• Pic Mgmt

    NGHÈ NGUYỆT VIÊN & NHỮNG LINH VẬT CHĂM PA HIỆN HỮU

    ...Làng cổ Nguyệt Viên nằm bên dòng sông Mã đổ ra biển lớn, thuộc xã Hoằng Quang, Hoằng Hóa, nay là TP Thanh Hóa. Địa thế nơi đây có núi Phong Châu làm án, dòng sông Mã uốn quanh, non sông hun đúc khí thiêng. Địa linh sinh nhân kiệt, đất này đã sinh ra nhiều nhân tài hào kiệt, đặc biệt là danh nhân khoa bảng...

  • Pic Mgmt

    SỐ PHẬN THĂNG TRẦM CỦA NƯỚC VIỆT (TRUNG QUỐC)

    Nhà nước 越 Việt vụt hiện thành một quầng sáng trong huyền sử Trung Hoa, vào cuối thời Xuân Thu – Chiến Quốc, dưới triều đại của vị chủ tể truyền thuyết 勾踐 Câu Tiễn, mà cuộc vật lộn của ông với nhà 吳 Ngô thù địch, đã trở thành biểu tượng cho đức kiên ngoan và lòng quả cảm vô bờ bến, khiến cho một con người có thể lẫy lừng, trở lại vũ đài, sau khi đã hoàn toàn bị quật ngã...

  • Pic Mgmt

    PHỤC HIỆN MỘT ĐIỆU MÚA CỔ GẦN 700 NĂM TUỔI

    TƯƠNG TRUYỀN ĐIỆU MÚA NÀY CÓ TỪ ĐỜI TRẦN NHƯNG TRONG CHÍNH SỬ THÌ CHƯA THẤY CÓ SÁCH NÀO GHI CHÉP LẠI CỤ THỂ...

  • Pic Mgmt

    HỌ CAO VIỆT NAM XƯA & NAY

    Trong khả năng của mình, tôi chưa thể sưu tầm được đầy đủ tư liệu của các chi họ Cao khác. Bản danh sách dưới đây chỉ là những cố gắng bước đầu của cá nhân tôi, chắc chắn còn nhiều thiếu sót, vì vậy kính mong bà con cô bác nội ngoại họ Cao trong & ngoài nước; Ban liên lạc các chi họ Cao cùng các nhà sử học, các nhà nghiên cứu hãy chung tay góp sức, sưu tầm, nghiên cứu bổ sung vào bảng danh sách này ngày càng đầy đủ hơn. Xin chân thành cám ơn quý vị! Đây là bản chỉnh sửa lần thứ 6, ngày 07 tháng 9 năm 2015...

  • Pic Mgmt

    CƠ CẤU DI TRUYỀN BÁCH VIỆT

    Các tài liệu nhân loại học phân tử mới nhất cho thấy ADN mang nhiễm sắc thể Y có thể giúp tiến hành phân tích tỉ mỉ hơn về hệ thống tộc người. Các kết quả phân tích di truyền ở tập đoàn Bách Việt cho thấy sự khác biệt rất lớn so với các tập đoàn dân tộc khác ở Trung Quốc, ngược lại rất gần gũi với tập đoàn Nam Đảo (chủng Mã-Lai), đặc biệt là nhóm các dân tộc bản địa tại đảo Đài Loan...

  • Pic Mgmt

    HÙNG VƯƠNG TỔ MIẾU - NGÔI MIẾU CỔ ĐỘC ĐÁO & DUY NHẤT

    Trong sách của Bộ Lễ Nhà Lê do người thôn Lương Yên sao lại, vào năm Cảnh Hưng thứ 24 Triều Lê (1763) có tên là “Nam Việt thần kỳ hội lục” chép về 2.824 vị thần được thờ trong cả nước. Trong đó có 73 xã, thôn thờ Hùng Vương và tướng của Hùng Vương, nhưng chỉ có đình thôn Việt Trì thờ Thánh Tổ Hùng Vương và làng An Thái tổng Phượng Lâu huyện Phù Khang, phủ Tam Đới, trấn Sơn Tây là có Hùng Vương Tổ Miếu...

  • Pic Mgmt

    VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO ?

    Thượng tọa Thích Viên Như là sư trụ trì chùa Linh Sơn, Đà Lạt. Tình cờ tôi đọc được bài viết của Thầy nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long với tiêu đề VẬN NƯỚC RỒI SẼ RA SAO? Nhận thấy nội dung bài viết này của Thầy Viên Như có ý nghĩa nhân văn rất cụ thể. Tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết này để quý vị & bạn đọc gần xa tham khảo, nếu có duyên. Mọi ý kiến phản hồi, xin liên lạc trực tiếp với Thầy theo số điện thoại: 0919 389 379

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIÊN HƠN 700 DI VẬT KHẢO CỔ Ở TRUNG QUỐC

    Những ngôi mộ cổ này đã được phát hiện vào tháng 3/2011 sau khi những kẻ đào trộm mộ cổ đã để lại dấu vết. Những hiện vật tìm thấy có niên đại cách ngày nay khá xa, từ thời nhà Thương (triều đại phong kiến Trung Quốc giai đoạn từ 1766 – 1122 TCN) và triều đại nhà Chu (thời kỳ 1122 - 221). Người phụ trách bảo tàng Xiaoshan ở Hàng Châu, ông Shi Jianong cho hay, những hiện vật được tìm thấy từ 45 ngôi mộ cổ làm bằng đồ gốm, đồ sứ...

  • Pic Mgmt

    NGHIÊN CỨU, SƯU TẦM SỐ HÓA TÀI LIỆU HÁN-NÔM

    ...Đình Thủ Lễ thuộc làng Thủ Lễ huyện Quảng Điền là một ngôi đình với trên 200 năm tồn tại, mang phong cách kiến trúc, kiểu dáng, mỹ thuật triều Nguyễn. Đình Thủ Lễ là nơi lưu giữ nhiều sắc phong và các văn bản tư liệu Hán - Nôm của vua Nguyễn thể hiện rất rõ qua 57 sắc phong các đời Vua nhà Nguyễn từ Minh Mạng cho đến Khải Định,...

  • Pic Mgmt

    TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU & THỰC HÀNH GIA PHẢ ĐẾN THĂM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

    Sáng thứ tư, ngày 10 tháng 4 năm 2013, ông Võ Ngọc An-Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu & Thực hành Gia phả (TTNC & THGP) và ông Cao Bá Nghiệp-Nhà nghiên cứu Cao tộc đã đến thăm và làm việc tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, thành phố Hồ Chí Minh...

  • Pic Mgmt

    CHÙA TRẤN QUỐC

    Chùa Trấn Quốc nằm trên một hòn đảo phía Nam của Hồ Tây, là một trong những danh thắng bậc nhất ở kinh thành Thăng Long đời nhà Lê, nay thuộc quận Ba Đình (Hà Nội). Đánh giá cao những giá trị lịch sử, tôn giáo cũng như cảnh quan của ngôi chùa, trước kia, Viện Viễn Đông Bác Cổ đã từng xếp chùa Trấn Quốc là công trình lịch sử thứ 10 trong Toàn xứ Đông Dương...

  • Pic Mgmt

    CỘI NGUỒN VĂN LANG VÀ LỊCH SỬ NHẬT BẢN

    ...Trong cuốn sách đầu tiên của tôi: "Thời Hùng Vương qua truyền thuyết và huyền thoại", tôi đã đặt giả thuyết cho rằng: Cội nguồn lịch sử của người Nhật là một bộ phận của tộc người trên đất Văn Lang xưa đã di cư sang đảo Phù Tang. Một trong những cơ sở của giả thuyết này là sự hiện diện của bài tổ tôm trong nền văn hóa Việt...

  • Pic Mgmt

    BÀI PHÁT BIỂU CỦA GS VŨ KHIÊU...

    Đại hội chúng ta mang một ý nghĩa rất lớn. Có thể nói đây là Đại hội đại đoàn kết và đông đảo nhất của dòng họ chúng ta từ 12 thế kỉ. Ba ngàn đại biểu không chỉ tới đây với sự hào hứng của mình mà còn mang theo nhiệt tình của gần 8 triệu bà con trong toàn quốc. Nhiệt tình ấy thể hiện lòng biết ơn và ngưỡng mộ công đức của Thủy tổ chúng ta đồng thời cũng nói lên nguyện vọng sâu xa được học tập và noi theo những phẩm chất tốt đẹp của Thủy tổ và các thế hệ tiên tổ của chúng ta qua chiều dài lịch sử...

  • Pic Mgmt

    KHẲNG ĐỊNH NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC TỪ THÔNG ĐIỆP VĂN HÓA CỔ

    Ngày 14/7, buổi tọa đàm về triết gia Kim Định, nhà nghiên cứu cổ sử văn hóa Việt Nam, một gương mặt văn hóa lớn của đất nước, đã diễn ra tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội, nhân 15 năm ngày mất của ông. Gần 30 nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử đã có tham luận: GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, TS Trần Ngọc Linh, nhà nghiên cứu Hà Văn Thùy, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, GS sử học Trương Thâu..vv…

  • Pic Mgmt

    GIA PHẢ LÀ GÌ, CÁCH VIẾT GIA PHẢ...

    Gia phả hay gia phổ là bản ghi chép tên họ, tuổi tác, ngày giỗ, vai trò và công đức của cha mẹ, ông bà, tiên tổ và mộ phần của một gia đình lớn hay một dòng họ. Gia phả có thể gọi là Tông Chi Phả là chi tộc nhỏ trong một Dòng tộc của một Gia phả lớn có thể gọi là Tộc phả...

Chi tiết

THỬ TÌM HIỂU NĂM SINH, NĂM MẤT CỦA CAO BÁ QUÁT

Đăng lúc: 2014-03-27 21:54:43 - Đã xem: 5292

Sau vụ khởi nghĩa ở Mỹ Lương vào năm 1854, Cao Bá Quát đối với triều Nguyễn là một nghịch thần. Cả dòng họ ông bị quan lại săn đuổi, truy lùng để tiêu diệt. Văn thơ ông bị thiêu hủy và cấm tàng trữ. Những người trong dòng họ muốn sống còn, phải đổi tên, cải họ và đổi vùng sinh hoạt. Phải chờ một thời gian khá lâu, hoặc một cơ hội thuận tiện, có khi đến lúc qua đời mới trở về họ Cao.

 
                                           (nghĩa quân)


Gần đây, người viết có bắt liên lạc với một người ở Long An, nhận mình là dòng họ, cháu chắt của Cao Bá Quát. Anh này cho biết hiện nay anh đang mang họ Trần. Ba anh dặn dò khi qua đời, tất cả bia mộ đều đề họ Cao. Nội tổ của anh cũng đã từng di chúc như vậy với ba của anh. Chúng tôi đang tiếp tục tìm hiểu thêm về nhánh họ Cao này. Như vậy việc nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp, văn thơ của Cao Bá Quát từ trước đến nay là một điều không dễ dàng.


                   (nghĩa quân)


1. Năm Sinh Của Cao Bá Quát:


Trước đây, các nhà khảo cứu văn học không biết ông sinh năm nào. Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, tác giả Phạm Thế Ngũ, chú thích 8, trang 437 “Cứ theo tung tích và sự liên lạc với người đương thời, người ta đoán Cao Bá Quát sinh vào khoảng từ 1800 đến 1803. Nguyễn Siêu người bạn ông mến phục, sinh năm 1799, Phạm Văn Nghị, người vẫn coi ông là bậc đàn anh, sinh năm 1805” (1). Tủ Sách Đại Học Sư Phạm, Lịch Sử Văn Học Việt Nam, tập 3, tác giả Lê Trí Viễn mở đầu chương III, với dấu hỏi không rõ ông sinh năm nào “CAO BÁ QUÁT (? - 1855)” (2). Trong tập biên khảo “Lối Xưa Xe Ngựa” của Nguyễn Thị Chân Quỳnh không biết căn cứ vào tư liệu nào bà xác định Cao Bá Quát sinh năm 1808 : “Đầu thế kỷ 19, Cao Bá Quát (1808 – 54/55) khi đi sứ Tân-Gia-Ba có dịp mở rộng tầm mắt...” (3)









                               (vệ binh)


Ngày nay đa số những người viết tiểu sử của ông, tạm thời chấp nhận sự phát hiện của nhóm nghiên cứu Vũ Khiêu, Nguyễn Văn Tú, Nguyễn Trác, Hoàng Hữu Viên, Hoàng Tạo..., qua tập THƠ VĂN CAO BÁ QUÁT; năm sinh của Cao Bá Quát là 1809. Trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu: [Cao Bá Quát tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên.] Ông sinh năm 1809 tại làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay là xã Quyết Chiến, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội).

Sử sách triều Nguyễn không ghi ngày sinh của ông. Khẳng định ông sinh năm 1809 là căn cứ vào bài “Thiên cư thuyết” của ông. Trong bài có chỗ viết: "Với cái tuổi ta mới hai kỷ mà núi sông thành quách cũ, đã thấy thay đổi đến ba lần”. Cuối bài ghi: “Tháng mạnh thu, năm Nhâm Thìn, Chu thần thị viết bài thuyết này”. Năm Nhâm Thìn tức là năm 1832 - nếu ông đủ hai kỷ tức 24 tuổi (tính theo âm lịch) thì tức là ông sinh năm Kỷ Tỵ, Gia Long thứ 8 (1809)] (4). Người viết lưu ý, để dễ nhớ, chỉ cần làm bài toán đơn giản: 1832 – 23 = 1809 (24 tuổi ta = 23 tuổi tây). (*)


                                (mã binh)


2. Năm mất Của Cao Bá Quát:


Cũng trong phần “Lời giới thiệu” của Vũ Khiêu (5): “Giữa năm 1853 (Tự Đức năm thứ 7), ông xin thôi dạy, lấy cớ về nuôi mẹ già. Năm ấy tại miền Bắc, vào tháng 6, tháng 7, châu chấu bay mù trời, lúa má bị chúng cắn sạch, nạn đói hoành hành, mọi người ta thán. Cao Bá Quát đã đứng lên tụ tập nhân dân bí mật một cuộc khởi nghĩa tại Hà Nội”. Vũ Khiêu không xác quyết năm qua đời của Cao Bá Quát.


                             (quan lại)


Tác giả Phạm Thế Ngũ (6), trong sách nêu trên, cho rằng Cao Bá Quát mất năm 1854: “Năm 1854, ông phải thiên ra làm Giáo thụ Quốc Oai (một phủ ở biên giới tỉnh Sơn Tây). Chán nản phẫn uất với triều đình, ông mới mưu phản, giao thiệp với đầu mục đảng kín là Nguyễn Kim Thanh, phù Lê Duy Cự làm minh chủ,và tháng 10 năm ấy, khởi nghĩa ở Mỹ Lương. Nghĩa quân bị quân triều phá tan. Cao Bá Quát bị bắt, đưa về nguyên quán chịu án xử chém, với hai con là Bá Phùng, Bá Thông”. Tác giả Nguyễn Thị Chân Quỳnh, trong tác phẩm đã nêu trên, lưỡng lự về năm qua đời của Cao Bá Quát, nên đã viết nước đôi 54/55 (7). Trong tập “Thơ Cao Bá Quát” (8), tác giả Kiều Văn cũng ghi năm mất của Cao Bá Quát là 1854.


                    (thái giám)


Sự thực, Cao Bá Quát mất vào tháng chạp năm giáp dần “Tháng 12, phó lãnh binh Sơn Tây Lê Thuận phát hết đảng giặc ở núi An Sơn; Cao Bá Quát thua rồi chết, quân Triều bắt sống được tướng giặc và đảng giặc đem về” (9). Căn cứ vào sử liệu của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn “Cao Bá Quát thua rồi chết” thì chứng tỏ ông đã đánh nhau với quân triều đình, thua trận và chết tại trận tiền, chứ không phải bị bắt rồi bị xử án chém. Sở dĩ có sự nhầm lẫn về năm dương lịch xảy ra là vì khi nói đến năm giáp dần, thì đổi qua dương lịch là năm 1854, năm ất mão là 1855. Các vị ấy quên rằng tháng chạp, năm giáp dần chuyển qua dương lịch như sau:

         - Ngày 01 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 18.01.1855.
         - Ngày 30 tháng chạp, năm giáp dần nhằm ngày 16.02.1855.

Như vậy nguyên tháng chạp, năm giáp dần rơi vào năm 1855 rồi. Cho nên, năm qua đời của Cao Bá Quát là năm 1855.


                             (một ông quan)


Nay các tài liệu lịch sử nói về Cao Bá Quát chưa phát hiện được nhiều. Hoàn cảnh của Cao Bá Quát cũng khá đặc biệt vì bị xếp vào loại nghịch thần, làm giặc nên thơ văn, sách vở nói về ông vào thời triều Nguyễn rất hạn chế. Nếu ai có điều kiện có thể tìm về nơi ông đã từng làm việc (viện Hàn Lâm), hoặc có thể tìm lại lý lịch của ông trong cuộc thi Hương vào thời nhà Nguyễn: “Mãi sau mới có định lệ kể từ khoa 1829 học trò ứng thi phải khai đủ tên họ, lý lịch ông cha ba đời trên mặt quyển. Lời khai phải được lý trưởng chứng nhận.” (10). Cao Bá Quát đậu Á nguyên (thứ nhì) tại trường thi Hà Nội vào năm 1831, khi quyển thi nộp về kinh bị bộ Lễ xếp xuống cuối bảng. Tại bô Lễ, còn tìm được dấu tích gì về quyển thi và lý lịch của ông?"


Trong khi chờ đợi những phát hiện mới về Cao Bá Quát, chúng ta có thể tạm chấp nhận năm sinh của ông là 1809 và năm qua đời là 1855.


Chú thích:

1. Phạm Thế Ngũ, Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên, Cơ Sở XB ĐN, U.S.A., không đề năm, tr.437
2. Lịch sử Văn học Việt Nam, tập 3, NXB Giáo Dục, 1976, tr.297.
3. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, "Lối Xưa Xe Ngựa, NXB An Tiêm, Paris, 1995, tr.34.
4. Thơ văn Cao Bá Quát, NXB Văn Học, Hà Nội - 1984, tr. 9.
5. Sđd, tr.39.
6. Phạm Thế Ngũ, Sđd., tr.438
7. Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Sđd, tr. 34
8. Thơ Cao Bá Quát, NXB Đồng Nai, 2000, tr.5.
9. Quốc Sử Quán Triều Nguyễn, Quốc Triều Chánh Biên Toát Yếu, Quyển 5; chủ biên Cao Xuân Dục, Thế kỷ 20 (1908), tr.155. Việt Học Thư Quán – Nhóm bạn Lê Bắc, Doãn Vượng, Công Đệ chuyển sang ấn bản điện tử năm 2001.
10. Nguyễn Thi Chân Quỳnh, Sđd, tr. 48.

* Tuổi ta: tính từ lúc thai nhi còn trong bụng mẹ, chờ ngày ra đời (9 tháng 10 ngày). Khi vừa ra đời, đứa bé được tính 1 tuổi.

Tuổi tây: tính từ lúc chào đời là 0 tuổi. (12 tháng sau mới tính 1 tuổi).
Nhưng hiện nay, tại các nước phương tây, ngành bảo hiểm nhân thọ (life insurance ), đa số các công ty tính tuổi trước sáu tháng, kể từ ngày sinh (khoảng 180 ngày). Có thể nói đông và tây đã gặp nhau 6 tháng tuổi.

Theo: anhvaem.vnweblogs.com/archives/4394/200803


Trần Công Nghị

Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp