• Pic Mgmt

    CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP II)

    Xin trân trọng báo tin vui: Năm 2004, Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Học đã hoàn thành công trình nghiên cứu CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP I). Đến nay (2012), sau hơn 8 năm Trung Tâm đã hết sức cố gắng nỗ lực để hoàn thành bộ CAO BÁ QUÁT TOÀN TẬP (TẬP II), cụ thể như sau:...

  • Pic Mgmt

    NƯỚC XÍCH THẦN VÀ NƯỚC XÍCH QUỶ

    Nhờ sự phát triển rực rỡ của nền nông nghiệp dưới thời đại Thần Nông Đế Viêm*, xã hội Miêu, Viêm mà về sau gọi là Bách Việt đã có những phát triển vô cùng khởi sắc trên nhiều lãnh vực. Cư dân nông nghiệp sinh tụ đông đảo, đời sống an lạc, sung túc… Thời gian này tương ứng với giai đoạn giữa của thời kỳ văn hóa Bắc Sơn kể từ 7.000 đến 1.000 năm trước Công nguyên)...

  • Pic Mgmt

    LÀNG RỪNG & BÍ ẨN CỌC BẠCH ĐẰNG

    Hơn 7 thế kỷ giấu mình trong mịt mùng lòng đất, những bãi cọc đã bất ngờ lộ diện như chứng nhân của lịch sử xa xăm, kể ta nghe về chiến tích của cha ông, kể ta nghe về câu chuyện của Làng Rừng, về những tiền nhân của trại An Hưng, đã cùng vua tôi nhà Trần đánh giặc trên dòng sông của mảnh đất quê mình...

  • Pic Mgmt

    THƯ TỊCH TRUNG HOA THỪA NHẬN HOÀNG SA, TRƯỜNG SA THUỘC VIỆT NAM

    Theo chính sử Trung Hoa, trong suốt 22 thế kỷ, từ các đời Tần, Hán đến sau Thế chiến thứ II, không thấy tài liệu nào, hay nói rõ hơn, không có câu chữ nào ghi rằng Biển Đông (Trung Quốc gọi là Biển Nam Trung Hoa) với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa và Nam Sa) thuộc chủ quyền của Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    CAO BIẾN LÀ TƯỚNG...LẠC DIÊU

    ...Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng chầu hổ phục, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Cao Vương ở đây được cho là Cao Biền, viên quan đô hộ dưới thời nhà Đường, người đã đuổi quân Nam Chiếu ra khỏi An Nam đô hộ phủ và xây thành Đại La...

  • Pic Mgmt

    PHỐ HIẾN (HƯNG YÊN)

    Sự hình thành và phát triển của các đô thị cổ như Phố Hiến và Hội An vốn không xa lạ với tất cả chúng ta. Nhưng một cái nhìn so sánh giữa chúng với đô thị cổ Malacca của Malaysia là điều mà nhà phê bình Phan Cẩm Thượng muốn chia sẻ với độc giả TT&VH thông qua loạt bài viết này...

  • Pic Mgmt

    THỬ TÌM HIỂU VỀ CHIẾC BÁNH CHƯNG VUÔNG

    ...Chiếc bánh chưng vuông ta vẫn gói, vẫn ăn trong mỗi dịp Tết đến, thân thuộc là thế, tưởng chừng như chẳng còn gì để bàn để nói. Ấy vậy mà khi đi sâu tìm hiểu về gốc tích của nó, vẫn phát hiện ra nhiều điều thú vị, nhiều điều phải ngẫm phải suy. Bánh chưng lâu nay vẫn được coi là một loại bánh truyền thống của dân tộc Việt, ban đầu được làm ra nhằm thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với cha ông và đất trời. Bánh chưng thường được làm vào dịp Tết cổ truyền của dân tộc Việt và vào ngày giổ tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm)...

  • Pic Mgmt

    DỊCH VỤ CỖ CÚNG ONLINE TÍNH BẰNG USD DỊP LỄ VU LAN

    Tại nghĩa trang có ngôi mộ 200m2 giá 5 tỉ đồng ở Hòa Bình, dịp rằm tháng bảy, dịch vụ cúng lễ online giá từ vài trăm đến trên-dưới một triệu đồng mỗi mâm trở nên đắt khách. Anh Hải - nhân viên dự án Lạc Hồng Viên ở Hòa Bình - những ngày này liên tục nhận được điện thoại của khách hàng gọi đến nhờ thắp hương cho phần mộ. “Có những người ở tận miền Nam, dịp Vu Lan không ra Hà Nội được, đã thuê trọn gói dịch vụ này nhưng vẫn không an tâm, nên gọi ra nhắc nhở”- anh Hải cho biết...

  • Pic Mgmt

    THÔNG BÁO

    Cuốn sách TÌM HIỂU NGUỒN GỐC DÒNG HỌ CAO VIỆT NAM đã chính thức ra mắt bà con cô bác, từ ngày 15 tháng 01 năm 2017. Nội dung cuốn sách gồm khoảng 115 nhân vật lịch sử họ Cao xưa & nay, với khoảng trên 200 trang, kèm theo gần 100 hình minh họa. Sách in giấy tốt, khổ A4. Giá bán nội bộ là 150.000đ00/cuốn (hình ảnh đen trắng) và 350.000đ00/cuốn (hình ảnh mầu)...

  • Pic Mgmt

    TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ...

    ...Năm 2005, Chi Hội Gia Phả-Hồi Ký được nâng lên thành Trung Tâm Nghiên Cứu và Thực Hành Gia Phả theo quyết định số 24/QĐ ngày 20/11/2005 của Hội Khoa Học Lịch Sử Thành Phố Hồ Chí Minh. Ông Võ Ngọc An được bổ nhiệm làm giám đốc...

  • Pic Mgmt

    BIỂN VIỆT - CON ĐƯỜNG TỪ HUYỀN THOẠI

    Bộ phim nhìn lại biển Việt từ những câu chuyện huyền thoại liên quan đến biển đảo VN, bắt nguồn từ việc khai thác biển của các cư dân Việt từ thời tiền sử cho đến ngày nay...

  • Pic Mgmt

    CƠ CẤU DI TRUYỀN BÁCH VIỆT

    Các tài liệu nhân loại học phân tử mới nhất cho thấy ADN mang nhiễm sắc thể Y có thể giúp tiến hành phân tích tỉ mỉ hơn về hệ thống tộc người. Các kết quả phân tích di truyền ở tập đoàn Bách Việt cho thấy sự khác biệt rất lớn so với các tập đoàn dân tộc khác ở Trung Quốc, ngược lại rất gần gũi với tập đoàn Nam Đảo (chủng Mã-Lai), đặc biệt là nhóm các dân tộc bản địa tại đảo Đài Loan...

  • Pic Mgmt

    KHU DI TÍCH LỊCH SỬ LAM KINH

    Cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc, nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, Thọ Xuân, Thanh Hóa. Đây là một di tích lịch sử quốc gia cấp từ năm 1962. Năm 2013, khu di tích này được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt...

  • Pic Mgmt

    HỒ HOÀN KIẾM VÀ BÍ ẨN LỚN CHƯA THỂ LÝ GIẢI

    (Kienthuc.net.vn) - Từ khi có hồ Hoàn Kiếm đến bây giờ, chưa bao giờ hồ cạn nước. Nhiều người thắc mắc rằng, không biết hồ lấy nguồn nước nơi đâu, vì sao nước hồ có màu xanh? Điều khiến nhiều người quan tâm đến hồ Hoàn Kiếm, bởi bốn mùa nước hồ đều có màu xanh trong. "Xưa kia người ta cho rằng nước hồ xanh là do chất tiết của mỏ đồng dưới đáy hồ. Thế nhưng, các nhà khoa học đã chứng minh màu nước hồ xanh là do trong hồ có nhiều chủng tảo lục chứ không phải do có mỏ đồng", PGS.TS Hà Đình Đức cho biết...

  • Pic Mgmt

    VÌ SAO THANH HÓA LÀ “CÁI NÔI” SẢN SINH VUA CHÚA VIỆT?

    Người xưa có câu: “Vua xứ Thanh, thần xứ Nghệ”. Vùng Ái Châu, tức Thanh Hóa được xem là nơi phát tích của hầu hết các dòng họ vua, chúa Việt xưa. Vì sao vậy?...

Chi tiết

LÀNG SỦI

Đăng lúc: 2018-01-05 10:18:36 - Đã xem: 258

Làng Phú Thị tên Nôm là làng Sủi, nay thuộc xã Phú Thị, huyện Gia Lâm (Xã Phú Thị gồm 5 làng: làng Phú Thị, Đại Bản, Hàn Lạc, To Khê, Trân Tảo).

Theo các nhà nghiên cứu thì “Sủi” có gốc từ âm Việt cổ “S lủi”, qua phiên âm tiếng Hán là Thổ Lỗi, sau đó đổi thành Siêu Loại. Thế kỷ XVI- XVII, văn bia trong chùa ghi tên làng là Phú Thị, từ đó tên gọi này được dùng cho đến nay. Làng Sủi là một làng cổ trong địa bàn cư trú của người Việt cổ xưa thời Hùng Vương. Xưa thuộc Kinh Bắc, cách trung tâm Hà Nội chừng 15 km. Làng ở vào địa thế quý, đẹp, mảnh đất được ca ngợi là “Đất linh sinh nhân kiệt”.

Làng Phú Thị là một làng khoa bảng. Ngày nay nói tới làng Phú Thị là mọi người nghĩ ngay đó là quê hương của bậc đại nho chọc trời khuấy nước: Chu Thần Cao Bá Quát. Song Phú Thị không chỉ có Cao Bá Quát, mà còn có một bề dày văn hóa đáng nể. Trong hai thế kỷ XVII, XVIII làng này trước sau có trên ba trăm người đỗ từ tú tài đến tiến sĩ. Riêng chỉ trong khoảng 1735 – 1745, Phú Thị có “tứ Thượng thư đồng triều” tức là cùng lúc có 4 người làm Thượng thư trong triều (Nguyễn Huy Nhuận, Đoàn Bá Dung, Cao Dương Trạc, Trịnh Bá Tướng). Làng này lại từng có gia đình ba đời nối nhau đỗ tiến sĩ: Nguyễn Huy Nhuận (bố), Huy Dẫn (con), Huy Cận (cháu). Có khoa thi hai chàng trai làng Phú Thị cùng đỗ tiến sĩ như Trịnh Bá Tướng và Nguyễn Huy Mãn (khoa 1721), hay Nguyễn Huy Thuật và Nguyễn Đình Nhất (khoa 1733). Còn cử nhân tú tài thì nhan nhản. Câu ngạn ngữ “Nhất môn tam tiến sĩ, đồng triều tứ thượng thư” và câu ca trong Kinh Bắc phong thổ diễn quốc sự “Chung linh đất Sủi ai bì, Thượng thư một ngõ, bốn vì hiển vinh” xuất xứ từ đây.

Phú Thị còn là làng văn học. Ngoài “văn như Siêu, Quát vô Tiền Hán” ra, có Cao Bá Nhạ, cháu gọi ông Quát là chú ruột. Sau vụ khởi nghĩa Mỹ Lương, ông Nhạ cũng bị triều đình bắt giam. Trong ngục ông đã viết bản Trần tình văn bằng chữ Hán và Tự tình khúc bằng chữ nôm, theo thể thơ song thất lục bát. Khúc Tự tình này là một áng thơ quốc âm tuyệt tác, nhạc vần tinh diệu.

Ngoài ra, trước chú cháu nhà họ Cao, làng Phú Thị còn có Nguyễn Huy Lượng (? – 1808) tác giả nhiều thơ văn về đề tài Thăng Long, đặc biệt với bài phú Tụng Tây Hồ tuyệt vời.

Phú Thị không chỉ là một làng khoa bảng, một làng văn chương, mà còn là một dải đất đã đi vào sử sách từ nghìn năm trước đây. Thế kỷ thứ X Vua Đinh Bộ Lĩnh đã cho một sứ quân đóng đại bản doanh ở đây, để trấn giữ vùng yết hầu của con đường nối thành Đại La (tức Hà Nội ngày nay) với vùng Luy Lâu (Dâu) và Lục Đầu Giang. Đó là tướng Đào Liên Hoa, sau trở thành thành hoàng của làng Sủi.

Nhưng có lẽ nhiều người biết đến vùng đất này lại bởi một lý do khác vì đây là nơi khởi đầu của cuộc hôn nhân đẹp giữa vua Lý Thánh Tông và một cô gái làng, sau này trở thành nguyên phi rồi hoàng thái hậu Ỷ Lan (thế kỷ XII).

Trong các công trình di tích ở làng Sủi thì nổi tiếng nhất là cụm di tích đình – đền – chùa độc đáo và càng tự hào về những tên tuổi vẻ vang gắn với cụm di tích ấy.

Mặt bằng tổng thể đình -chùa- đền làng Sủi

Mặt bằng tổng thể đình – chùa – đền làng Sủi

1. Đình làng:

Đình làng Sủi thờ Thần Hoàng làng là Tây Vị Đại Vương Đào Liên Hoa tướng quân – người có công giúp Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân, dựng nên nghiệp lớn. Tương truyền, trang Thổ Lỗi là nơi đóng quân của Ngài, chắc không ít trai tráng trong làng đã theo dưới cờ của Ngài lập công với nước.

Di tích đình – đền làng Sủi

2. Chùa Sủi:

Tên gốc là Đại Dương Tự, 3 chữ còn ghi trên nóc Tam bảo và trên bức hoành phi giữa Tam bảo. Chùa còn có tên Sùng Phúc Tự. Theo các tài liệu của Viện sử học lưu truyền, thì chùa được xây dựng từ thời kỳ đầu phật giáo du nhập vào nước ta.

Chùa được xây dựng theo hướng có hình chim Chu tước, có đường thiên lý thông xuống phía nam. Phía sau có hình chim Huyền Vũ, bên trái có hình rồng xanh trùng trùng hướng về, bên phải có hình hổ cuồn cuộn chầu tới.

Chùa được xây dựng theo hình chữ Đinh, gồm 7 gian tiền đường và 3 gian hậu cung và 2 dãy hành lang (mỗi bên 7 gian), đầu 2 hành lang giáp với tiền đường là 2 lầu 8 tám mái, treo chuông đồng và khánh đá.

Chùa có rất nhiều tượng cổ có giá trị thẩm mỹ cao tiêu biểu cho nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam xa xưa đến thời Lê, Nguyễn.

Thời nhà Lý, bà Ỷ Lan - Nguyên Phi triều vua Lý Thánh Tông đã về quê làm lễ cầu tự tại chùa Đại Dương và sinh được Thái tử Kiền Đức, tức vua Lý Nhân Tông, do đó bà đã cho xây dựng lại ngôi chùa này gọi là Sùng Phúc Tự, hoàn thành năm 1115 (theo Đại Việt sử lược).

Từ lâu chùa đã nổi tiếng là ngôi chùa đẹp. Năm 1989 chùa đã được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá. Khu nhà tổ, nhà cúng hậu trước kia cũng rất đẹp, bị huỷ hoại do chiến tranh, đã phải dỡ bỏ hoàn toàn, nay từng bước được khôi phục và tôn tạo.

Không gian bên trong chùa

3. Đền thờ Nguyên Phi Ỷ Lan:

Phú Thị còn là quê của Ỷ Lan phu nhân, một phụ nữ nổi tiếng thời Lý. Bà tên thật là Lê Thị Khiết, có tài chính sự. Thái hậu Ỷ Lan là một nhà văn hóa lớn, thông hiểu tam giáo nhưng sùng đạo Phật. Bà cho xây dựng nhiều chùa trên đất Bắc, tạc nhiều pho tượng có giá trị thẩm mỹ cao. Là nhà chính trị, hai lần nhiếp chính thay chồng và con, bà đã giữ nghiêm được kỷ cương phép nước, trị bọn quan lại tham nhũng, dù là quốc thích vương tôn. Chính bà là người chỉ huy tối cao cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076-1007, mà Lý Thường Kiệt là vị thống lĩnh quân đội đại tài.

Tới thế kỷ XII làng Sủi mới nổi danh, được cả nước biết tiếng, vì nơi đây là nơi khởi đầu cuộc hôn nhân đẹp giữa vua Lý Thánh Tông và cô gái làng, sau trở thành Nguyên phi rồi Hoàng thái hậu: Ỷ Lan. Cuộc đời Ỷ Lan có nhiều chi tiết giống với nàng Tấm trong truyện cổ tích Tấm Cám. Dân làng cho tới nay cũng vẫn có tục kiêng tên, gọi tấm là đớn và cám là bổi.


4. Cây cổ thụ:

Cây đa trước sân đình có tuổi thọ khoảng 500- 700 năm.


5. Giếng cổ:

Sân đền có cái giếng cổ, bà Ỷ Lan về cầu tự tắm nước giếng này, được dân gian lưu truyền đồng nhất với cô Tấm – nhân vật cổ tích thần kỳ trong truyện Tấm – Cám. Chính vì vậy mà giếng được bảo vệ rất cẩn thận. Giếng có miệng hình tròn, kích thước khoảng 1.5 m.

                                                    (Bài viết của nhóm nghiên cứu, năm 2008)

CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp