bia cúng Phật Phật Sản bi niên hiệu Đức Long năm thứ 5 (1633) hiện còn ở khu di tích Phú Thị nói về Đại Dương Sùng Phúc tự (tức chùa Sủi) như sau: “Thực là thắng cảnh bậc nhất của nước Việt Nam vậy, khách vãng lai không ai là không yêu mến”.


Trong cuộc hội thảo đề tài Ỷ Lan ở Dương Xá do Viện Sử học tổ chức (1994) khi đọc bia, giáo sư Trần Quốc Vượng đã có lời nhận xét:“Bia này rất quan trọng vì nó ghi được tên Đại Dương Sùng Phúc tự mà Đại Việt sử lược chép năm 1115 [Chùa Sùng Phúc ở Hương Siêu Loại làm xong]”. Đó là chùa Đức bà Ỷ Lan làm ở quê mình”.


Giáo sư Lê Mạnh Thát, trong cuốn Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 3, xuất bản năm 2002 đã khẳng định:“Lỗi Hương chính là làng Sủi” (Phú Thị) và “Vua Lý Thánh Tông đã đi về một ngôi chùa tại làng Sủi để thực hiện việc cầu tự…Chính trong lần đi về Lỗi Hương để cầu tự này, nhà vua đã gặp Khiết Nương”.


Thực vậy, trước Tam Bảo chùa còn có đôi câu đối cổ, viết theo kiểu chữ Triện, ca ngợi việc bà Ỷ Lan xây chùa Đại Dương Sùng Phúc sau khi về cầu tự ở chùa Sủi, bà đã sinh được Thái tử Càn Đức. Câu đối đó như sau:


“Kiến thừa Lý Thái Hậu sung ta Phật tự địa linh chung vượng khí thập phương truyền mộ tích”

“Sóc Tích Chu Chiêu Vương khiêu kiến thiên văn thánh sinh ứng sương kỳ thiên tải viễn ca thanh”


Và trong lễ hội Đền Đức Lý Thái hậu Ỷ Lan ở Sủi có tục Bông Sòng, tức lễ chúc rượu sứ giả của Vua về Sủi tuyên bố giải oan cho Nguyễn Bông và lễ giải oan cho Nguyễn Bông bị chém đầu ở chợ Sủi vì đã có mặt trong khu vực tắm của bà Ỷ Lan khi bà về cầu tự ở chùa Sủi.


Báo cáo của Sở văn hoá Hà Nội năm 1988 lên Bộ Văn hoá đề nghị xếp hạng di tích lịch sử đã nói:


Ngay từ khi mới ra đời, chùa Đại Dương đã nổi tiếng là ngôi chùa đẹp, sau lần bà Ỷ Lan về chùa, chùa càng nức tiếng. Suốt từ đó về sau, nhiều Vương Hầu, Vương Phi thường về thăm và công đức…


2. Chùa được xây dựng theo hướng phía trước có hình chim Chu Tước, có đường thiên lý thông xuống phía Nam, phía sau có hình chim Huyền vũ, có thôn gồm muôn nhà trấn bên ngoài, bên trái có hình rồng xanh trùng trùng hướng về, bên ngoài có hình hổ cuồn cuộn chầu tới.


Chùa xây theo kiểu chữ Đinh, gồm 7 gian tiền đường, 3 gian hậu cung và hai dãy hành lang (mỗi bên 7 gian), đầu hai hành lang giáp với tiền đường là 2 lầu tám mái treo chuông đồng, khánh đá.


Tượng của chùa Đại Dương có số lượng lớn và có niên đại tạo tác từ thế kỷ 17, 18 và 19. Trong số 73 pho tượng cổ có nhiều tượng có giá trị thẩm mỹ cao, tiêu biểu cho nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam thời Lê, Nguyễn. Phong cách tạc tượng mang nhiều nét dân gian, có vẻ đẹp dung dị của nền nghệ thuật dân gian cực thịnh vào thế kỷ 17, 18.


Khánh đá lớn có từ năm Vĩnh Thịnh thứ 21 (1725), chuông đồng lớn treo trên lầu tám mái phía Tây mang niên hiệu Cảnh Thịnh (1800) thời Tây Sơn, do tri huyện Nguyễn Huy Quynh, người làng, tổ chức đúc. Đây không chỉ là một kỷ niệm quý của thời đại Tây Sơn, mà sự trang trí trên chuông khá độc đáo, chạm khắc nhiều bài ký bằng chữ Hán, miêu tả cảnh đẹp của chùa và ý nghĩa của việc đúc chuông cùng những tấm lòng công đức. Qua các hoa văn này, các nhà nghiên cứu còn có thể phần nào hiểu rõ vị trí của thời đại Tây Sơn trong dòng chảy nghệ thuật nước nhà.


3. Theo thần phả: Đền Đức Lý Thái Hậu cũng như hàng loạt bia để lại ở khu di tích ở Phú Thị thì chùa Đại Dương đã có nhiều vị cao tăng trụ trì. Thông qua sự tích về lễ hội Bông Sòng, được biết khi Nguyên phi Ỷ Lan về cầu tự, Thiền sư Đại Điên lúc đó là sư trụ trì chùa Sủi, ông đã dùng pháp thuật để Nguyễn Bông được đầu thai vào bà Ỷ Lan sinh ra Thái tử Càn Đức.


Bia “Thiền sư Tuệ Không cúng điền bi” niên hiệu Dương Hoà thứ bẩy (1641) ghi: Nhà sư Nguyễn văn Quế hiệu là Tuệ Không, giữ chức Tiến công lang Tăng Thống Ty Tăng Lực, đắc tiến Phổ Tế Thiền sư trụ trì chùa đã có công lớn trong việc tu bổ chùa, làm tượng. Chức Tăng Thống là chức cao nhất trong Phật giáo thời ấy.


Bia “Đại Dương Sùng Phúc tự ký” niên hiệu Tân Mão đầu thế kỷ 18 (1711) ghi sư trụ trì chùa là Tỳ Khưu Ly Trần Khánh Thuận, pháp hiệu Huệ Lâm cũng tu sửa lớn chùa.


Tiếp đến đầu thế kỷ 19 cho đến 1945, có các vị:Thiền sư Cẩn, Hoà thượng Thông Tiếntrụ trì chùa có lập bia; tấm bia lớn vào thời kỳ vua Bảo Đại, tóm lược lịch sử chùa. Do cảnh đẹp, linh thiêng, lại được nhiều vị cao tăng có danh tiếng trụ trì, thuyết pháp nên rất nhiều cung tần, vương phi, quan chức cao cấp về chùa công đức còn được ghi lại trên bia đá ở khu di tích này.


4. Chùa Sủi, tự bản thân đã là một danh lam chứa đựng nhiều yếu tố lịch sử, nghệ thuật lại nằm liền với ngôi Đình lớn thờ vị tướng có công giúp vua Đinh dựng nghiệp Đế Vương và sát với ngôi đền Đức Lý Thái Hậu đệ tam Hoàng Đế, người 2 lần nhiếp chính thay chồng và con (hiện trong Đền còn 2 mũ Hoàng đế, một to, một nhỏ bằng đồng là kỷ vật quý hiếm) có công lớn với nước với dân, được suy tôn là mẫu nghi thiên hạ, Phật bà quan âm, một ngôi Đền cổ kính, tạo thành một khu di tích liên hoàn đẹp, hiếm có.


Trước cách mạng tháng 8 -1945 cũng như trong 2 cuộc kháng chiến, khu di tích này là nơi tụ họp của các cán bộ cách mạng. Chính dưới gốc cây si có niên đại 6-700 năm đã diễn ra lễ ra mắt Đoàn thanh niên cứu quốc Phú Thị do 2 cán bộ lão thành cách mạng (Cao Huy Chính và Nguyễn Xuân Kiện) tổ chức sau cuộc đảo chính Nhật –Pháp 9-3-1945 chừng 2 tháng. Các lớp học bình dân học vụ trước tháng 8/1945 cũng được mở tại đây. Kháng chiến chống Mỹ, khu di tích này đã là nơi chứa nhiều đơn vị bộ đội, nơi sơ tán của Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm, Trường đào tạo cán bộ ngành kiểm sát…Đ/c Hoàng Quốc Việt, một trong những vị khai quốc công thần, với cương vị Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Tổng Công đoàn, Viện trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân tối cao đã đến đây nhiều lần, mà lần đầu tiên là thay mặt Đảng, Chính phủ đến thăm và uý lạo những nạn nhân trong trận Mỹ ném bom Nhà máy Xe lửa Gia Lâm được đưa về đây cứu chữa hồi Bệnh viện đa khoa sơ tán về Phú Thị.


Chính vì khu di tích Phú Thị mang giá trị lớn về lịch sử và nghệ thuật, nhất là chùa Sủi, một kỷ vật của Đức Lý Thái Hậu và với số lượng lớn tượng cổ hiện còn, có thể khẳng định đây là bộ sưu tập cổ vật cực kỳ quý hiếm, là những tư liệu quý để tìm hiểu lịch sử mỹ thuật nước nhà, về Phật giáo Việt Nam nên đã được Bộ văn hoá công nhận khá sớm là: Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia từ năm 1989. Và năm 2005, Nhà nước, Trung ương đã cho tiến hành đại trùng tu toàn bộ khu di tích với số vốn khá lớn 5 tỷ, trong đó phục chế mới toàn bộ chùa và nhà nội tự, coi đây là một trong những công trình tu bổ lớn di tích văn hoá của thủ đô, của chương trình chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.


Dân làng cùng khách thập phương hết sức vui mừng và phấn khởi góp thêm nhiều tiền của, hiện vật để việc trùng tu khu di tích Chùa, Đình, Đền Phú Thị hoàn thành đúng kế hoạch, trở thành một điểm danh thắng của vùng ngoại vi Hà Nội.


Dân làng cùng ban quản lý di tích và sư trụ trì là Đại đức Thích Thanh Phương quyết tâm gìn giữ bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá của khu di tích này. Kính mong phật tử thập phương cùng du khách ủng hộ, cổ vũ, động viên chúng tôi để đưa khu di tích này sớm trở thành một trong những điểm du lịch của Hà Nội, thủ đô tươi đẹp, giàu truyền thống văn hóa tâm linh của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa văn minh và hiện đại.

http://www.tinhvienvansontamdao.vn


CBN sưu tầm & giới thiệu

Video tham khảo



Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp