• Pic Mgmt

    TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CAO BÁ QUÁT SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945

    Là nhân vật lịch sử và là một tác gia văn học lớn, từ trước Cách mạng tháng Tám, Cao Bá Quát đã được nhiều người quan tâm, nghiên cứu, giới thiệu. Vấn đề này chúng tôi đã có dịp bàn đến...

  • Pic Mgmt

    KHẲNG ĐỊNH NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC TỪ THÔNG ĐIỆP VĂN HÓA CỔ

    Ngày 14/7, buổi tọa đàm về triết gia Kim Định, nhà nghiên cứu cổ sử văn hóa Việt Nam, một gương mặt văn hóa lớn của đất nước, đã diễn ra tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội, nhân 15 năm ngày mất của ông. Gần 30 nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử đã có tham luận: GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, TS Trần Ngọc Linh, nhà nghiên cứu Hà Văn Thùy, nhà nghiên cứu Nguyễn Vũ Tuấn Anh, GS sử học Trương Thâu..vv…

  • Pic Mgmt

    KỶ NIỆM VỀ CHA

    ...Hồi trẻ, cha tôi học ở trường Bưởi, Hà Nội - niên khóa 1927-1931. Ngay từ thời còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã nổi tiếng là “thần đồng” thơ, có biệt tài “ứng khẩu thành thơ” và là người rất “hùng biện” nên mới được thầy & bạn đặt cho cái biệt hiệu là Thao Thao – với nghĩa là “thao thao bất tuyệt”!. Ông vốn là hậu duệ đời thứ tư của Thánh Quát mà!...

  • Pic Mgmt

    AI ĐÃ KHÁM PHÁ RA CHÂU MỸ?

    Chú thích của CBN: Tôi tình cờ đọc được bài này trên mạng. Tôi hoài nghi vì nội dung bài viết, nên đăng lại toàn văn bài viết này để các nhà sử học, các nhà nghiên cứu cổ sử cùng tham khảo & tìm hiểu xem sư thật là ai đã có công phát hiện ra Châu Mỹ? Zeng là người Bách Việt hay người nhà Minh (Trung Hoa)?...

  • Pic Mgmt

    PHONG CHÚA, RƯỚC VUA: LỄ HỘI ĐỘC ĐÁO ĐẤT HÀ THÀNH

    Tích xưa kể rằng sau nhiều lần xây thành Cổ Loa không xong, cứ ngày xây đêm lại đổ, vua Thục Phán An Dương Vương được thần Huyền Thiên Trấn Vũ giúp diệt trừ yêu tinh, từ đó thành xây lên mới vững chãi. Để tạc ghi công đức của thần, nhà vua cho xây dựng đền Sái, thờ thần Trấn Vũ và hàng năm cứ vào mùa xuân nhà vua lại đích thân xa giá về bái yết tại đền...

  • Pic Mgmt

    KÍNH BÁO

    Ban liên lạc họ Cao Việt Nam xin trân trọng kính báo về việc phát sóng chương trình ngày kỷ niệm thánh tổ Cao Lỗ Vương như sau:...

  • Pic Mgmt

    TÌM HIỂU VỀ HỌ LÊ (VIỆT NAM)

    Dòng họ Lê ở Việt Nam có nguồn gốc từ đất Thanh Hoá, Ninh Bình. Đây là một dòng tộc lớn, hai lần lập ra triều đại vương quyền ở Việt Nam. Triều Lê và Hậu Lê đã làm vua 399 năm và đã có nhiều công lớn trong công cuộc bảo vệ, xây dựng đất nước: Hoàng đế Lê Hoàn lãnh đạo quân dân chống quân Tống xâm lược; anh hùng Lê Lợi tổ chức nghĩa quân đánh đuổi quân Minh; vua Lê Thánh Tông bình Chiêm trừ hậu hoạn và phát triển đất nước trên nhiều mặt: sản xuất, văn hoá, chính trị...

  • Pic Mgmt

    MỘC BẢN CHÙA VĨNH NGHIÊM TRỞ THÀNH KÝ ỨC DI SẢN THẾ GIỚI

    Ông Nguyễn Thế Chính, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Bắc Giang cho biết, hồ sơ mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm được công nhận tại kỳ họp thứ 5, Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bangkok (Thái Lan) từ ngày 14 đến 16-5. Đại diện UNESCO đã trao bằng chứng nhận mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm là di sản ký ức thế giới cho ông Phạm Cao Phong, Tổng Thư ký Ủy ban UNESCO Việt Nam...

  • Pic Mgmt

    LỄ HỘI KỶ NIỆM 2290 NĂM, NGÀY MẤT CỦA THÁNH TỔ CAO LỖ VƯƠNG

    ...Tôi xin trân trọng báo tin này đến toàn thể bà con cô bác nội ngoại các chi họ CAO phía Nam, cùng quý vị và bạn bè gần xa được biết. Nếu quý vị nào muốn tham dự Lễ Hội kỷ niệm đặc biệt này, xin vui lòng liên hệ với ông Cao Bá Nghiệp ở TPHCM, theo số Mobile: 0918 028 053 / 0933 392 604 để biết thêm chi tiết và nhận giấy mời, nếu có thể.

  • Pic Mgmt

    VIỆT TỘC CÓ CHỮ VIẾT KHÔNG?

    Con người phát triển trước tiên là tiếng nói, để thông hiểu nhau trong đời sống hằng ngày, trao đổi với nhau tư tưởng, để xây dựng xã hội tiến bộ và một nền văn minh tốt đẹp cho ngày mai. Khi loài người đã tiến đến một trình độ khá cao, con người phát minh ra chữ viết, để ghi lại tư tưởng và quan niệm cho con cháu hậu thế...

  • Pic Mgmt

    TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG LÀ DI SẢN VĂN HÓA THẾ GIỚI

    Tối 13/4 (tức 4/3 năm Quý Tỵ), tại Trung tâm Lễ hội Khu Di tích Lịch sử đặc biệt quốc gia Đền Hùng, UBND tỉnh Phú Thọ đã long trọng tổ chức Lễ đón bằng UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ - 2013...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIÊN HƠN 700 DI VẬT KHẢO CỔ Ở TRUNG QUỐC

    Những ngôi mộ cổ này đã được phát hiện vào tháng 3/2011 sau khi những kẻ đào trộm mộ cổ đã để lại dấu vết. Những hiện vật tìm thấy có niên đại cách ngày nay khá xa, từ thời nhà Thương (triều đại phong kiến Trung Quốc giai đoạn từ 1766 – 1122 TCN) và triều đại nhà Chu (thời kỳ 1122 - 221). Người phụ trách bảo tàng Xiaoshan ở Hàng Châu, ông Shi Jianong cho hay, những hiện vật được tìm thấy từ 45 ngôi mộ cổ làm bằng đồ gốm, đồ sứ...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG CUỘC ĐỔI HỌ LỚN TRONG LỊCH SỬ HỌ NGUYỄN Ở VIỆT NAM

    ...Nguyên Trần Thủ Độ ép vua Lý Huệ Tông (trị vì 1211-1224) nhường ngôi cho người con gái mới sáu tuổi là Chiêu Thánh công chúa tháng Mười năm giáp thân (cuối 1224), tức Lý Chiêu Hoàng (trị vì 124-1225). Lý Huệ Tông lên làm thái thượng hoàng, xuất gia đi tu tại chùa Chân Giáo, pháp danh là Huệ Quang thiền sư. Trần Thủ Độ sắp đặt cho con cháu của mình là Trần Cảnh, mới tám tuổi, cưới Lý Chiêu Hoàng. Chiêu Hoàng lại nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh tức Trần Thái Tông...

  • Pic Mgmt

    NGHI ÁN THÁI SƯ HÓA HỔ & 30 ĐẠO SẮC MINH OAN

    Báo GĐ&XH đã từng có bài viết về nhân vật lịch sử Lê Văn Thịnh (sinh năm 1038, chưa rõ năm mất) – người được xem là vị tiến sĩ đầu tiên của nền khoa bảng Việt Nam, từng làm đến chức Thái sư dưới thời vua Lý Nhân Tông, là người đã bị mang “án oan” dài nhất lịch sử. Ông bị quy vào tội “hóa hổ giết vua” nhân một lần hộ giá vua Lý dong thuyền ngoạn cảnh hồ Dâm Đàm (Hồ Tây ngày nay)...

  • Pic Mgmt

    Ý NGHĨA CÚNG ÔNG CÔNG ÔNG TÁO

    ...Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam thì Táo Quân có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc nhưng được Việt hóa thành huyền tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Tuy vậy người dân vẫn quen gọi chung là Táo Quân hoặc Ông Táo do kết quả của thuyết tam vị thất thế (thuyết Ba ngôi) khá phổ biến trong các tín ngưỡng, tôn giáo. Bếp là bản nguyên của nhà khi người nguyên thủy có lửa và đều dựa trên nền móng là đất...

Chi tiết

PHỐ HIẾN (HƯNG YÊN)

Đăng lúc: 2014-06-29 21:49:28 - Đã xem: 1767

Sự hình thành và phát triển của các đô thị cổ như Phố Hiến và Hội An vốn không xa lạ với tất cả chúng ta. Nhưng một cái nhìn so sánh giữa chúng với đô thị cổ Malacca của Malaysia là điều mà nhà phê bình Phan Cẩm Thượng muốn chia sẻ với độc giả TT&VH thông qua loạt bài viết này.

1. Khái niệm thành thị đúng nghĩa đen của nó, thành là cái thành đồn trú của chính thể phong kiến, thị là cái chợ. Thành thị là chợ giao thương hình thành bên một cái thành.
 
Đương nhiên không phải nơi đâu cũng vậy, trong những ngôi thành quá lớn, bản thân nó đã như một thành phố, thì chợ thường ở ngay trong thành cùng với dân cư. 

Thành ở Việt Nam thường nhỏ, chỉ đủ cho quan quân ở, không bao gồm cả dân cư. Trong trường hợp thành Thăng Long và thành Huế đều từng là kinh đô, người ta xây dựng cả lớp thành ngoài bọc khu dân cư, đó là thành Đại La ở Thăng Long và Phòng thành ở Huế. Vấn đề chính là cách sống trong hòa bình và chiến tranh của người Việt. Thành là để phòng thủ, nhưng thị dân và nông dân thường không chạy theo vua nếu trận chiến thất bại, mà sơ tán tạm thời, đồng thời kinh đô có thất thủ cũng không có nghĩa là mất nước, nên không ai ỷ vào sự phòng thủ của thành trì dù kiên cố đến mấy. 

Vả lại thực chất thì thành Việt Nam thời phong kiến rất thấp bé, khả năng phòng thủ kém, hầu như đều thất bại trước các cuộc công thành, không thể tin tưởng vào những bức tường như vậy. 

2. Đô thị cổ Phố Hiến và Hội An là một trường hợp khác, không cần đến một sự phòng thủ và chúng cũng phát triển trong thời kỳ giao thương quốc tế hòa bình tương đối. Địa hình của chúng hình thành gần bến sông và bờ biển – thương cảng. 

Người ta cho rằng vào thế kỷ 16, 17, khi Phố Hiến hình thành thì cũng không xa biển lắm. Đây là một giả thuyết còn phải nhờ cậy đến khoa học về sự bồi lấp của sông Hồng ra biển trong 500 năm qua từ vùng Hưng Yên, Hải Dương ra Hải Phòng.

Thuyền đi biển thời cổ của cư dân Hội An, nay được lưu giữ tại nhánh sông Hoài
ở Hội An như một di vật lịch sử Ảnh: Nguyễn Anh Tuấn

Về thực chất thì Phố Hiến và Hội An xây dựng ngay bên sông và có thể đi từ sông ra biển thuận tiện. Hội An vốn là một thương cảng quan trọng của người Chăm từ thời cổ, đặc biệt vào các thế kỷ 7-10 với mặt hàng xuất khẩu chiến lược hồ tiêu. Sau thế kỷ 14, người Chăm di chuyển dần vào trong Nha Trang, sự kiểm soát vùng Quảng Nam trở nên yếu dần. Vào năm 1535, nhà thám hiểm Bồ Đào Nha Antonio de Faria đến Đà Nẵng và thúc đẩy việc thiết lập một cảng biển lớn tại Hội An, sau đó, một thương cảng như thế đã được xây dựng bởi các chúa Nguyễn vào khoảng những năm 1595. Thế kỷ 17, các thương nhân Trung Hoa và Nhật Bản đến Hội An lập nhiều hội quán và thương điếm. Hoạt động thương mại của các chúa Nguyễn linh hoạt và kiếm được nhiều lợi nhuận hơn chúa Trịnh ngoài Bắc, và Hội An được coi như một cảng thương mại quốc tế quan trọng ở vùng biển Đông Nam Á thời kỳ này. 

Ở đàng ngoài, Phố Hiến được coi như cái chợ đầu mối, trước khi vào Thăng Long, những người Hoa, người Hà Lan và người Anh đã đến đây buôn bán lập nghiệp. Giữa đàng trong và đàng ngoài đang có chiến tranh, nên quan hệ của di dân và thương nhân nước ngoài cũng cần tinh tế và khôn khéo, nếu không sẽ bị trục xuất ngay lập tức. 

3. Cả Phố Hiến và Hội An đều hình thành từ một con phố ven sông, sau đó nhân lên thành vài con phố khác nằm song song. Đầu phố và cuối phố đều có đền chùa, hội quán nằm rải rác từng khu vực xung quanh là dân của hội quán, ví như cũng là người Trung Hoa, nhưng có người Phúc Kiến, người Quảng Đông... mỗi nơi lại có hội quán riêng như là cái đình làng của dân địa phương cùng một đất nước. Đền chùa thì xen lẫn của người Việt và người nước ngoài. Khi chung tam giáo Nho - Lão - Phật, thì thờ cúng ở đâu cũng được. 

Malacca ở Malaysia cũng được hình thành như vậy, nhưng có những tôn giáo khác như Hồi giáo, Ấn Độ giáo và Thiên Chúa giáo bên cạnh tam giáo mà người Trung Hoa đưa sang. Ở đây có những người Hoa sang lâu đời kết hôn với người bản xứ, hình thành một chủng lai (người Peranakan) và họ cũng không nói tiếng Hoa nữa. 

(Còn nữa)

Phan Cẩm Thượng

Cao Bá Nghiệp sưu tầm & giới thiệu


Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp