• Pic Mgmt

    TIẾT LỘ GÂY SỐC VỀ HOA ĐÀ...

    Hoa Đà qua đời cách nay gần 1.800 năm, mọi người đều ngưỡng mộ danh tiếng ông, cũng như không ai nghi ngờ ông không phải là người Trung Quốc...

  • Pic Mgmt

    VIỆT TỘC CÓ CHỮ VIẾT KHÔNG?

    Con người phát triển trước tiên là tiếng nói, để thông hiểu nhau trong đời sống hằng ngày, trao đổi với nhau tư tưởng, để xây dựng xã hội tiến bộ và một nền văn minh tốt đẹp cho ngày mai. Khi loài người đã tiến đến một trình độ khá cao, con người phát minh ra chữ viết, để ghi lại tư tưởng và quan niệm cho con cháu hậu thế...

  • Pic Mgmt

    PHÁT HIỆN 3 BỘ XƯƠNG NGƯỜI VIỆT CỔ NIÊN ĐẠI 5000 NĂM TUỔI Ở HÀ TĨNH

    Ba bộ xương người Việt cổ nằm sát nhau trong ô đất ở núi Rú Điệp (Hà Tĩnh) rộng 6 m2, dưới lớp trầm tích độ sâu 1,8m. Hộp sọ, răng, xương sườn, xương tay, chân còn khá nguyên vẹn...

  • Pic Mgmt

    BIA CHI HỌ CAO VĂN (LÀNG YÊN SỞ, HÀ NỘI)

    Lâu nay, có nhiều bà con trong họ hỏi tôi về nguồn gốc chi họ Cao Văn. Vừa qua, TS Cao Đắc Hiển có gửi cho tôi một số thông tin tóm tắt về nguồn gốc chi họ Cao Văn của ông ở Yên Sở, Hà Nội. Nhận thấy những nội dung này có thể là những đầu mối kết nối thông tin đối với các chi họ Cao Văn ở các tỉnh, thành khác, như: Hưng Yên, Nam Định, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên-Huế v.v...

  • Pic Mgmt

    BẢN SẮC VĂN HÓA & BẢO TỒN BẢN SẮC VĂN HÓA VIỆT NAM

    Nếu như người Đức chính xác, kỉ luật, người Hoa thực dụng khôn khéo, người Nhật đoàn kết trung thành, người Tây Ban Nha cuồng nhiệt nghệ sĩ thì người Việt Nam là gì nhỉ? Người Việt Nam cần cù chịu thương chịu khó hay người Việt khôn lanh, trễ hẹn, vô tổ chức? Tìm hiểu bản sắc văn hóa người Việt Nam đang ngày càng nhận được nhiều sự chú ý hơn. Cụ thể là hàng loạt các công trình, luận án lớn nhỏ lội ngược dòng tìm về bến nước cây đa, là bộ môn cơ sở văn hóa, chuyên ngành văn hóa học, Việt Nam học...

  • Pic Mgmt

    XÁC CHẾT TÂY TẠNG 600 NĂM KHÔNG PHÂN HỦY

    Mặc dù đã trải qua 600 năm nằm trong hầm mộ, cùng với mấy chục năm lộ thiên, nhưng xác ướp vẫn còn rất tốt. Da khô lại, song vẫn giữ màu sắc tự nhiên. Xương cốt vẫn rất cứng. Thậm chí, tóc vẫn còn nguyên trên đầu. Răng, móng tay vẫn còn đủ. Một số lý giải ban đầu như sau: Vào những ngày cuối đời, vị thiền sư này đã ngồi kiết già, không ăn uống gì cả. Do đó, lượng mỡ được đốt sạch. Các bộ phận của cơ thể cũng được tiêu đi, co lại còn rất nhỏ. Khi cơ thể thiền sư khô đét lại thì hóa...

  • Pic Mgmt

    MỘT CUỘC GẶP BẤT NGỜ & THÚ VỊ

    Bất ngờ nhất là đối với mấy ông: Lê Minh Ngọc, Lê Xuân Thìn & Lê Thành Nhân - họ không ngờ lại gặp người đồng hương ờ chùa Linh Sơn, Đà Lạt – là sư thầy Viên Như (người gốc Phong Điền, Thừa Thiên-Huế) - và cũng là điều bất ngờ đối với thầy Viên Như, vì đã nhiều lần ông về quê Phong Điền tìm gặp nhà tỷ phú đỏ này, nhưng chưa gặp được, nay lại có duyên gặp nhau tại đây...

  • Pic Mgmt

    DỊCH VỤ CỖ CÚNG ONLINE TÍNH BẰNG USD DỊP LỄ VU LAN

    Tại nghĩa trang có ngôi mộ 200m2 giá 5 tỉ đồng ở Hòa Bình, dịp rằm tháng bảy, dịch vụ cúng lễ online giá từ vài trăm đến trên-dưới một triệu đồng mỗi mâm trở nên đắt khách. Anh Hải - nhân viên dự án Lạc Hồng Viên ở Hòa Bình - những ngày này liên tục nhận được điện thoại của khách hàng gọi đến nhờ thắp hương cho phần mộ. “Có những người ở tận miền Nam, dịp Vu Lan không ra Hà Nội được, đã thuê trọn gói dịch vụ này nhưng vẫn không an tâm, nên gọi ra nhắc nhở”- anh Hải cho biết...

  • Pic Mgmt

    Người Việt duy nhất được Tần Thuỷ Hoàng phong quan, gả công chúa và đúc tượng

    ...Tần Thủy Hoàng binh chinh thiên hạ, thống nhất Trung Hoa, là bậc quân vương oai phong lừng lẫy, nhưng lại yêu mến và trọng dụng một thường dân đất Việt. Đó là Lý Thân, còn được gọi là Lý Ông Trọng...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG THAY ĐỔI MỚI VỀ CÁCH NHÌN NHẬN LỊCH SỬ VN !

    Ngày 22/2/2017 tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo trung ương tổ chức buổi thông tin khoa học “Một số thành tựu mới trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam” do GS.NGND Phan Huy Lê - chủ tịch danh dự Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, trình bày...

  • Pic Mgmt

    SƯU TẦM TƯ LIỆU HÁN-NÔM

    Công tác sưu tầm tư liệu Hán Nôm luôn luôn là điều trăn trở không riêng của Viện Nghiên cứu Hán Nôm mà của toàn xã hội. ý thức sâu sắc về trách nhiệm phải đảm đương trước tổ tiên, cha ông và con cháu muôn đời mai sau, Viện đã tổ chức nhiều chuyến đi về các địa phương để mua sách và làm bản dập bia, chuông, khánh, biển gỗ, v.v...

  • Pic Mgmt

    LỄ DÂNG HƯƠNG DANH NHÂN CAO BÁ QUÁT...

    Nằm trong chuỗi hoạt động của Hội nghị quốc tế quảng bá văn học Việt Nam lần thứ III, Liên hoan thơ châu Á – Thái Bình Dương lần thứ II, sáng 06/03/2015, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức lễ dâng hương danh nhân Cao Bá Quát tại xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội...

  • Pic Mgmt

    SỰ THÂM THÚY ẨN CHỨA TRONG BÀI CA TRÙ "HỒNG HỒNG TUYẾT TUYẾT"

    ...Từ trước đến nay, khoảng trên dưới 100 năm, những nhà nghiên cứu văn học và yêu thích nghê thuật ca trù đã biết khá rõ những bài thơ nói của tiến sĩ Dương Khuê (1839-1902) trong toàn bộ di sản văn chương và thơ ca của cụ ở nửa thế kỉ XIX trong thiên niên kỉ trước, nhưng ít ai đánh giá đúng giá trị đích thực phẩm chất Dương Khuê trong mảng văn chương được thể hiện bằng loại ca trù, đặc biệt là bài “Hồng Hồng Tuyết Tuyết”...

  • Pic Mgmt

    TỪ MẤY NGÀN NĂM TRƯỚC NGƯỜI VIỆT ĐÃ VIẾT CHỮ VUÔNG TRÊN TRỐNG ĐỒNG

    Đây là chữ SƠN tìm thấy trên trống đồng Ngọc Lũ. 10 chiến binh chung quanh Hà đồ với 10 chữ SƠN trên vai. Giờ đây chúng ta mới hiều rằng SƠN HÀ không chỉ là sông núi mà còn có nghĩa là đất nước và văn hóa. Toàn bộ vấn đề này sẽ được trình bày trong cuốn sách: GIẢI MÃ DỊCH LÍ & CHỮ VUÔNG TRONG TRỐNG ĐỒNG - TRANH DÂN GIAN - TRUYỆN NGỤ NGÔN ...(Sách chuẩn bị phát hành trong tháng 5.2014)

  • Pic Mgmt

    HOẠT ĐỘNG CỦA DÒNG HỌ VŨ - VÕ VIỆT NAM

    Từ Hội nghị BCH lần thứ 3 khóa VI họp vào ngày 22 tháng 12 năm 2012 tại quê Tổ Mộ Trạch cho tới nay, chúng ta đã trải qua tròn một năm hoạt động sôi nổi, hiệu quả và đã đạt được những thành tích to lớn trên tất cả các mặt công tác, đánh dấu một bước phát triển quan trọng của dòng họ trước thềm Đại hội lần thứ VII HĐDH Vũ - Võ Việt Nam vào năm 2014...

Chi tiết

BẢNG MÔN ĐÌNH, NGHỆ THUẬT KIẾN TRÚC & TRẠM KHẮC

Đăng lúc: 2016-03-17 16:55:46 - Đã xem: 5805

(VH&ĐS) Bảng Môn Đình thuộc xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa. Đây là công trình kiến trúc oai nghiêm, đồ sộ nhất trong vùng làng quê xưa, Bảng Môn Đình ra đời gắn với quá trình tụ cư làng xã và vấn đề học hành khoa bảng được đề cao. Khi đã an cư lập nghiệp, ổn định cuộc sống, hình thành thôn, làng thì nhân dân các địa phương lại cùng nhau góp sức xây dựng nên đình. Ngoài việc thờ cúng Thành hoàng và tôn vinh đạo học, Bảng Môn Đình còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật cao.

Ảnh: Hữu Ngôn

Ai về Hoằng Lộc mà coi
Chợ Quăng một tháng bốn hai phiên đều
Trai mỹ miều bút nghiên, đèn sách
Gái thanh tân chợ búa, cửi canh
Trai thời chiếm bảng đề danh
Gái thời dệt vải vừa lanh (nhanh) vừa tài.

Xã Hoằng Lộc xưa có 12 vị đỗ đại khoa, trong đó có 7 tiến sĩ được ghi danh trên bia đá tại Văn miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội, cùng gần 200 hương cống, cử nhân, 140 người đỗ sinh đồ, tú tài. Để tôn vinh nghiệp học, vào thế kỷ 15, người dân Hoằng Lộc đã dựng lên Bảng Môn Đình vừa là nơi thờ Thành hoàng làng, vừa là nơi hội tụ của nho sinh dùi mài kinh sử, nơi tôn vinh các vị khoa bảng khi vinh quy bái tổ về làng. Bảng Môn Đình đã trở thành biểu tượng của sự hiếu học của người Hoằng Lộc và được xếp hạng di tích lịch sử và kiến trúc cấp quốc gia.

Nguồn gốc vị Thành hoàng làng

Tìm hiểu về các vị thần của Đình Bảng Môn là một vấn đề đặc biệt.

Theo thần phả làng, Nguyễn Tuyên sinh nhằm ngày 10 tháng 3 năm Đinh Sửu (1017) là con trai độc nhất của ông Nguyễn Công Thanh và bà Lê Thị Hạnh, một nhà nho nghèo ở trang Bột Đà, huyện Cổ Đằng, phủ Hà Trung, xứ Thanh Hoa nay là xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh TH.

Vào thế kỷ XV khi Nho học chiếm ưu thế, sự học của Nho sinh ở làng Hoằng Bột đã làm hiển danh thành đất Trạng, ngôi đền được chuyển tên và hàm chứa giá trị mới của Nho giáo: Đình Bảng Môn - nơi nêu tên bảng vàng và vinh danh sự học. Tuy là ngôi đình nhưng ngoài chức năng hội họp bình thường của cộng đồng làng xã, đây còn là nơi hội họp của hội Tư văn, nơi đón nhận chúc mừng những người đỗ đạt của cộng đồng mà trong đó có mười hai tiến sĩ vinh quy về làng cùng hàng trăm hương cống, tú tài trong đó có nhiều vị khoa bảng nổi tiếng tài năng, nhân cách chính trực, thanh liêm như Nguyễn Nhân Lễ, Nguyễn Sư Lộ, Nguyễn Cẩn... Nghĩa là đình được kiêm thêm chức năng của một văn chỉ. Nó ra đời trên mảnh đất có truyền thống học hành khoa bảng nên đã được nhân dân địa phương đặt cho tên gọi rất đẹp: Bảng Môn (cửa vào của các nhà khoa bảng).

Từ chỗ là chốn thờ cúng Thành hoàng, đình làng đã trở thành nơi tôn vinh học vấn. Các đại khoa, ông nghè, ông cống đỗ đạt, vừa được hiển danh, khi mất thì bước vào kiến trúc tâm linh để trở thành những vị thần bảo trợ cho Đạo học. Có 12 vị đại khoa của Hoằng Lộc và Bảng Môn được trân trọng thờ trong đình.

Kiến trúc nghệ thuật ở đình Bảng Môn Đình

Bảng Môn Đình bố cục kiểu chữ Đinh (   ), ngoảnh hướng nam, tòa đại đình có 5 gian, phía sau là hậu cung. Hiện tại Đình Bảng Môn còn lưu bức đại tự lớn với dòng chữ “Địa linh nhân kiệt” đề cao truyền thống văn hiến của làng, và đôi câu đối nhắc nhở kẻ sĩ giữ vững khí tiết:

Địa vị quân tử hương, thanh danh sở tụy
Nhân tại văn hiến ấp, phong tiết từ trì.
 
dịch nghĩa:

Đất sinh người quân tử tiếng tăm tụ hội
Người ở làng văn hiến khí tiết vững bền.

Đình Bảng Môn không chỉ có chức năng của một ngôi đình làng như bao ngôi đình khác mà còn là một bảo tàng nghệ thuật lưu giữ các dấu ấn văn hóa các triều đại ở Đình Bảng Môn được thể hiện qua kiến trúc, chạm khắc.

Kiến trúc đầu hồi bít đốc gồm 5 gian. Kỹ thuật chạm khắc ở Bảng Môn Đình theo lối chạm lộng, chạm thủng kênh bong để các hình nổi khối như tượng tròn trên cấu kiện kiến trúc. Qua tài liệu nghiên cứu cho thấy đình có niên đại khởi dựng khá sớm, có thể trước đây phần hậu cung là một ngôi đền từ thời Mạc, đến thời Lê Trung Hưng chuyển chức năng thành ngôi đình, đến thời Nguyễn đã trùng tu lại tòa phía trước nên dấu ấn Lê không còn nhiều.

Phong cách thế kỷ XV - XVI lối vào hậu cung có đường diềm trang trí bao quanh mặt cửa kiểu y môn trước các điện thờ giống như ở chùa Keo, chùa Bút Tháp thế kỷ XVIII, nhưng phong cách chạm khắc kỷ hà kiểu chữ "vạn" (     ), đẹp như gấm dệt.

Phía trên đường diềm chữ vạn là ba mảng ván bưng chạm khắc mây đao mác tua tủa, tượng tráng sĩ cưỡi Voi bên phải, tượng trạng nguyên cưỡi ngựa bên trái, hình khối ngộ nghĩnh, sống động, hồn nhiên đậm yếu tố dân gian. Mảng ở giữa là vô vàn hình Rồng, Rồng chầu...

Phong cách thế kỷ XVII ở tại nội thất nhà Hậu cung có chạm khắc trên cột, xà ngang, xà hoành, đặc biệt là kết cấu vì nóc với các hình tượng chim phượng, cá hóa rồng, hoa cúc, sen, trúc với phong cách tinh tế, hình nét cầu kỳ, hoa mỹ.

Phong cách thế kỷ thứ XIX - XX tại nhà tiền đường có nội dung tứ linh, tứ quý nhưng mang phong cách khỏe khoắn, mạnh mẽ, sung mãn, khối tạc có diện tích lớn.

Trải qua những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên, thời gian, thiên tai địch họa, Đình Bảng vẫn lưu giữ được nhiều nét kiến trúc cổ, mang giá trị nghệ thuật, văn hóa truyền thống và tâm linh của Hoằng Hóa nói riêng và xứ Thanh nói chung, nơi bảo tồn khá trọn vẹn những đặc điểm của giá trị về kiến trúc cổ truyền địa phương và là một trong địa chỉ văn hóa đầy tự hào của quê hương Hoằng Hóa.

Đặng Phương Mai

CBN sưu tầm & giới thiệu

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp