Thông tin cần tham khảo

KỂ CHUYỆN NGÀY XƯA

...Hồi trẻ, cha tôi học ở trường Bưởi, Hà Nội - niên khóa 1927-1931. Ngay từ thời còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã nổi tiếng là “thần đồng” thơ, có biệt tài “ứng khẩu thành thơ” và là người rất “hùng biện” nên mới được thầy & bạn đặt cho cái biệt hiệu là Thao Thao – với nghĩa là “thao thao bất tuyệt”!. Ông vốn là hậu duệ đời thứ tư của Thánh Quát mà! Kỵ Cao Bá Quát được đánh giá là một trong 3 đại thi hào của nền văn học Việt Nam, sau Nguyễn Trãi & Nguyễn Du...
Ngày cập nhật : 10/08/2015 , lượt xem : 620
Đúng vậy, thỉnh thoảng tôi hay kể chuyện ngày xưa cho các cháu nghe. Chúng hỏi: thế bao giờ mới đến ngày xưa hả ông?! Thật khó trả lời quá!?.

Chuyện ngày xưa tôi kể là những câu chuyện về một thời không thể nào quên - những kỷ niệm về người cha kính yêu của tôi - cố thi sĩ, nhà báo, nhà văn Thao Thao (Cao Bá Thao: 1994-2014). Ông mất ngày 27 tháng chạp năm Quý Dậu 1994, đến nay vừa đúng 20 năm.

Hồi trẻ, cha tôi học ở trường Bưởi, Hà Nội - niên khóa 1927-1931. Ngay từ thời còn ngồi trên ghế nhà trường, ông đã nổi tiếng là “thần đồng” thơ, có biệt tài “ứng khẩu thành thơ” và là người rất “hùng biện” nên mới được thầy & bạn đặt cho cái biệt hiệu là Thao Thao – với nghĩa là “thao thao bất tuyệt”!. Ông vốn là hậu duệ đời thứ tư của Thánh Quát mà! Kỵ Cao Bá Quát được đánh giá là một trong 3 đại thi hào của nền văn học Việt Nam, sau Nguyễn Trãi & Nguyễn Du.

Vào những năm đầu của phong trào THƠ MỚI (1931-1935), cha tôi cùng Phạm Huy Thông & Nguyễn Nhược Pháp là ba nhà thơ trẻ nổi tiếng ở Hà Nội lúc bấy giờ. Ông sáng tác nhiều thể loại thơ một câu, thơ tám chữ. Nổi tiếng ngay từ đầu là vở kịch thơ DUY TÂN (1936); Ấn tượng nhất là thơ lịch sử với bản trường ca ẢI BẮC (1941), với những  trích giảng được đưa vào sách giáo khoa, được mọi người nhớ nhất là đoạn tả về không khí ở Hội nghị Diên Hồng như:

“…Hỡi các ngươi, ta trưng cầu ý kiến !
Hỡi các ngươi, nên hòa hay nên chiến.
  • Nên chiến ! nên chiến ! Chiến đến kỳ cùng!
Tiếng reo hò rung chuyển điện Diên Hồng…”
 
Ngoài ra, phải kể đến 2 vở kịch thơ đã nhận được khá nhiều tiền nhuận bút & tiền tác quyền. Trước năm 1954, những vở kịch thơ QUÁN BIÊN THÙY & NGƯỜI MÙ DẠO TRÚC đã được công diễn nhiều lần ở Nhà Hát Lớn Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định & Sài Gòn – kể cả ở Paris (Pháp).
Do hoàn cảnh gia đình & xã hội nên trong một thời gian dài, những tác phẩm trên của ông đã trở thành những sản phẩm “khan hiếm” trên thị trường sách và cũng rất “khó tìm” trong các thư viện ?!…

Những năm cuối đời, cha tôi thường tâm sự về việc muốn tìm xem lại bản trường ca ẢI BẮC. Tiếc rằng, lúc bấy giờ, tôi còn mải lo “cơm áo, gạo tiền” nên đã không làm được điều cụ mong muốn. Điều đó, cho đến nay, tôi vẫn còn ân hận mãi.

Năm 1975, sau ngày thống nhất đất nước, tôi có dịp tìm gặp các bạn cũ của cụ ở phía Nam, để hỏi xem ai còn giữ được những tác phẩm của Thao Thao gửi tặng trước năm 1954.

Người đầu tiên tôi gặp là cố nhà văn, nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh. Ngày xưa, hồi còn ở phố Triệu Việt Vương, Hà Nội, ông là bạn “hàng xóm” thân thiết với cha tôi. Cụ Toan Ánh nói :”…các sách của bố cháu trước năm 1954, chắc không ai còn lưu giữ ?!.... Tôi chỉ có quyển này, trong đó nói nhiều về mấy tác phẩm nổi tiếng một thời của bố anh. Rồi ông đã ký tặng & giao cho tôi mang ra Hà Nội. Đó là bộ sách THI NHÂN TIỀN CHIẾN (gồm 2 quyển) của tác giả Nguyễn Tấn Long, in tại miền Nam đầu năm 1969. Nhưng xem trong đó cũng chỉ là các trích đoạn trường ca ẢI BẮC, kịch thơ QUÁN BIÊN THÙY & NGƯỜI MÙ DẠO TRÚC. Thật đáng tiếc, vì vẫn chưa thực hiện được điều mong muốn của cha tôi!

Mãi đến năm 2005, trong những lần đến Thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM - lúc đó tôi đang sưu tầm tư liệu về các họa sĩ miền Nam trước năm 1975, để bổ xung tư liệu cho cuốn TỪ ĐIỂN MỸ THUẬT VIỆT NAM THẾ KỶ XX. Khi đó, tôi chỉ trao đổi “vài câu xã giao” với PGĐ Thư viện (lúc đó là anh Bùi Xuân Đức) - về ý muốn nhờ tìm cuốn trường ca ẢI BẮC. Không ngờ anh Bùi Xuân Đức (nay là GĐ Thư viện KHTH TpHCM) đã nhiệt tình giúp tôi liên hệ được với hệ thống thư viện quốc gia và “lôi về” cho tôi một bản photocopy cuốn trường ca này, nhưng đáng tiếc vì chỉ có ruột, không có vỏ - nghĩa là không có trang bìa !? Thế đã là quý lắm rồi! Đó là nội dung toàn bộ cuốn ẢI BẮC được in năm 1950 (NXB Lê Thăng, Hà Nội). Tôi bèn thuê ngay dịch vụ vi tính để nhập liệu (lưu file) chờ dịp in lại làm kỷ vật dâng lên ban thờ cha tôi, khi có điều kiện.

Chuyện xưa mà, hơi dài dòng một chút…Đến năm 2014, tình cờ tôi xem thông tin trên mạng, có người giới thiệu cuốn ẢI BẮC với hình trang bìa. Tôi mừng quá, đã liên hệ hỏi mua, nhưng không nhận được hồi âm!? Tuy vậy, tôi vẫn thầm cảm ơn người đưa tin trên mạng. Vì nhờ đó, tôi đã phục hồi được ảnh trang bìa cộng với file nội dung tôi đã lưu được từ 2005 nên đã đủ điều kiện “tái tạo” hoàn chỉnh tác phẩm thơ tám chữ của bản trường ca ẢI BẮC. Vui nhất là nhìn thấy phía dưới trang bìa có hàng chữ CHU THẦN THƯ XÃ.

Lại nói về CHU THẦN THƯ XÃ: Tôi còn nhớ, xưa kia nhà tôi ở 152 Triệu Việt Vương, Hà Nội – trước cửa nhà vẫn treo tấm bảng CHU THẦN THƯ XÃ bằng gỗ, sơn chữ màu đỏ gần giống như hình trang bìa cuốn ẢI BẮC mới được tôi “tái tạo”.

Năm 1955, cha tôi mới thay biển CHU THẦN THƯ XÃ bằng tấm biển NXB PHÚC THẮNG. Chắc lúc đó ta vừa làm nên chiến thắng Điện Biên chấn động địa cầu, nên cha tôi mới thay biển như thế?! Về sau, do nhiều lần chuyển nhà, những tấm bảng hiệu này đã không còn nữa. May thay, những tên hiệu đó vẫn còn ghi dấu thời gian trên những xuất bản phẩm CÒN MÃI VỚI THỜI GIAN. Đó chính là những KỶ NIỆM CỦA MỘT THỜI.

Nhũng câu chuyện xưa là thế ! Về cha tôi, còn nhiều chuyện để kể lắm, nhiều lưu bút chưa từng công bố, nhiều thơ xướng họa của các lão thi nhân tiền chiến cũng chưa từng công bố và cả những chuyện đời của ông v.v… Xin quý vị & các bạn vui lòng xem tiếp kỳ sau, nếu có thể!
 
Bài & ảnh: Cao Bá Nghiệp
Mobile: 0918 028 053 / 0933 392 604
Email: cbn@caobaquat.com.vn
cc: caonghiep07@gmail.com

Bài cùng chủ đề

MẸ CỦA NGÔ VƯƠNG QUYỀN LÀ NGƯỜI HỌ PHẠM

MẸ CỦA NGÔ VƯƠNG QUYỀN LÀ NGƯỜI HỌ PHẠM

Sự nghiệp lừng lẫy của Ngô Quyền đối với đất nước thì ai cũng biết, và Ngô Quyền là một “ông Vua” mọi người cũng đều biết. Cho nên khi đọc được một dòng trên sách Lịch sử Việt Nam, nói rằng mẹ Ngô Quyền ...

CUỘC TRUY TÌM NGUỒN GỐC NGƯỜI VIỆT LẦN THỨ BA

CUỘC TRUY TÌM NGUỒN GỐC NGƯỜI VIỆT LẦN THỨ BA

Mặc sự công nhận chính thức về cội nguồn người Việt của nhà nước và cả giới khoa học chính thống, cuộc truy tìm nguồn gốc người Việt của các nhà nghiên cứu nghiệp dư vẫn lặng lẽ và đang ngày càng tỏ ra quy ...

​​TRUYỆN “HỒNG BÀNG THỊ & CỘI NGUỒN THẦN NÔNG CỦA DÂN TỘC”

​​TRUYỆN “HỒNG BÀNG THỊ & CỘI NGUỒN THẦN NÔNG CỦA DÂN TỘC”

Truyện về Lạc Long Quân lấy Âu Cơ, đẻ ra bọc trăm trứng, nửa lên rừng, nửa xuống biển là một biểu tượng thần thoại của Bách Việt… Nhân dịp Giỗ tổ Hùng Vương năm nay, Dân Việt xin giới thiệu bài vi ...

NHỮNG VŨ KHÍ CỔ XƯA CỦA ĐẠI VIỆT

NHỮNG VŨ KHÍ CỔ XƯA CỦA ĐẠI VIỆT

Bằng trí thông minh, sáng tạo và tinh thần độc lập, tự cường, cha ông ta đã phát triển nhiều loại phương tiện chiến tranh đặc thù đạt hiệu quả cao trên chiến trường và khiến kẻ thù phải kinh hãi.

TÌM HIỂU VŨ KHÍ CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ ĐẠI

TÌM HIỂU VŨ KHÍ CỦA NGƯỜI VIỆT CỔ ĐẠI

Ở phía Nam tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, dọc theo hai dòng sông Minh Giang và Tả Giang là những vách đá của dẫy Hoa Sơn dài hàng trăm cây số còn lưu lại nhiều bích họa được thực hiện từ thời xa xưa ghi lạ ...