• Pic Mgmt

    HỒ HOÀN KIẾM VÀ BÍ ẨN LỚN CHƯA THỂ LÝ GIẢI

    (Kienthuc.net.vn) - Từ khi có hồ Hoàn Kiếm đến bây giờ, chưa bao giờ hồ cạn nước. Nhiều người thắc mắc rằng, không biết hồ lấy nguồn nước nơi đâu, vì sao nước hồ có màu xanh? Điều khiến nhiều người quan tâm đến hồ Hoàn Kiếm, bởi bốn mùa nước hồ đều có màu xanh trong. "Xưa kia người ta cho rằng nước hồ xanh là do chất tiết của mỏ đồng dưới đáy hồ. Thế nhưng, các nhà khoa học đã chứng minh màu nước hồ xanh là do trong hồ có nhiều chủng tảo lục chứ không phải do có mỏ đồng", PGS.TS Hà Đình Đức cho biết...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BÁO ÂN

    Báo Ân Tự là tên chữ một ngôi chùa lớn thời Trần, nay chỉ mới khôi phục được một phần. Xếp hạng: Di tích lịch sử văn hóa (ngày 3-9-2003). Lễ hội hàng năm tổ chức vào ngày 14 tháng 4 âm lịch. Địa chỉ: thôn Quang Trung, xã Dương Quang, huyện Gia Lâm, Hà Nội...

  • Pic Mgmt

    NẠN ĐÓI LỊCH SỬ NĂM ẤT DẬU

    Trong ký ức người Việt Nam, "nạn đói năm Ất Dậu" vẫn là một cơn ác mộng, nỗi nhức nhối khó quên. Thảm họa ấy bắt đầu từ tháng 10/1944 kéo dài đến giữa năm 1945. Công trình nghiên cứu về nạn đói năm 1945 của GS Văn Tạo, nguyên Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam và GS Furuta Moto (người Nhật) chỉ rõ: chính sách vơ vét thóc gạo của phát xít Nhật và thực dân Pháp lúc bấy giờ cùng với thiên tai, mất mùa ở nhiều tỉnh đồng bằng Bắc Bộ là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thảm cảnh trên...

  • Pic Mgmt

    VIẾNG ĐỀN CUÔNG, KHÔNG QUÊN NỖI ĐAU MẤT NƯỚC

    Dựa trên các cứ liệu lịch sử, bài viết thể hiện những quan điểm và nỗi trăn trở của Thiếu tướng, PGS - TS Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược & Khoa học Bộ Công an.

  • Pic Mgmt

    ĐẠI GIA VIỆT: "SỞ HỮU 10 MÁY BAY KHÔNG PHẢI CÁI GÌ GHÊ GỚM LẮM"

    ...Một lần, tôi cùng một số anh em thân thiết đi du lịch bên Thái Lan. Lần đầu tiên, họ được đi chơi bằng máy bay cá nhân, sau đó có người nói với tôi rằng đã được đi ăn uống, mua sắm đủ kiểu nhưng chưa lần nào được đi máy bay hay được ngồi trên ghế lái, cảm giác rất hứng thú. Từ câu nói này, tôi đã nảy sinh ý tưởng để thành lập Công ty Hành Tinh Xanh...

  • Pic Mgmt

    THUỐC DÂN GIAN TRỊ ĐAU LƯNG

    Thuốc dân gian trị đau lưng chủ yếu được sử dụng là những bài thuốc từ thảo dược thiên nhiên. Đây tuy là những cách điều trị đơn giản, truyền thống, được tích lũy từ kinh nghiệm lâu năm, nhưng lại vô cùng hiệu quả và an toàn...nếu trước kia nó chỉ được xem là bệnh của người già, thì với cuộc sống bận rộn và hiện đại như ngày nay thì đau lưng ngày càng "lan rộng" và gặp nhiều ở những người trẻ tuổi...

  • Pic Mgmt

    LỊCH SỬ CA TRÙ VIỆT NAM

    Ca trù là một sản phẩm dân gian đã có lịch sử gần 1000 năm theo suốt chiều dài của Thăng Long – Hà Nội. Tương truyền vào thời vua Lý Thái Tổ (1010 – 1028) đã từng có một ca nhi hát hay múa giỏi tên là Đào Thị biểu diễn xuất sắc dòng nhạc này và rất được vua khen ngợi. Người thời đó mộ danh tiếng của Đào Thị nên cứ phàm là con hát thì đều gọi là Ả đào vì vậy nên từ những ngày đầu ca trù được biết đến với cái tên hát ả đào...

  • Pic Mgmt

    MỘT TÀI NĂNG LỚN CỦA VĂN HÓA VIỆT ĐÃ RA ĐI

    Nhà ngữ học Cao Xuân Hạo (ảnh) là con cả cụ Cao Xuân Huy, nhà Hán học và nghiên cứu triết học nổi tiếng. Cụ Huy là con trai Phó bảng Cao Xuân Tiếu; chánh chủ khảo các kỳ thi Hương cuối thế kỷ 19 và cụ Tiếu là con trai cụ Cao Xuân Dục, Thượng thư bộ Học, nhà nghiên cứu triết học (tác phẩm “Nhân thế tu tri” và các tác phẩm khác). Cụ Cao Xuân Huy và cụ Cao Xuân Dục đều được đặt tên đường tại TP Hồ Chí Minh; cụ Huy được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN HUYỆT ĐẠO, GIẾNG TIÊN TRÊN ĐỈNH NGÀN NƯA

    Đến hẹn lại lên, cứ đến mùng 9 tháng giêng hàng năm, người dân trong và ngoài tỉnh lại nô nức trở về dự Lễ hội đền Nưa – Am Tiên, uống ly nước giếng Tiên,ở nơi mlinh thiêng...

  • Pic Mgmt

    CHÙA BỒ ĐÀ (BẮC GIANG)

    ...Bắc Giang vùng đất có truyền thống văn hóa lâu đời, sở hữu một nền văn hóa phong phú, đặc sắc toạ lạc trên ngọn núi Phượng Hoàng (Bổ Đà Sơn), phía Bắc dòng sông Cầu, thuộc địa phận xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang (xã Tiên Lát, huyện Việt Yên, phủ Lạng Giang, tỉnh Bắc Ninh xưa)...

  • Pic Mgmt

    LÀNG SỦI

    Theo các nhà nghiên cứu thì “Sủi” có gốc từ âm Việt cổ “S lủi”, qua phiên âm tiếng Hán là Thổ Lỗi, sau đó đổi thành Siêu Loại. Thế kỷ XVI- XVII, văn bia trong chùa ghi tên làng là Phú Thị, từ đó tên gọi này được dùng cho đến nay. Làng Sủi là một làng cổ trong địa bàn cư trú của người Việt cổ xưa thời Hùng Vương...

  • Pic Mgmt

    NHỮNG CHUYỆN KHÓ TIN Ở "NGHĨA ĐỊA" CÁC VUA TRẦN

    Các vị vua Trần, những người đã gây dựng nên một thời đại rực rỡ nhất của nền văn minh Đại Việt, đã từng 3 lần đánh bại quân Nguyên Mông, hiện đang bị người đời lãng quên – một sự lãng quên rất tủi...

  • Pic Mgmt

    CHÙA CẦU ĐÔNG Ở HÀ NỘI

    Chùa tọa lạc trên một thân đất phẳng phiu, nay là phố nhà 38B, phố Hàng Đường, Hà Nội. Đây là ngôi chùa của thôn Đông Hoa Môn xưa, trước thế kỷ XV. Kể từ khi mới dựng, chùa đã qua nhiều bước thăng trầm cùng lịch sử và cũng đã được trùng tu không ít lần. Hiện chùa Cầu Đông còn lưu giữ được 4 bia đá cổ có các niên đại: Vĩnh Tộ thứ sáu 1624, Dương Hòa thứ năm 1639, Vĩnh Thịnh thứ tám 1712 và Gia Long thứ mười sáu 1817...

  • Pic Mgmt

    VĂN MINH CỔ & NGUỒN GỐC DÂN TỘC VIỆT NAM

    Có lẽ, phát biểu rằng thế kỷ 21 là thế kỷ của văn hóa chắc không quá đáng, bởi vì một khuynh hướng chung hiện nay là các quốc gia trên thế giới đang (hay sắp) qui tụ với nhau thành nhiều nhóm dựa trên văn hóa, mà không dựa trên ý thức hệ...

  • Pic Mgmt

    BÍ ẨN TRẬN ĐỒ BÁT QUÁI TRẤN YỂM SÔNG TÔ LỊCH

    Có thể nói nhân loại đang sống trong thời kỳ khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, giúp nâng tầm tri thức và thay đổi chất lượng cuộc sống từng ngày. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những hiện tượng kỳ bí tồn tại xung quanh chúng ta mà khoa học chưa thể nào giải thích được, khiến con người phải bối rối khi tìm câu trả lời...

Chi tiết

VÀI SUY NGHĨ VỀ VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA GIA ĐÌNH & VĂN HÓA DÒNG HỌ...

Đăng lúc: 2018-08-06 14:20:52 - Đã xem: 46

Vài suy nghĩ về vai trò của văn hóa gia đình, văn hóa dòng họ trong công cuộc xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam
(2011-06-15)
Trong công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay, một nhiệm vụ hết sức quan trọng là phải ra sức xây dựng một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc đi đôi với sự nỗ lực xây dựng và phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Việc xây dựng một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam đòi hỏi phải sử dụng nhiều biện pháp, trong đó biện pháp phát huy vai trò của văn hoá gia đình, cả “gia đình hạt nhân” lẫn “gia đình mở rộng” và văn hoá gia tộc, trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hoá dân tộc, có thể và cần phải được coi là biện pháp quan trọng hàng đầu.

Chúng ta ai cũng biết rằng ở Việt Nam cũng như ở nhiều dân tộc khác ở Phương đông, gia đình và dòng họ có một vị trí rất quan trọng trong tổ chức đời sống cộng đồng. Gia đình Việt Nam là một tổ chức cơ sở bao gồm nhiều thành viên gắn bó với nhau bằng huyết thống, nghĩa tình, xây dựng thành một tổ ấm tinh thần và vật chất để giáo dục con cái, đóng góp và giữ gìn văn hoá dân tộc. Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội, vì vậy tất cả mọi gia đình đều phải tốt thì xã hội mới phát triển bền vững và lành mạnh được. Như vậy gia đình có một vị trí hết sức quan trọng trong xã hội, trong đời sống cộng đồng, có vai trò to lớn trong việc giáo dục các thành viên trở thành người công dân tốt, có ích cho xã hội, cũng như trong việc sản sinh và giữ gìn văn hoá dân tộc. Không những thế, trong quan niệm của người dân, nhà (gia đình) là gắn liền với nước, nhà (gia đình) tiếp thu di sản văn hoá của nước, bảo vệ nước và đóng góp công sức cho nước. Vì vậy, trong truyền thống đạo đức của dân tộc ta, gia đình, văn hoá gia đình rất được coi trọng.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, đối với đời sống cộng đồng, vai trò của gia đình không lớn bằng vai trò của gia tộc (dòng họ).

Xét về thành phần cấu tạo, thì gia đình (đơn vị cơ sở) và gia tộc (dòng họ – đơn vị cấu thành) đều do những người cùng huyết thống gắn bó mật thiết với nhau tạo thành. Vì vậy, ở Việt Nam cũng như ở nhiều nước phương Đông, gia đình và gia tộc đều được coi trọng như nhau. Tuy nhiên giữa các dân tộc phương Đông cũng thấy có một sự khác biệt rất tế nhị về vai trò của gia đình và gia tộc. Chẳng hạn như ở Trung Quốc xưa (thuộc loại hình văn hoá nông nghiệp gốc du mục), vai trò  của gia đình lớn hơn vai trò của gia tộc (Nho giáo rất coi trọng gia đình – “ Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” ). Còn ở Việt Nam xưa (thuộc loại hình văn hoá nông nghiệp gốc nông nghiệp) thì vai trò của gia tộc (dòng họ) có phần lớn hơn vai trò của gia đình. “Trong họ, ngoài làng” là quan niệm chi phối đời sống của người dân, đối với mỗi người dân, họ phải làm tròn bổn phận với hai đối tượng quan trọng nhất: bên trong là họ hàng, bên ngoài là làng xóm. Sức mạnh gia tộc, ý thức gia tộc thể hiện ở tinh thần đùm bọc, yêu thương nhau. Người trong một họ có trách nhiệm cưu mang nhau về vật chất, hỗ trợ nhau về trí tuệ, tinh thần và dìu dắt nhau, làm chỗ dựa cho nhau về mặt xác lập địa vị xã hội (“ Một người làm quan cả họ được nhờ”). Ở Việt Nam, mỗi thành viên trong gia đình không chỉ chịu sự ràng buộc của văn hoá gia đình, mà còn phải chịu sự chi phối của văn hoá gia tộc, nhiều khi còn khắt khe hơn sự chi phối của văn hoá gia đình. Sự chi phối của văn hoá gia tộc thể hiện ở chỗ mỗi họ đều có gia pháp, gia lễ, gia phong, gia qui, gia đạo … Vì vậy khi một thành viên trong họ vi phạm gia pháp, gia phong (như trường hợp phụ nữ có chồng mà ngoại tình) thì họ hàng họp lại quyết định hình thức trừng phạt (“Gọt gáy bôi vôi”). Mỗi thành viên trong họ không chỉ có bổn phận tuân thủ gia lễ, gia phong, gia pháp, mà còn có bổn phận phải cố gắng học hành, đỗ đạt để làm rạng rỡ cho dòng họ, xóm làng; phải luôn nuôi dưỡng trong mình lòng tự tôn gia tộc. Ở Việt Nam, ý thức gia tộc thể hiện mạnh mẽ ở nhiều thiết chế văn hoá gia tộc, như nhà từ đường, nhà thờ tổ, lễ giỗ tổ (tế tổ), lập gia phả (thực chất là tộc phả), trong đó việc giỗ tổ (tế tổ), lập gia phả (tộc phả) là hết sức quan trọng, vì nó gắn kết mọi thành viên trong gia tộc lại với nhau với tinh thần luôn ghi nhớ công ơn của tổ tiên, hiểu rõ nguồn gốc và sự phát triển, sự chuyển dịch, sự thịnh suy của dòng họ. Như vậy, ở Việt Nam cùng với khái niệm “dân hoá dân tộc”, các khái niệm “ văn hoá gia đình”, “ văn hoá gia tộc ” là những khái niệm cần được coi trọng, phát huy để làm cơ sở cho sự phát triển bền vững của cả xã hội và của đất nước, cũng như cho sự hình thành một nền văn hoá rực rỡ đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam.

Sức mạnh gia tộc, ý thức gia tộc ngoài những mặt tích cực nêu trên, trong xã hội cũ, dưới thời phong kiến, cũng có một số mặt hạn chế như tư tưởng bản vị, cục bộ dẫn đến tranh chấp quyền lợi, địa vị trong làng (ngày xưa gọi là “nạn xôi thịt”), đôi khi có cả đổ máu. Nhưng dù sao, những mặt hạn chế đó chỉ là thứ yếu, mà trong thời đại ngày nay hầu như đã mất dạng.
 
Từ những phân tích nêu trên, chúng ta có thể đi đến nhận định rằng: Để xây dựng một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam, chúng ta cần phải phát huy tối đa vai trò của văn hoá gia đình, văn hoá gia tộc (dòng họ), nhất là văn hoá gia tộc, bảo tồn và phát triển những mặt tích cực của chúng nhằm chống lại những cuộc tấn công của các tệ nạn xã hội – con đẻ của mặt trái của nền kinh tế thị trường và của hội nhập quốc tế . 
PGS Huỳnh Lứa
(Tháng 3/2011)

CBN sưu tầm & giới thiệu
 

Tin cùng loại :

 

Video họ cao

Lịch vạn niên

Album ảnh

Hỏi đáp

Tên bạn: *

Email: *

Điện thoại: *

Nội dung:*

   *

Xem hỏi đáp