• Pic Mgmt

    ÔNG GIÀ NOEL TỪNG LÀ VỊ DANH TƯỚNG CỦA VIỆT NAM ?!

    ...Sử sách ghi lại, thủ lĩnh Tày là Túc Phăn (Thục Phán) sau khi san bằng lãnh địa của các Bò Khun (vua Hùng), hợp nhất đất Âu-Tây Bắc với vùng Nác sông Hồng, lập nên quốc gia Âu Nác, đã cho xây dựng thành trì ở vùng trung tâm Kẻ Chũ (nay được gọi là Cổ Loa). Công cuộc xây thành này có sự góp sức đáng kể của vị tướng quân mang tên Cao Lỗ, người mà hai nghìn năm sau chỉ còn được biết đến qua những thần phả truyền kỳ, nhuốm đậm sắc màu huyền sử...

  • Pic Mgmt

    ĐẮP VOI

    CBN: Bài thơ này là một trong những giai thoại còn truyền tụng mãi đến nay - để ca ngợi tính cách "ngang tàng" của Cao Bá Quát. Đó chính là khí phách của người "quân tử", hiểu theo nghĩa của xã hội đương thới và đó cũng chính là cái "chất" của sĩ phu bắc hà.

  • Pic Mgmt

    Ý NGHĨA NGÀY PHẬT ĐẢN TRONG ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

    ...Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất thân là một thái tử tên Tất Đạt Đa, dòng họ Cồ Đàm, Vương tộc Thích Ca. Ngài được cho là sinh vào ngày Rằm tháng tư năm 624 trước tây lịch (theo Nam tông); mùng 8/4 (theo Bắc tông) tại vườn Lâm Tỳ Ni - nơi nằm giữa Ca Tỳ La Vệ và Devadaha ở Nepal...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI LÀNG NÀNH VỚI NGHỀ THUỐC GIA TRUYỀN

    Làng Nành nổi tiếng nhờ làm thuốc nam, thuốc bắc. Hiện trong làng có tới trên dưới 500 gia đình làm thuốc gia truyền, tập trung chủ yếu ở xóm 8 và xóm 9. Theo thầy giáo Thạch Văn Thân thì nghề chế biến thuốc này đang phát triển rất mạnh...

  • Pic Mgmt

    VỀ MỘT BÀI THƠ VIẾT NĂM 1938

    ...Tôi không nhớ rõ là năm nào, nhưng ít ra cũng phải vài ba thập kỷ rồi. Và như đã thành nếp quen rồi, mỗi khi tôi kể chuyện ngày xưa, các cháu lại thích nghe. Các cháu nói: ngày xưa hay thế ông nhỉ !? Chúng không còn hỏi: bao giờ cho đến ngày xưa nữa ! Trái lại chúng chăm chú lắng nghe tôi kể...

  • Pic Mgmt

    BẢN ĐỒ ATLAS CHÂU ÂU KHẲNG ĐỊNH CHỦ QUYỀN VIỆT NAM

    (Dân trí) - Bản đồ của nhà địa lý kiệt xuất Phillippe Vandermaelen xuất bản năm 1827 đã chứng minh chủ quyền Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông. Bộ Thông tin & Truyền thông vừa tiếp nhận bộ bản đồ này ngày hôm nay (13/5) tại Hà Nội...

  • Pic Mgmt

    LÝ CÔNG UẨN LÀ NGƯỜI HÀ NỘI

    Việc xác minh lý lịch Lý Công Uẩn quả là vô cùng khó khăn. Hơn một ngàn năm trôi qua, nhưng mộ của Hoàng đế này, chưa được giới khảo cổ học khai quật và xác minh...

  • Pic Mgmt

    VỀ AN DƯƠNG VƯƠNG

    Những tài liệu xưa nhất của Việt Nam còn lại là Việt điện u linh, Việt sử lược, Lĩnh Nam chích quái và Đại Việt sử ký toàn thư đều ghi chép về sự tồn tại của thời kỳ lịch sử An Dương Vương và nước Âu Lạc trong giai đoạn đầu của lịch sử Việt Nam. Tiếp những tập sách trên, Dư địa chí của Nguyễn Trãi, Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú,...

  • Pic Mgmt

    45 TẤM BẢN ĐỒ VIỆT NAM QUA CÁC GIAI ĐOẠN TỪ THẾ KỶ 10

    Khi truy cập trên mạng, tôi tìm thấy trang này nói về những tấm bản đồ cổ Việt Nam, từ thế kỷ thứ X đến thế kỷ thứ XIX. Xin chia sẻ cùng bạn đọc gần xa...

  • Pic Mgmt

    LỄ HỘI NHÂN SÂM Ở GEUMSAN (HÀN QUỐC)

    Nếu bạn là tín đồ của nhân sâm thì chắc chắn không nên bỏ qua chợ sâm Geumsan – Chợ nhân sâm lớn nhất trên toàn thế giới. Đây là nơi quy tụ và là trung tâm phân phối và chế biến sâm lớn nhất Hàn Quốc với hơn 1.300 cửa hàng buôn bán sâm và thảo dược, nắm giữ 80% thị trường sâm nước này...

  • Pic Mgmt

    NGUỒN GỐC VIỆT NAM CỦA TÊN 12 CON GIÁP...

    Ngọ hay Ngũ 午 là chi thứ 7 trong thập nhị chi hay 12 con giáp. Biểu tượng của Ngọ là con ngựa dùng chỉ thời gian như giờ Ngọ từ 11 giờ sáng đến 1 giờ chiều (chính ngọ là đúng trưa, giữa trưa hay 12 giờ trưa), tháng 5 …

  • Pic Mgmt

    NHIỀU BẰNG CHỨNG GIÁ TRỊ KHẲNG ĐỊNH HOÀNG SA-TRƯỜNG SA CỦA VIỆT NAM

    Nằm trong chương trình sưu tầm các bằng chứng pháp lý về chủ quyền biển đảo, Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức công bố bộ 6 tập Atlas Thế giới do nhà địa lý học Philippe Vandermaelen (Vương quốc Bỉ) vẽ cách đây gần 200 năm...

  • Pic Mgmt

    CƠ CẤU DI TRUYỀN BÁCH VIỆT

    ... Các tài liệu nhân loại học phân tử mới nhất, cho thấy ADN mang nhiễm sắc thể Y, có thể giúp tiến hành phân tích tỉ mỉ hơn về hệ thống tộc người. Các kết quả phân tích di truyền ở tập đoàn Bách Việt cho thấy, sự khác biệt rất lớn so với các tập đoàn dân tộc khác ở Trung Quốc, ngược lại rất gần gũi với tập đoàn Nam Đảo (chủng Mã-Lai), đặc biệt là nhóm các dân tộc bản địa tại đảo Đài Loan...

  • Pic Mgmt

    TOÀN CẦU HÓA VÀ VẤN ĐỀ BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC

    Nói bản sắc dân tộc của văn hóa Việt Nam tức là nói những giá trị gốc, căn bản, cốt lõi, những giá trị hạt nhân của dân tộc Việt Nam. Nói những hạt nhân giá trị hạt nhân tức là không phải nói tất cả mọi giá trị, mà chỉ là nói những giá trị tiêu biểu nhất, bản chất nhất, chúng mang tính dân tộc sâu sắc đến nỗi chúng biểu hiện trong mọi lĩnh vực của nền Việt Nam, trong các lĩnh vực văn học nghệ thuật, sân khấu, hội họa, điêu khắc, kiến trúc, trong sinh hoạt, giao tiếp, ứng xử hằng ngày của người Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    CÔNG TRÌNH SƯ NGUYỄN AN, NGƯỜI VIỆT NAM VỚI VIỆC TẠO DỰNG CỐ CUNG Ở TRUNG QUỐC (Bài viết của Tân An)

    Cố Cung, vốn có tên nữa là Tử Cấm Thành, tọa lạc ở trung tâm Thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là một quần thể kiến trúc cổ, quy mô lớn và hoàn chỉnh bậc nhất của Trung Quốc. Từ niên hiệu Vĩnh Lạc 15 của triều Minh (1417) vua Minh Thành Tổ bắt đầu cho xây dựng Cố Cung, đến năm Vĩnh Lạc 18 (1421), vua Minh tiến hành kế hoạch di chuyển Thủ đô từ Nam Kinh, tức Kim Lăng, lên Bắc Kinh. Và, việc xây dựng Cố Cung từ đó, được tiếp tục triển khai với quy mô vô cùng to lớn, kéo dài nhiều năm, tạo nên một quần thể các cung điện, lầu tạ cực kỳ nguy nga, đồ sộ...

Chi tiết

HỘI KẺ SỦI

Đăng lúc: 2014-01-22 11:13:09 - Đã xem: 1638

Những người con xa quê về dự Hội làng 3 tháng 3 năm 2010.
Hình: Nhà văn Xuân Cang (đeo kính) và ông Cao Bá Nghiệp (áo trắng)

 

Hội Kẻ Sủi


Thờ          :   Thái hậu Ỷ Lan (ở đền) và Tây vị đại vương (ở đình)

Địa điểm    :   Xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội

Thời gian    :   Ngày 3 tháng Ba

Đặc điểm    :   Vừa nhảy múa, chuốc rượu vừa hô (Bông Sòng)

 

Sủi, hoặc Phú Thị, nay thuộc huyện Gia Lâm – cách quốc lộ số 5 khoảng 800m (km 13,4 đường Hà Nội - Hải Phòng). Đây là một làng nằm trong địa bàn cư trú của người Việt cổ, xưa thuộc Kinh Bắc, cách Luy Lâu về phía đông bắc chừng 10km. Làng có 7 giáp: Phú Văn, Phú Lễ, Phú Nghĩa, Phú Ân, Phú An, Phú Lương, Phú Vinh.

 

Sủi là tên nôm của Thổ Lỗi. Nơi đây đã sinh ra nhiều danh nhân của đất nước: nổi tiếng nhất là nguyên phi Ỷ Lan - đời Lý Thánh Tông – hai lần làm nhiếp chính tạm thay vua cai quản việc nước, bà cảm hóa được nhân tâm; đương thời suy tôn bà là Quan Âm Nữ. Thổ Lỗi là trại quân xưa của Tây vị đại vương tướng quân Đào Liên Hoa giúp vua Đinh dẹp loạn 12 sứ quân – khi ông mất, vua Đinh cho lập đền thờ. Sau này, dân tôn tướng quân làm thành hoàng làng. Nơi đây đã hình thành nên quần thể di tích đình, đền, chùa (thuộc xã Phú Thị) xây theo lối tiền thần, hậu Phật được nhà nước xếp hạng đầu năm 1998.

 

“Bông Sòng” là một bộ phận quan trọng trong lễ hội mùng 3 tháng Ba hàng năm của Hội kẻ Sủi. Người ta cho rằng, “Bông” là Nguyễn Bông – quan thái giám dưới triều Lý Thánh Tông, theo hầu bà Nguyên phi Ỷ Lan. Quê ông nay là thôn Trung, xã Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, hiện nay còn địa danh ở xứ Đồng Bông.


Ghi chú:

Dưới đây là một số hình ảnh tại Lễ hội Bông Sòng

được tổ chức hàng năm ở Sủi, Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội.

(info@caobaquat.com.vn sưu tầm)


 







“Sòng ” là sòng phẳng, ngay thẳng. Tục Bông Sòng mang nội dung giải oan cho Nguyễn Bông. Thần phả đền nhắc đến tục này. Tên cúng cơm của bà Ỷ Lan là Lê Thị Khiết, con cụ Lê Khâm người trang Thổ Lỗi. Thần phả ghi bà ở với mẹ kế, mâu thuẫn dì ghẻ con chồng. Vua Lý Thánh Tông 40 tuổi chưa có con về cầu tự ở chùa Thổ Lỗi (Đại Dương Tự) gặp cô Khiết đang tựa gốc cây lan (nên sau đặt tên là Ỷ Lan). Về sau, Ỷ Lan cũng về đây cầu tự - Nguyễn Bông nghe theo kế sách của pháp sư Đại Điên lọt vào nơi Ỷ Lan đang tắm, để mong đầu thai làm con của bà. Bị phát giác và bắt tội. Nguyễn Bông bị chém đầu ở chợ Sủi. Pháp sư Đại Điên lấy son vẽ vào hai vai thi hài Nguyễn Bông hình hai con rồng chầu, cắt khuyết một đầu ngón chân út và điểm bảy nốt ruồi vào đùi bên trái. Sau này thái tử Càn Đức cũng có dấu y như thế. Do đó, mới biết Nguyễn Bông bị oan. Triều đình về làng Sủi báo tin, làm lễ giải oan cho Nguyễn Bông.

 

Xưa, làng tập trung mở lễ hội 15 ngày đầu tháng Ba (theo thần phả thì ngày mùng 1 tháng Ba là ngày khánh hạ, mùng 7 tháng Ba là ngày sinh đức thái hậu). Tháng Ba là tháng hoàn thành việc xây dựng lại chùa Sùng Phúc ở hương Siêu Loại, tức Thổ Lỗi – quê hương Nguyên phi Ỷ Lan - nơi bà cầu tự linh nghiệm).

 

Sáng mùng 1 tháng Ba, giáp đăng cai làm lễ tại đình và rước bát hương về nhà. Đồng thời tổ chức hát nhà tơ (cô đầu, ca trù) do hội đồng hương chính điều phối  cho đến ngày 3 tháng Ba. Trưa mùng 2 tháng 3 giáp đăng cai điều cô đầu hát tại nhà cho 6 giáp còn lại, giáp nào đăng cai trong năm thì giáp đó tổ chức hội Bông Sòng, còn lại 6 giáp sẽ làm sứ (từ 12 đến 16 sứ). Sứ đi cùng chú bác của mình đến nhà giáp đăng cai để trình diễn. Khi đi, mặc áo đỏ dài, khăn vàng, quần trắng chân đi giày “ăn thưng giả bồ”. Con trai trong làng dù đang làm ăn xa đến ngày hội cũng về dự và làm cỗ thờ (do hội đồng hương chính quy định). Mâm cỗ chủ yếu chỉ thịt lợn luộc, xôi hoa cau (rất ít đậu xanh) đưa ra đình cúng xong, đem về nhà thụ lộc. Trong lễ hội hàng năm thì ngày 3 tháng Ba là ngày đại lễ. Từ buổi sáng, 7 giáp tổ chức rước sắc phong, rước kiệu đức bà từ trong đền ra, đi một vòng trên đường lớn theo nghi thức long trọng rồi trở về đền. Các vai chánh sứ, phó sứ được chọn trong các cháu thiếu niên nhi đồng của giáp đăng cai, mặc áo gấm, đội khăn đỏ đi cùng trong đám rước.

 

Sáng mùng 3 tháng Ba giáp đăng cai cử vài cụ cao niên ra lễ ở miếu ông Bông và chọn 8 vị hiệu (trống, chiêng, cờ) đi rước kiệu. 8 cô gái đồng trinh khiêng kiệu, trên đó để bát hương, 4 cô khiêng võng đào (kiệu võng) từ cổng nhà người đăng cai. Có hai hoà thượng ở chùa ra đón. (Hội năm 1939 – 1940 là hòa thượng chùa Vĩnh Nghiêm). Các sứ của 6 giáp đi sau kiệu, đều có lọng che riêng (màu sắc tuỳ gia đình chọn). Các ông hiệu đội mũ hiệu (mũ mão có giải đằng sau), áo đỏ có đai, người nhà cầm lọng giấy sơn đen hoặc màu ngà đi bên cạnh. Tất cả rước ra miếu rồi về đình chợ (ở giữa chợ Sủi) phía trước sân lối cổng vào đình, đền ngồi chờ để các giáp ra chúc rượu.

 

Buổi chiều tổ chức hội Bông Sòng – 14h khi nghe ba hồi hiệu lệnh chiêng (tại các giáp, dù chưa ăn xong cũng đứng dậy) thì 10 đến 20 thanh niên mặc áo dài, khăn xếp hay khăn lượt mang theo trầu cau, rượu, trong đó có một người gõ trống con (trống ca trù), còn lại những người khác đi cà kheo. Cùng với tiếng trống là tiếng hô “Sòng Bông Sòng” từ trong làng lên tới miếu ông Bông đầu làng. (Dân làng thương Nguyễn Bông nên lập ngôi miếu ở ngã 3 cầu Giàng, cách chùa Sủi khoảng 100 – 200m, trên trục đường lớn từ Thăng Long qua Phú Thị vào Dâu, Keo) sau đó về đình chợ để tổ chức chúc rượu các đại diện chánh, phó sứ. Cuộc chúc rượu quy định rõ: một giáp đổ cho ba sứ (bố hay chú bác của sứ - người chịu rượu). Để hạn chế rượu mỗi giáp chỉ có 1,5 lít, đổ cho 3 sứ xong mới đến lượt khách. Khách khi được chuốc sẽ có thưởng tiền: 5xu/lần trong 3 tuần rượu. Cuộc chúc rượu này chỉ diễn ra chừng hơn 1 giờ khi cả 6 giáp đã chúc xong.

 

Hội cuối cùng mở năm 1946. Năm mươi năm sau (1996) hội mới được mở lại, đáp ứng nguyện vọng của dân làng. Tục Bông Sòng mang ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc: Đạo lý uống nước nhớ nguồn, sự công minh chính trực, nỗi oan trái được giải… Bông Sòng chỉ tìm thấy ở làng Sủi. Với hình thức đơn sơ của sinh hoạt cổ xưa, cùng di chỉ miếu ông Bông, đình, đền, chùa…đã giúp hậu thế phần nào xác định quê hương của thái hậu Ỷ Lan. Tục Bông Sòng có sức hấp dẫn độc đáo cùng với các phần hội: hát nhà tơ (cô đầu), thi hát trống quân, chọi gà, đánh đu, cờ người, cờ bỏi, đấu vật, thả chim bồ câu… đã làm nên sự phong phú của lễ hội làng Sủi.

 

Theo Lễ hội Thăng Long, Nhà xuất bản Hà Nội, 2001

http://www.thanglonghanoi.gov.vn/


() Có thuyết cho rằng bà tựa gốc dâu (cây dâu tằm – bà đang hái dâu) có vẻ thờ ơ trước cảnh xa giá rộn ràng. Vua lấy làm lạ, cho đòi lại. Vua đẹp ý khi thấy bà duyên dáng, đối đáp nhanh nhẹn lễ phép, bèn đem về cung.


Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu




Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp