• Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN DẤU TÍCH 2 NGÔI CHÙA CỔ Ở HÀ GIANG

    Cán bộ Viện Khảo cổ học và Bảo tàng tỉnh Hà Giang vừa tìm ra dấu tích ngôi chùa Nậm Dầu cổ, có niên đại 600 năm, tại khu vực thôn Nậm Thanh, xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang.

  • Pic Mgmt

    VIỆT NAM KHAI QUỐC - CÁC LẠC HẦU...

    Những truyền thống thuở sơ khai của Việt Nam, như đã được kể lại trong cuốn "Lĩnh Nam Chích Quái, một cuốn sách sưu tầm những truyền thuyết, được viết vào thế kỷ 15, đều có nói đến các vua Hùng cai trị nước Văn Lang. Các vua Hùng được cho là thuộc dòng dõi Lạc Long Quân–một anh hùng từ quê hương của mình từ biển khơi đến đồng bằng sông Hồng–nơi ngày nay là Bắc Việt Nam–và khuất phục được tất cả những yêu quái ở vùng đất đó, rồi truyền bá văn minh cho dân chúng, bằng cách dạy họ cách trồng lúa và may quần áo để mặc...

  • Pic Mgmt

    BẢNG MÔN ĐÌNH, NGHỆ THUẬT KIẾN TRÚC & TRẠM KHẮC

    Bảng Môn Đình thuộc xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa. Đây là công trình kiến trúc oai nghiêm, đồ sộ nhất trong vùng làng quê xưa, Bảng Môn Đình ra đời gắn với quá trình tụ cư làng xã và vấn đề học hành khoa bảng được đề cao. Khi đã an cư lập nghiệp, ổn định cuộc sống, hình thành thôn, làng thì nhân dân các địa phương lại cùng nhau góp sức xây dựng nên đình...

  • Pic Mgmt

    VỊ THẾ ĐỊA - VĂN HÓA NGHÌN XƯA

    ..."Ở trung tâm cõi bờ đất nước, có cái thế Rồng cuộn Hổ ngồi, vị trí ở giữa bốn phương Đông Tây Nam Bắc; tiện hình thế núi sau sông trước. Ở nơi đó địa thế rộng mà bằng phẳng, vùng đất cao mà sáng sủa, cư dân không khổ vì ngập lụt, muôn vật đều phong nhiều tươi tốt. Xem khắp nước Việt ta, chỗ ấy là nơi hơn cả, thực là chỗ bốn phương tụ hội, là nơi đô thành bậc nhất (thượng đô) của vương đế Muôn Đời"...

  • Pic Mgmt

    Người Miêu: Lịch Sử Của Một Dân Tộc Lưu Vong

    Sắc tộc Hmong, mà ta hay gọi là Miêu tộc hay người Mèo, ước tính hiện có khoảng hơn 6 triệu dân trên thế giới, mà đại đa số lại sống ở Trung quốc. Số còn lại sống rãi rác ở miền bắc các nước Việt, Lào, Thái và Miến điện. Có khoảng 80 ngàn người đã được định cư tại Hoa Kỳ. Đã có khá nhiều sách báo Tây phương, nhất là Mỹ nghiên cứu về sắc dân này...

  • Pic Mgmt

    MẶT TRỜI ĐỎ THAM GIA LIÊN HOAN ÂM NHẠC CHÂU ÂU Ở VIỆT NAM

    ...Chương trình được tổ chức thành 16 buổi hoà nhạc ở cả Hà Nội lẫn TP HCM. Các nghệ sĩ tham gia đến từ nhiều nước khác nhau như Áo, Bỉ, Pháp, Đức, Luxembourg, Ba Lan và Thụy Điển. Đại diện của Việt Nam là nhóm Mặt trời đỏ. Đây là một trong những ban nhạc đi tiên phong trong việc pha trộn âm nhạc dân tộc với các loại hình âm nhạc khác trên thế giới...

  • Pic Mgmt

    VUI TẾT TRUNG THU 2014

    Những chiếc đèn lồng "khủng" với đủ các hình thù, màu sắc đẹp mắt, ánh sáng rực rỡ mang đậm nét truyền thống Việt Nam, được người dân kéo đi khắp các con phố của TP Tuyên Quang để chuẩn bị cho Lễ hội Trung thu lớn nhất Việt Nam. Đêm nay 7/9 (14/8 Âm lịch) mới là ngày chính diễn ra Lễ hội Trung thu Tuyên Quang, nhưng người dân đã rước đèn từ trước đó nửa tháng. Gần đến ngày chính hội, phố phường Tuyên Quang càng rực rỡ, lung linh sắc màu...

  • Pic Mgmt

    KHẢO SÁT DÒNG HỌ LÝ TỪ KHỞI NGUỒN ĐẾN LÝ CÔNG UẨN

    Họ Lý được coi như một trong số ít dòng họ xuất hiện sớm nhất trong lịch sử Việt Nam. Bằng chứng khảo cổ đã phát hiện được từ thế kỷ 2 sau CN, họ Lý đúc gương đồng (Lý thị tác kính).

  • Pic Mgmt

    XUÂN KHAI BÚT

    Ngày xưa, Cha tôi thường làm thơ khai bút đầu năm mới, tôi hay chụp ảnh, em tôi vẽ ký họa...điều đó như đã thành thông lệ mỗi khi xuân về. Năm 1972, Mỹ ném bom Hà Nội, nhưng chúng đã thất bại thảm hại, quân & dân ta đã chiến thắng cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 của Mỹ ngay trên bầu trời Hà Nội. Hết chiến tranh, đất nước thanh bình...

  • Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT TRÙNG CỬU

    ...Trong sử Việt có lẽ không có vị đế vương nào lại phải chịu tiếng oan ức như Triệu Vũ Đế. Oan không phải vì những gì Triệu Vũ Đế đã làm, mà vì các sử gia Việt mắt mờ, bị sử Tàu đánh tráo khái niệm, đánh tráo thời gian, biến một vị đế vương oai hùng đầu tiên của nước Nam người Việt, thành một người Tàu xâm lược, thâm độc...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ HỌ NGUYỄN TIÊN ĐIỀN

    Về nguồn gốc dòng họ, Hoan Châu Nghi tiên Nguyễn gia thế phả chép một cách sơ lược ở phần tiểu truyện Nam Dương công Nguyễn Nhiệm như sau: “Các vị trưởng lão kể rằng ông là con nhà gia thế. Xưa truyền, nguyên quán của ông ở làng Canh Hoạch, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam. Thủy tổ là Nguyễn Doãn Địch. Ông nội là Nguyễn Thiến, trạng nguyên năm Nhâm Thìn, Mạc Đại Chính (1532) quy thuận Lê triều,...

  • Pic Mgmt

    CÂU KIỀU TẶNG TỔNG THỐNG OBAMA

    Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Hoa Kỳ Obama và bài phát biểu của ông tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong dư luận truyền thông quốc tế cũng như trong lòng người dân Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    TRƯỚC BÀ TRƯNG, SAU BÀ TRIỆU, CÙNG MỘT BẬC NGƯỜI

    Hai Bà Trưng khởi nghĩa ở Hát Môn có lẽ đã là người lập “Hội phụ nữ” đầu tiên của nước Nam. Dưới cờ Nhị Trưng Vương có rất nhiều tướng lĩnh là nữ, cùng chung chí hướng, “đền nợ nước, trả thù nhà”. Nhưng người phụ nữ đầu tiên nắm quyền lãnh đạo đất nước có lẽ phải kể đến tiền nhân của Hai Bà Trưng là… Lữ Hậu...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU NGUỒN GỐC CÁC DÒNG HỌ VIỆT NAM

    Muốn hiểu về nguồn gốc các dòng họ Việt Nam, cần phải tìm hiểu lịch sử dân tộc Việt. Theo cổ sử Việt, các dân tộc Bách Việt gồm nhiều bộ tộc Việt cổ, họ sống trải rộng khắp vùng phía Nam sông Dương Tử, xuống hết phía Nam lục địa Trung Hoa, cho đến tận miền trung Việt Nam ngày nay (phụ lục, bản đồ)...

  • Pic Mgmt

    NGƯỜI LÀNG NÀNH VỚI NGHỀ THUỐC GIA TRUYỀN

    Làng Nành nổi tiếng nhờ làm thuốc nam, thuốc bắc. Hiện trong làng có tới trên dưới 500 gia đình làm thuốc gia truyền, tập trung chủ yếu ở xóm 8 và xóm 9. Theo thầy giáo Thạch Văn Thân thì nghề chế biến thuốc này đang phát triển rất mạnh...

Chi tiết

THỬ TÌM HIỂU NĂM SINH, NĂM MẤT CỦA CAO BÁ QUÁT

Đăng lúc: 2014-03-27 21:54:43 - Đã xem: 6178

Sau vụ khởi nghĩa ở Mỹ Lương vào năm 1854, Cao Bá Quát đối với triều Nguyễn là một nghịch thần. Cả dòng họ ông bị quan lại săn đuổi, truy lùng để tiêu diệt. Văn thơ ông bị thiêu hủy và cấm tàng trữ. Những người trong dòng họ muốn sống còn, phải đổi tên, cải họ và đổi vùng sinh hoạt. Phải chờ một thời gian khá lâu, hoặc một cơ hội thuận tiện, có khi đến lúc qua đời mới trở về họ Cao.

 
                                           (nghĩa quân)


Gần đây, người viết có bắt liên lạc với một người ở Long An, nhận mình là dòng họ, cháu chắt của Cao Bá Quát. Anh này cho biết hiện nay anh đang mang họ Trần. Ba anh dặn dò khi qua đời, tất cả bia mộ đều đề họ Cao. Nội tổ của anh cũng đã từng di chúc như vậy với ba của anh. Chúng tôi đang tiếp tục tìm hiểu thêm về nhánh họ Cao này. Như vậy việc nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp, văn thơ của Cao Bá Quát từ trước đến nay là một điều không dễ dàng.


                   (nghĩa quân)


1. Năm Sinh Của Cao Bá Quát:


Trước đây, các nhà khảo cứu văn học không biết ông sinh năm nào. Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, tác giả Phạm Thế Ngũ, chú thích 8, trang 437 “Cứ theo tung tích và sự liên lạc với người đương thời, người ta đoán Cao Bá Quát sinh vào khoảng từ 1800 đến 1803. Nguyễn Siêu người bạn ông mến phục, sinh năm 1799, Phạm Văn Nghị, người vẫn coi ông là bậc đàn anh, sinh năm 1805” (1). Tủ Sách Đại Học Sư Phạm, Lịch Sử Văn Học Việt Nam, tập 3, tác giả Lê Trí Viễn mở đầu chương III, với dấu hỏi không rõ ông sinh năm nào “CAO BÁ QUÁT (? - 1855)” (2). Trong tập biên khảo “Lối Xưa Xe Ngựa” của Nguyễn Thị Chân Quỳnh không biết căn cứ vào tư liệu nào bà xác định Cao Bá Quát sinh năm 1808 : “Đầu thế kỷ 19, Cao Bá Quát (1808 – 54/55) khi đi sứ Tân-Gia-Ba có dịp mở rộng tầm mắt...” (3)









                               (vệ binh)


Ngày nay đa số những người viết tiểu sử của ông, tạm thời chấp nhận sự phát hiện của nhóm nghiên cứu Vũ Khiêu, Nguyễn Văn Tú, Nguyễn Trác, Hoàng Hữu Viên, Hoàng Tạo..., qua tập THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT; năm sinh của Cao Bá Quát là 1809. Trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu: [Cao Bá Quát tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên.] Ông sinh năm 1809 tại làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội).

Sử sách triều Nguyễn không ghi ngày sinh của ông. Khẳng định ông sinh năm 1809 là căn cứ vào bài “Thiên cư thuyết” của ông. Trong bài có chỗ viết: "Với cái tuổi ta mới hai kỷ mà núi sông thành quách cũ, đã thấy thay đổi đến ba lần”. Cuối bài ghi: “Tháng mạnh thu, năm Nhâm Thìn, Chu thần thị viết bài thuyết này”. Năm Nhâm Thìn tức là năm 1832 - nếu ông đủ hai kỷ tức 24 tuổi (tính theo âm lịch) thì tức là ông sinh năm Kỷ Tỵ, Gia Long thứ 8 (1809)] (4). Người viết lưu ý, để dễ nhớ, chỉ cần làm bài toán đơn giản: 1832 – 23 = 1809 (24 tuổi ta = 23 tuổi tây). (*)


                                (mã binh)


2. Năm mất Của Cao Bá Quát:


Cũng trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu (5): “Giữa năm 1853 (Tự Đức năm thứ 7), ông xin thôi dạy, lấy cớ về nuôi mẹ già. Năm ấy tại miền Bắc, vào tháng 6, tháng 7, châu chấu bay mù trời, lúa má bị chúng cắn sạch, nạn đói hoành hành, mọi người ta thán. Cao Bá Quát đã đứng lên tụ tập nhân dân bí mật một cuộc khởi nghĩa tại Hà Nội”. Vũ Khiêu không xác quyết năm qua đời của Cao Bá Quát.


                             (quan lại)


Tác giả Phạm Thế Ngũ (6), trong sách nêu trên, cho rằng Cao Bá Quát mất năm 1854: “Năm 1854, ông phải thiên ra làm Giáo thụ Quốc Oai (một phủ ở biên giới tỉnh Sơn Tây). Chán nản phẫn uất với triều đình, ông mới mưu phản, giao thiệp với đầu mục đảng kín là Nguyễn Kim Thanh, phù Lê Duy Cự làm minh chủ,và tháng 10 năm ấy, khởi nghĩa ở Mỹ Lương. Nghĩa quân bị quân triều phá tan. Cao Bá Quát bị bắt, đưa về nguyên quán chịu án xử chém, với hai con là Bá Phùng, Bá Thông”. Tác giả Nguyễn Thị Chân Quỳnh, trong tác phẩm đã nêu trên, lưỡng lự về năm qua đời của Cao Bá Quát, nên đã viết nước đôi 54/55 (7). Trong tập “Thơ Cao Bá Quát” (8), tác giả Kiều Văn cũng ghi năm mất của Cao Bá Quát là 1854.


                    (thái giám)


Sự thực, Cao Bá Quát mất vào tháng chạp năm giáp dần “Tháng 12, phó lãnh binh Sơn Tây Lê Thuận phát hết đảng giặc ở núi An Sơn; Cao Bá Quát thua rồi chết, quân Triều bắt sống được tướng giặc và đảng giặc đem về” (9). Căn cứ vào sử liệu của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn “Cao Bá Quát thua rồi chết” thì chứng tỏ ông đã đánh nhau với quân triều đình, thua trận và chết tại trận tiền, chứ không phải bị bắt rồi bị xử án chém. Sở dĩ có sự nhầm lẫn về năm dương lịch xảy ra là vì khi nói đến năm giáp dần, thì đổi qua dương lịch là năm 1854, năm ất mão là 1855. Các vị ấy quên rằng tháng chạp, năm giáp dần chuyển qua dương lịch như sau:

         - Ngày 01 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 18.01.1855.
         - Ngày 30 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 16.02.1855.

Như vậy nguyên tháng chạp, năm giáp dần rơi vào năm 1855 rồi. Cho nên, năm qua đời của Cao Bá Quát là năm 1855.


                             (một ông quan)


Nay các tài liệu lịch sử nói về Cao Bá Quát chưa phát hiện được nhiều. Hoàn cảnh của Cao Bá Quát cũng khá đặc biệt vì bị xếp vào loại nghịch thần, làm giặc nên thơ văn, sách vở nói về ông vào thời triều Nguyễn rất hạn chế. Nếu ai có điều kiện có thể tìm về nơi ông đã từng làm việc (viện Hàn Lâm), hoặc có thể tìm lại lý lịch của ông trong cuộc thi Hương vào thời nhà Nguyễn: “Mãi sau mới có định lệ kể từ khoa 1829 học trò ứng thi phải khai đủ tên họ, lý lịch ông cha ba đời trên mặt quyển. Lời khai phải được lý trưởng chứng nhận.” (10). Cao Bá Quát đậu Á nguyên (thứ nhì) tại trường thi Hà Nội vào năm 1831, khi quyển thi nộp về kinh bị bộ Lễ xếp xuống cuối bảng. Tại bô Lễ, còn tìm được dấu tích gì về quyển thi và lý lịch của ông?"


Trong khi chờ đợi những phát hiện mới về Cao Bá Quát, chúng ta có thể tạm chấp nhận năm sinh của ông là 1809 và năm qua đời là 1855.


Chú thích:

1. Phạm Thế Ngũ, Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, Cơ Sở XB ĐN, U.S.A., không đề năm, tr.437
2. Lịch sử Văn học Việt Nam, tập 3, NXB Giáo Dục, 1976, tr.297.
3. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, "Lối Xưa Xe Ngựa, NXB An Tiêm, Paris, 1995, tr.34.
4. Thơ văn Cao Bá Quát, NXB Văn Học, Hà Nội - 1984, tr. 9.
5. Sđd, tr.39.
6. Phạm Thế Ngũ, Sđd., tr.438
7. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Sđd, tr. 34
8. Thơ Cao Bá Quát, NXB Đồng Nai, 2000, tr.5.
9. Quốc Sử Quán Triều Nguyễn, Quốc Triều Chánh Biên Toát Yếu, Quyển 5; chủ biên Cao Xuân Dục, Thế kỷ 20 (1908), tr.155. Việt Học Thư Quán – Nhóm bạn Lê Bắc, Doãn Vượng, Công Đệ chuyển sang ấn bản điện tử năm 2001.
10. Nguyễn Thi Chân Quỳnh, Sđd, tr. 48.

* Tuổi ta: tính từ lúc thai nhi còn trong bụng mẹ, chờ ngày ra đời (9 tháng 10 ngày). Khi vừa ra đời, đứa bé được tính 1 tuổi.

Tuổi tây: tính từ lúc chào đời là 0 tuổi. (12 tháng sau mới tính 1 tuổi).
Nhưng hiện nay, tại các nước phương tây, ngành bảo hiểm nhân thọ (life insurance ), đa số các công ty tính tuổi trước sáu tháng, kể từ ngày sinh (khoảng 180 ngày). Có thể nói đông và tây đã gặp nhau 6 tháng tuổi.

Theo: anhvaem.vnweblogs.com/archives/4394/200803


Trần Công Nghị

Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp