• Pic Mgmt

    BÁCH VIỆT

    Bách Việt (chữ Hán: 百越/百粵; bính âm: bǎi yuè): là một thuật ngữ lỏng lẻo bao hàm các dân tộc Việt cổ, không bị Hán hóa hoặc bị Hán hóa một phần, đã từng sống ở vùng đất mà ngày nay thuộc lãnh thổ phía nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam, giữa thiên kỷ I TCN và thiên niên kỷ I CN. Đây cũng là từ cổ, chỉ vùng đất mà các dân tộc này đã sinh sống...

  • Pic Mgmt

    SỰ THỰC VỀ THỦY TỔ DÒNG HỌ BAN - PHAN

    Theo dòng thời sự… nhân sự kiện Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki Moon đến dâng hương ở nhà thờ họ Phan Huy ở Sài Sơn, thử bàn xem thủy tổ của họ Ban – Phan là người nước nào. Họ Phan ở Trung Quốc, Việt Nam hay Hàn Quốc đều công nhận thủy tổ của mình là Tất Cao Công, một trong những đại công thần của nhà Chu. Ví dụ tộc phả họ Ban – Phan của Hàn Quốc chép rằng bọn họ là hậu duệ của Quý Tôn Công...

  • Pic Mgmt

    KHÁNH THÀNH NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN VĂN HÓA CAO BÁ QUÁT

    Ngày 30 tháng 3 năm 2011, tại Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội sẽ làm lễ khánh thành NHÀ TƯỞNG NIỆM DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT. Dưới đây là một số hình ảnh vể khu nhà tưởng niệm danh nhân Cao Bá Quát đang trong giai đoạn xây dựng hoàn thiện cuối cùng. Ảnh do ông Cao Bá Nghiệp (TP.HCM) chụp ngày 12 tháng 3 năm 2011 khi về thăm quê nhà cùng nhà văn Xuân Cang (Hà Nội)...

  • Pic Mgmt

    LIÊN HOAN CA TRÙ TOÀN QUỐC 2014...

    Liên hoan Ca trù toàn quốc 2014 sẽ diễn ra từ ngày 26/8/2014 tại Hà Nội với sự tham gia của 26 đơn vị trực thuộc 11 tỉnh, thành phố. Liên hoan do Viện âm nhạc kết hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố có di sản ca trù tổ chức nhằm mục đích đánh giá kết quả bảo tồn nghệ thuật ca trù trong 5 năm (2010 – 2014) như đã cam kết với UNESCO...

  • Pic Mgmt

    DANH NHÂN TRƯƠNG HÁN SIÊU

    Trương Hán Siêu quê ở làng Phúc Am, huyện Yên Ninh, lộ Trường Yên (nay là phường Phúc Thành, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình). Trương Hán Siêu xuất thân là môn khách của Trần Quốc Tuấn, tính tình cương nghị, học vấn uyên thâm. Ông tham dự cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ hai và thứ ba. Năm 1308, ông được vua Trần Anh Tông bổ Hàn lâm học sĩ. Đời Trần Minh Tông giữ chức Hành khiển...

  • Pic Mgmt

    CAO CHI: NHÀ VẬT LÝ VỚI TÂM HỒN NGHỆ SĨ

    TT - Từ một nhà giáo trẻ trong chiến khu Bình Định thời kháng chiến chống Pháp, trở thành một trong những nhà vật lý thế hệ đầu tiên của đất nước, nhưng lúc nào Cao Chi cũng luôn là một nghệ sĩ bẩm sinh. Mới đấy mà hôm nay GS.TS Cao Chi đã 80 tuổi, với 60 năm cống hiến miệt mài. Cao Chi là một nhà vật lý, một nhà sư phạm, một nghệ sĩ...

  • Pic Mgmt

    ĐỪNG NÊN BỎ QUA "THẦN DƯỢC" MĂNG CỤT

    Có nguồn gốc từ Malaysia, ngày nay măng cụt đã là loại quả phổ biến toàn Đông Nam A và một số vùng châu Phi. Loại trái cây màu tím không chỉ có vị chua mát dễ chịu mà còn mang tới nhiều lợi ích bất ngờ cho sức khỏe...

  • Pic Mgmt

    PHONG TỤC VIỆT

    Các gia đình Việt Nam thường có bàn thờ tổ tiên, to hay nhỏ tùy hoàn cảnh từng nhà nhưng cần đặt ở nơi cao ráo, sạch sẽ, có bày bát hương, lọ hoa để cúng bái những ngày giỗ Tết. Những nhà có điều kiện rộng rãi thì thường bố trí bàn thờ tổ tiên ở nơi đẹp đẽ nhất. Trên bàn thờ đặt ba bát hương, hai lọ hoa, những tấm ảnh của những người thân đã mất, hai cái đĩa đẹp để bày đồ cúng, một chai rượu, bộ ấm chén v..v...

  • Pic Mgmt

    ĐÌNH CHU QUYẾN

    Đình Chu Quyến, còn gọi là đình Chàng, là một ngôi đình cổ, có niên đại thuộc cuối thế kỷ 17. Là ngôi đình tiêu biểu cho kiến trúc gỗ dân gian truyền thống của Việt Nam thời Lê trung hưng (Hậu Lê). Đình Chu Quyến là ngôi đình thuộc làng Châu Chàng (tên nôm là làng Chàng) xã Chu Minh huyện Ba Vì Hà Nội ngày nay...

  • Pic Mgmt

    CỔ LOA - TÒA THÀNH CỔ CÓ MỘT KHÔNG HAI

    (Chinhphu.vn) - Cổ Loa - tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ rất cần được tiếp tục bảo tồn, tôn tạo để nơi đây trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn...

  • Pic Mgmt

    KHU DI TÍCH LỊCH SỬ LAM KINH

    Cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc, nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, Thọ Xuân, Thanh Hóa. Đây là một di tích lịch sử quốc gia cấp từ năm 1962. Năm 2013, khu di tích này được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt...

  • Pic Mgmt

    BẢN SẮC VĂN HÓA & BẢO TỒN BẢN SẮC VĂN HÓA VIỆT NAM

    Nếu như người Đức chính xác, kỉ luật, người Hoa thực dụng khôn khéo, người Nhật đoàn kết trung thành, người Tây Ban Nha cuồng nhiệt nghệ sĩ thì người Việt Nam là gì nhỉ? Người Việt Nam cần cù chịu thương chịu khó hay người Việt khôn lanh, trễ hẹn, vô tổ chức? Tìm hiểu bản sắc văn hóa người Việt Nam đang ngày càng nhận được nhiều sự chú ý hơn. Cụ thể là hàng loạt các công trình, luận án lớn nhỏ lội ngược dòng tìm về bến nước cây đa, là bộ môn cơ sở văn hóa, chuyên ngành văn hóa học, Việt Nam học...

  • Pic Mgmt

    TẬP ĐẠI THÀNH VỀ THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT

    Tin vui đến với những người yêu văn học nước nhà: năm 2012 tập 2 trong bộ Cao Bá Quát toàn tập đã ra mắt. Như vậy gần như toàn bộ thơ văn chữ Hán và chữ Nôm Cao Bá Quát đã được phiên dịch và giới thiệu với độc giả. Với 3000 trang in, tập hợp 23 tác phẩm nôm (kể cả tồn nghi), hơn 1300 tác phẩm chữ Hán, bao gồm thơ, phú, truyện, ký, tự, thuyết, câu đối...

  • Pic Mgmt

    BÀI THUỐC CHỮA CHỨNG ĐAU NGƯỜI

    Theo quan niệm y học cổ truyền chứng đau người, nhức mỏi cơ thể là bởi huyết không thông, khí không hành. Bộ phận hay bị nhức mỏi là vai, cơ bắp, tứ chi, lưng, khớp xương... người già, phụ nữ sau sinh, người có cơ thể gầy yếu,… thường mắc. Ngoài ra, những người bị thấp tà tích sẵn trong người, khi thời tiết thay đổi thì gây mệt mỏi, đau nhức. Sau đây xin giới thiệu bài thuốc tùy thuộc vào thể trạng của người bệnh mà áp dụng cho phù hợp...

  • Pic Mgmt

    TRẦM TÍCH BÊN DÒNG ĐUỐNG: HUYỀN BÍ KHU LĂNG MỘ THỦY TỔ NƯỚC VIỆT

    Điểm bắt đầu là ngã ba Dâu thuộc xã Xuân Canh (Đông Anh, Hà Nội), điểm cuối thuộc ngã ba Mỹ Lộc thuộc xã Trung Kênh (Lương Tài, Bắc Ninh), chỉ với chiều dài 68 km, con sông Đuống...địa phận xã Đại Đồng Thành (Thuận Thành, Bắc Ninh) sẽ nhìn thấy một khu rừng cổ thụ tươi tốt, um tùm soi mình cạnh dòng Thiên Đức. Đó chính là khu lăng mộ thờ vị vua đầu tiên của nước Việt-Nam Bang Thủy tổ Kinh Dương Vương...

Chi tiết

THỬ TÌM HIỂU NĂM SINH, NĂM MẤT CỦA CAO BÁ QUÁT

Đăng lúc: 2014-03-27 21:54:43 - Đã xem: 5589

Sau vụ khởi nghĩa ở Mỹ Lương vào năm 1854, Cao Bá Quát đối với triều Nguyễn là một nghịch thần. Cả dòng họ ông bị quan lại săn đuổi, truy lùng để tiêu diệt. Văn thơ ông bị thiêu hủy và cấm tàng trữ. Những người trong dòng họ muốn sống còn, phải đổi tên, cải họ và đổi vùng sinh hoạt. Phải chờ một thời gian khá lâu, hoặc một cơ hội thuận tiện, có khi đến lúc qua đời mới trở về họ Cao.

 
                                           (nghĩa quân)


Gần đây, người viết có bắt liên lạc với một người ở Long An, nhận mình là dòng họ, cháu chắt của Cao Bá Quát. Anh này cho biết hiện nay anh đang mang họ Trần. Ba anh dặn dò khi qua đời, tất cả bia mộ đều đề họ Cao. Nội tổ của anh cũng đã từng di chúc như vậy với ba của anh. Chúng tôi đang tiếp tục tìm hiểu thêm về nhánh họ Cao này. Như vậy việc nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp, văn thơ của Cao Bá Quát từ trước đến nay là một điều không dễ dàng.


                   (nghĩa quân)


1. Năm Sinh Của Cao Bá Quát:


Trước đây, các nhà khảo cứu văn học không biết ông sinh năm nào. Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, tác giả Phạm Thế Ngũ, chú thích 8, trang 437 “Cứ theo tung tích và sự liên lạc với người đương thời, người ta đoán Cao Bá Quát sinh vào khoảng từ 1800 đến 1803. Nguyễn Siêu người bạn ông mến phục, sinh năm 1799, Phạm Văn Nghị, người vẫn coi ông là bậc đàn anh, sinh năm 1805” (1). Tủ Sách Đại Học Sư Phạm, Lịch Sử Văn Học Việt Nam, tập 3, tác giả Lê Trí Viễn mở đầu chương III, với dấu hỏi không rõ ông sinh năm nào “CAO BÁ QUÁT (? - 1855)” (2). Trong tập biên khảo “Lối Xưa Xe Ngựa” của Nguyễn Thị Chân Quỳnh không biết căn cứ vào tư liệu nào bà xác định Cao Bá Quát sinh năm 1808 : “Đầu thế kỷ 19, Cao Bá Quát (1808 – 54/55) khi đi sứ Tân-Gia-Ba có dịp mở rộng tầm mắt...” (3)









                               (vệ binh)


Ngày nay đa số những người viết tiểu sử của ông, tạm thời chấp nhận sự phát hiện của nhóm nghiên cứu Vũ Khiêu, Nguyễn Văn Tú, Nguyễn Trác, Hoàng Hữu Viên, Hoàng Tạo..., qua tập THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT; năm sinh của Cao Bá Quát là 1809. Trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu: [Cao Bá Quát tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên.] Ông sinh năm 1809 tại làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội).

Sử sách triều Nguyễn không ghi ngày sinh của ông. Khẳng định ông sinh năm 1809 là căn cứ vào bài “Thiên cư thuyết” của ông. Trong bài có chỗ viết: "Với cái tuổi ta mới hai kỷ mà núi sông thành quách cũ, đã thấy thay đổi đến ba lần”. Cuối bài ghi: “Tháng mạnh thu, năm Nhâm Thìn, Chu thần thị viết bài thuyết này”. Năm Nhâm Thìn tức là năm 1832 - nếu ông đủ hai kỷ tức 24 tuổi (tính theo âm lịch) thì tức là ông sinh năm Kỷ Tỵ, Gia Long thứ 8 (1809)] (4). Người viết lưu ý, để dễ nhớ, chỉ cần làm bài toán đơn giản: 1832 – 23 = 1809 (24 tuổi ta = 23 tuổi tây). (*)


                                (mã binh)


2. Năm mất Của Cao Bá Quát:


Cũng trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu (5): “Giữa năm 1853 (Tự Đức năm thứ 7), ông xin thôi dạy, lấy cớ về nuôi mẹ già. Năm ấy tại miền Bắc, vào tháng 6, tháng 7, châu chấu bay mù trời, lúa má bị chúng cắn sạch, nạn đói hoành hành, mọi người ta thán. Cao Bá Quát đã đứng lên tụ tập nhân dân bí mật một cuộc khởi nghĩa tại Hà Nội”. Vũ Khiêu không xác quyết năm qua đời của Cao Bá Quát.


                             (quan lại)


Tác giả Phạm Thế Ngũ (6), trong sách nêu trên, cho rằng Cao Bá Quát mất năm 1854: “Năm 1854, ông phải thiên ra làm Giáo thụ Quốc Oai (một phủ ở biên giới tỉnh Sơn Tây). Chán nản phẫn uất với triều đình, ông mới mưu phản, giao thiệp với đầu mục đảng kín là Nguyễn Kim Thanh, phù Lê Duy Cự làm minh chủ,và tháng 10 năm ấy, khởi nghĩa ở Mỹ Lương. Nghĩa quân bị quân triều phá tan. Cao Bá Quát bị bắt, đưa về nguyên quán chịu án xử chém, với hai con là Bá Phùng, Bá Thông”. Tác giả Nguyễn Thị Chân Quỳnh, trong tác phẩm đã nêu trên, lưỡng lự về năm qua đời của Cao Bá Quát, nên đã viết nước đôi 54/55 (7). Trong tập “Thơ Cao Bá Quát” (8), tác giả Kiều Văn cũng ghi năm mất của Cao Bá Quát là 1854.


                    (thái giám)


Sự thực, Cao Bá Quát mất vào tháng chạp năm giáp dần “Tháng 12, phó lãnh binh Sơn Tây Lê Thuận phát hết đảng giặc ở núi An Sơn; Cao Bá Quát thua rồi chết, quân Triều bắt sống được tướng giặc và đảng giặc đem về” (9). Căn cứ vào sử liệu của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn “Cao Bá Quát thua rồi chết” thì chứng tỏ ông đã đánh nhau với quân triều đình, thua trận và chết tại trận tiền, chứ không phải bị bắt rồi bị xử án chém. Sở dĩ có sự nhầm lẫn về năm dương lịch xảy ra là vì khi nói đến năm giáp dần, thì đổi qua dương lịch là năm 1854, năm ất mão là 1855. Các vị ấy quên rằng tháng chạp, năm giáp dần chuyển qua dương lịch như sau:

         - Ngày 01 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 18.01.1855.
         - Ngày 30 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 16.02.1855.

Như vậy nguyên tháng chạp, năm giáp dần rơi vào năm 1855 rồi. Cho nên, năm qua đời của Cao Bá Quát là năm 1855.


                             (một ông quan)


Nay các tài liệu lịch sử nói về Cao Bá Quát chưa phát hiện được nhiều. Hoàn cảnh của Cao Bá Quát cũng khá đặc biệt vì bị xếp vào loại nghịch thần, làm giặc nên thơ văn, sách vở nói về ông vào thời triều Nguyễn rất hạn chế. Nếu ai có điều kiện có thể tìm về nơi ông đã từng làm việc (viện Hàn Lâm), hoặc có thể tìm lại lý lịch của ông trong cuộc thi Hương vào thời nhà Nguyễn: “Mãi sau mới có định lệ kể từ khoa 1829 học trò ứng thi phải khai đủ tên họ, lý lịch ông cha ba đời trên mặt quyển. Lời khai phải được lý trưởng chứng nhận.” (10). Cao Bá Quát đậu Á nguyên (thứ nhì) tại trường thi Hà Nội vào năm 1831, khi quyển thi nộp về kinh bị bộ Lễ xếp xuống cuối bảng. Tại bô Lễ, còn tìm được dấu tích gì về quyển thi và lý lịch của ông?"


Trong khi chờ đợi những phát hiện mới về Cao Bá Quát, chúng ta có thể tạm chấp nhận năm sinh của ông là 1809 và năm qua đời là 1855.


Chú thích:

1. Phạm Thế Ngũ, Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, Cơ Sở XB ĐN, U.S.A., không đề năm, tr.437
2. Lịch sử Văn học Việt Nam, tập 3, NXB Giáo Dục, 1976, tr.297.
3. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, "Lối Xưa Xe Ngựa, NXB An Tiêm, Paris, 1995, tr.34.
4. Thơ văn Cao Bá Quát, NXB Văn Học, Hà Nội - 1984, tr. 9.
5. Sđd, tr.39.
6. Phạm Thế Ngũ, Sđd., tr.438
7. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Sđd, tr. 34
8. Thơ Cao Bá Quát, NXB Đồng Nai, 2000, tr.5.
9. Quốc Sử Quán Triều Nguyễn, Quốc Triều Chánh Biên Toát Yếu, Quyển 5; chủ biên Cao Xuân Dục, Thế kỷ 20 (1908), tr.155. Việt Học Thư Quán – Nhóm bạn Lê Bắc, Doãn Vượng, Công Đệ chuyển sang ấn bản điện tử năm 2001.
10. Nguyễn Thi Chân Quỳnh, Sđd, tr. 48.

* Tuổi ta: tính từ lúc thai nhi còn trong bụng mẹ, chờ ngày ra đời (9 tháng 10 ngày). Khi vừa ra đời, đứa bé được tính 1 tuổi.

Tuổi tây: tính từ lúc chào đời là 0 tuổi. (12 tháng sau mới tính 1 tuổi).
Nhưng hiện nay, tại các nước phương tây, ngành bảo hiểm nhân thọ (life insurance ), đa số các công ty tính tuổi trước sáu tháng, kể từ ngày sinh (khoảng 180 ngày). Có thể nói đông và tây đã gặp nhau 6 tháng tuổi.

Theo: anhvaem.vnweblogs.com/archives/4394/200803


Trần Công Nghị

Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp