• Pic Mgmt

    ĐÀN ĐÁ-NHẠC CỤ TRUYỀN THỐNG CỔ NHẤT CỦA NGƯỜI TÂY NGUYÊN

    Từ hàng ngàn năm trước, trên vùng đất Tây nguyên đã xuất hiện và lưu truyền một loại nhạc cụ độc đáo, đó là loại nhạc cụ thuộc hệ gõ mà người ta thường gọi là đàn đá, người M’nông gọi là Goong lǔ (tức là cồng đá)...

  • Pic Mgmt

    CAO TỘC PHẢ BẠ

    Dưới đây là 16 trang cuốn CAO TỘC PHẢ BẠ của chi họ Cao ở xã Thanh Hà, Hải Dương. Bản chép tay chữ Nho kèm mỗi dòng là chữ Việt. Trong chuyến đi cùng cháu Cao Ngọc Tùng về thăm gia đình ông Cao Văn Duân ở xã Thanh Hà, Hải Dương, tôi được gia đình ông Duân cung cấp cho bản ghi chép CAO TỘC PHẢ BẠ này...

  • Pic Mgmt

    VŨ ĐÌNH LIÊN, NHỮNG VẦN THƠ LƯU BÚT

    Tôi xin kể một vài kỷ niệm về một người bạn thơ của cố thi sĩ Thao Thao (Cao Bá Thao: 1909-1994), đó là nhà thơ, nhà giáo Vũ Đình Liên (1913-1996). Ngày xưa, trong phong trào THƠ MỚI ở Hà Nội, những năm từ 1931-1936, Vũ Đình Liên có bài thơ ÔNG ĐỒ nổi tiếng được những người yêu thơ nhớ mãi đến nay...

  • Pic Mgmt

    SÂM NGỌC LINH VIỆT NAM

    Đỉnh núi Ngọc Linh được xem là "thánh địa" của sâm quý, cũng vì thế rất nhiều người trở nên giàu có. Mỗi lần thu hoạch sâm, họ có trong tay tiền tỷ. Đến Trà Linh (huyện Nam Trà My, Quảng Nam) hỏi về sâm Ngọc Linh, ai cũng bảo lên nóc Măng Lùng, thôn 2, gặp ông Hồ Văn Du sẽ rõ. Ông Du nguyên là Trại phó Trại dược liệu sâm Trà Linh. Hiện ông trồng nhiều sâm, và được cho là giàu có nhất xã...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN DẤU TÍCH 2 NGÔI CHÙA CỔ Ở HÀ GIANG

    Cán bộ Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Hà Giang vừa tìm ra dấu tích ngôi chùa Nậm Dầu cổ, có niên đại 600 năm, tại khu vực thôn Nậm Thanh, xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.

  • Pic Mgmt

    TỔNG THỐNG OBAMA HIỂU THẤU TÂM CAN & SỨC MẠNH NGƯỜI VIỆT

    Ông Obama rất nhân văn, rất khiêm cung trong ứng xử. Bởi cũng có những quốc gia khác trong lịch sử đã từng xâm lược Việt Nam, nhưng...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI CỔ TRIỆU NĂM Ở TÂY NGUYÊN

    Sáng 11.4.2016 tại Hà Nội, trong cuộc họp báo công bố phát hiện khảo cổ học ở An Khê (Gia Lai), TS Anatony Derevianko nâng chiếc rìu đá, đưa lên miệng hôn và nói: “Xin cảm ơn tất cả. Nếu có thể khóc được, tôi muốn khóc”...

  • Pic Mgmt

    CAO CHI: NHÀ VẬT LÝ VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

    TT - Từ một nhà giáo trẻ trong chiến khu Bình Định thời kháng chiến chống Pháp, trở thành một trong những nhà vật lý thế hệ đầu tiên của đất nước, nhưng lúc nào Cao Chi cũng luôn là một nghệ sĩ bẩm sinh. Mới đấy mà hôm nay GS.TS Cao Chi đã 80 tuổi, với 60 năm cống hiến miệt mài. Cao Chi là một nhà vật lý, một nhà sư phạm, một nghệ sĩ...

  • Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT TIÊN HIỀN CHÍ - LĨNH NAM DI THƯ

    Công trình dịch thuật và chú thích bộ sử liệu quan trọng liên quan đến nguồn gốc dân tộc Việt đã được hoàn tất sau 10 năm trời và được trình làng qua buổi sinh hoạt ra mắt sách hôm chủ nhật 10 tháng 9 năm 2006 tại Thư Viện/Bảo Tàng Viện Việt Nam, thủ đô tị nạn Little Sàigòn...

  • Pic Mgmt

    "VỞ CHÈO" CAO BÁ QUÁT MỪNG ĐẠI LỄ 1000 NĂM THĂNG LONG...

    (HNMO)- Tối nay (25/8), vở chèo "Cao Bá Quát" sẽ chính thức được công diễn tại Nhà hát lớn Hà Nội. Đây là vở diễn mới nhất sau 4 vở diễn: Oan khuất một thời, Chiếu dời đô, Ngọc Hân Công chúa, Lý Thường Kiệt của Nhà hát Chèo Hà Nội do NSND Doãn Hoàng Giang dàn dựng để chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long...

  • Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT TRÙNG CỬU

    ...Trong sử Việt có lẽ không có vị đế vương nào lại phải chịu tiếng oan ức như Triệu Vũ Đế. Oan không phải vì những gì Triệu Vũ Đế đã làm, mà vì các sử gia Việt mắt mờ, bị sử Tàu đánh tráo khái niệm, đánh tráo thời gian, biến một vị đế vương oai hùng đầu tiên của nước Nam người Việt, thành một người Tàu xâm lược, thâm độc...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHÙA SỦI

    Chùa Sủi có tên là Đại Dương Sùng Phúc tự, là một ngôi chùa cổ, có từ trước thời Lý, tọa lạc tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Thời Lý - Trần, các vua thường qua đây ngủ đêm để ngóng mộng, chờ thông điệp của thần linh. Đây vốn là nơi nguyên phi Ỷ Lan (cô Tấm của quê hương Kinh Bắc) đời vua Lý Thánh Tông về cầu tự, sinh được thái tử Càn Đức – sau lên ngôi là vua Lý Nhân Tông. Thỏa nguyện ước, Bà cho xây dựng lại chùa và hoàn thành vào năm 1115...

  • Pic Mgmt

    ĐÀI LOAN VÀ CỘI NGUỒN BÁCH VIỆT

    Năm 2000, một sự kiện lịch sử xảy ra ở ven bờ Thái Bình Dương. Sự kiện đó không phải là Thế vận hội 2000 ở Sydney mà thế giới chú ý đến trong vài tuần, mà là một diễn biến ít người để ý đến. Một sự kiện sẽ có ảnh hưởng lâu dài đến chính trị và có thể làm thay đổi cách nhìn của thế giới bên ngoài của nhiều nước trong vùng. Sự kiện đó chính là kết quả bầu cử ở hòn đảo Đài Loan bé nhỏ...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÁO ÂN

    Báo Ân Tự là tên chữ một ngôi chùa lớn thời Trần, nay chỉ mới khôi phục được một phần. Xếp hạng: Di tích lịch sử văn hóa (ngày 3-9-2003). Lễ hội hàng năm tổ chức vào ngày 14 tháng 4 âm lịch. Địa chỉ: thôn Quang Trung, xã Dương Quang, huyện Gia Lâm, Hà Nội...

  • Pic Mgmt

    CHỮ VIỆT CỔ ĐÃ ĐƯỢC GIẢI MÃ

    Chiều 29-1-2013, tại 80 Lý Thường Kiệt, Hà Nội, nhà nghiên cứu Đỗ Văn Xuyền đã có buổi ra mắt cuốn sách “CUỘC HÀNH TRÌNH ĐI TÌM CHỮ VIỆT CỔ" và giao lưu với các nhà nghiên cứu, những người say mê chữ Việt cổ...

Chi tiết

CHÂU BẢN TRIỀU NGUYỄN (Tự Đức năm thứ 12, tháng 5 ngày mồng 8)

Đăng lúc: 2014-03-27 14:43:02 - Đã xem: 1979

Trong chuyến đi lần thứ năm (tháng 3 năm 2010) ra Bắc, nhằm sưu tầm tư liệu về danh nhân văn hóa Cao Bá Quát - tôi đã đến Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia I, theo lời giới thiệu của TS Nguyễn Xuân Hoài (Giám đốc Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia II). Tại đây, tôi đã tìm được một số tài liệu liên quan đến Cao Bá Quát như sau:



Đây là một trong số những tư liệu mới tìm thấy tại Trung Tâm Lưu Trữ Quốc Gia I Hà Nội


Tự Đức năm thứ 12 tháng 5 ngày mồng 8 (1858)


Chúng thần phụng phiến lục, ngày mồng 4 tháng này bộ Hình phụng đem bản phúc duyệt của viên Khâm phái Bùi Quỹ đệ trình 1 bản án điều tra xét xử đảng nguỵ, xin tiến trình lên. Phụng châu phê: việc liên quan đến trọng án phản nghịch mà lời lẽ tình lý đa phần đều chưa rõ ràng, giao cho Đình thần phúc duyệt là không đúng. Chúng thần tuân phụng hội đồng đem bản án này phúc duyệt rõ thêm theo từng khoản mà liệt kê bên trái.

Kê khai:


Xin tuân theo phê thị: cho lưu giam đợi tra xét 2 tên phạm là Lê Duy Hoà lại có tên là Duy Minh và tên Tú Hựu tức Đỗ Lệnh Hựu. Phụng xét bản án thấy Lê Duy Hoà người ở tỉnh Sơn Tây, bước đầu tra xét thấy cung khai rằng tên Lê Duy Uân lại có tên là Cả Huân, năm trước theo anh trai tên ấy là Lê Duy Cự mưu theo nguỵ nhưng viêc thất bại nên đến trốn tránh ở Vĩnh Châu, mưu cùng con của Đào Trí Phú là tên Mỹ, con của Thái Phác Hỷ là tên Thành, con của Cao Bá Đạt là tên Nhạ, con của Cao Bá Quát là tên Phùng tôn tên ấy làm minh chủ. Tự Đức năm thứ 7 tên Duy Cự, Duy Uân cùng bọn Cao Bá Quát mưu sự, tên Duy Cự hứa miệng là cho y làm hộ giá khâm mệnh nhưng khi Duy Cự bị bắt, y cùng bọn Duy Đạo, Duy Uân đều bỏ trốn. Sau đó y đổi tên là Duy Minh, năm Tự Đức thứ 8, đưa bọn Duy Đạo, Duy Uân đến tỉnh Thanh giữa đường gặp bọn Cai Minh dẫn đến trụ sở của Nguyễn Khắc Sinh, y thấy Khắc Sinh tướng mạo tầm thường, chí hướng bất đồng, y không cùng đàm đạo được việc gì bèn trở về. Nghe tin cha và chú đã đến Vĩnh Châu nước Thanh tiếp giáp với châu Vạn Ninh tỉnh Quảng Yên. Y đến do thám thấy cha và chú đang ở đó, lại có con trai của Cao Bá Quát là tên Phùng và con trai Cao Bá Đạt là tên Nhạ cùng bọn tên Kịch đều đã suy tôn chú tên ấy làm minh chủ mưu đồ sang Tây xin tiếp viện nhưng chú y đã đem theo bọn tuỳ tòng khoảng 8-9 người thuê thuyền ra biển không biết đi đâu để lại cha con y ở đó. Năm thứ 10, thấy chú y là Duy Uân gửi thư nói rằng đã dụ được con của Đào Trí Phú và Thái Phác Hỷ và tên Cụ - Liêu người nước Xích Mao (nước Anh) khẩn cầu Quốc trưởng Tây Dương phái thêm binh thuyền đến hỗ trợ. Lại có thư khác gửi về phó cho bọn tên Kịch, tên Cai Minh phân quản các đạo khiến bọn chúng đều tự chiêu mộ bè đảng tu chỉnh khí giới, dặn dò cha con y đến các tỉnh tuỳ cơ định liệu, đợi đến năm nay từ tháng giêng đến tháng 6 nếu có tin báo sẽ lập tức cùng khởi sự. Lại nói chú tên ấy năm nay đã già yếu, sau khi mưu sự thành công sẽ nhường cho y làm minh chủ. Vả lại y có thủ hạ là tên Đồ Tảo, y coi như thủ túc, tháng 8 năm đó nghe có thuyền Tây dương đến tỉnh Quảng Nam gây sự y cùng chú mưu tính thời cơ đã đến, bèn giao đường biển cho tên Kịch cùng đồ đảng, lại uỷ cho tên Đồ Tảo ở lại tỉnh Hải Dương tìm tên Hai Bích, tên Chính Điên hội cùng tên Lý Thừa và bè đảng công phá phủ Kinh Môn cướp lấy khí giới đợi ngày ứng sự. Cha con y đến nhà tên Tuần Lưu ở Bắc Ninh hội cùng tên Tú Hựu. Sau đó nghe ngóng thấy bọn tên Đồ Tảo, tên Lý Thừa bị bắt, tên Đồ Tảo mạo nhận tên là Duy Minh, tự xưng làm minh chủ. Lần ấy y đến nhà Tuần Lưu thấy Tuần Lưu nói rằng có chú y viết thư về hứa cho Tuần Lưu làm hậu quân, Tú Hựu làm tả đồn điều phái các nơi chiêu mộ bè đảng đợi đến kỳ khởi sự. Tiếp đó y đến Bắc Ninh thì bị bắt nhưng chú y là Lê Duy Uân đã có thư về dự nhường cho y làm minh chủ mà nguyên tên của y là Duy Minh đã bị tên Đồ Tảo mạo nhận, việc đã bại lộ nên y đến chiêu dụ cũng mạo nhận tên Lê Duy Uân lưu lại sống trên biển 2-3 đi chiêu dụ không được mấy người, lâu ngày không thể nhớ hết. Hiện nay cha y là Duy Đạo ở nơi nào và chú là Duy Uân dựa vào Nguyễn Khắc Sinh ngầm trốn nơi nào không biết. Lại cật vấn việc có biết hay không bọn con của Đào Trí Phú, Hồ Đình Hỷ, khai rằng: bằng cứ là tên Cả Huân có lời về là sự thực nhưng bọn ấy diện mạo thế nào thì không rõ. Tên Tú Hựu tức Đỗ Lệnh Hựu điều tra khai rằng: năm trước theo Cao Bá Quát khởi sự làm nguỵ, bị phát hiện bỏ trốn. Tháng 8 năm ngoái tên Cả Huân báo có Nguyễn Khắc Sinh mưu làm nguỵ và tự xưng là minh chủ, Cả Huân làm nguyên soái hẹn khoảng tháng 6 năm nay khởi sự dụ y đi theo hứa cho làm tả đồn điều phái bọn tuỳ tòng theo làm hậu quân, tên Tuần Lưu lại dụ tên Lương Bắc đồng mưu hang ngày đến nhà bọn chúng nghe tên Cả Huân báo cáo. Y lại chiêu mộ được tên Lương Nhuận, tên Phó Bính đều thuận theo. Tháng giêng năm nay y đến tỉnh Sơn Tây chuyển báo cho bọn Lương Nhuận, Phó Bính nhưng giữa đường thì bị bắt.

Viên Khâm phái phúc tra lại nói năm Tự Đức thứ 7 tên Cả Đồng cùng bè đảng đồng mưu làm nguỵ, hứa cho y làm Tả quân Đô thống nguỵ, y thống suất bè đảng đi cướp phá các xã Phần Dương, Liêu Hạ, Thư Thị. Lại suất bè đảng đến vây nhiễu phân phủ Thuận An bị quan binh kích phá bại trận bỏ trốn đến nhà tên Tuần Lưu ở tỉnh hạt Bắc Ninh nhưng thác là do phong thuỷ nên chạy đến vùng rừng các tỉnh Thái Nguyên, Lạng Sơn không ở một nơi nhất định bất thần trở về nhà tên Tuần Lưu chu cấp cho chi dùng. Vả lại năm trước y cùng tên Cả Đồng mưu làm nguỵ thấy cháu tên Cả Đồng là Duy Hoà xưng làm Khâm mệnh hộ giá. Năm ngoái trên đường gặp Lê Duy Hoà lại dặn tên ấy chiêu mộ bè đảng theo Lê Duy Hoà và con trai Lê Duy Đạo. Năm ngoái tên Cả Huân có lời về rằng muốn nhường cho Duy Hoà làm minh chủ. Y cũng cung khai rằng Nguyễn Khắc Sinh tự xưng làm minh chủ, Duy Huân làm nguyên soái là đúng thực. Còn Nguyễn Khắc Sinh giả mạo như thế nào và bọn tên Hai Đồng, tên Cả Huân nay đang ở đâu y thực không biết. Viên Khâm phái nguyên xét bọn Lê Duy Hoà, Đỗ Lệnh Hựu xin chiếu theo luật mưu phản đại nghịch xử tử lăng trì, lại chặt đầu treo cao 3 ngày sau đó vứt xuống sông để răn trừng. Quan bộ Hình phúc duyệt xin chuẩn y.


Khâm phụng châu phê: lời cung và họ tên của tên cầm đầu không thống nhất, sự việc cũng kỳ quặc xảo trá không rõ chân nguỵ nên cho lưu giam đợi bắt được các tên còn đang ẩn dật lại tra xét, khâm thử.


Nay chúng thần phúc duyệt bọn Lê Duy Hoà, Đỗ Lệnh Hựu vừa tự xưng làm minh chủ vừa mưu làm nguỵ chiêu tập bè đảng cướp phá dân xã, bị quan binh kháng cự đánh phá phải bỏ trốn, lại chiêu tập bè đảng hòng mưu đồ khôi phục đều là tội ác trầm trọng, nguyên đã xử tử lăng trì, tội đã thành án. Nhưng việc cung khai của bọn này hoặc là tên họ thứ bậc đảo lộn không thống nhất, chân nguỵ còn chưa rõ ràng hoặc là trước sau ậm ừ bất nhất, cũng thuộc hàm hồ. Vả lại đồ đảng tội phạm đó vẫn còn ẩn dật nhiều. Khâm phụng châu phê: cho lưu giam đợi tra xét.

Vâng xét bản án này bọn tội phạm đang lẩn trốn xin nên cưỡng hạn 6 tháng để truy bắt. Bọn tên Lê Duy Uân, Nguyễn Khắc Sinh, Lê Duy Đạo… đều là loại tội phạm trọng yếu. Xin do các tỉnh từ Thanh, Nghệ trở ra Bắc sức cho thuộc viên gia tâm cố gắng truy nã cốt bắt cho kỳ được. Còn con trai của Cao Bá Quát là tên Phùng và con trai Cao Bá Đạt là tên Nhạ theo lời khai của Lê Duy Minh thì bọn này trước đã bỏ trốn đến Vĩnh Châu tiếp giáp với phủ Vạn Ninh, xin giao cho quan tỉnh Quảng Yên thiết pháp truy nã để tuyệt mầm ác. 


Đình phần phụng phiến lục.


Ý kiến của Cao Bá Nghiệp: Căn cứ vào văn bản tư liệu nói trên:

  1. Cho đến năm 1858, triều đình nhà Nguyễn (thời vua Tự Đức) vẫn ra lệnh truy nã con trai của Cao Bá Quát tên là Cao Bá Phùng & con trai của Cao Bá Đạt tên là Cao Bá Nhạ. Nghĩa là con cháu Cao Bá Quát chưa bị "chu di tam tộc".

  2. Cho đến năm 1858, nghĩa quân của cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương vẫn còn hoạt động, qua đó có thể hiểu rằng Cao Bá Quát vẫn còn sống...không có chuyện ông bị suất đội Đinh Thế Quang "bắn chết tại trận và bêu đầu khắp nơi"....

  3. Cho đến năm 1858, chưa có bằng chứng nào về việc dòng họ Cao ở Phú Thị bị chu di tam tộc.


Tin bài & ảnh: Cao Bá Nghiệp

Các chữ in nghiêng và tô đậm, nhạt là của Cao Bá Nghiệp
E-mail: cbn@caobaquat.com.vn / caonghiep07@gmail.com
Mobile: 0918 028 053 / 0933 392 604

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp